Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa. Diabetolog wyjaśnia, jak postępować

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką
Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik
Dr Michał Czapla / Instagram.com
Dr Michał Czapla: regularna aktywność fizyczna jest podstawą skutecznej profilaktyki chorób serca
Jedzenie słodyczy / istockphoto.com
Chcesz skończyć z jedzeniem słodyczy? Zadaj sobie kilka pytań, a odpowiedzi spisz na kartce. To sposób dietetyczki Darii Rybickiej
Twarz kobiety / istockphoto.com
Skóra sucha – czym się charakteryzuje, co jest jej przyczyną, dlaczego jest sucha, jak ją pielęgnować? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!

Cukrzyca ciążowa – szacuje się, że dotyka ona około 10 proc. wszystkich ciężarnych. Kobiety, słysząc diagnozę „ma pani cukrzycę ciążową”, są przerażone i zdezorientowane. Czym jest ta choroba i jaki może mieć wpływ na organizm matki i dziecka? Jak z nią postępować? I czy nieleczona jest groźna? – na te pytania odpowiada diabetolog, Maciej Kamiński.

O cukrzycy ciążowej przyszłe mamy dowiadują się po wykonaniu badania krwi, na które kierowane są przez swojego ginekologa. Pierwszym krokiem jest zbadanie stężenia glukozy na czczo. Nie powinno ono przekroczyć 92 mg/dl w ciąży. Gdy wynik jest wyższy, wówczas zleca się wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy – krzywą cukrową. Krew pobierana jest na czczo, a następnie dwa razy po wypiciu roztworu 75 g glukozy z wodą, w odstępach 60 i 120 minut. Oznaczenie glikemii we krwi za pomocą krzywej stanowi podstawę diagnostyki tej przypadłości. Wysoki poziom glukozy świadczy o cukrzycy, najczęściej jest to „cukrzyca ciążowa”, czyli taka, która pojawiła się dopiero w ciąży (cukier na czczo > 92, po godzinie > 179, po 2 godz. >152).   Jeżeli wyniki przekraczają wyższe normy (czyli na czczo > 125, po 2 godz. >200) diagnozujemy „cukrzycę w ciąży” (czyli cukrzycę niezależną od ciąży).

Cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży

U większości mam choroba przebiega bezobjawowo. Jak podaje Maciej Kamiński, lekarz diabetolog, większe ryzyko cukrzycy ciążowej mają kobiety z nadwagą/otyłością, po 35 roku życia, które miały już cukrzycę ciążową w poprzednich ciążach, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, wieloródki, które miały w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne lub urodziły dziecko z wadą rozwojową oraz kobiety, u których w rodzinie występuje cukrzyca. Pacjentki z takim wywiadem wymagają wzmożonego nadzoru już na początku ciąży.

Nietolerancja węglowodanów, która dla wielu kobiet pojawia się po raz pierwszy w okresie ciąży, sprawia, że zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowa, co pozostawione bez ingerencji medycznej ma konsekwencje zarówno dla matki jak i dziecka. Glukoza jest potrzebna do rozwoju płodu, które otrzymuje ją za pośrednictwem łożyska. Dostarczana dziecku nie stanowi zagrożenia, ale musi być odpowiednio stabilizowana. Zwiększony pobór może spowodować, że dziecko zacznie wydzielać więcej insuliny własnej, a przez to za szybko rosnąć, co określa się terminem makrosomii.

 

I to właśnie makrosomia jest jednym z powodów, aby cukrzycę ciążową leczyć i jej zapobiegać. Wiele ze ,,słodkich mam”, jak nazywają siebie na forach, urodziło dzieci ważące niekiedy ponad 4,5 kg. Urodzenie dziecka z duża wagą jest dla kobiety problematyczne, często obarczone urazami okołoporodowymi i najczęściej – z uwagi na bezpieczeństwo obojga – kończy się cesarskim cięciem.

Przyczyną cukrzycy ciążowej są zaburzenia hormonalne, które powodują wzrost insulinooporności, zwiększoną produkcję glukozy, a jednocześnie nieumiejętność zmniejszenia jej poziomów, nawet często pomimo nadmiernego wydzielania insuliny.

Cukrzyca ciążowa – jak postępować?

Kobieta, u której stwierdzono, że choruje na cukrzycę ciążową, jest przerażona, że będzie musiała aż do rozwiązania przyjmować zastrzyki z insuliny lub przejść na restrykcyjną dietę i być pod kontrolą diabetologa. Po rozpoznaniu cukrzycy, diabetolog, jak objaśnia dr Maciej Kamiński, po zebraniu wywiadu, zbadaniu pacjentki i oceny stopnia nasilenia cukrzycy, będzie mógł ustalić dalsze postępowanie – dobowe zapotrzebowanie kaloryczne, sposób terapii (ruch i dieta, lub także insulina), a przy kolejnych wizytach ewentualnie modyfikować leczenie. Z reguły przekazuje też pierwsze zalecenia dietetyczne.

Wybór metody będzie zależał od wyników poziomu glukozy, które przyszła mama będzie stale monitorować za pomocą glukometru. To niewielkie urządzenie do pomiaru staje się dla cukrzycowych kobiet nieodzownym wyposażeniem, a obsługa konieczną rutyną dnia codziennego. O tym opowiadają kobiety na forach. „Pomiar robi się codziennie w domu minimum 4 razy: na czczo, oraz godzinę po zjedzeniu 3 głównych posiłków. Według wytycznych z 2018 roku glukoza na czczo nie powinna przekraczać 90, a godzinę po posiłku 140 mg%”.

„Ja najbardziej na początku nie mogłam przeżyć kłucia w palec igłą, strasznie to upierdliwe. Kogoś to mogę, ale siebie to, co innego, robiłam po 5 podejść za każdym razem, palec dźgnięty, ale za słabo i nie leci, więc jeszcze raz… i kolejny nic z tego. Po 2 dniach kupiłam w aptece nakłuwacz: naciągasz, przystawiasz i to wszystko, bo nic nie boli” ’- instruuje Minka.

Odczytany wynik stanowi podstawę dalszych działań. Jeśli będzie on niewiele przekraczał normę, mama otrzymuje zalecenie, aby przejść na dietę obniżającą poziom cukru. W tym celu kobiety współpracują z diabetologiem i/lub dietetykiem, który opracowuje korzystną dla ciężarnej dietę. Głównym zadaniem nowego menu jest obniżenie poziomu glukozy i wyeliminowanie żywności, która ten poziom podnosi. I chociaż początkowo życie kręci się wokół posiłków i eksperymentowania, co podnosi cukier, a co można jeść bez obaw, dieta pozwala w dużej mierze ustabilizować poziom cukru.

 

narzędzie do pomiaru poziomu cukru we krwi

Co powinno znaleźć się na talerzu ciężarnej i jakie są wytyczne? – Zalecenia dietetyczne dla kobiet z cukrzycą ciążową są tak naprawdę tożsame z zaleceniami ogólnymi. Ciężarna powinna jeść mało, często, produkty z niskim indeksem glikemicznym (IG<55), ograniczać słodkie i produkty z białej mąki. Nie zaleca się jakichkolwiek agresywnych diet redukcyjnych, np. całkowicie pozbawionych węglowodanów – wyjaśnia diabetolog.

Zdarza się, że mimo stosowania diety, ciągłych wyrzeczeń i skrupulatnego wybierania produktów, nie da się zapanować nad szalejącym cukrem. Wówczas ostatnią z metod, która budzi strach u przyszłych mam, jest włączenie do leczenia zastrzyków z insuliny. Nakłuwanie samodzielnie swojego ciała wielokrotnie w ciągu dnia – jedne z ciężarnych paraliżuje i chcą jak najszybciej urodzić, inne ukrywając swój ból, myślą tylko o zdrowiu dziecka. Jak podkreśla dr Maciej Kamiński, insulina jest stosowana, jeżeli dieta nie wystarczy. – Na chwilę obecną w Polsce nie ma zgody na stosowanie przeciwcukrzycowych leków doustnych w ciąży (zgodnie z wytycznymi w 2018 roku). Wraz z ciążą narasta insulinooporność, dlatego bardzo rzadko zdarza się, że insulina jest odstawiana, jej dawki raczej rosną wraz z wiekiem ciąży – wyjaśnia diabetolog, dodając na pocieszenie, że w dniu porodu ciężarna z cukrzycą ciążową, (czyli rozpoznaną w czasie ciąży) zawsze musi odstawić insulinę, niezależenie od ilości stosowanych jednostek. Najczęściej insulina podawana jest raz na dobę, wieczorem.

Cukrzyca – aktywność fizyczna przede wszystkim

Zarówno podczas diety jak i przyjmowania insuliny, największym sprzymierzeńcem w walce ze skokami cukru będzie dla ciężarnej ruch i aktywność fizyczna. Podobnie jak insulina powoduje spadek poziomu cukru we krwi. Zalecana również w cukrzycy przewlekłej, dla przyszłej matki stanowi doskonały sposób na poprawienie swoich wyników i codziennych pomiarów. Nie sposób wymienić wszystkich zalet ruchu na świeżym powietrzu dla kobiety obciążonej cukrzycą ciążową. Wysiłek fizyczny poza dotlenieniem organizmu będzie doskonałą okazją, aby zadbać o kondycję przed porodem.

Cukrzyca nie skazuje ciężarnej na siedzenie do rozwiązania bezczynnie na kanapie. Diabetolog zachęca, aby każda z przyszłych mam poszukała najlepszych dla siebie zajęć – mogą to być spacery, joga, tai-chi, pływanie czy gimnastyka dla ciężarnych. – Bardziej intensywne ćwiczenia wymagają konsultacji z prowadzącym ginekologiem – alarmuje Maciej Kamiński.

Cukrzyca nie jest wskazaniem do rozwiązania ciąży przed terminem. Natomiast jest wiele przesłanek, które sprawiają, że ginekolog podejmuje decyzję, aby pacjentka urodziła wcześniej, niż dotychczas podany termin. Dzieje się to głównie wtedy, kiedy dalsze prowadzenie ciąży zagraża dziecku. Łożysko po 40. tygodniu ciąży nie jest już na tyle wydolne, aby transportować składniki odżywcze do dziecka. Towarzysząca temu cukrzyca ciążowa może powodować zwiększoną ilość glukozy we krwi dziecka.

Trzeci trymestr ciąży to dla wielu kobiet moment, kiedy zaczynają się pojawiać uciążliwe dolegliwości. Niektóre z przyszłych mam skarżą się na nie wcześniej, ale zazwyczaj przypadają one na ostatnie trzy miesiące. Obok coraz większego brzucha i obrzęków na ostatniej prostej przed porodem, kobieta musi zmierzyć się ze zgagą, bólami pleców i zatrzymaniem wody w organizmie, ale też w wielu przypadkach z chorobą metaboliczną.

Dr Maciej Kamiński uspokaja, że cukrzyca, mimo że budzi strach, a jej pojawienie się niejednokrotnie zaskakuje ciężarną, zazwyczaj kończy się wraz z przyjściem dziecka na świat. – W momencie porodu, a konkretnie urodzenia łożyska, u większości kobiet z cukrzycą ciążową dochodzi do normalizacji glikemii. W dniu porodu cukrzyca ciążowa ustępuje – zapewnia diabetolog, zalecając również, by sprawdzić, czy kobieta ma zaburzenia gospodarki węglowodanowej po ciąży. Najlepiej w 6-12 tygodniu po porodzie po raz kolejny wykonać krzywą obciążenia glukozą. – W przyszłości warto pamiętać o regularnej kontroli glikemii, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy t. 2 w przyszłości – przypomina diabetolog. Objęcie kobiety odpowiednią opieką medyczną i stała kontrola wyników badań w zdecydowanym stopniu powoduje ustąpienie przypadłości.

 

lek. Maciej Kamiński, specjalista diabetolog, internista, zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem cukrzycy, otyłości, insulinooporności. Prowadzi pacjentki z cukrzycą ciążową.  Ponadto leczy powikłania cukrzycy: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba nerek, neuropatia, stopa cukrzycowa.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Lek. med. Maciej Kamiński
Maciej Kamiński
diabetolog, specjalista chorób wewnętrznych

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

środki antykoncepcyjne

Antykoncepcja skrojona na miarę. Ginekolożka omawia wszystkie metody antykoncepcji

Kobieta smarcze w chusteczkę

Jak leczyć zapalenie zatok w ciąży? Jakie leki można stosować? Tłumaczy ginekolog

kobieta w ciąży przy oknie

Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać?

Opryszczka w ciąży - czy jest się czego bać?

Opryszczka w ciąży. Czy jest groźna? Jak wygląda leczenie? Wyjaśnia ginekolog

Oko kobiety / unsplash.com

W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?

Anna Lewandowska o ćwiczeniach w II trymestrze ciąży: mam jeden, ale za to mocny argument na to, dlaczego nie warto rezygnować z aktywności fizycznej w ciąży

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

Cukrzyca. 5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

Heidi Murkoff o tym, jak urodzić i nie zwariować

Heidi Murkoff: Ciąża to najwyższa forma siostrzeństwa. Zbliża kobiety niezależnie od tego, gdzie są i kim są

Joanna Moro / Instagram.com

Joanna Moro morsuje w zaawansowanej ciąży. „A te wyczyny nie mogą zaczekać? Głupota!” Czy jednak na pewno? Ginekolog odpowiada

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

„Dawaj ten tyłek”, „Było się nie puszczać, to byś nie mdlała” – niegodne traktowanie rodzących kobiet w szpitalu. Fundacja Rodzić po Ludzku interweniuje

Anna Lewandowska

Anna Lewandowska o treningach w ciąży: pozostałam aktywna, ale trening dobieram do obecnego stanu rzeczy

otyła kobieta przed lustrem

Nadwaga w ciąży bywa powodem nadciśnienia, komplikacji okołoporodowych i cukrzycy. Bywa też powodem opresji, ataków i upokorzeń. Poznajcie historię Ilony

Anna Lewandowska jest w drugiej ciąży

Anna Lewandowska jest w drugiej ciąży. Radosną nowinę przekazał Robert Lewandowski

Czy masz prawo nie zgodzić się na nacięcie krocza?

Poród. Czy masz prawo nie zgodzić się na nacięcie krocza?

Rozstępy

Rozstępy w ciąży – czym się smarować? Farmaceutka podpowiada, jakie składniki powinien zawierać skuteczny kosmetyk przeciw rozstępom

para w kuchni

Dieta na płodność. Dbaj o to, co jesz!

„Kończę ósmy miesiąc ciąży i wypełnia mnie lęk. Czuję się niegotowa, chciałabym jeszcze poczekać, pochodzić w ciąży jeszcze kilka miesięcy. Dlaczego się boję porodu?”

kobieta w ciąży

Czy wiesz, ile masz czasu na zajście w ciążę?

Johner Images / gettyimages

Masz nieprzyjemne doświadczenia z położnymi? Zobacz, co one same mówią o swojej pracy i rodzących kobietach. Może zmienisz o nich zdanie

In vitro – ostatnia szansa dla niepełnosprawnych

„W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo” – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.