Przejdź do treści

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?

Ciałko żółte powstaje w jajniku podczas każdego cyklu miesiączkowego. Jej głównym zadaniem jest produkcja progesteronu – hormonu odpowiadającego za przygotowanie macicy do implantacji zarodka oraz za utrzymanie ciąży. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte zanika. Nieprawidłowości w procesie zmniejszania się ciałka żółtego nazywane są niedomogą fazy lutealnej. Inną patologiczną zmianą występującą w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku.

Co to jest ciałko żółte?

Ciałko żółte (łac. corpus luteum) to gruczoł dokrewny powstający każdorazowo podczas cyklu miesiączkowego. Struktura ta tworzy się w procesie luteinizacji polegającym na pęknięciu pęcherzyka jajnikowego i jego przekształceniu się w ciałko żółte. W składzie ciałka żółtego znajdują się m.in. komórki śródbłonka, firboblasty i komórki układu immunologicznego: makrofagi, limfocyty, neutrofile, eozynofile. Żółtą barwę ciałko żółte zawdzięcza luteinie, która jest pigmentem zaliczanym do ksantofilów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Limfocyty – jaką pełnią rolę i co oznacza ich spadek?

Funkcje ciałka żółtego

Główną funkcją ciałka żółtego jest produkcja progesteronu. Do syntezy hormonu wykorzystywany jest cholesterol pochodzący z lipoprotein o niskiej i wysokiej gęstości (LDL i HDL). Gdy dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte wytwarza progesteron, który hamuje wzrost endometrium i przygotowuje macicę do implantacji zarodka. Dzięki temu hormonowi możliwe jest zajście w ciążę i podtrzymanie jej. Ciałko żółte, nazywane już wtedy ciałkiem żółtym ciążowym, produkuje progesteron do czasu, aż funkcję tę przejmie łożysko. Rola, jaką pełni ciałko żółte, jest szczególnie ważna w I trymestrze ciąży, w którym progesteron odpowiada za podtrzymanie funkcjonowania płodu. W okresie karmienia piersią powstaje ciałko żółte laktacyjne. Wykształca się ono z pęcherzyka jajnikowego.

Co dzieje się z ciałkiem żółtym, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia? Aby się dowiedzieć, należy prześledzić cykl miesiączkowy.  Wyróżnia się w nim 4 fazy: menstruację, fazę folikularną, owulację i fazę lutealną. Podczas menstruacji dochodzi do złuszczenia błony śluzowej macicy i wydalania jej resztek przez pochwę. Miesiączka trwa zwykle 3–7 dni. Następnie zachodzi intensywny wzrost endometrium i dojrzewanie pęcherzyka Graafa. Jeśli cykl liczy 28 dni, faza folikularna trwa 14 dni. Niemniej jednak jej długość jest zależna osobniczo i może wynosić też 10–16 dni. Trzecim etapem cyklu jest owulacja. Dojrzały pęcherzyk Graafa pęka i uwalnia komórkę jajową. Ostatnią fazą jest faza lutealna. Wykształcone ciałko żółte dojrzewa, a następnie zanika. 

Pecherzyk-Graafa - Młoda, uśmiechnięta kobieta leży na łóżku.

Ciałko żółte a ciąża

Zmiany, którym podlega ciałko żółte w czasie ciąży, są następujące:

  • 2–3. tydzień ciąży – pęcherzyk Graafa dojrzewa i pęka pod wpływem wzrostu stężenia hormonu luteinizującego. Pozostałości po pęcherzyku przekształcają się w ciałko żółte.
  • 4. tydzień ciąży – na ciałko żółte oddziałuje hormon beta HCG, w wyniku czego zamienia się ono w ciałko żółte ciążowe. Produkowany przez nie progesteron zapobiega złuszczaniu się endometrium.
  • 5–6. tydzień ciąży – ciałko żółte kontynuuje wytwarzanie progesteronu.
  • 7. tydzień ciąży – ciałko żółte powoli się zmniejsza, natomiast łożysko, które przejmie jego funkcję, rozwija się.
  • 8–9. tydzień ciąży – ciałko żółte ulega dalszej regresji (luteolizie).
  • 10–12. tydzień ciąży – kończy się rola ciałka żółtego w podtrzymywaniu ciąży. Jego funkcję pełni teraz łożysko.
Probówka krwi, a nad nią napis progesteron

Ciałko żółte – nieprawidłowości w działaniu

Niewydolność ciałka żółtego

Jeśli ciałko żółte nie produkuje odpowiedniej ilości progesteronu, taki stan nazywany jest niewydolnością ciałka żółtego bądź niedomogą fazy lutealnej. W konsekwencji u kobiety pojawiają się problemy z zajściem w ciążę. Wśród objawów niewydolności ciałka żółtego wymienia się: plamienia z dróg rodnych pomiędzy menstruacjami, nasilenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, obrzęk piersi, mastopatię i wydłużenie lub skrócenie cyklu menstruacyjnego.

Torbiel ciałka żółtego

Innym rodzajem nieprawidłowości w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku, nazywana też cystą. Przyczyną występowania torbieli ciałka żółtego jest nieprawidłowe zanikanie tego gruczołu. Jakie są objawy torbieli na jajnikach? W większości przypadków nie obserwuje się żadnych symptomów chorobowych, a torbiel wykrywana jest przypadkowo podczas rutynowego badania USG. Jeśli torbiel jajnika jest niewielka, zaleca się jedynie jej obserwację. Torbiele o większych rozmiarach mogą dawać objawy w postaci bólu w podbrzuszu podczas drugiej fazy cyklu, krwawień pomiędzy miesiączkami i zaburzeń w oddawaniu moczu.

Jak szybko rosną torbiele na jajnikach? Tempo wzrostu jest bardzo różne – niektóre zmiany mogą się powiększyć w ciągu miesiąca, inne nie zmieniają swojej średnicy nawet przez kilka lat. U niektórych osób torbiele jajnika mogą wchłonąć się samoistnie. Niekiedy torbiel jajnika ulega pęknięciu, jej zawartość wylewa się, a sama torbiel zanika. Czy torbiel na jajniku czymś grozi? Tego typu zmiany zazwyczaj są łagodne, a tylko niewielki odsetek może oznaczać nowotwór.

Źródła:

  1. Agata Mitan, Małgorzata Grzesiak, Ciałko żółte – mały gruczoł o wielkim znaczeniu, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”, tom 64, numer 2, s. 247-259, 2015.
  2. Anna Dąbkowska-Huć, Piotr Skałba, Zbigniew Chełmicki, Ciałko żółte: fizjologia i patologia, „Ginekologia Praktyczna”, 2/2004, vol. 12.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży siedzi na parapecie

Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Uśmiech po marchewce, grymas po jarmużu. Brytyjscy naukowcy sprawdzili preferencje żywieniowe nienarodzonych dzieci

Jak oddychać podczas porodu w pierwszej i drugiej fazie?

Kobieta w laboratorium

Metoda tworzenia zarodków z „trzech genetycznych rodziców”. Naukowcy sprawdzili, czy jest bezpieczna

Jennifer Lawrence

Jennifer Lawrence wyznała, że dwukrotnie poroniła i chciała dokonać aborcji. „Boję się mówić o macierzyństwie, bo każda z kobiet zupełnie inaczej je przeżywa”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Obrzezanie – wskazania, przeciwwskazania, przebieg zabiegu usunięcia napletka

Embrion

Naukowcy wyhodowali sztuczny zarodek z mózgiem i bijącym sercem. „To niewiarygodne, że udało nam się do tego dojść”

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

Małgorzata Rozenek-Majdan / ANDRAS SZILAGYI/MWMEDIA WARSZAWA

„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT

Uratowano bliźnięta z syndromem podkradania / istock

Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną

Miażdżące wyniki monitoringu gabinetów ginekologicznych. „W Polsce lekarze zdają się mieć bardzo dużą władzę nad kobietami” – alarmuje Aleksandra Magryta z Fundacji FEDERA

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami. Pomogła wirtualna rzeczywistość

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami! Pomogła wirtualna rzeczywistość

Anna Tess Gołebiowska: "Urodziłam dziecko, ponieważ mój mąż jest pro-choice"

Anna Tess Gołębiowska: „Odważyłam się donosić ciążę w Polsce tylko dlatego, że mój mąż jest za prawem do aborcji”

"Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym" - pisze Patrycja Pieszczek-Bober

„Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym” – pisze prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Natalia Białobrzeska

Natalia Białobrzeska: „Po porodzie nagle kobieta znika, to dziecko zaczyna być ważne dla otoczenia” [WIDEO]

Aleksandra Domańska / Paweł Wrzecion MWMEDIA WARSZAWA

Aleksandra Domańska szczerze o macierzyństwie. „Gdy urodził się Ariel, nie zalała mnie fala miłości. Nic nie czułam”

Magdalena Lamparska / Andras Szilagyi MWMEDIA

„Wszystkie miejsca zajęte. Patrzą w telefon, patrzą za okno, patrzą na mnie. Nic”. Ciężarna aktorka Magdalena Lamparska opisała swoją podróż komunikacją miejską

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×