Przejdź do treści

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Komar zakażający człowieka febrą
Fot. mycteria / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje
Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka
Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry
Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?
Kalorie a miesiączka / rawpixel
W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Febra (łac. febris flava) jest wirusową chorobą, która często określana jest zamiennie jako żółta gorączka. Na człowieka przenoszona jest przez tropikalne i subtropikalne komary. Może przebiegać pod różnymi postaciami klinicznymi – od łagodnych po bardzo ciężkie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Febra należy do zakaźnych chorób wirusowych przenoszonych przez komary tropikalne. U jednych choroba ta będzie przebiegała łagodnie, a u innych może nawet doprowadzić do zgonu. W przebiegu często pojawia się niewydolność nerek i wątroby. Stąd też żółta febra swoją nazwę zawdzięcza żółtaczce, która towarzyszy zakażeniom. Potocznie febrą na ustach nazywana jest opryszczka wargowa.

Co to jest febra?

Choroba febra po raz pierwszy została opisana w XVII wieku podczas jej wielkiej epidemii na wyspach Barbados. W Polsce nie ma możliwości zarażenia się tą chorobą. Potencjalnymi źródłami choroby są tereny Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej, na której żyją tropikalne komary odpowiedzialne za przenoszenie wirusa febry. Zgodnie z danymi statystycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rocznie dochodzi do około 200 tysięcy zakażeń, z czego 30 tysięcy to przypadki śmiertelne. Do zakażenia dochodzi zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

ochrona przed malarią

Szczepienie na żółtą febrę

Jako że w Polsce żółta gorączka nie występuje, szczepienia zalecane są osobom, które wyjeżdżają do tropikalnych rejonów Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej. Szczepionka przeciw żółtej febrze złożona jest z żywych, lecz osłabionych elementów wirusa, a jej cena wynosi około 250 złotych. Jedno szczepienie daje odporność na całe życie i nie jest wymagane podanie powtórnej dawki przed kolejnym wyjazdem do krajów tropikalnych. Przeciwciała ochronne wykształcają się po około 30 dniach od zaszczepienia. Przeciwwskazaniem do podjęcia szczepień jest wiek do 9 miesiąca życia, ciąża, alergie oraz wiek powyżej 60 roku życia. Skutkami ubocznymi szczepienia na żółtą febrę mogą być stany zapalne nerek, wątroby i centralnego układu nerwowego (występują bardzo rzadko).

Przyczyny żółtej gorączki

Febra jest krwotoczną gorączką rozwijającą się na podłożu zakażenia wirusowego. Wirus żółtej gorączki o nazwie YFV (ang. yellow fever virus) należy do rodziny Flaviviridae. Do zakażenia dochodzi przez ukąszenie tropikalnego komara, który jest nosicielem YFV. Komary, które przenoszą wirusa, zaliczane są do rodzaju Haemagogus i Aedes. Owad może przenieść chorobę na osobę zdrową zarówno od zakażonej osoby, jak i od zakażonej małpy.

Zobacz także

Objawy febry

W większości przypadków febra przebiega w sposób bardzo łagodny. Czasami nawet bezobjawowo. Okres inkubacji, czyli czas od ukąszenia komara będącego nosicielem YFV do pojawienia się pierwszych objawów wynosi od 3 do 6 dni. Głównymi objawami żółtej gorączki są: wysoka temperatura ciała, zmęczenie, bóle mięśni i głowy, utrata apetytu, nudności i wymioty oraz ból w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Objawy te zazwyczaj utrzymują się około 4 dni i ustępują samoistnie, a stan chorego wraca do normy.

U około 15% zakażonych objawy mogą przybrać bardziej nasilony charakter. Po około 48 godzinach od ustąpienia pierwszej gorączki pojawiają się kolejne symptomy wskazujące np. zaburzenia czynności wątroby. U pacjenta wykształca się wówczas żółtaczka oraz poważne zaburzenia układu krzepnięcia. Prowadzi to do krwawienia z przewodu pokarmowego oraz błon śluzowych. Chory może wymiotować krwią. W ciężkim przebiegu żółtej febry rozwija się niewydolność wielonarządowa (w tym głównie nerek), co ostatecznie doprowadza do zgonu.

Leczenie febry

Niestety, nie istnieje przyczynowe leczenie tej jednostki chorobowej. U chorych, u których po przyjeździe z krajów tropikalnych obserwuje się objawy żółtej febry, wdraża się leczenie objawowe. Polega ono głównie na podawaniu środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, a także nawadnianiu. Warto jednak mieć na uwadze, że w leczeniu żółtej gorączki nie wolno podawać niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ponieważ mogą one wpływać negatywnie na krzepliwość krwi u pacjenta, co nasila objawy. Rokowanie w większości przypadków jest dobre. Przy łagodnym przebiegu choroby, stabilizację osiąga się już po kilku dniach od wdrożenia leczenia objawowego. Ciężki przebieg febry rokuje nieco gorzej. Zgon dotyka wówczas od 20-50% wszystkich chorych. Przebycie choroby daje odporność na całe życie.

Kraje, w których obowiązuje szczepienie przeciwko febrze to, m.in. Jemen, Gujana Francuska, Brazylia, Etiopia, Burkina Faso, Benin, Demokratyczna Republika Konga, Niger, Mali, Nigeria, Senegal, Wybrzeże Kości Słoniowej i Togo.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Zdzisław Dziubek, Ewa Duszczyk: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Wyd. IV. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017.
2. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2017. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę