Przejdź do treści

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nie tylko egzotyczne komary. Sprawdź, co może ci popsuć te wakacje!
HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć
„Nadżerkę, taką prawdziwą, będzie miało tylko 30 proc. z was. To, czym najczęściej 'straszą’ was ginekolodzy, to ektopia” – mówi dr Agnieszka Nalewczyńska
Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

Ciałko żółte powstaje w jajniku podczas każdego cyklu miesiączkowego. Jej głównym zadaniem jest produkcja progesteronu – hormonu odpowiadającego za przygotowanie macicy do implantacji zarodka oraz za utrzymanie ciąży. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte zanika. Nieprawidłowości w procesie zmniejszania się ciałka żółtego nazywane są niedomogą fazy lutealnej. Inną patologiczną zmianą występującą w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku.

Co to jest ciałko żółte?

Ciałko żółte (łac. corpus luteum) to gruczoł dokrewny powstający każdorazowo podczas cyklu miesiączkowego. Struktura ta tworzy się w procesie luteinizacji polegającym na pęknięciu pęcherzyka jajnikowego i jego przekształceniu się w ciałko żółte. W składzie ciałka żółtego znajdują się m.in. komórki śródbłonka, firboblasty i komórki układu immunologicznego: makrofagi, limfocyty, neutrofile, eozynofile. Żółtą barwę ciałko żółte zawdzięcza luteinie, która jest pigmentem zaliczanym do ksantofilów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Limfocyty – jaką pełnią rolę i co oznacza ich spadek?

Funkcje ciałka żółtego

Główną funkcją ciałka żółtego jest produkcja progesteronu. Do syntezy hormonu wykorzystywany jest cholesterol pochodzący z lipoprotein o niskiej i wysokiej gęstości (LDL i HDL). Gdy dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte wytwarza progesteron, który hamuje wzrost endometrium i przygotowuje macicę do implantacji zarodka. Dzięki temu hormonowi możliwe jest zajście w ciążę i podtrzymanie jej. Ciałko żółte, nazywane już wtedy ciałkiem żółtym ciążowym, produkuje progesteron do czasu, aż funkcję tę przejmie łożysko. Rola, jaką pełni ciałko żółte, jest szczególnie ważna w I trymestrze ciąży, w którym progesteron odpowiada za podtrzymanie funkcjonowania płodu. W okresie karmienia piersią powstaje ciałko żółte laktacyjne. Wykształca się ono z pęcherzyka jajnikowego.

Co dzieje się z ciałkiem żółtym, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia? Aby się dowiedzieć, należy prześledzić cykl miesiączkowy.  Wyróżnia się w nim 4 fazy: menstruację, fazę folikularną, owulację i fazę lutealną. Podczas menstruacji dochodzi do złuszczenia błony śluzowej macicy i wydalania jej resztek przez pochwę. Miesiączka trwa zwykle 3–7 dni. Następnie zachodzi intensywny wzrost endometrium i dojrzewanie pęcherzyka Graafa. Jeśli cykl liczy 28 dni, faza folikularna trwa 14 dni. Niemniej jednak jej długość jest zależna osobniczo i może wynosić też 10–16 dni. Trzecim etapem cyklu jest owulacja. Dojrzały pęcherzyk Graafa pęka i uwalnia komórkę jajową. Ostatnią fazą jest faza lutealna. Wykształcone ciałko żółte dojrzewa, a następnie zanika. 

Pecherzyk-Graafa - Młoda, uśmiechnięta kobieta leży na łóżku.

Ciałko żółte a ciąża

Zmiany, którym podlega ciałko żółte w czasie ciąży, są następujące:

  • 2–3. tydzień ciąży – pęcherzyk Graafa dojrzewa i pęka pod wpływem wzrostu stężenia hormonu luteinizującego. Pozostałości po pęcherzyku przekształcają się w ciałko żółte.
  • 4. tydzień ciąży – na ciałko żółte oddziałuje hormon beta HCG, w wyniku czego zamienia się ono w ciałko żółte ciążowe. Produkowany przez nie progesteron zapobiega złuszczaniu się endometrium.
  • 5–6. tydzień ciąży – ciałko żółte kontynuuje wytwarzanie progesteronu.
  • 7. tydzień ciąży – ciałko żółte powoli się zmniejsza, natomiast łożysko, które przejmie jego funkcję, rozwija się.
  • 8–9. tydzień ciąży – ciałko żółte ulega dalszej regresji (luteolizie).
  • 10–12. tydzień ciąży – kończy się rola ciałka żółtego w podtrzymywaniu ciąży. Jego funkcję pełni teraz łożysko.
Probówka krwi, a nad nią napis progesteron

Ciałko żółte – nieprawidłowości w działaniu

Niewydolność ciałka żółtego

Jeśli ciałko żółte nie produkuje odpowiedniej ilości progesteronu, taki stan nazywany jest niewydolnością ciałka żółtego bądź niedomogą fazy lutealnej. W konsekwencji u kobiety pojawiają się problemy z zajściem w ciążę. Wśród objawów niewydolności ciałka żółtego wymienia się: plamienia z dróg rodnych pomiędzy menstruacjami, nasilenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, obrzęk piersi, mastopatię i wydłużenie lub skrócenie cyklu menstruacyjnego.

Torbiel ciałka żółtego

Innym rodzajem nieprawidłowości w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku, nazywana też cystą. Przyczyną występowania torbieli ciałka żółtego jest nieprawidłowe zanikanie tego gruczołu. Jakie są objawy torbieli na jajnikach? W większości przypadków nie obserwuje się żadnych symptomów chorobowych, a torbiel wykrywana jest przypadkowo podczas rutynowego badania USG. Jeśli torbiel jajnika jest niewielka, zaleca się jedynie jej obserwację. Torbiele o większych rozmiarach mogą dawać objawy w postaci bólu w podbrzuszu podczas drugiej fazy cyklu, krwawień pomiędzy miesiączkami i zaburzeń w oddawaniu moczu.

Jak szybko rosną torbiele na jajnikach? Tempo wzrostu jest bardzo różne – niektóre zmiany mogą się powiększyć w ciągu miesiąca, inne nie zmieniają swojej średnicy nawet przez kilka lat. U niektórych osób torbiele jajnika mogą wchłonąć się samoistnie. Niekiedy torbiel jajnika ulega pęknięciu, jej zawartość wylewa się, a sama torbiel zanika. Czy torbiel na jajniku czymś grozi? Tego typu zmiany zazwyczaj są łagodne, a tylko niewielki odsetek może oznaczać nowotwór.

Źródła:

  1. Agata Mitan, Małgorzata Grzesiak, Ciałko żółte – mały gruczoł o wielkim znaczeniu, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”, tom 64, numer 2, s. 247-259, 2015.
  2. Anna Dąbkowska-Huć, Piotr Skałba, Zbigniew Chełmicki, Ciałko żółte: fizjologia i patologia, „Ginekologia Praktyczna”, 2/2004, vol. 12.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Katarzyna Sokołowska

Katarzyna Sokołowska o późnym macierzyństwie: „Właśnie teraz będę mogła synowi poświęcić więcej czasu i uwagi niż 10 lat wcześniej”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

kobieta w ciąży

Czy wiesz, ile masz czasu na zajście w ciążę? Naukowcy to wiedzą!

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Zaszła w ciążę, będąc w ciąży. To się zdarza!

Niechciana ciąża to bzdura / istock

„W dzisiejszych czasach trzeba być wyjątkowo głupią, żeby zajść w niechcianą ciążę”? Bzdura!

Rejestr ciąż wchodzi w życie - co to oznacza? / istock

Rejestr ciąż wchodzi w życie. „Narzędzie represji w stosunku do wszystkich kobiet w ciąży” – komentuje dr Kamil Stępniak

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze

Kobieta trzyma w rękach test ciążowy

„Nie pytaj… bo nie znasz historii” – zaapelowała Lili Antoniak. Blogerka wyjawiła, co usłyszała podczas starań o ciążę

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

Britney Spears wyznała, że straciła wyczekiwaną ciążę. „To druzgocący czas dla każdego rodzica"

Britney Spears wyznała, że straciła wyczekiwaną ciążę. „To druzgocący czas dla każdego rodzica”

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Piłka rehabilitacyjna – kiedy warto na niej ćwiczyć i jak ją dobrać?

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Drożdżyca pochwy – przyczyny, objawy i leczenie infekcji. Powikłania nieleczonej kandydozy

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

W Gdańsku na świat przyszły bliźnięta syjamskie. Niestety, lekarzom nie udało się uratować chłopców

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×