Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa. Diabetolog wyjaśnia, jak postępować

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Cukrzyca ciążowa – szacuje się, że dotyka ona około 10 proc. wszystkich ciężarnych. Kobiety, słysząc diagnozę „ma pani cukrzycę ciążową”, są przerażone i zdezorientowane. Czym jest ta choroba i jaki może mieć wpływ na organizm matki i dziecka? Jak z nią postępować? I czy nieleczona jest groźna? – na te pytania odpowiada diabetolog, Maciej Kamiński.

O cukrzycy ciążowej przyszłe mamy dowiadują się po wykonaniu badania krwi, na które kierowane są przez swojego ginekologa. Pierwszym krokiem jest zbadanie stężenia glukozy na czczo. Nie powinno ono przekroczyć 92 mg/dl w ciąży. Gdy wynik jest wyższy, wówczas zleca się wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy – krzywą cukrową. Krew pobierana jest na czczo, a następnie dwa razy po wypiciu roztworu 75 g glukozy z wodą, w odstępach 60 i 120 minut. Oznaczenie glikemii we krwi za pomocą krzywej stanowi podstawę diagnostyki tej przypadłości. Wysoki poziom glukozy świadczy o cukrzycy, najczęściej jest to „cukrzyca ciążowa”, czyli taka, która pojawiła się dopiero w ciąży (cukier na czczo > 92, po godzinie > 179, po 2 godz. >152).   Jeżeli wyniki przekraczają wyższe normy (czyli na czczo > 125, po 2 godz. >200) diagnozujemy „cukrzycę w ciąży” (czyli cukrzycę niezależną od ciąży).

Cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży

U większości mam choroba przebiega bezobjawowo. Jak podaje Maciej Kamiński, lekarz diabetolog, większe ryzyko cukrzycy ciążowej mają kobiety z nadwagą/otyłością, po 35 roku życia, które miały już cukrzycę ciążową w poprzednich ciążach, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, wieloródki, które miały w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne lub urodziły dziecko z wadą rozwojową oraz kobiety, u których w rodzinie występuje cukrzyca. Pacjentki z takim wywiadem wymagają wzmożonego nadzoru już na początku ciąży.

Nietolerancja węglowodanów, która dla wielu kobiet pojawia się po raz pierwszy w okresie ciąży, sprawia, że zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowa, co pozostawione bez ingerencji medycznej ma konsekwencje zarówno dla matki jak i dziecka. Glukoza jest potrzebna do rozwoju płodu, które otrzymuje ją za pośrednictwem łożyska. Dostarczana dziecku nie stanowi zagrożenia, ale musi być odpowiednio stabilizowana. Zwiększony pobór może spowodować, że dziecko zacznie wydzielać więcej insuliny własnej, a przez to za szybko rosnąć, co określa się terminem makrosomii.

 

I to właśnie makrosomia jest jednym z powodów, aby cukrzycę ciążową leczyć i jej zapobiegać. Wiele ze ,,słodkich mam”, jak nazywają siebie na forach, urodziło dzieci ważące niekiedy ponad 4,5 kg. Urodzenie dziecka z duża wagą jest dla kobiety problematyczne, często obarczone urazami okołoporodowymi i najczęściej – z uwagi na bezpieczeństwo obojga – kończy się cesarskim cięciem.

Przyczyną cukrzycy ciążowej są zaburzenia hormonalne, które powodują wzrost insulinooporności, zwiększoną produkcję glukozy, a jednocześnie nieumiejętność zmniejszenia jej poziomów, nawet często pomimo nadmiernego wydzielania insuliny.

Cukrzyca ciążowa – jak postępować?

Kobieta, u której stwierdzono, że choruje na cukrzycę ciążową, jest przerażona, że będzie musiała aż do rozwiązania przyjmować zastrzyki z insuliny lub przejść na restrykcyjną dietę i być pod kontrolą diabetologa. Po rozpoznaniu cukrzycy, diabetolog, jak objaśnia dr Maciej Kamiński, po zebraniu wywiadu, zbadaniu pacjentki i oceny stopnia nasilenia cukrzycy, będzie mógł ustalić dalsze postępowanie – dobowe zapotrzebowanie kaloryczne, sposób terapii (ruch i dieta, lub także insulina), a przy kolejnych wizytach ewentualnie modyfikować leczenie. Z reguły przekazuje też pierwsze zalecenia dietetyczne.

Wybór metody będzie zależał od wyników poziomu glukozy, które przyszła mama będzie stale monitorować za pomocą glukometru. To niewielkie urządzenie do pomiaru staje się dla cukrzycowych kobiet nieodzownym wyposażeniem, a obsługa konieczną rutyną dnia codziennego. O tym opowiadają kobiety na forach. „Pomiar robi się codziennie w domu minimum 4 razy: na czczo, oraz godzinę po zjedzeniu 3 głównych posiłków. Według wytycznych z 2018 roku glukoza na czczo nie powinna przekraczać 90, a godzinę po posiłku 140 mg%”.

„Ja najbardziej na początku nie mogłam przeżyć kłucia w palec igłą, strasznie to upierdliwe. Kogoś to mogę, ale siebie to, co innego, robiłam po 5 podejść za każdym razem, palec dźgnięty, ale za słabo i nie leci, więc jeszcze raz… i kolejny nic z tego. Po 2 dniach kupiłam w aptece nakłuwacz: naciągasz, przystawiasz i to wszystko, bo nic nie boli” ’- instruuje Minka.

Odczytany wynik stanowi podstawę dalszych działań. Jeśli będzie on niewiele przekraczał normę, mama otrzymuje zalecenie, aby przejść na dietę obniżającą poziom cukru. W tym celu kobiety współpracują z diabetologiem i/lub dietetykiem, który opracowuje korzystną dla ciężarnej dietę. Głównym zadaniem nowego menu jest obniżenie poziomu glukozy i wyeliminowanie żywności, która ten poziom podnosi. I chociaż początkowo życie kręci się wokół posiłków i eksperymentowania, co podnosi cukier, a co można jeść bez obaw, dieta pozwala w dużej mierze ustabilizować poziom cukru.

 

Co powinno znaleźć się na talerzu ciężarnej i jakie są wytyczne? – Zalecenia dietetyczne dla kobiet z cukrzycą ciążową są tak naprawdę tożsame z zaleceniami ogólnymi. Ciężarna powinna jeść mało, często, produkty z niskim indeksem glikemicznym (IG<55), ograniczać słodkie i produkty z białej mąki. Nie zaleca się jakichkolwiek agresywnych diet redukcyjnych, np. całkowicie pozbawionych węglowodanów – wyjaśnia diabetolog.

Zdarza się, że mimo stosowania diety, ciągłych wyrzeczeń i skrupulatnego wybierania produktów, nie da się zapanować nad szalejącym cukrem. Wówczas ostatnią z metod, która budzi strach u przyszłych mam, jest włączenie do leczenia zastrzyków z insuliny. Nakłuwanie samodzielnie swojego ciała wielokrotnie w ciągu dnia – jedne z ciężarnych paraliżuje i chcą jak najszybciej urodzić, inne ukrywając swój ból, myślą tylko o zdrowiu dziecka. Jak podkreśla dr Maciej Kamiński, insulina jest stosowana, jeżeli dieta nie wystarczy. – Na chwilę obecną w Polsce nie ma zgody na stosowanie przeciwcukrzycowych leków doustnych w ciąży (zgodnie z wytycznymi w 2018 roku). Wraz z ciążą narasta insulinooporność, dlatego bardzo rzadko zdarza się, że insulina jest odstawiana, jej dawki raczej rosną wraz z wiekiem ciąży – wyjaśnia diabetolog, dodając na pocieszenie, że w dniu porodu ciężarna z cukrzycą ciążową, (czyli rozpoznaną w czasie ciąży) zawsze musi odstawić insulinę, niezależenie od ilości stosowanych jednostek. Najczęściej insulina podawana jest raz na dobę, wieczorem.

Cukrzyca – aktywność fizyczna przede wszystkim

Zarówno podczas diety jak i przyjmowania insuliny, największym sprzymierzeńcem w walce ze skokami cukru będzie dla ciężarnej ruch i aktywność fizyczna. Podobnie jak insulina powoduje spadek poziomu cukru we krwi. Zalecana również w cukrzycy przewlekłej, dla przyszłej matki stanowi doskonały sposób na poprawienie swoich wyników i codziennych pomiarów. Nie sposób wymienić wszystkich zalet ruchu na świeżym powietrzu dla kobiety obciążonej cukrzycą ciążową. Wysiłek fizyczny poza dotlenieniem organizmu będzie doskonałą okazją, aby zadbać o kondycję przed porodem.

Cukrzyca nie skazuje ciężarnej na siedzenie do rozwiązania bezczynnie na kanapie. Diabetolog zachęca, aby każda z przyszłych mam poszukała najlepszych dla siebie zajęć – mogą to być spacery, joga, tai-chi, pływanie czy gimnastyka dla ciężarnych. – Bardziej intensywne ćwiczenia wymagają konsultacji z prowadzącym ginekologiem – alarmuje Maciej Kamiński.

Cukrzyca nie jest wskazaniem do rozwiązania ciąży przed terminem. Natomiast jest wiele przesłanek, które sprawiają, że ginekolog podejmuje decyzję, aby pacjentka urodziła wcześniej, niż dotychczas podany termin. Dzieje się to głównie wtedy, kiedy dalsze prowadzenie ciąży zagraża dziecku. Łożysko po 40. tygodniu ciąży nie jest już na tyle wydolne, aby transportować składniki odżywcze do dziecka. Towarzysząca temu cukrzyca ciążowa może powodować zwiększoną ilość glukozy we krwi dziecka.

Trzeci trymestr ciąży to dla wielu kobiet moment, kiedy zaczynają się pojawiać uciążliwe dolegliwości. Niektóre z przyszłych mam skarżą się na nie wcześniej, ale zazwyczaj przypadają one na ostatnie trzy miesiące. Obok coraz większego brzucha i obrzęków na ostatniej prostej przed porodem, kobieta musi zmierzyć się ze zgagą, bólami pleców i zatrzymaniem wody w organizmie, ale też w wielu przypadkach z chorobą metaboliczną.

Dr Maciej Kamiński uspokaja, że cukrzyca, mimo że budzi strach, a jej pojawienie się niejednokrotnie zaskakuje ciężarną, zazwyczaj kończy się wraz z przyjściem dziecka na świat. – W momencie porodu, a konkretnie urodzenia łożyska, u większości kobiet z cukrzycą ciążową dochodzi do normalizacji glikemii. W dniu porodu cukrzyca ciążowa ustępuje – zapewnia diabetolog, zalecając również, by sprawdzić, czy kobieta ma zaburzenia gospodarki węglowodanowej po ciąży. Najlepiej w 6-12 tygodniu po porodzie po raz kolejny wykonać krzywą obciążenia glukozą. – W przyszłości warto pamiętać o regularnej kontroli glikemii, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy t. 2 w przyszłości – przypomina diabetolog. Objęcie kobiety odpowiednią opieką medyczną i stała kontrola wyników badań w zdecydowanym stopniu powoduje ustąpienie przypadłości.

 

lek. Maciej Kamiński, specjalista diabetolog, internista, zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem cukrzycy, otyłości, insulinooporności. Prowadzi pacjentki z cukrzycą ciążową.  Ponadto leczy powikłania cukrzycy: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba nerek, neuropatia, stopa cukrzycowa.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Lek. med. Maciej Kamiński
Maciej Kamiński
diabetolog, specjalista chorób wewnętrznych

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży siedzi na łóżku

Z czego składa się pępowina i jaka jest jej rola? Wyjaśnia Położna Kasia

Trzy typy kobiet w ciąży – sprawdź, którym jesteś ty albo twoja koleżanka

Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Zabiegi stomatologiczne w ciąży / istock

Ciąża i karmienie piersią a zabiegi stomatologiczne. Tata Stomatolog wymienia fakty i mity, które słyszy w gabinecie

Możemy pić herbatę, gdy mamy cukrzycę? Na co trzeba zwrócić uwagę?

Bolesny obrzęk stóp w ciąży. Jak pomoże osteopatiia?

Bolesny obrzęk stóp w ciąży – jak może pomóc osteopata? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Bóle podżebrowe w ciąży - jak może pomóc osteopatia?

Bóle podżebrowe w ciąży – jak może pomóc osteopatia? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Ciąża a miesiączka / istock

Czy można zajść w ciążę podczas okresu? „Pani Miesiączka” obala popularne mity

Masz cukrzycę typu 2? Zobacz, co możesz zrobić, aby uniknąć powikłań

Pistacje to smaczna i zdrowa przekąska

Masz cukrzycę? Pistacje to coś, co powinnaś włączyć do diety

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. "Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe"

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. „Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe”

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

kobieta w ciąży

Czy warto szczepić się przeciw krztuścowi w ciąży? Dr Michał Strus odpowiada

kobieta w ciąży ze zdjęciem USG dziecka

Czy płód w macicy śni? Wyjaśnia ginekolog położnik

kobieta w ciąży

Ciąża pozamaciczna – przyczyny i objawy. Jak rozpoznać i postępować?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Glukometr i urządzenia do leczenia cukrzycy typu 2

Cukrzyca typu 2 – jakie są przyczyny i objawy tej choroby cywilizacyjnej?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę