Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa. Diabetolog wyjaśnia, jak postępować

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta z tuatuażami i kolczykami
Przekłuwanie uszu pistoletem. Nie rób sobie tego ani swojemu dziecku! Piercerka tłumaczy, dlaczego to jest zły pomysł
Ania Starmach / Purella
Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać
Owsianka w insulinooporności / istock
7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności
Probiotyki – czy mogą wpływać na naszą psychikę? Wyjaśnia psychiatra Joanna Adamiak
Olej z czarnuszki i ziarno z czarnuszki na łyżeczce
Olej z czarnuszki pomoże przy problemach z zatokami i alergią? Wyjaśnia farmaceuta znany jako Pan Tabletka

Cukrzyca ciążowa – szacuje się, że dotyka ona około 10 proc. wszystkich ciężarnych. Kobiety, słysząc diagnozę „ma pani cukrzycę ciążową”, są przerażone i zdezorientowane. Czym jest ta choroba i jaki może mieć wpływ na organizm matki i dziecka? Jak z nią postępować? I czy nieleczona jest groźna? – na te pytania odpowiada diabetolog, Maciej Kamiński.

O cukrzycy ciążowej przyszłe mamy dowiadują się po wykonaniu badania krwi, na które kierowane są przez swojego ginekologa. Pierwszym krokiem jest zbadanie stężenia glukozy na czczo. Nie powinno ono przekroczyć 92 mg/dl w ciąży. Gdy wynik jest wyższy, wówczas zleca się wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy – krzywą cukrową. Krew pobierana jest na czczo, a następnie dwa razy po wypiciu roztworu 75 g glukozy z wodą, w odstępach 60 i 120 minut. Oznaczenie glikemii we krwi za pomocą krzywej stanowi podstawę diagnostyki tej przypadłości. Wysoki poziom glukozy świadczy o cukrzycy, najczęściej jest to „cukrzyca ciążowa”, czyli taka, która pojawiła się dopiero w ciąży (cukier na czczo > 92, po godzinie > 179, po 2 godz. >152).   Jeżeli wyniki przekraczają wyższe normy (czyli na czczo > 125, po 2 godz. >200) diagnozujemy „cukrzycę w ciąży” (czyli cukrzycę niezależną od ciąży).

Cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży

U większości mam choroba przebiega bezobjawowo. Jak podaje Maciej Kamiński, lekarz diabetolog, większe ryzyko cukrzycy ciążowej mają kobiety z nadwagą/otyłością, po 35 roku życia, które miały już cukrzycę ciążową w poprzednich ciążach, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, wieloródki, które miały w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne lub urodziły dziecko z wadą rozwojową oraz kobiety, u których w rodzinie występuje cukrzyca. Pacjentki z takim wywiadem wymagają wzmożonego nadzoru już na początku ciąży.

Nietolerancja węglowodanów, która dla wielu kobiet pojawia się po raz pierwszy w okresie ciąży, sprawia, że zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowa, co pozostawione bez ingerencji medycznej ma konsekwencje zarówno dla matki jak i dziecka. Glukoza jest potrzebna do rozwoju płodu, które otrzymuje ją za pośrednictwem łożyska. Dostarczana dziecku nie stanowi zagrożenia, ale musi być odpowiednio stabilizowana. Zwiększony pobór może spowodować, że dziecko zacznie wydzielać więcej insuliny własnej, a przez to za szybko rosnąć, co określa się terminem makrosomii.

 

I to właśnie makrosomia jest jednym z powodów, aby cukrzycę ciążową leczyć i jej zapobiegać. Wiele ze ,,słodkich mam”, jak nazywają siebie na forach, urodziło dzieci ważące niekiedy ponad 4,5 kg. Urodzenie dziecka z duża wagą jest dla kobiety problematyczne, często obarczone urazami okołoporodowymi i najczęściej – z uwagi na bezpieczeństwo obojga – kończy się cesarskim cięciem.

Przyczyną cukrzycy ciążowej są zaburzenia hormonalne, które powodują wzrost insulinooporności, zwiększoną produkcję glukozy, a jednocześnie nieumiejętność zmniejszenia jej poziomów, nawet często pomimo nadmiernego wydzielania insuliny.

Cukrzyca ciążowa – jak postępować?

Kobieta, u której stwierdzono, że choruje na cukrzycę ciążową, jest przerażona, że będzie musiała aż do rozwiązania przyjmować zastrzyki z insuliny lub przejść na restrykcyjną dietę i być pod kontrolą diabetologa. Po rozpoznaniu cukrzycy, diabetolog, jak objaśnia dr Maciej Kamiński, po zebraniu wywiadu, zbadaniu pacjentki i oceny stopnia nasilenia cukrzycy, będzie mógł ustalić dalsze postępowanie – dobowe zapotrzebowanie kaloryczne, sposób terapii (ruch i dieta, lub także insulina), a przy kolejnych wizytach ewentualnie modyfikować leczenie. Z reguły przekazuje też pierwsze zalecenia dietetyczne.

Wybór metody będzie zależał od wyników poziomu glukozy, które przyszła mama będzie stale monitorować za pomocą glukometru. To niewielkie urządzenie do pomiaru staje się dla cukrzycowych kobiet nieodzownym wyposażeniem, a obsługa konieczną rutyną dnia codziennego. O tym opowiadają kobiety na forach. „Pomiar robi się codziennie w domu minimum 4 razy: na czczo, oraz godzinę po zjedzeniu 3 głównych posiłków. Według wytycznych z 2018 roku glukoza na czczo nie powinna przekraczać 90, a godzinę po posiłku 140 mg%”.

„Ja najbardziej na początku nie mogłam przeżyć kłucia w palec igłą, strasznie to upierdliwe. Kogoś to mogę, ale siebie to, co innego, robiłam po 5 podejść za każdym razem, palec dźgnięty, ale za słabo i nie leci, więc jeszcze raz… i kolejny nic z tego. Po 2 dniach kupiłam w aptece nakłuwacz: naciągasz, przystawiasz i to wszystko, bo nic nie boli” ’- instruuje Minka.

Odczytany wynik stanowi podstawę dalszych działań. Jeśli będzie on niewiele przekraczał normę, mama otrzymuje zalecenie, aby przejść na dietę obniżającą poziom cukru. W tym celu kobiety współpracują z diabetologiem i/lub dietetykiem, który opracowuje korzystną dla ciężarnej dietę. Głównym zadaniem nowego menu jest obniżenie poziomu glukozy i wyeliminowanie żywności, która ten poziom podnosi. I chociaż początkowo życie kręci się wokół posiłków i eksperymentowania, co podnosi cukier, a co można jeść bez obaw, dieta pozwala w dużej mierze ustabilizować poziom cukru.

 

Cukrzyca - choroba na całe życie. Cukrzyca a stres.

Co powinno znaleźć się na talerzu ciężarnej i jakie są wytyczne? – Zalecenia dietetyczne dla kobiet z cukrzycą ciążową są tak naprawdę tożsame z zaleceniami ogólnymi. Ciężarna powinna jeść mało, często, produkty z niskim indeksem glikemicznym (IG<55), ograniczać słodkie i produkty z białej mąki. Nie zaleca się jakichkolwiek agresywnych diet redukcyjnych, np. całkowicie pozbawionych węglowodanów – wyjaśnia diabetolog.

Zdarza się, że mimo stosowania diety, ciągłych wyrzeczeń i skrupulatnego wybierania produktów, nie da się zapanować nad szalejącym cukrem. Wówczas ostatnią z metod, która budzi strach u przyszłych mam, jest włączenie do leczenia zastrzyków z insuliny. Nakłuwanie samodzielnie swojego ciała wielokrotnie w ciągu dnia – jedne z ciężarnych paraliżuje i chcą jak najszybciej urodzić, inne ukrywając swój ból, myślą tylko o zdrowiu dziecka. Jak podkreśla dr Maciej Kamiński, insulina jest stosowana, jeżeli dieta nie wystarczy. – Na chwilę obecną w Polsce nie ma zgody na stosowanie przeciwcukrzycowych leków doustnych w ciąży (zgodnie z wytycznymi w 2018 roku). Wraz z ciążą narasta insulinooporność, dlatego bardzo rzadko zdarza się, że insulina jest odstawiana, jej dawki raczej rosną wraz z wiekiem ciąży – wyjaśnia diabetolog, dodając na pocieszenie, że w dniu porodu ciężarna z cukrzycą ciążową, (czyli rozpoznaną w czasie ciąży) zawsze musi odstawić insulinę, niezależenie od ilości stosowanych jednostek. Najczęściej insulina podawana jest raz na dobę, wieczorem.

Cukrzyca – aktywność fizyczna przede wszystkim

Zarówno podczas diety jak i przyjmowania insuliny, największym sprzymierzeńcem w walce ze skokami cukru będzie dla ciężarnej ruch i aktywność fizyczna. Podobnie jak insulina powoduje spadek poziomu cukru we krwi. Zalecana również w cukrzycy przewlekłej, dla przyszłej matki stanowi doskonały sposób na poprawienie swoich wyników i codziennych pomiarów. Nie sposób wymienić wszystkich zalet ruchu na świeżym powietrzu dla kobiety obciążonej cukrzycą ciążową. Wysiłek fizyczny poza dotlenieniem organizmu będzie doskonałą okazją, aby zadbać o kondycję przed porodem.

Cukrzyca nie skazuje ciężarnej na siedzenie do rozwiązania bezczynnie na kanapie. Diabetolog zachęca, aby każda z przyszłych mam poszukała najlepszych dla siebie zajęć – mogą to być spacery, joga, tai-chi, pływanie czy gimnastyka dla ciężarnych. – Bardziej intensywne ćwiczenia wymagają konsultacji z prowadzącym ginekologiem – alarmuje Maciej Kamiński.

Cukrzyca nie jest wskazaniem do rozwiązania ciąży przed terminem. Natomiast jest wiele przesłanek, które sprawiają, że ginekolog podejmuje decyzję, aby pacjentka urodziła wcześniej, niż dotychczas podany termin. Dzieje się to głównie wtedy, kiedy dalsze prowadzenie ciąży zagraża dziecku. Łożysko po 40. tygodniu ciąży nie jest już na tyle wydolne, aby transportować składniki odżywcze do dziecka. Towarzysząca temu cukrzyca ciążowa może powodować zwiększoną ilość glukozy we krwi dziecka.

Trzeci trymestr ciąży to dla wielu kobiet moment, kiedy zaczynają się pojawiać uciążliwe dolegliwości. Niektóre z przyszłych mam skarżą się na nie wcześniej, ale zazwyczaj przypadają one na ostatnie trzy miesiące. Obok coraz większego brzucha i obrzęków na ostatniej prostej przed porodem, kobieta musi zmierzyć się ze zgagą, bólami pleców i zatrzymaniem wody w organizmie, ale też w wielu przypadkach z chorobą metaboliczną.

Dr Maciej Kamiński uspokaja, że cukrzyca, mimo że budzi strach, a jej pojawienie się niejednokrotnie zaskakuje ciężarną, zazwyczaj kończy się wraz z przyjściem dziecka na świat. – W momencie porodu, a konkretnie urodzenia łożyska, u większości kobiet z cukrzycą ciążową dochodzi do normalizacji glikemii. W dniu porodu cukrzyca ciążowa ustępuje – zapewnia diabetolog, zalecając również, by sprawdzić, czy kobieta ma zaburzenia gospodarki węglowodanowej po ciąży. Najlepiej w 6-12 tygodniu po porodzie po raz kolejny wykonać krzywą obciążenia glukozą. – W przyszłości warto pamiętać o regularnej kontroli glikemii, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy t. 2 w przyszłości – przypomina diabetolog. Objęcie kobiety odpowiednią opieką medyczną i stała kontrola wyników badań w zdecydowanym stopniu powoduje ustąpienie przypadłości.

 

lek. Maciej Kamiński, specjalista diabetolog, internista, zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem cukrzycy, otyłości, insulinooporności. Prowadzi pacjentki z cukrzycą ciążową.  Ponadto leczy powikłania cukrzycy: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba nerek, neuropatia, stopa cukrzycowa.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Lek. med. Maciej Kamiński
Maciej Kamiński
diabetolog, specjalista chorób wewnętrznych

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Czy test ciążowy z drogerii jest wiarygodny?

Czy test ciążowy z drogerii jest wiarygodny?

Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance

Amy Schumer już po kolejnym etapie zapłodnienia in vitro. „Dziękuję za wasze wsparcie, jest ogromnie pokrzepiające”

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

Brzuch po ciąży. Fizjoterapeuta tłumaczy, dlaczego nie zawsze wraca do formy

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

Rodzaje testów ciążowych. Sprawdź, jaki wybrać

Kassi Mansfield

Depresja ciążowa – znana blogerka Kassi Mansfield wyznała, że się z nią zmaga

Reklama Frida Mom o kobiecie w połogu zakazana na Oscarach

Reklama z mamą, która dochodzi do siebie po porodzie, zakazana na Oscarach. „Jest zbyt dosłowna”

test ciążowy

Ciąża. Sprawdź, kiedy powinnaś powtórzyć test ciążowy

noworodek

Cesarskie cięcie – dlaczego co drugie dziecko w Polsce rodzi się w ten sposób? Oto możliwe powody

Agnieszka Radwańska jest w ciąży!

Agnieszka Radwańska w ciąży. Była tenisistka pochwaliła się, że zostanie mamą

Alkohol w diecie cukrzyka / istock

7 produktów, których powinny wystrzegać się osoby z cukrzycą typu 2

Małgorzata Rozenek-Majdan o poronieniu

Małgorzata Rozenek-Majdan: Poroniłam ciążę bliźniaczą w prawie 11. tygodniu

„Dzieci wegańskie czy wegetariańskie rodzą się z prawidłową masą ciała, zdrowe i rozwijają się prawidłowo. To, że brak mięsa w diecie ciężarnej szkodzi dziecku, to mit” – mówi dietetyczka Iwona Kibil

kobieta w ciąży

Czego nie można jeść, będąc w ciąży? Wymienia dietetyczka

Katarzyna Płaza-Piekarzewska z córką na rękach

Położna Kasia o połogu: nie każda kobieta po urodzeniu dziecka lewituje nad ziemią

cukier

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?

Anna Lewandowska o brzuszkach w ciąży

Anna Lewandowska o trenowaniu mięśni brzucha w ciąży. Czy w ciąży można robić brzuszki?

ashleygraham

Ashley Graham urodziła. „Nasze życie zmieniło się na lepsze!”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

test ciążowy

„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy

Porodówki / istock

W Ustrzykach Dolnych chcą zlikwidować porodówkę. Kobiety będą musiały jeździć kilkadziesiąt kilometrów do innych placówek, by urodzić

Mięśniaki macicy – objawy, przyczyny, leczenie, zioła, mięśniaki macicy a ciąża

Mięśniaki macicy – jak wyglądają objawy? Mięśniaki macicy a ciąża

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?