Przejdź do treści

Dlaczego afty wracają i jak sobie poradzić z tym problemem?

kobieta z dłońmi na policzkach
Dlaczego afty wracają i jak sobie poradzić z tym problemem?/Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Lena Dunham / Instagram.com
Lena Dunham podzieliła się z fanami druzgocącą wiadomością. Reżyserka zmaga się z nieuleczalną chorobą
Kobieta stoi tyłem. Wiatr rozwiewa jej włosy
Wypadanie włosów przy łysieniu telogenowym. Trycholożka Magdalena Kania opisuje przyczyny na własnym przykładzie
Kobieta siedzi w ręczniku i szczotkuje szczotką łydkę
Szczotkowanie ciała na sucho – jakie są korzyści? Wymienia kosmetolożka Natalia Borczyńska
rożek i makaroniki
7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy
Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby
Jaką pastę do zębów wybrać dla dziecka? Z fluorem czy ksylitolem? Wyjaśnia dentystka Marta Tavares

– Wszyscy moi pacjenci spotkali się z tym słowem, ale nie każdy wie, co to jest – przyznaje lekarka, dentystka Paula Sztejna. Mowa o aftach, kulistych owrzodzeniach, które pojawiają się we wnętrzu jamy ustnej. Choć niewielkie, bywają bolesne, zdarza się że dyskwalifikują także do przeprowadzenia zaawansowanych zabiegów stomatologicznych. Jak leczyć afty, by nie wróciły?

Afty – czyli co?

Afty. Która z nas nie spotkała się z tym określeniem? Dolegliwość występuje bardzo często u obu płci, pojedynczo bądź w skupiskach (po 2–3 afty, a w cięższych przypadkach nawet po 10).

– Afta to kolista lub owalna nadżerka otoczona rąbkiem zapalnym i pokryta białym, twardym, trudno usuwalnym nalotem. Wyróżniamy afty małe, duże i opryszczkopodobne. Mogą pojawiać się w całej jamie ustnej – tłumaczy lekarka, dentystka Paula Sztejna z Medicover Stomatologia.

Afty najczęściej lokalizują się po wewnętrznej stronie policzków i warg, na dolnej powierzchni języka, podniebieniu miękkim oraz łukach podniebiennych, a także na dnie jamy ustnej.

To wyjątkowo nieprzyjemna dolegliwość, bo afty – choć drobne – są bolesne, utrudniają mówienie oraz połykanie i są przeciwwskazaniem do wykonywania zaawansowanych zabiegów stomatologicznych. Czasem ich występowaniu towarzyszy ogólne rozbicie i złe samopoczucie, niewysoka gorączka, powiększenie węzłów chłonnych w okolicy głowy i szyi.

Ponieważ schorzenie ma tendencję do nawracania, mówimy o aftach nawracających, które występują u 10–20 proc. społeczeństwa do 40. roku życia z przewagą kobiet i dotyczą głównie osób o dobrym lub średnim statusie społecznym.

– Afty mogą również występować u kobiet po 40. roku życia, co może mieć związek z większymi wahaniami hormonalnymi czy delikatniejszą strukturą błony śluzowej – tłumaczy Paula Sztejna.

Udowodniono również predyspozycje rodzinne (najczęściej u bliźniąt jednojajowych) i mniejszą częstość występowania u osób palących papierosy.

Unsplash

Dlaczego mamy afty?

Etiologia, czyli przyczyna powstawania aft nie została do końca poznana, choć badania naukowe sugerują udział układu immunologicznego (odpornościowego).

– Najczęstszym czynnikiem sprzyjającym powstaniu aft nawracających w jamie ustnej jest uraz miejscowy. Afty mogą być spowodowane występowaniem parafunkcji, np. gryzieniem długopisów, spożywaniem twardych pokarmów, istnieniem ostrych i startych zębów, ubytków próchnicowych, urazami zachodzącymi w trakcie leczenia stomatologicznego czy podczas nieprawidłowego szczotkowania zębów – wymienia dentystka Paula Sztejna.

Czynnikami, które sprzyjają występowaniu aft, mogą być również:

  • Niedobory żelaza.
  • Niedobory kwasu foliowego.
  • Niedobory witamin z grupy B.
  • Zaburzenia wchłaniania w przewodzie pokarmowym (np. celiakia).
  • Zaburzenia emocjonalne.
  • Infekcje bakteryjne i wirusowe.
  • Choroby układowe.
  • Zaburzenia hormonalne.
  • Zaburzenia immunologiczne.
  • Wyżynające się ósemki.
  • Przebyta antybiotykoterapia.
  • Przemęczenie.
  • Niewłaściwa dieta, uboga w składniki odżywcze i mało urozmaicona.

Afty zwykle trwają ok. 7–14 dni (w przypadku aft małych) oraz 3–4 tygodnie (w przypadku aft dużych, które mogą pozostawiać blizny). Wracają, bo czynników, które mogą sprzyjać ich powstaniu, jest bardzo dużo i zwykle trudno je wyeliminować – szczególnie jeśli nie wiadomo dokładnie, co spowodowało schorzenie. Warto jednak zdawać sobie sprawę, że pojawienie się aft to sygnał ostrzegawczy ze strony organizmu, by o niego zadbać.

badanie gardła

Afty – leczenie i profilaktyka

Ponieważ etiologia aft nie została poznana, leczenie przyczynowe jest trudne. Paula Sztejna z Medicover Stomatologia tłumaczy, że w przypadku występowania aft 1–2 razy w roku stosujemy leki miejscowe przeciwzapalne, ściągające, znieczulające miejscowo. Wiele z nich dostępnych jest w aptece bez recepty. Ogólnoustrojowo stosuje się suplementację witamin A, C, D, PP, B12, kwasu foliowego i żelaza. Kompleks witamin również można dostać w aptece.

– Gdy zmiany pojawiają się często i utrzymują się długo, konieczne jest leczenie miejscowe oraz ogólnoustrojowe obejmujące steroidy, leczenie immunostymulacyjne lub immunomodulacyjne czy biostymulację laserową – radzi specjalistka.

Wiąże się to z koniecznością konsultacji lekarskiej.

Paula Sztejna podpowiada, że w domu pacjenci powinni unikać ostrych oraz gorących pokarmów i napojów oraz środków na bazie alkoholu. Jamę ustną warto płukać naparem z szałwii lub rumianku. Warto pamiętać, że istotna jest regeneracja uszkodzonego nabłonka. Przy nawracających aftach trzeba przeanalizować swój jadłospis – czy zawiera niezbędne witaminy oraz pierwiastki? Natomiast stosując antybiotyki, w celu uniknięcia aft, należy pamiętać o przyjmowaniu leków osłonowych (bakterii kwasu mlekowego).

Warto skonsultować się ze stomatologiem, gdy pomimo stosowania wzorowej higieny jamy ustnej i unikania urazów miejscowych, afty wciąż wracają.

– Lekarz przeprowadzi dokładny wywiad z pacjentem, oceni stan błon śluzowych jamy ustnej oraz dobierze odpowiednie leczenie indywidualne. Zdarza się, że potrzebne są dodatkowe badania krwi, a nawet wizyta u lekarza pierwszego kontaktu w celu wykluczenia chorób ogólnoustrojowych – mówi Paula Sztejna.

I dodaje: – By afty nie nawracały, ważne jest określenie prawdopodobnej przyczyny oraz jej eliminacja – np. wyleczenie ubytków próchnicowych, oczyszczenie zębów z kamienia nazębnego, eliminacja infekcji bakteryjnych czy wirusowych, stosowanie zbilansowanej diety, prawidłowe nawodnienie, regularne okresowe oceny stanu zdrowia całego organizmu oraz jamy ustnej.

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta dla zębów. Co jeść a czego nie, aby cieszyć się zdrowymi zębami? Tłumaczy dietetyczka, Paulina Jamrozik

Unsplash

5 zaskakujących sposobów na zdrowe zęby

młoda kobieta zakrywa usta dłońmi

Masz zaraz spotkanie, a przed chwilą jadłaś czosnek? Wiemy, jak pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z ust

Uśmiechnięta kobieta

„Sukces czystych zębów to w 70 proc. odpowiednia technika szczotkowania”. Dentysta Tomasz Kupryś mówi o profilaktyce jamy ustnej

Nadziąślak naczyniowy – guz ciężarnych

kobieta leży w łóżku i pije wodę ze szklanki

Poranna suchość w ustach – co to oznacza?

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

Cukrzyca. 5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

jajka

Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?

Migrena u kobiet / istockphoto.com

„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński

Joanna Moro / Instagram.com

Joanna Moro morsuje w zaawansowanej ciąży. „A te wyczyny nie mogą zaczekać? Głupota!” Czy jednak na pewno? Ginekolog odpowiada

Lekarka bada gardło pacjentce, dotykając szyi w gabinecie lekarskim. Panie widać przez szybę

Angina bakteryjna a wirusowa – czym się różnią? Przy której podać dziecku antybiotyk? Z quizu lekarki Róży Hajkuś dowiesz się ciekawych faktów

Żurawina w misce. obok leży butelka z żurawiną

Żurawina – naturalny antybiotyk. Właściwości żurawiny wymieniają dietetycy z „Czytamy etykiety”

szczepionka

Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?

Kobieta biegnie ulicą w parku. Jest ubrana w sportowe ciuchy. Dookoła są liście, widać, że jest jesień

Jak wzmacniać odporność jesienią? Farmaceutka Zofia Winczewska podpowiada

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Stres a okres. Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często. To niestety usypia czujność lekarzy i pacjentów

Monika Grzegorzewicz / Instagram.com

Jesteś po porodzie i chcesz wrócić do wzmożonej aktywności fizycznej? Uważaj. Fizjoterapeutka uroginekologiczna wymienia ćwiczenia zakazane

Brachyterapia

Brachyterapia może uratować ci życie. Co powinnaś wiedzieć o tej metodzie leczenia nowotworów?

Blizna po cesarskim cięciu / istockphoto.com

Blizna po cesarskim cięciu – jak ją pielęgnować? Jakie są techniki? Gosia Włodarczyk wyjaśnia

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

Aldona Filipiuk, instruktorka Ashtanga joga

„Joga to nie wyścig. Chodzi tylko o to, żeby się czuć dobrze w swoim ciele, nauczyć się je szanować i akceptować – mówi Aldona Filipiuk, instruktorka Ashtanga joga

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

Muniek Staszczyk przed studiem "Dzień Dobry TVN"

Muniek Staszczyk o życiu po wylewie: choroba zmienia punkt widzenia i uczy pokory

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.