Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa. Diabetolog wyjaśnia, jak postępować

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jesteś w ciąży, a urlop jeszcze przed tobą? Dermatolożki tłumaczą, dlaczego lepiej nie wystawiać się na słońce
istockphoto.com
7 czynników pogarszających objawy alergii
minipizze z żurawiną
Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?

Cukrzyca ciążowa – szacuje się, że dotyka ona około 10 proc. wszystkich ciężarnych. Kobiety, słysząc diagnozę „ma pani cukrzycę ciążową”, są przerażone i zdezorientowane. Czym jest ta choroba i jaki może mieć wpływ na organizm matki i dziecka? Jak z nią postępować? I czy nieleczona jest groźna? – na te pytania odpowiada diabetolog, Maciej Kamiński.

O cukrzycy ciążowej przyszłe mamy dowiadują się po wykonaniu badania krwi, na które kierowane są przez swojego ginekologa. Pierwszym krokiem jest zbadanie stężenia glukozy na czczo. Nie powinno ono przekroczyć 92 mg/dl w ciąży. Gdy wynik jest wyższy, wówczas zleca się wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy – krzywą cukrową. Krew pobierana jest na czczo, a następnie dwa razy po wypiciu roztworu 75 g glukozy z wodą, w odstępach 60 i 120 minut. Oznaczenie glikemii we krwi za pomocą krzywej stanowi podstawę diagnostyki tej przypadłości. Wysoki poziom glukozy świadczy o cukrzycy, najczęściej jest to „cukrzyca ciążowa”, czyli taka, która pojawiła się dopiero w ciąży (cukier na czczo > 92, po godzinie > 179, po 2 godz. >152).   Jeżeli wyniki przekraczają wyższe normy (czyli na czczo > 125, po 2 godz. >200) diagnozujemy „cukrzycę w ciąży” (czyli cukrzycę niezależną od ciąży).

Cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży

U większości mam choroba przebiega bezobjawowo. Jak podaje Maciej Kamiński, lekarz diabetolog, większe ryzyko cukrzycy ciążowej mają kobiety z nadwagą/otyłością, po 35 roku życia, które miały już cukrzycę ciążową w poprzednich ciążach, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, wieloródki, które miały w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne lub urodziły dziecko z wadą rozwojową oraz kobiety, u których w rodzinie występuje cukrzyca. Pacjentki z takim wywiadem wymagają wzmożonego nadzoru już na początku ciąży.

Nietolerancja węglowodanów, która dla wielu kobiet pojawia się po raz pierwszy w okresie ciąży, sprawia, że zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowa, co pozostawione bez ingerencji medycznej ma konsekwencje zarówno dla matki jak i dziecka. Glukoza jest potrzebna do rozwoju płodu, które otrzymuje ją za pośrednictwem łożyska. Dostarczana dziecku nie stanowi zagrożenia, ale musi być odpowiednio stabilizowana. Zwiększony pobór może spowodować, że dziecko zacznie wydzielać więcej insuliny własnej, a przez to za szybko rosnąć, co określa się terminem makrosomii.

 

I to właśnie makrosomia jest jednym z powodów, aby cukrzycę ciążową leczyć i jej zapobiegać. Wiele ze ,,słodkich mam”, jak nazywają siebie na forach, urodziło dzieci ważące niekiedy ponad 4,5 kg. Urodzenie dziecka z duża wagą jest dla kobiety problematyczne, często obarczone urazami okołoporodowymi i najczęściej – z uwagi na bezpieczeństwo obojga – kończy się cesarskim cięciem.

Przyczyną cukrzycy ciążowej są zaburzenia hormonalne, które powodują wzrost insulinooporności, zwiększoną produkcję glukozy, a jednocześnie nieumiejętność zmniejszenia jej poziomów, nawet często pomimo nadmiernego wydzielania insuliny.

Cukrzyca ciążowa – jak postępować?

Kobieta, u której stwierdzono, że choruje na cukrzycę ciążową, jest przerażona, że będzie musiała aż do rozwiązania przyjmować zastrzyki z insuliny lub przejść na restrykcyjną dietę i być pod kontrolą diabetologa. Po rozpoznaniu cukrzycy, diabetolog, jak objaśnia dr Maciej Kamiński, po zebraniu wywiadu, zbadaniu pacjentki i oceny stopnia nasilenia cukrzycy, będzie mógł ustalić dalsze postępowanie – dobowe zapotrzebowanie kaloryczne, sposób terapii (ruch i dieta, lub także insulina), a przy kolejnych wizytach ewentualnie modyfikować leczenie. Z reguły przekazuje też pierwsze zalecenia dietetyczne.

Wybór metody będzie zależał od wyników poziomu glukozy, które przyszła mama będzie stale monitorować za pomocą glukometru. To niewielkie urządzenie do pomiaru staje się dla cukrzycowych kobiet nieodzownym wyposażeniem, a obsługa konieczną rutyną dnia codziennego. O tym opowiadają kobiety na forach. „Pomiar robi się codziennie w domu minimum 4 razy: na czczo, oraz godzinę po zjedzeniu 3 głównych posiłków. Według wytycznych z 2018 roku glukoza na czczo nie powinna przekraczać 90, a godzinę po posiłku 140 mg%”.

„Ja najbardziej na początku nie mogłam przeżyć kłucia w palec igłą, strasznie to upierdliwe. Kogoś to mogę, ale siebie to, co innego, robiłam po 5 podejść za każdym razem, palec dźgnięty, ale za słabo i nie leci, więc jeszcze raz… i kolejny nic z tego. Po 2 dniach kupiłam w aptece nakłuwacz: naciągasz, przystawiasz i to wszystko, bo nic nie boli” ’- instruuje Minka.

Odczytany wynik stanowi podstawę dalszych działań. Jeśli będzie on niewiele przekraczał normę, mama otrzymuje zalecenie, aby przejść na dietę obniżającą poziom cukru. W tym celu kobiety współpracują z diabetologiem i/lub dietetykiem, który opracowuje korzystną dla ciężarnej dietę. Głównym zadaniem nowego menu jest obniżenie poziomu glukozy i wyeliminowanie żywności, która ten poziom podnosi. I chociaż początkowo życie kręci się wokół posiłków i eksperymentowania, co podnosi cukier, a co można jeść bez obaw, dieta pozwala w dużej mierze ustabilizować poziom cukru.

 

Myślisz o dziecku?

Sprowadzić na świat nowe życie to nie lada wyczyn. Ciała przyszłych mam przechodzą szereg zmian, warto wtedy skupić się na sobie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
narzędzie do pomiaru poziomu cukru we krwi

Co powinno znaleźć się na talerzu ciężarnej i jakie są wytyczne? – Zalecenia dietetyczne dla kobiet z cukrzycą ciążową są tak naprawdę tożsame z zaleceniami ogólnymi. Ciężarna powinna jeść mało, często, produkty z niskim indeksem glikemicznym (IG<55), ograniczać słodkie i produkty z białej mąki. Nie zaleca się jakichkolwiek agresywnych diet redukcyjnych, np. całkowicie pozbawionych węglowodanów – wyjaśnia diabetolog.

Zdarza się, że mimo stosowania diety, ciągłych wyrzeczeń i skrupulatnego wybierania produktów, nie da się zapanować nad szalejącym cukrem. Wówczas ostatnią z metod, która budzi strach u przyszłych mam, jest włączenie do leczenia zastrzyków z insuliny. Nakłuwanie samodzielnie swojego ciała wielokrotnie w ciągu dnia – jedne z ciężarnych paraliżuje i chcą jak najszybciej urodzić, inne ukrywając swój ból, myślą tylko o zdrowiu dziecka. Jak podkreśla dr Maciej Kamiński, insulina jest stosowana, jeżeli dieta nie wystarczy. – Na chwilę obecną w Polsce nie ma zgody na stosowanie przeciwcukrzycowych leków doustnych w ciąży (zgodnie z wytycznymi w 2018 roku). Wraz z ciążą narasta insulinooporność, dlatego bardzo rzadko zdarza się, że insulina jest odstawiana, jej dawki raczej rosną wraz z wiekiem ciąży – wyjaśnia diabetolog, dodając na pocieszenie, że w dniu porodu ciężarna z cukrzycą ciążową, (czyli rozpoznaną w czasie ciąży) zawsze musi odstawić insulinę, niezależenie od ilości stosowanych jednostek. Najczęściej insulina podawana jest raz na dobę, wieczorem.

Cukrzyca – aktywność fizyczna przede wszystkim

Zarówno podczas diety jak i przyjmowania insuliny, największym sprzymierzeńcem w walce ze skokami cukru będzie dla ciężarnej ruch i aktywność fizyczna. Podobnie jak insulina powoduje spadek poziomu cukru we krwi. Zalecana również w cukrzycy przewlekłej, dla przyszłej matki stanowi doskonały sposób na poprawienie swoich wyników i codziennych pomiarów. Nie sposób wymienić wszystkich zalet ruchu na świeżym powietrzu dla kobiety obciążonej cukrzycą ciążową. Wysiłek fizyczny poza dotlenieniem organizmu będzie doskonałą okazją, aby zadbać o kondycję przed porodem.

Cukrzyca nie skazuje ciężarnej na siedzenie do rozwiązania bezczynnie na kanapie. Diabetolog zachęca, aby każda z przyszłych mam poszukała najlepszych dla siebie zajęć – mogą to być spacery, joga, tai-chi, pływanie czy gimnastyka dla ciężarnych. – Bardziej intensywne ćwiczenia wymagają konsultacji z prowadzącym ginekologiem – alarmuje Maciej Kamiński.

Cukrzyca nie jest wskazaniem do rozwiązania ciąży przed terminem. Natomiast jest wiele przesłanek, które sprawiają, że ginekolog podejmuje decyzję, aby pacjentka urodziła wcześniej, niż dotychczas podany termin. Dzieje się to głównie wtedy, kiedy dalsze prowadzenie ciąży zagraża dziecku. Łożysko po 40. tygodniu ciąży nie jest już na tyle wydolne, aby transportować składniki odżywcze do dziecka. Towarzysząca temu cukrzyca ciążowa może powodować zwiększoną ilość glukozy we krwi dziecka.

Trzeci trymestr ciąży to dla wielu kobiet moment, kiedy zaczynają się pojawiać uciążliwe dolegliwości. Niektóre z przyszłych mam skarżą się na nie wcześniej, ale zazwyczaj przypadają one na ostatnie trzy miesiące. Obok coraz większego brzucha i obrzęków na ostatniej prostej przed porodem, kobieta musi zmierzyć się ze zgagą, bólami pleców i zatrzymaniem wody w organizmie, ale też w wielu przypadkach z chorobą metaboliczną.

Dr Maciej Kamiński uspokaja, że cukrzyca, mimo że budzi strach, a jej pojawienie się niejednokrotnie zaskakuje ciężarną, zazwyczaj kończy się wraz z przyjściem dziecka na świat. – W momencie porodu, a konkretnie urodzenia łożyska, u większości kobiet z cukrzycą ciążową dochodzi do normalizacji glikemii. W dniu porodu cukrzyca ciążowa ustępuje – zapewnia diabetolog, zalecając również, by sprawdzić, czy kobieta ma zaburzenia gospodarki węglowodanowej po ciąży. Najlepiej w 6-12 tygodniu po porodzie po raz kolejny wykonać krzywą obciążenia glukozą. – W przyszłości warto pamiętać o regularnej kontroli glikemii, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy t. 2 w przyszłości – przypomina diabetolog. Objęcie kobiety odpowiednią opieką medyczną i stała kontrola wyników badań w zdecydowanym stopniu powoduje ustąpienie przypadłości.

 

lek. Maciej Kamiński, specjalista diabetolog, internista, zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem cukrzycy, otyłości, insulinooporności. Prowadzi pacjentki z cukrzycą ciążową.  Ponadto leczy powikłania cukrzycy: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba nerek, neuropatia, stopa cukrzycowa.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Lek. med. Maciej Kamiński
Lek. med. Maciej Kamiński

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

istockphoto.com

„Czy podoba mi się moje ciało poporodowe? Nieszczególnie, ale jestem z niego bardzo dumna”. Kobiety pokazały, jak wyglądały po porodzie

Objawy poronienia

Objawy poronienia – późnego i wczesnego

Instagram

Młoda matka pokazała inny rodzaj macierzyństwa. W komentarzach zawrzało

istockphoto.com

Jesteś po porodzie? Postaw na rehabilitację połogową! Fizjoterapeutka wyjaśnia, dlaczego to takie ważne

Nie może pani zostać w domu? Ciąża jako społeczny ciężar

Ashley Graham

Ashley Graham jest w ciąży. „Nasza rodzina się powiększa”

brzuch ciężarnej

Skóra a ciąża. Dermatolożka podpowiada, jak dbać o skórę w trakcie ciąży

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

Cukrzyca - rodzaje, objawy, leczenie

Cukrzyca – przyczyny występowania, objawy, zapobieganie

Inseminacja domaciczna w leczeniu niepłodności

Inseminacja domaciczna w walce z niepłodnością

Test ciążowy – kiedy należy go zrobić i jak go wykonać?

Test ciążowy – kiedy należy go zrobić i jak go wykonać?

6 tydzień ciąży

6 tydzień ciąży – rozwój zarodka, zmiany w organizmie matki

Agnieszka Kaczorowska

Agnieszka Kaczorowska urodziła. Pokazała piękne zdjęcia ze szpitala

Niemożność wypróżnienia do końca, uczucie pełności w pochwie, ból podczas stosunku – to objawy obniżenia się narządów rodnych. Jak tego uniknąć? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

„Dziękuję Bogu, że tak się to skończyło, że nie mam kawałka stopy. Inaczej pewnie bym się nie ogarnęła” – mówi Michalina Wesołowska. Pięć lat temu powiedzieli jej, że będzie miała problemy z chodzeniem, dziś… tańczy twerk

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

gettyimages.com

Czujesz się zmęczona, masz ciągle ochotę na słodycze, jesteś rozdrażniona… To mogą być objawy insulinooporności

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Facebook.com

„Jesteś piękna! Nieważne, czy masz po ciąży wystający brzuch, bliznę po cesarce czy bardziej wiszące cycki” – młoda mama pokazała prawdziwe zdjęcie po porodzie

5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

kimjestdoula.pl

Joanna Kozakiewicz, doula: moja wizja szczęśliwego porodu i macierzyństwa może być zupełnie inna od wizji mojej klientki

Witaminy w ciąży

Witaminy w ciąży – które z nich są niezbędne?

Po co ciężarnej foliany? Farmaceutka Zofia Winczewska wyjaśnia