Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa. Diabetolog wyjaśnia, jak postępować

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Makijaż jest główną przyczyną trądziku lub problemów skórnych u ponad 30 proc. moich pacjentek”. Kosmetolożka o wpływie makijażu na naszą skórę
„Pielęgnujemy twarz, kremujemy nogi, szorujemy pięty – a piersi?” – pytają dermatolożki i tłumaczą, jak powinnaś dbać o skórę piersi
Dieta dla zdrowych stawów
Zadbaj o stawy. Sprawdź, które produkty im sprzyjają, a które szkodzą
Chia fresca - lemoniada z nasionami chia
Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!
Nie nudź się treningiem – wykorzystaj gumy

Cukrzyca ciążowa – szacuje się, że dotyka ona około 10 proc. wszystkich ciężarnych. Kobiety, słysząc diagnozę „ma pani cukrzycę ciążową”, są przerażone i zdezorientowane. Czym jest ta choroba i jaki może mieć wpływ na organizm matki i dziecka? Jak z nią postępować? I czy nieleczona jest groźna? – na te pytania odpowiada diabetolog, Maciej Kamiński.

O cukrzycy ciążowej przyszłe mamy dowiadują się po wykonaniu badania krwi, na które kierowane są przez swojego ginekologa. Pierwszym krokiem jest zbadanie stężenia glukozy na czczo. Nie powinno ono przekroczyć 92 mg/dl w ciąży. Gdy wynik jest wyższy, wówczas zleca się wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy – krzywą cukrową. Krew pobierana jest na czczo, a następnie dwa razy po wypiciu roztworu 75 g glukozy z wodą, w odstępach 60 i 120 minut. Oznaczenie glikemii we krwi za pomocą krzywej stanowi podstawę diagnostyki tej przypadłości. Wysoki poziom glukozy świadczy o cukrzycy, najczęściej jest to „cukrzyca ciążowa”, czyli taka, która pojawiła się dopiero w ciąży (cukier na czczo > 92, po godzinie > 179, po 2 godz. >152).   Jeżeli wyniki przekraczają wyższe normy (czyli na czczo > 125, po 2 godz. >200) diagnozujemy „cukrzycę w ciąży” (czyli cukrzycę niezależną od ciąży).

Cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży

U większości mam choroba przebiega bezobjawowo. Jak podaje Maciej Kamiński, lekarz diabetolog, większe ryzyko cukrzycy ciążowej mają kobiety z nadwagą/otyłością, po 35 roku życia, które miały już cukrzycę ciążową w poprzednich ciążach, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, wieloródki, które miały w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne lub urodziły dziecko z wadą rozwojową oraz kobiety, u których w rodzinie występuje cukrzyca. Pacjentki z takim wywiadem wymagają wzmożonego nadzoru już na początku ciąży.

Nietolerancja węglowodanów, która dla wielu kobiet pojawia się po raz pierwszy w okresie ciąży, sprawia, że zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowa, co pozostawione bez ingerencji medycznej ma konsekwencje zarówno dla matki jak i dziecka. Glukoza jest potrzebna do rozwoju płodu, które otrzymuje ją za pośrednictwem łożyska. Dostarczana dziecku nie stanowi zagrożenia, ale musi być odpowiednio stabilizowana. Zwiększony pobór może spowodować, że dziecko zacznie wydzielać więcej insuliny własnej, a przez to za szybko rosnąć, co określa się terminem makrosomii.

 

I to właśnie makrosomia jest jednym z powodów, aby cukrzycę ciążową leczyć i jej zapobiegać. Wiele ze ,,słodkich mam”, jak nazywają siebie na forach, urodziło dzieci ważące niekiedy ponad 4,5 kg. Urodzenie dziecka z duża wagą jest dla kobiety problematyczne, często obarczone urazami okołoporodowymi i najczęściej – z uwagi na bezpieczeństwo obojga – kończy się cesarskim cięciem.

Przyczyną cukrzycy ciążowej są zaburzenia hormonalne, które powodują wzrost insulinooporności, zwiększoną produkcję glukozy, a jednocześnie nieumiejętność zmniejszenia jej poziomów, nawet często pomimo nadmiernego wydzielania insuliny.

Cukrzyca ciążowa – jak postępować?

Kobieta, u której stwierdzono, że choruje na cukrzycę ciążową, jest przerażona, że będzie musiała aż do rozwiązania przyjmować zastrzyki z insuliny lub przejść na restrykcyjną dietę i być pod kontrolą diabetologa. Po rozpoznaniu cukrzycy, diabetolog, jak objaśnia dr Maciej Kamiński, po zebraniu wywiadu, zbadaniu pacjentki i oceny stopnia nasilenia cukrzycy, będzie mógł ustalić dalsze postępowanie – dobowe zapotrzebowanie kaloryczne, sposób terapii (ruch i dieta, lub także insulina), a przy kolejnych wizytach ewentualnie modyfikować leczenie. Z reguły przekazuje też pierwsze zalecenia dietetyczne.

Wybór metody będzie zależał od wyników poziomu glukozy, które przyszła mama będzie stale monitorować za pomocą glukometru. To niewielkie urządzenie do pomiaru staje się dla cukrzycowych kobiet nieodzownym wyposażeniem, a obsługa konieczną rutyną dnia codziennego. O tym opowiadają kobiety na forach. „Pomiar robi się codziennie w domu minimum 4 razy: na czczo, oraz godzinę po zjedzeniu 3 głównych posiłków. Według wytycznych z 2018 roku glukoza na czczo nie powinna przekraczać 90, a godzinę po posiłku 140 mg%”.

„Ja najbardziej na początku nie mogłam przeżyć kłucia w palec igłą, strasznie to upierdliwe. Kogoś to mogę, ale siebie to, co innego, robiłam po 5 podejść za każdym razem, palec dźgnięty, ale za słabo i nie leci, więc jeszcze raz… i kolejny nic z tego. Po 2 dniach kupiłam w aptece nakłuwacz: naciągasz, przystawiasz i to wszystko, bo nic nie boli” ’- instruuje Minka.

Odczytany wynik stanowi podstawę dalszych działań. Jeśli będzie on niewiele przekraczał normę, mama otrzymuje zalecenie, aby przejść na dietę obniżającą poziom cukru. W tym celu kobiety współpracują z diabetologiem i/lub dietetykiem, który opracowuje korzystną dla ciężarnej dietę. Głównym zadaniem nowego menu jest obniżenie poziomu glukozy i wyeliminowanie żywności, która ten poziom podnosi. I chociaż początkowo życie kręci się wokół posiłków i eksperymentowania, co podnosi cukier, a co można jeść bez obaw, dieta pozwala w dużej mierze ustabilizować poziom cukru.

 

Myślisz o dziecku?

Sprowadzić na świat nowe życie to nie lada wyczyn. Ciała przyszłych mam przechodzą szereg zmian, warto wtedy skupić się na sobie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
narzędzie do pomiaru poziomu cukru we krwi

Co powinno znaleźć się na talerzu ciężarnej i jakie są wytyczne? – Zalecenia dietetyczne dla kobiet z cukrzycą ciążową są tak naprawdę tożsame z zaleceniami ogólnymi. Ciężarna powinna jeść mało, często, produkty z niskim indeksem glikemicznym (IG<55), ograniczać słodkie i produkty z białej mąki. Nie zaleca się jakichkolwiek agresywnych diet redukcyjnych, np. całkowicie pozbawionych węglowodanów – wyjaśnia diabetolog.

Zdarza się, że mimo stosowania diety, ciągłych wyrzeczeń i skrupulatnego wybierania produktów, nie da się zapanować nad szalejącym cukrem. Wówczas ostatnią z metod, która budzi strach u przyszłych mam, jest włączenie do leczenia zastrzyków z insuliny. Nakłuwanie samodzielnie swojego ciała wielokrotnie w ciągu dnia – jedne z ciężarnych paraliżuje i chcą jak najszybciej urodzić, inne ukrywając swój ból, myślą tylko o zdrowiu dziecka. Jak podkreśla dr Maciej Kamiński, insulina jest stosowana, jeżeli dieta nie wystarczy. – Na chwilę obecną w Polsce nie ma zgody na stosowanie przeciwcukrzycowych leków doustnych w ciąży (zgodnie z wytycznymi w 2018 roku). Wraz z ciążą narasta insulinooporność, dlatego bardzo rzadko zdarza się, że insulina jest odstawiana, jej dawki raczej rosną wraz z wiekiem ciąży – wyjaśnia diabetolog, dodając na pocieszenie, że w dniu porodu ciężarna z cukrzycą ciążową, (czyli rozpoznaną w czasie ciąży) zawsze musi odstawić insulinę, niezależenie od ilości stosowanych jednostek. Najczęściej insulina podawana jest raz na dobę, wieczorem.

Cukrzyca – aktywność fizyczna przede wszystkim

Zarówno podczas diety jak i przyjmowania insuliny, największym sprzymierzeńcem w walce ze skokami cukru będzie dla ciężarnej ruch i aktywność fizyczna. Podobnie jak insulina powoduje spadek poziomu cukru we krwi. Zalecana również w cukrzycy przewlekłej, dla przyszłej matki stanowi doskonały sposób na poprawienie swoich wyników i codziennych pomiarów. Nie sposób wymienić wszystkich zalet ruchu na świeżym powietrzu dla kobiety obciążonej cukrzycą ciążową. Wysiłek fizyczny poza dotlenieniem organizmu będzie doskonałą okazją, aby zadbać o kondycję przed porodem.

Cukrzyca nie skazuje ciężarnej na siedzenie do rozwiązania bezczynnie na kanapie. Diabetolog zachęca, aby każda z przyszłych mam poszukała najlepszych dla siebie zajęć – mogą to być spacery, joga, tai-chi, pływanie czy gimnastyka dla ciężarnych. – Bardziej intensywne ćwiczenia wymagają konsultacji z prowadzącym ginekologiem – alarmuje Maciej Kamiński.

Cukrzyca nie jest wskazaniem do rozwiązania ciąży przed terminem. Natomiast jest wiele przesłanek, które sprawiają, że ginekolog podejmuje decyzję, aby pacjentka urodziła wcześniej, niż dotychczas podany termin. Dzieje się to głównie wtedy, kiedy dalsze prowadzenie ciąży zagraża dziecku. Łożysko po 40. tygodniu ciąży nie jest już na tyle wydolne, aby transportować składniki odżywcze do dziecka. Towarzysząca temu cukrzyca ciążowa może powodować zwiększoną ilość glukozy we krwi dziecka.

Trzeci trymestr ciąży to dla wielu kobiet moment, kiedy zaczynają się pojawiać uciążliwe dolegliwości. Niektóre z przyszłych mam skarżą się na nie wcześniej, ale zazwyczaj przypadają one na ostatnie trzy miesiące. Obok coraz większego brzucha i obrzęków na ostatniej prostej przed porodem, kobieta musi zmierzyć się ze zgagą, bólami pleców i zatrzymaniem wody w organizmie, ale też w wielu przypadkach z chorobą metaboliczną.

Dr Maciej Kamiński uspokaja, że cukrzyca, mimo że budzi strach, a jej pojawienie się niejednokrotnie zaskakuje ciężarną, zazwyczaj kończy się wraz z przyjściem dziecka na świat. – W momencie porodu, a konkretnie urodzenia łożyska, u większości kobiet z cukrzycą ciążową dochodzi do normalizacji glikemii. W dniu porodu cukrzyca ciążowa ustępuje – zapewnia diabetolog, zalecając również, by sprawdzić, czy kobieta ma zaburzenia gospodarki węglowodanowej po ciąży. Najlepiej w 6-12 tygodniu po porodzie po raz kolejny wykonać krzywą obciążenia glukozą. – W przyszłości warto pamiętać o regularnej kontroli glikemii, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy t. 2 w przyszłości – przypomina diabetolog. Objęcie kobiety odpowiednią opieką medyczną i stała kontrola wyników badań w zdecydowanym stopniu powoduje ustąpienie przypadłości.

 

lek. Maciej Kamiński, specjalista diabetolog, internista, zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem cukrzycy, otyłości, insulinooporności. Prowadzi pacjentki z cukrzycą ciążową.  Ponadto leczy powikłania cukrzycy: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba nerek, neuropatia, stopa cukrzycowa.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Lek. med. Maciej Kamiński
Lek. med. Maciej Kamiński

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

Zainteresują cię również:

cellulit

„Kilogramy łatwiej jest zredukować niż cellulit. Czasem schudnięcie nie wystarcza”. O tym, co łączy cellulit i dobre samopoczucie, mówi endokrynolog

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

Dlaczego nie ustępujemy miejsca ciężarnym kobietom? „Generalnie jestem mocno zaskoczona ludzką ignorancją, obojętnością i brakiem empatii” – pisze autorka bloga „Bieganizm”

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

Małgorzata Rozenek-Majdan

Małgorzata Rozenek-Majdan: za każdym razem rozpoczynając procedurę in vitro, widzę to dziecko i projektuję nasze wspólne życie na nowo

Anna Reguła

Starasz się o dziecko, jesteś w ciąży, karmisz piersią? Jedz ryby i owoce morza! Radzi na Instagramie Anna Reguła, dietetyczka

samotnosc

Samotność ciąży. Felieton Ewy Kalety

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

para z testem ciążowym

Odpowiednia dieta ma wpływ na jakość spermy. Dowiedz się, jak podkręcić jego płodność

Kobieta rodząca dziecko porodem kleszczowym

Możliwe konsekwencje, które mogą wystąpić podczas porodu kleszczowego

Kobieta w ciąży siedzi na blacie

Planuję ciążę, ale nie przyswajam kwasu foliowego. Rozmawiamy z ginekologiem o Quatrefolicu

Jak mi lekarka powiedziała o obumarciu płodu, to miałam ochotę jej coś zrobić.

„Jak mi lekarka powiedziała o obumarciu płodu, to miałam ochotę jej coś zrobić. Dla nich to płód, dla mnie to dziecko”

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

kobieta ciąża

Planujesz ciążę? Przygotowania zacznij już dziś

„Mieliście rację” – Amy Schumer szczerze o porodzie i pierwszych chwilach z synem

Mamy fragment książki Małgorzaty Rozenek-Majdan o in vitro. Przeczytaj historię Artura i Moniki

„Poród ma IV okresy”. Jak długo trwa rodzenie dziecka? Pisze ginekolog Wojciech J. Falęcki

Amy Schumer

Amy Schumer urodziła! „Nasze królewskie dziecko przyszło na świat”

Kobieta zerka na trzy babeczki i zastanawia się, którą zjeść

Jesteś uzależniona od cukru? Sprawdź to!

„Nieprawdą jest, że to defekt, z którym borykają się głównie kobiety w ciąży” – dermatolog Michał Rogowski-Tylman o rozstępach na udach

Pink

Pink po raz pierwszy o poronieniu. „Czułam, że moje ciało mnie nienawidzi”