Przejdź do treści

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Ciałko żółte powstaje w jajniku podczas każdego cyklu miesiączkowego. Jej głównym zadaniem jest produkcja progesteronu – hormonu odpowiadającego za przygotowanie macicy do implantacji zarodka oraz za utrzymanie ciąży. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte zanika. Nieprawidłowości w procesie zmniejszania się ciałka żółtego nazywane są niedomogą fazy lutealnej. Inną patologiczną zmianą występującą w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku.

Co to jest ciałko żółte?

Ciałko żółte (łac. corpus luteum) to gruczoł dokrewny powstający każdorazowo podczas cyklu miesiączkowego. Struktura ta tworzy się w procesie luteinizacji polegającym na pęknięciu pęcherzyka jajnikowego i jego przekształceniu się w ciałko żółte. W składzie ciałka żółtego znajdują się m.in. komórki śródbłonka, firboblasty i komórki układu immunologicznego: makrofagi, limfocyty, neutrofile, eozynofile. Żółtą barwę ciałko żółte zawdzięcza luteinie, która jest pigmentem zaliczanym do ksantofilów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Limfocyty – jaką pełnią rolę i co oznacza ich spadek?

Funkcje ciałka żółtego

Główną funkcją ciałka żółtego jest produkcja progesteronu. Do syntezy hormonu wykorzystywany jest cholesterol pochodzący z lipoprotein o niskiej i wysokiej gęstości (LDL i HDL). Gdy dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte wytwarza progesteron, który hamuje wzrost endometrium i przygotowuje macicę do implantacji zarodka. Dzięki temu hormonowi możliwe jest zajście w ciążę i podtrzymanie jej. Ciałko żółte, nazywane już wtedy ciałkiem żółtym ciążowym, produkuje progesteron do czasu, aż funkcję tę przejmie łożysko. Rola, jaką pełni ciałko żółte, jest szczególnie ważna w I trymestrze ciąży, w którym progesteron odpowiada za podtrzymanie funkcjonowania płodu. W okresie karmienia piersią powstaje ciałko żółte laktacyjne. Wykształca się ono z pęcherzyka jajnikowego.

Co dzieje się z ciałkiem żółtym, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia? Aby się dowiedzieć, należy prześledzić cykl miesiączkowy.  Wyróżnia się w nim 4 fazy: menstruację, fazę folikularną, owulację i fazę lutealną. Podczas menstruacji dochodzi do złuszczenia błony śluzowej macicy i wydalania jej resztek przez pochwę. Miesiączka trwa zwykle 3–7 dni. Następnie zachodzi intensywny wzrost endometrium i dojrzewanie pęcherzyka Graafa. Jeśli cykl liczy 28 dni, faza folikularna trwa 14 dni. Niemniej jednak jej długość jest zależna osobniczo i może wynosić też 10–16 dni. Trzecim etapem cyklu jest owulacja. Dojrzały pęcherzyk Graafa pęka i uwalnia komórkę jajową. Ostatnią fazą jest faza lutealna. Wykształcone ciałko żółte dojrzewa, a następnie zanika. 

Pecherzyk-Graafa - Młoda, uśmiechnięta kobieta leży na łóżku.

Ciałko żółte a ciąża

Zmiany, którym podlega ciałko żółte w czasie ciąży, są następujące:

  • 2–3. tydzień ciąży – pęcherzyk Graafa dojrzewa i pęka pod wpływem wzrostu stężenia hormonu luteinizującego. Pozostałości po pęcherzyku przekształcają się w ciałko żółte.
  • 4. tydzień ciąży – na ciałko żółte oddziałuje hormon beta HCG, w wyniku czego zamienia się ono w ciałko żółte ciążowe. Produkowany przez nie progesteron zapobiega złuszczaniu się endometrium.
  • 5–6. tydzień ciąży – ciałko żółte kontynuuje wytwarzanie progesteronu.
  • 7. tydzień ciąży – ciałko żółte powoli się zmniejsza, natomiast łożysko, które przejmie jego funkcję, rozwija się.
  • 8–9. tydzień ciąży – ciałko żółte ulega dalszej regresji (luteolizie).
  • 10–12. tydzień ciąży – kończy się rola ciałka żółtego w podtrzymywaniu ciąży. Jego funkcję pełni teraz łożysko.
Probówka krwi, a nad nią napis progesteron

Ciałko żółte – nieprawidłowości w działaniu

Niewydolność ciałka żółtego

Jeśli ciałko żółte nie produkuje odpowiedniej ilości progesteronu, taki stan nazywany jest niewydolnością ciałka żółtego bądź niedomogą fazy lutealnej. W konsekwencji u kobiety pojawiają się problemy z zajściem w ciążę. Wśród objawów niewydolności ciałka żółtego wymienia się: plamienia z dróg rodnych pomiędzy menstruacjami, nasilenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, obrzęk piersi, mastopatię i wydłużenie lub skrócenie cyklu menstruacyjnego.

Torbiel ciałka żółtego

Innym rodzajem nieprawidłowości w obrębie ciałka żółtego jest torbiel na jajniku, nazywana też cystą. Przyczyną występowania torbieli ciałka żółtego jest nieprawidłowe zanikanie tego gruczołu. Jakie są objawy torbieli na jajnikach? W większości przypadków nie obserwuje się żadnych symptomów chorobowych, a torbiel wykrywana jest przypadkowo podczas rutynowego badania USG. Jeśli torbiel jajnika jest niewielka, zaleca się jedynie jej obserwację. Torbiele o większych rozmiarach mogą dawać objawy w postaci bólu w podbrzuszu podczas drugiej fazy cyklu, krwawień pomiędzy miesiączkami i zaburzeń w oddawaniu moczu.

Jak szybko rosną torbiele na jajnikach? Tempo wzrostu jest bardzo różne – niektóre zmiany mogą się powiększyć w ciągu miesiąca, inne nie zmieniają swojej średnicy nawet przez kilka lat. U niektórych osób torbiele jajnika mogą wchłonąć się samoistnie. Niekiedy torbiel jajnika ulega pęknięciu, jej zawartość wylewa się, a sama torbiel zanika. Czy torbiel na jajniku czymś grozi? Tego typu zmiany zazwyczaj są łagodne, a tylko niewielki odsetek może oznaczać nowotwór.

Źródła:

  1. Agata Mitan, Małgorzata Grzesiak, Ciałko żółte – mały gruczoł o wielkim znaczeniu, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”, tom 64, numer 2, s. 247-259, 2015.
  2. Anna Dąbkowska-Huć, Piotr Skałba, Zbigniew Chełmicki, Ciałko żółte: fizjologia i patologia, „Ginekologia Praktyczna”, 2/2004, vol. 12.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Katarzyna Skrzynecka

Katarzyna Skrzynecka o trudnej drodze do macierzyństwa: „Nadziei nigdy nie straciłam”

Kobieta trzyma dziecko na rękach

Marta Stoberska o macierzyństwie: „Nigdy nie zdecyduję się na drugie dziecko”

Czy po pierwszym poronieniu warto wykonywać jakieś badania? Odpowiada ginekolog Michał Strus

Anna Lewandowska

Anna Lewandowska szczerze o problemach ze zdrowiem i poronieniu: „Umiem walczyć o siebie, ale wtedy byłam bezradna”

Nabici w butelkę traumy prenatalnej. „To nie jest tak, że matka jest 'czemuś winna’, bo 'za bardzo przeżywa'”

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Litwa liberalizuje prawo aborcyjne. Od nowego roku aborcja farmakologiczna w domu jest legalna do 9 tygodnia ciąży

Litwa liberalizuje prawo aborcyjne. Od nowego roku aborcja farmakologiczna w domu jest legalna do 9. tygodnia ciąży

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

W ciemności, cieple i hałasie. Z amuletem, zaklęciem i zdrowaśką – jak kiedyś rodziły się dzieci

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Powstał projekt pierwszej na świecie sztucznej macicy. Dzięki niej na świat może przychodzić rocznie 30 tys. dzieci

Powstał projekt pierwszej na świecie sztucznej macicy. Dzięki niej na świat może przychodzić rocznie 30 tys. dzieci

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Czworaczki

W opolskim szpitalu urodziły się czworaczki. „Długo staraliśmy się o dziecko” – przyznała mama… czterech chłopców

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Prof. Marzena Dębska otrzymała prestiżową nagrodę w Niemczech. Po jej odejściu z WUM ciężko nie zadać pytania, czy w Polsce jest równie doceniania

Prof. Marzena Dębska otrzymała prestiżową nagrodę w Niemczech. Po jej odejściu z WUM ciężko nie zadać pytania, czy w Polsce jest równie doceniana

×