Przejdź do treści

Co nazywamy rozszczepem podniebienia i jakie są jego przyczyny?

dziecko z otwartymi ustami
Fot. Mangostar/ stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kapsułki
Witaminy – kiedy, które i dla kogo?
Psychologiczny problem… zaparć
istockphoto.com
Jak mają się twoje biodra, gdy ty masz 20, 30, 40… lat?
istockphoto.com
„Czy podoba mi się moje ciało poporodowe? Nieszczególnie, ale jestem z niego bardzo dumna”. Kobiety pokazały, jak wyglądały po porodzie
Nike
Kończy się świat, w którym nie podejmujemy trudnych tematów. Nowa kampania Nike walczy z depresją i próbami samobójczymi

Rozszczep podniebienia to wada rozwojowa, która kształtuje się na etapie życia płodowego. Jest wynikiem nie złączenia się lewej i prawej strony struktur podniebienia, czego efektem jest pozostawanie różnej wielkości szczeliny. Mogą mu towarzyszyć inne wady rozwojowe. Podstawową metodą leczenia jest leczenie operacyjne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Rozszczep podniebienia jest jedną z najczęstszych genetycznych wad rozwojowych. Do jego powstania dochodzi na skutek nie złączenia się prawej i lewej części podniebienia w procesie kształtowania twarzoczaszki. Do powstania szczeliny może dojść w każdej części podniebienia. Rozszczep podniebienia może być wadą izolowaną lub też towarzyszyć innym zaburzeniom genetycznym. Najczęściej spotykaną wadą towarzyszącą jest rozszczep wargi. Wady te występują częściej u dziewczynek, a ryzyko ich rozwoju wzrasta dwukrotnie w przypadku obecności wady u matki. W związku z tym, że jest to zaburzenie wrodzone, rozszczep podniebienia u noworodka można zdiagnozować od razu po urodzeniu. Ważne jest odpowiednio wcześnie podjęte leczenie operacyjne i korekcja wady, gdyż dzieci z rozszczepem podniebienia mają problemy z jedzeniem, a w późniejszym czasie z mową.

Rozszczep podniebienia – przyczyny

Nie udało się do tej pory ustalić konkretnych czynników, które odpowiadałyby za rozszczep podniebienia. Wiadomo jednak, jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia wad w okresie rozwoju płodowego. Zakłada się, że wadę dziedziczy się wielogenowo, jednakże podkreśla się fakt konieczności zadziałania jednego z wielu czynników zewnętrznych. Do czynników należą m.in. narkomania, alkoholizm i nikotynizm matki. Wszystkie te substancje mają działanie szkodliwe dla płodu i mogą być przyczyną kształtowania się różnego rodzaju wad oraz zaburzeń. Kolejnym czynnikiem jest niedożywienie w czasie ciąży. Wiąże się ono także z niedostateczną podażą witamin i składników mineralnych, co zaburza proces kształtowania się płodu. Zwłaszcza istotny jest kwas foliowy, którego niedobór w pierwszych trzech miesiącach ciąży zwiększa ryzyko wad cewy nerwowej, ale także innych zaburzeń rozwojowych. Bardzo istotnym czynnikiem ryzyka jest także hipoksemia, czyli niedotlenienie. W związku z niedotlenieniem matki zmniejszona ilość tlenu trafia także do płodu i dochodzi do metabolicznych zaburzeń funkcjonowania. Zagrożeniem są też choroby, które przechodzi matka w okresie ciąży. Niezwykle niebezpieczne są tu choroby zakaźne, zwłaszcza wirusowe (różyczka, ospa). Patogeny te mają działanie wysoko teratogenne na płód, mogą prowadzić do jego wewnątrzmacicznego zgonu lub do wielu wad rozwojowych. Jednak nie tylko tak poważne infekcje stanowią zagrożenie, gdyż nie wyklucza się negatywnego wpływu na wady infekcji bakteryjnych układu oddechowego czy moczowego, zwłaszcza przebiegających z gorączką. Także wirus grypy i choroba nim wywołana mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój wad u dziecka. Kolejną grupą czynników są leki przyjmowane przez ciężarną. Należy tu wymienić hydantoinę, dioksyny i kwas acetylosalicylowy, ale nie wyklucza się, iż wiele innych leków także ma szkodliwe działanie na płód. Świadczyć o tym mogą chociażby ulotki leków, na których w większości umieszczone jest ostrzeżenie, iż nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Na rozwój dziecka oddziałuje także promieniowanie jonizujące, które może wpływać na przemiany na poziomie komórkowym płodu. Ponadto, zagrożenie stanowią wszelkie krwawienia wewnątrzmaciczne.

Rozszczep podniebienia często towarzyszy różnego rodzaju zespołom wad rozwojowych, związanych z mutacjami poszczególnych chromosomów (np. zespół cri du chat, zespół Edwardsa, Pataua).

Objawy rozszczepu podniebienia

Objawy zależne są od stopnia wady. Jeżeli dotyczy ona jedynie podniebienia i jest stosunkowo niewielka, na twarzy nie zobaczymy żadnych jej przejawów, można je dostrzec tylko zaglądając do jamy ustnej. Wady o nieznacznym nasileniu mogą nie powodować żadnych dolegliwości. Im większe, tym bardziej nasilone są objawy. Dotyczą one głównie zaburzeń w odżywianiu – znacznie utrudnione jest ssanie, a w późniejszym okresie przyjmowanie płynów. Zniekształcona może być także mowa, przez niemożność artykulacji pewnych głosek. Dodatkowo może wystąpić większa skłonność do zapaleń uszu i pogorszenia słuchu w związku z zaburzeniami w obrębie trąbki słuchowej.

Zobacz także

Rozszczep podniebienia – leczenie

Leczeniem rozszczepu podniebienia jest zabieg chirurgiczny. Tylko jego wykonanie umożliwia przywrócenie warunków anatomicznych. Rzadko jest to zabieg jednoetapowy, często wymaganych jest kilka operacji, co wiąże się ze wzrostem dziecka – zmienia się anatomia poszczególnych elementów gardła i podniebienia. Większość zabiegów odbywa się między 18. a 24. miesiącem życia. Do tego czasu, aby zamknąć patologiczną szczelinę, używane są specjalnie wyprofilowane, indywidualnie dobrane wkładki. Obecnie popularnością cieszy się system Latham. Polega on na założeniu chirurgicznym ruchomej płytki, której szerokość regulują rodzice specjalną śrubą.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty