Przejdź do treści

Pleśniawki u dzieci i dorosłych – jak je rozpoznać? Zapobieganie, leczenie

Czym różnią się pleśniawki od aft?
Pleśniawki są często mylone z aftami. Fot. phanuwatnandee / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta z pączkami
Co zrobić, żeby pokonać ochotę na słodycze? Wyjaśnia dietetyczka
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Niedrożność nosa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny
szalik zamiast maseczki? Lekarz: to nie jest dobry pomysł
„Maseczka nie jest częścią garderoby!”. Lekarz Aleksander Biesiada o zastępowaniu szalikiem maseczek
Kobieta wystawia twarz do słońca
Kiedy „nic mi się nie chce” to znak od organizmu, że czas zrobić sobie przerwę i odpocząć? Wyjaśnia psychoedukatorka

Pleśniawki to zmiany w jamie ustnej wywołane przez infekcję grzybiczą. Najczęstszym patogenem wywołującym objawy choroby są drożdżaki Candida. Pleśniawki przypominają wyglądem ścięte mleko, mają postać pojedynczych białych plamek lub łączą się w większe grupy, obejmujące znaczną powierzchnię błony śluzowej. Zmiany stanowią powszechny problem u niemowląt, ale mogą wystąpić u osób w każdym wieku.

Czym są pleśniawki?

Pleśniawki to często spotykany przejaw zapalenia błony śluzowej jamy ustnej o pochodzeniu grzybiczym. Najczęściej patogenem za ich powstawanie odpowiadają drożdżaki Candida. Grzyby te są szeroko rozpowszechnione w otoczeniu, stanowią także element naturalnej mikroflory człowieka. Pleśniawki powstają w efekcie ich nadmiernego namnażania się w jamie ustnej, gardle lub przełyku. Zmiany mogą wystąpić u osób w każdym wieku.

Pleśniawki – przyczyny występowania

Przyczyn pleśniawek jamy ustnej jest wiele. W przypadku zmian u dorosłych podstawową stanowią błędy w higienie jamy ustnej. Pojawienie się pleśniawek może wynikać zarówno z niedostatecznie częstego mycia zębów, jak i również z zaniedbań higienicznych w czasie używania aparatu ortodontycznego lub protezy. Ryzyko wystąpienia zakażenia zwiększają stany zaburzenia naturalnej mikroflory bakteryjnej (np. po długotrwałej antybiotykoterapii) oraz choroby, które skutkują obniżeniem odporności (m.in. źle kontrolowana cukrzyca, AIDS, nowotwory leczone chemioterapią, niedobory żywieniowe).

Pleśniawki to bardzo powszechny problem okresu niemowlęcego. Mimo iż zmiany najczęściej obserwowane są dopiero po drugim miesiącu życia, nie powinny dziwić także u noworodka. Dziecko może zarazić się drożdżakami bytującymi w drogach rodnych matki już podczas porodu. Niedojrzały układ odpornościowy noworodka czasami nie jest w stanie zatrzymać procesu rozrostu grzybów, które wchodzą fizjologicznie w skład flory bakteryjnej, co skutkuje wystąpieniem choroby.

Pleśniawki u niemowlaka pojawić się także w rezultacie zaburzeń składu flory bakteryjnej właściwej dla jamy ustnej, np. po antybiotykoterapii. Zdarza się również zakażenie przez smoczek, który wcześniej znajdował się w ustach osoby cierpiącej na grzybicze zakażenie jamy ustnej. Dodatkowo powstawaniu zmian sprzyjają wszelkie stany chorobowe upośledzające pracę układu immunologicznego.

Czynnikami ryzyka rozwoju pleśniawki u niemowląt są m.in.:

Dziecko może także zakazić matkę w czasie karmienia piersią. To skutkuje wystąpieniem pleśniawki brodawek sutkowych u kobiety.

Jak wyglądają pleśniawki?

Jak rozpoznać pleśniawki? Zmiany zazwyczaj występują w postaci drobnych, białych plamek, które wyglądem i konsystencją przypominają twarożek lub pozostałości osadu mleka. Mogą być to zmiany pojedyncze, ale spotykamy także pleśniawki, które grupują się i obejmują większą powierzchnię błony śluzowej jamy ustnej. Najczęściej obserwuje się pleśniawki na języku oraz na błonie śluzowej policzków. Czasami mamy do czynienia z pleśniawkami na ustach, a w zasadzie na wewnętrznej powierzchni warg.

Pleśniawki wyglądają tak, jakby mleko przylegało do błon śluzowych jamy ustnej, dlatego też często mylone bywają z resztkami pokarmu. Pleśniawki są jednak zazwyczaj ściśle przytwierdzone do powierzchni błony śluzowej. Jeśli więc rodzic ma wątpliwości co do charakteru nalotu u dziecka, może przetrzeć zmiany wilgotnym gazikiem. Pleśniawki na ogół nie da się tym sposobem łatwo usunąć. W przypadkach, gdy dochodzi do jej oderwania, błona śluzowej staje się zaczerwieniona, z tendencją do miejscowego krwawienia. Jest to też miejsce bardzo bolesne dla dziecka.

Objawy pleśniawek u dzieci poza opisanymi zmianami obejmują także: brak apetytu, apatię lub rozdrażnienie, problemy ze snem, wolne przybieranie na wadze.

Pleśniawki u dorosłych wyglądają tak samo, jak u dzieci. Dodatkowe objawy choroby u osób w tej grupie wiekowej obejmują:

  • pękające kąciki ust,
  • problemy z odczuwaniem smaku spożywanego jedzenia,
  • nieprzyjemny posmak w ustach,
  • trudności w jedzeniu i piciu,
  • ból w jamie ustnej (np. w postaci bolącego języka, bolących dziąseł).
Kobieta otwiera usta, aby pokazać grzybicę jamy ustnej

Czy pleśniawki u noworodka lub niemowlęcia powinny niepokoić?

Noworodki ze względu na niewykształcony w pełni układ odpornościowy są bardziej podatne na wszelkiego rodzaju infekcje i mogą przechodzą je gorzej niż dzieci starsze i dorośli. Dlatego też jakiekolwiek zakażenie powinno zostać skonsultowane z lekarzem, istnieje bowiem ryzyko szerzenia się infekcji.

Pleśniawki wywołują u dziecka przede wszystkim ból i dyskomfort. Rozległa infekcja powoduje utrudnienie przyjmowania pokarmu przez dziecko, które może unikać zarówno karmienia piersią, jak i za pomocą butelki. To z kolei rodzi problemy we wczesnym okresie życia, gdyż upośledza przyrost masy ciała i właściwy rozwój dziecka. Dlatego też w przypadku wystąpienia choroby u noworodka lub niemowlęcia warto od razu poradzić się pediatry. Pleśniawki wymagają podjęcia właściwej terapii, ale odpowiednio leczone nie są zwykle dużym zagrożeniem.

Pleśniawki – jak leczyć?

Większość przypadków pleśniawek leczona jest lekami przeciwgrzybiczymi. Środkiem farmakologicznym stosowanym często w zwalczaniu pleśniawek (zarówno u dzieci, jak i dorosłych) jest nystatyna. Lek może mieć postać zawiesiny, którą wprowadza się do jamy ustnej gazikiem lub płatkiem kosmetycznym. Należy ostrożnie smarować chore miejsce, gdyż istnieje ryzyko oderwania pleśniawki, co może spowodować krwawienie i nasilać objawy bólowe. Czas leczenia nystatyną to zazwyczaj około 2 tygodnie (po 7-14 dniach zmiany w jamie ustnej powinny ustąpić, nystatynę należy aplikować potem jeszcze przez kolejne 2-3 dni). Bardzo ważne, by w czasie leczenia szczególnie zadbać o zmniejszenie ryzyka powtórnej infekcji. Niezachowywanie zasad higieny może spowodować, że terapia nie przyniesie oczekiwanych rezultatów.

W celu łagodzenia objawów czasami zalecane są napary ziołowe na pleśniawki w postaci herbatki do picia lub przemywania jamy ustnej. Sprawdzą się m.in. rumianek i szałwia. Co na pleśniawki? W aptekach można nabyć wiele preparatów dostępnych bez recepty. Mają one na celu zwalczanie stanu zapalnego i ułatwianie regeneracji błony śluzowej. Niektóre środki oprócz czynników leczniczych zawierają substancje znieczulające, wykazują zatem działanie przeciwbólowe.

Zapobieganie pleśniawkom u noworodków i niemowląt

Domowe sposoby na pleśniawki powinny obejmować dbałość o prawidłową higienę jamy ustnej. Noworodkom i niemowlętom jamę ustną należy oczyszczać mechanicznie – na palec umytej ręki można nałożyć mokry gazik i delikatnie oczyścić buzię. Butelki i smoczki trzeba każdorazowo starannie myć i wyparzać. Matki dzieci podatnych na infekcje jamy ustnej i karmionych piersią powinny pamiętać o przemywaniu brodawki sutkowej ciepłą wodą zarówno przed, jak i po karmieniu. Nie wolno całować dziecka w usta.

Zapobieganie pleśniawkom u dorosłych

Aby zapobiegać wystąpieniu pleśniawek u dorosłych warto przestrzegać poniższych zaleceń:

  • zadbaj o higienę jamy ustnej: szczotkuj zęby co najmniej 2 razy dziennie (czyść także protezy zębowe, jeśli je nosisz), zgłaszaj się regularnie na wizyty kontrolne u dentysty,
  • nie zakładaj protez zębowych na noc; nie noś ich, jeśli nie mają odpowiedniego kształtu (zgłoś się wtedy do swojego dentysty),
  • płucz usta po jedzeniu i przyjmowaniu leków (choćby wodą),
  • nie pal papierosów,
  • jeśli chorujesz na schorzenie przewlekłe, np. cukrzycę, zgłaszaj się regularnie na badania kontrolne i stosuj się do zaleceń lekarza.

Afty a pleśniawki: jakie są między nimi różnice?

Afty i pleśniawki w jamie ustnej często są mylone ze względu na podobny wygląd wykwitów. Nie stanowią one tej samej choroby, mają różną patogenezę i odmienne sposoby leczenia. Afty to drobne owrzodzenia, które pojawiają się często na błonie śluzowej warg i policzków. Są białoszarego koloru, otacza je czerwona obwódka i z reguły towarzyszą im znaczne dolegliwości bólowe, utrudniające przyjmowanie pokarmów. W odróżnieniu od pleśniawek, nie mają bezpośredniego związku z żadnym czynnikiem infekcyjnym, uważa się, iż predysponują do nich urazy mechaniczne błony śluzowej, oparzenia, a także niedobory witaminowe. Afty zwykle ustępują samoistnie po 6–8 dniach i ich jednorazowy epizod nie wymaga leczenia.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Źródła:

  1. National Health Service (2017) Oral trush (mouth trush).
  2. Centre for Disease Control and Prevention (2019) Candida infections of the mouth, throat, and esophagus.
  3. Campbell J., Palazzi D. i wsp. (2019) Candida Infections in Children, UpToDate.
  4. Baumgardner D. (2019) Oral Fungal Microbiota: To Thrush and Beyond, Journal of Patient-Centered Research and Reviews, 6(4): 252-261.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nowotwory jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Odynofagia – objawy towarzyszące, przyczyny, badania, leczenie

USG ślinianek – co wykrywa, wskazania, jak wygląda?

Ojciec podnosi na rękach syna

Dentystka o karmieniu dziecka w nocy: najmocniejsze zęby tego nie wytrzymają

Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby

Ksylitol dla dzieci. Pasta do zębów z ksylitolem czy z fluorem?

Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.

Ropień na dziąśle u dziecka i dorosłego – objawy, leczenie

Aplikacja balsamu na skórę

Balsam Szostakowskiego – zastosowanie na rany, na wrzody

Pasta do zębów – z fluorem czy bez? Jak zrobić pastę?

Pasta do zębów – bez fluoru czy z fluorem? Wybierz mądrze

Ból żuchwy - przyczyny zależą od jego miejsca

Ból żuchwy – przyczyny bólu zależą od jego miejsca

Afty u dzieci - przyczyny i leczenie

Afty u dzieci – przyczyny i leczenie

Kobieta stoi z kubkiem i wykrzywiaa twarz

Metaliczny posmak w ustach – przyczyny, leczenie i sposoby na pozbycie się dolegliwości

kobieta zakrywająca usta

Choroby jamy ustnej – kategoryzacja, spis schorzeń i objawów

Afty w jamie ustnej / rawpixel

Afty w jamie ustnej? Periodontolożka tłumaczy, dlaczego lepiej nie leczyć ich „na własną rękę”

kubki smakowe

Kubki smakowe na języku – rozłożenie i rola

śmiejąca się kobieta

W zdrowym ciele zdrowy ząb. Oto, co może cię spotkać, jeśli w porę nie zadbasz o swój uśmiech

Periodontolog — kim jest ten lekarz i czym się zajmuje? Dowiedz się, w jakich sytuacjach możemy zwrócić się do periodontologa

Periodontolog — kim jest ten lekarz i czym się zajmuje?

kobieta z dłońmi na policzkach

Dlaczego afty wracają i jak sobie poradzić z tym problemem?

Dieta dla zębów. Co jeść a czego nie, aby cieszyć się zdrowymi zębami? Tłumaczy dietetyczka, Paulina Jamrozik

Unsplash

5 zaskakujących sposobów na zdrowe zęby

baketrie candida w 3D

Drożdżyca – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie są rodzaje zakażeń wywołanych grzybami z rodziny Candida?

kobieta dotyka palcem dziąsła przy dolnych zębach

Choroby dziąseł – skąd się biorą? Rodzaje, objawy i leczenie dolegliwości

Kobieta cierpiąca na zapalenie dziąseł podczas wizyty u dentysty.

Jak rozpoznać zapalenie dziąseł i jakie domowe sposoby można zastosować w leczeniu?

młoda kobieta zakrywa usta dłońmi

Masz zaraz spotkanie, a przed chwilą jadłaś czosnek? Wiemy, jak pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z ust

Uśmiechnięta kobieta

„Sukces czystych zębów to w 70 proc. odpowiednia technika szczotkowania”. Dentysta Tomasz Kupryś mówi o profilaktyce jamy ustnej

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?