Przejdź do treści

Pleśniawki u dzieci i dorosłych – jak je rozpoznać? Zapobieganie, leczenie

Czym różnią się pleśniawki od aft?
Pleśniawki są często mylone z aftami. Fot. phanuwatnandee / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Pleśniawki to zmiany w jamie ustnej wywołane przez infekcję grzybiczą. Najczęstszym patogenem wywołującym objawy choroby są drożdżaki Candida. Pleśniawki przypominają wyglądem ścięte mleko, mają postać pojedynczych białych plamek lub łączą się w większe grupy, obejmujące znaczną powierzchnię błony śluzowej. Zmiany stanowią powszechny problem u niemowląt, ale mogą wystąpić u osób w każdym wieku.

Czym są pleśniawki?

Pleśniawki to często spotykany przejaw zapalenia błony śluzowej jamy ustnej o pochodzeniu grzybiczym. Najczęściej patogenem za ich powstawanie odpowiadają drożdżaki Candida. Grzyby te są szeroko rozpowszechnione w otoczeniu, stanowią także element naturalnej mikroflory człowieka. Pleśniawki powstają w efekcie ich nadmiernego namnażania się w jamie ustnej, gardle lub przełyku. Zmiany mogą wystąpić u osób w każdym wieku.

Pleśniawki – przyczyny występowania

Przyczyn pleśniawek jamy ustnej jest wiele. W przypadku zmian u dorosłych podstawową stanowią błędy w higienie jamy ustnej. Pojawienie się pleśniawek może wynikać zarówno z niedostatecznie częstego mycia zębów, jak i również z zaniedbań higienicznych w czasie używania aparatu ortodontycznego lub protezy. Ryzyko wystąpienia zakażenia zwiększają stany zaburzenia naturalnej mikroflory bakteryjnej (np. po długotrwałej antybiotykoterapii) oraz choroby, które skutkują obniżeniem odporności (m.in. źle kontrolowana cukrzyca, AIDS, nowotwory leczone chemioterapią, niedobory żywieniowe).

Pleśniawki to bardzo powszechny problem okresu niemowlęcego. Mimo iż zmiany najczęściej obserwowane są dopiero po drugim miesiącu życia, nie powinny dziwić także u noworodka. Dziecko może zarazić się drożdżakami bytującymi w drogach rodnych matki już podczas porodu. Niedojrzały układ odpornościowy noworodka czasami nie jest w stanie zatrzymać procesu rozrostu grzybów, które wchodzą fizjologicznie w skład flory bakteryjnej, co skutkuje wystąpieniem choroby.

Pleśniawki u niemowlaka pojawić się także w rezultacie zaburzeń składu flory bakteryjnej właściwej dla jamy ustnej, np. po antybiotykoterapii. Zdarza się również zakażenie przez smoczek, który wcześniej znajdował się w ustach osoby cierpiącej na grzybicze zakażenie jamy ustnej. Dodatkowo powstawaniu zmian sprzyjają wszelkie stany chorobowe upośledzające pracę układu immunologicznego.

Czynnikami ryzyka rozwoju pleśniawki u niemowląt są m.in.:

Dziecko może także zakazić matkę w czasie karmienia piersią. To skutkuje wystąpieniem pleśniawki brodawek sutkowych u kobiety.

Jak wyglądają pleśniawki?

Jak rozpoznać pleśniawki? Zmiany zazwyczaj występują w postaci drobnych, białych plamek, które wyglądem i konsystencją przypominają twarożek lub pozostałości osadu mleka. Mogą być to zmiany pojedyncze, ale spotykamy także pleśniawki, które grupują się i obejmują większą powierzchnię błony śluzowej jamy ustnej. Najczęściej obserwuje się pleśniawki na języku oraz na błonie śluzowej policzków. Czasami mamy do czynienia z pleśniawkami na ustach, a w zasadzie na wewnętrznej powierzchni warg.

Pleśniawki wyglądają tak, jakby mleko przylegało do błon śluzowych jamy ustnej, dlatego też często mylone bywają z resztkami pokarmu. Pleśniawki są jednak zazwyczaj ściśle przytwierdzone do powierzchni błony śluzowej. Jeśli więc rodzic ma wątpliwości co do charakteru nalotu u dziecka, może przetrzeć zmiany wilgotnym gazikiem. Pleśniawki na ogół nie da się tym sposobem łatwo usunąć. W przypadkach, gdy dochodzi do jej oderwania, błona śluzowej staje się zaczerwieniona, z tendencją do miejscowego krwawienia. Jest to też miejsce bardzo bolesne dla dziecka.

Objawy pleśniawek u dzieci poza opisanymi zmianami obejmują także: brak apetytu, apatię lub rozdrażnienie, problemy ze snem, wolne przybieranie na wadze.

Pleśniawki u dorosłych wyglądają tak samo, jak u dzieci. Dodatkowe objawy choroby u osób w tej grupie wiekowej obejmują:

  • pękające kąciki ust,
  • problemy z odczuwaniem smaku spożywanego jedzenia,
  • nieprzyjemny posmak w ustach,
  • trudności w jedzeniu i piciu,
  • ból w jamie ustnej (np. w postaci bolącego języka, bolących dziąseł).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta otwiera usta, aby pokazać grzybicę jamy ustnej

Czy pleśniawki u noworodka lub niemowlęcia powinny niepokoić?

Noworodki ze względu na niewykształcony w pełni układ odpornościowy są bardziej podatne na wszelkiego rodzaju infekcje i mogą przechodzą je gorzej niż dzieci starsze i dorośli. Dlatego też jakiekolwiek zakażenie powinno zostać skonsultowane z lekarzem, istnieje bowiem ryzyko szerzenia się infekcji.

Pleśniawki wywołują u dziecka przede wszystkim ból i dyskomfort. Rozległa infekcja powoduje utrudnienie przyjmowania pokarmu przez dziecko, które może unikać zarówno karmienia piersią, jak i za pomocą butelki. To z kolei rodzi problemy we wczesnym okresie życia, gdyż upośledza przyrost masy ciała i właściwy rozwój dziecka. Dlatego też w przypadku wystąpienia choroby u noworodka lub niemowlęcia warto od razu poradzić się pediatry. Pleśniawki wymagają podjęcia właściwej terapii, ale odpowiednio leczone nie są zwykle dużym zagrożeniem.

Pleśniawki – jak leczyć?

Większość przypadków pleśniawek leczona jest lekami przeciwgrzybiczymi. Środkiem farmakologicznym stosowanym często w zwalczaniu pleśniawek (zarówno u dzieci, jak i dorosłych) jest nystatyna. Lek może mieć postać zawiesiny, którą wprowadza się do jamy ustnej gazikiem lub płatkiem kosmetycznym. Należy ostrożnie smarować chore miejsce, gdyż istnieje ryzyko oderwania pleśniawki, co może spowodować krwawienie i nasilać objawy bólowe. Czas leczenia nystatyną to zazwyczaj około 2 tygodnie (po 7-14 dniach zmiany w jamie ustnej powinny ustąpić, nystatynę należy aplikować potem jeszcze przez kolejne 2-3 dni). Bardzo ważne, by w czasie leczenia szczególnie zadbać o zmniejszenie ryzyka powtórnej infekcji. Niezachowywanie zasad higieny może spowodować, że terapia nie przyniesie oczekiwanych rezultatów.

W celu łagodzenia objawów czasami zalecane są napary ziołowe na pleśniawki w postaci herbatki do picia lub przemywania jamy ustnej. Sprawdzą się m.in. rumianek i szałwia. Co na pleśniawki? W aptekach można nabyć wiele preparatów dostępnych bez recepty. Mają one na celu zwalczanie stanu zapalnego i ułatwianie regeneracji błony śluzowej. Niektóre środki oprócz czynników leczniczych zawierają substancje znieczulające, wykazują zatem działanie przeciwbólowe.

Zapobieganie pleśniawkom u noworodków i niemowląt

Domowe sposoby na pleśniawki powinny obejmować dbałość o prawidłową higienę jamy ustnej. Noworodkom i niemowlętom jamę ustną należy oczyszczać mechanicznie – na palec umytej ręki można nałożyć mokry gazik i delikatnie oczyścić buzię. Butelki i smoczki trzeba każdorazowo starannie myć i wyparzać. Matki dzieci podatnych na infekcje jamy ustnej i karmionych piersią powinny pamiętać o przemywaniu brodawki sutkowej ciepłą wodą zarówno przed, jak i po karmieniu. Nie wolno całować dziecka w usta.

Zapobieganie pleśniawkom u dorosłych

Aby zapobiegać wystąpieniu pleśniawek u dorosłych warto przestrzegać poniższych zaleceń:

  • zadbaj o higienę jamy ustnej: szczotkuj zęby co najmniej 2 razy dziennie (czyść także protezy zębowe, jeśli je nosisz), zgłaszaj się regularnie na wizyty kontrolne u dentysty,
  • nie zakładaj protez zębowych na noc; nie noś ich, jeśli nie mają odpowiedniego kształtu (zgłoś się wtedy do swojego dentysty),
  • płucz usta po jedzeniu i przyjmowaniu leków (choćby wodą),
  • nie pal papierosów,
  • jeśli chorujesz na schorzenie przewlekłe, np. cukrzycę, zgłaszaj się regularnie na badania kontrolne i stosuj się do zaleceń lekarza.

Afty a pleśniawki: jakie są między nimi różnice?

Afty i pleśniawki w jamie ustnej często są mylone ze względu na podobny wygląd wykwitów. Nie stanowią one tej samej choroby, mają różną patogenezę i odmienne sposoby leczenia. Afty to drobne owrzodzenia, które pojawiają się często na błonie śluzowej warg i policzków. Są białoszarego koloru, otacza je czerwona obwódka i z reguły towarzyszą im znaczne dolegliwości bólowe, utrudniające przyjmowanie pokarmów. W odróżnieniu od pleśniawek, nie mają bezpośredniego związku z żadnym czynnikiem infekcyjnym, uważa się, iż predysponują do nich urazy mechaniczne błony śluzowej, oparzenia, a także niedobory witaminowe. Afty zwykle ustępują samoistnie po 6–8 dniach i ich jednorazowy epizod nie wymaga leczenia.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Źródła:

  1. National Health Service (2017) Oral trush (mouth trush).
  2. Centre for Disease Control and Prevention (2019) Candida infections of the mouth, throat, and esophagus.
  3. Campbell J., Palazzi D. i wsp. (2019) Candida Infections in Children, UpToDate.
  4. Baumgardner D. (2019) Oral Fungal Microbiota: To Thrush and Beyond, Journal of Patient-Centered Research and Reviews, 6(4): 252-261.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opryszczka na języku – jak wygląda i jak się jej pozbyć? Domowy sposób na opryszczkę

kobieta leży w łóżku i pije wodę ze szklanki

Poranna suchość w ustach – co to oznacza?

Ślina – skład, funkcje, zaburzenia wydzielania. Co sygnalizują zaburzenia pracy ślinianek?

Uzębienie – ile zębów ma człowiek? Kiedy wychodzą zęby?

Zębina – budowa, rodzaje. Zapalenie miazgi i nadwrażliwość zębów

Choroby przyzębia – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Hipoplazja szkliwa

Hipoplazja szkliwa – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

„Bywa, że ktoś nie może siedzieć albo popuszcza mocz i mimo to się nie leczy. Ze wstydu” – mówi prof. ucz. dr hab. Remigiusz Kijak

Szczoteczki do zębów

„Mama Dentystka”: prawie 4 miliony Polaków nie myje zębów, 800 tys. w ogóle nie ma w swojej łazience szczoteczki

Usuwanie kamienia nazębnego – przebieg i cena zabiegu

Jama ustna – budowa i funkcje. Choroby jamy ustnej

Nowotwory jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Odynofagia – objawy towarzyszące, przyczyny, badania, leczenie

USG ślinianek – co wykrywa, wskazania, jak wygląda?

Ojciec podnosi na rękach syna

Dentystka o karmieniu dziecka w nocy: najmocniejsze zęby tego nie wytrzymają

Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby

Ksylitol dla dzieci. Pasta do zębów z ksylitolem czy z fluorem?

Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.

Ropień na dziąśle u dziecka i dorosłego – objawy, leczenie

Aplikacja balsamu na skórę

Balsam Szostakowskiego – zastosowanie na rany, na wrzody

Pasta do zębów – z fluorem czy bez? Jak zrobić pastę?

Pasta do zębów – bez fluoru czy z fluorem? Wybierz mądrze

Ból żuchwy - przyczyny zależą od jego miejsca

Ból żuchwy – przyczyny bólu zależą od jego miejsca

Afty u dzieci - przyczyny i leczenie

Afty u dzieci – przyczyny i leczenie

Kobieta stoi z kubkiem i wykrzywiaa twarz

Metaliczny posmak w ustach – przyczyny, leczenie i sposoby na pozbycie się dolegliwości

kobieta zakrywająca usta

Choroby jamy ustnej – kategoryzacja, spis schorzeń i objawów

Afty w jamie ustnej / rawpixel

Afty w jamie ustnej? Periodontolożka tłumaczy, dlaczego lepiej nie leczyć ich „na własną rękę”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×