Przejdź do treści

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Komar zakażający człowieka febrą
Fot. mycteria / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dysmorfofobia / istockphoto.com
Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją
męska depresja
Męska depresja. Inna niż kobieca?
Muniek Staszczyk przed studiem "Dzień Dobry TVN"
Muniek Staszczyk o życiu po wylewie: choroba zmienia punkt widzenia i uczy pokory
kiszona czerwona kapusta
Kisimy czerwoną kapustę! Skorzystaj z naszego przepisu
avocado
Awokado dla urody. 7 zastosowań awokado dla ciała

Febra (łac. febris flava) jest wirusową chorobą, która często określana jest zamiennie jako żółta gorączka. Na człowieka przenoszona jest przez tropikalne i subtropikalne komary. Może przebiegać pod różnymi postaciami klinicznymi – od łagodnych po bardzo ciężkie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Febra należy do zakaźnych chorób wirusowych przenoszonych przez komary tropikalne. U jednych choroba ta będzie przebiegała łagodnie, a u innych może nawet doprowadzić do zgonu. W przebiegu często pojawia się niewydolność nerek i wątroby. Stąd też żółta febra swoją nazwę zawdzięcza żółtaczce, która towarzyszy zakażeniom. Potocznie febrą na ustach nazywana jest opryszczka wargowa.

Co to jest febra?

Choroba febra po raz pierwszy została opisana w XVII wieku podczas jej wielkiej epidemii na wyspach Barbados. W Polsce nie ma możliwości zarażenia się tą chorobą. Potencjalnymi źródłami choroby są tereny Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej, na której żyją tropikalne komary odpowiedzialne za przenoszenie wirusa febry. Zgodnie z danymi statystycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rocznie dochodzi do około 200 tysięcy zakażeń, z czego 30 tysięcy to przypadki śmiertelne. Do zakażenia dochodzi zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

ochrona przed malarią

Szczepienie na żółtą febrę

Jako że w Polsce żółta gorączka nie występuje, szczepienia zalecane są osobom, które wyjeżdżają do tropikalnych rejonów Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej. Szczepionka przeciw żółtej febrze złożona jest z żywych, lecz osłabionych elementów wirusa, a jej cena wynosi około 250 złotych. Jedno szczepienie daje odporność na całe życie i nie jest wymagane podanie powtórnej dawki przed kolejnym wyjazdem do krajów tropikalnych. Przeciwciała ochronne wykształcają się po około 30 dniach od zaszczepienia. Przeciwwskazaniem do podjęcia szczepień jest wiek do 9 miesiąca życia, ciąża, alergie oraz wiek powyżej 60 roku życia. Skutkami ubocznymi szczepienia na żółtą febrę mogą być stany zapalne nerek, wątroby i centralnego układu nerwowego (występują bardzo rzadko).

Przyczyny żółtej gorączki

Febra jest krwotoczną gorączką rozwijającą się na podłożu zakażenia wirusowego. Wirus żółtej gorączki o nazwie YFV (ang. yellow fever virus) należy do rodziny Flaviviridae. Do zakażenia dochodzi przez ukąszenie tropikalnego komara, który jest nosicielem YFV. Komary, które przenoszą wirusa, zaliczane są do rodzaju Haemagogus i Aedes. Owad może przenieść chorobę na osobę zdrową zarówno od zakażonej osoby, jak i od zakażonej małpy.

Zobacz także

Objawy febry

W większości przypadków febra przebiega w sposób bardzo łagodny. Czasami nawet bezobjawowo. Okres inkubacji, czyli czas od ukąszenia komara będącego nosicielem YFV do pojawienia się pierwszych objawów wynosi od 3 do 6 dni. Głównymi objawami żółtej gorączki są: wysoka temperatura ciała, zmęczenie, bóle mięśni i głowy, utrata apetytu, nudności i wymioty oraz ból w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Objawy te zazwyczaj utrzymują się około 4 dni i ustępują samoistnie, a stan chorego wraca do normy.

U około 15% zakażonych objawy mogą przybrać bardziej nasilony charakter. Po około 48 godzinach od ustąpienia pierwszej gorączki pojawiają się kolejne symptomy wskazujące np. zaburzenia czynności wątroby. U pacjenta wykształca się wówczas żółtaczka oraz poważne zaburzenia układu krzepnięcia. Prowadzi to do krwawienia z przewodu pokarmowego oraz błon śluzowych. Chory może wymiotować krwią. W ciężkim przebiegu żółtej febry rozwija się niewydolność wielonarządowa (w tym głównie nerek), co ostatecznie doprowadza do zgonu.

Leczenie febry

Niestety, nie istnieje przyczynowe leczenie tej jednostki chorobowej. U chorych, u których po przyjeździe z krajów tropikalnych obserwuje się objawy żółtej febry, wdraża się leczenie objawowe. Polega ono głównie na podawaniu środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, a także nawadnianiu. Warto jednak mieć na uwadze, że w leczeniu żółtej gorączki nie wolno podawać niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ponieważ mogą one wpływać negatywnie na krzepliwość krwi u pacjenta, co nasila objawy. Rokowanie w większości przypadków jest dobre. Przy łagodnym przebiegu choroby, stabilizację osiąga się już po kilku dniach od wdrożenia leczenia objawowego. Ciężki przebieg febry rokuje nieco gorzej. Zgon dotyka wówczas od 20-50% wszystkich chorych. Przebycie choroby daje odporność na całe życie.

Kraje, w których obowiązuje szczepienie przeciwko febrze to, m.in. Jemen, Gujana Francuska, Brazylia, Etiopia, Burkina Faso, Benin, Demokratyczna Republika Konga, Niger, Mali, Nigeria, Senegal, Wybrzeże Kości Słoniowej i Togo.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Zdzisław Dziubek, Ewa Duszczyk: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Wyd. IV. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017.
2. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2017. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Stan podgorączkowy - przyczyny i objawy

Stan podgorączkowy – przyczyny i objawy

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

Gorączka. Czy zawsze należy ją zbijać? Jak to wygląda u dzieci i dorosłych?

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Gorączka u dziecka – jeśli nie leki, to co?

Popularny syrop dla dzieci wycofany z obrotu. Sprawdź, czy nie masz go w swojej apteczce

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

„Życie człowieka, którym się zajmuję, nie może zależeć od tego czy mi smutno, czy jestem zły, czy się boję” – mówi Mateusz Sieradzan, znany na FB jako Pan Pielęgniarka