Przejdź do treści

Co nazywamy rozszczepem podniebienia i jakie są jego przyczyny?

dziecko z otwartymi ustami
Fot. Mangostar/ stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nowe wytyczne rządu. Przez trzy najbliższe dni będą zamknięte cmentarze, od poniedziałku nakaz pracy zdalnej dla pracowników biurowych
„Uznałem, że tradycja jest mniej ważna niż życie”. Premier ogłosił, co z cmentarzami w Dzień Wszystkich Świętych, są też nowe wytyczne odnośnie pracy biurowej
Miley Cyrus, Patti Smith, Juliette Binoche
Zagraniczne gwiazdy wspierają protest kobiet w Polsce. Wśród nich Patti Smith, Miley Cyrus czy Juliette Binoche
Tabletki
Chory na COVID-19 lekarz Dawid Ciemięga radzi, jak wspomagać swoje leczenie w domu
Ola Petrus
Ola Petrus o wyroku TK: Nie udawajcie, że wiecie lepiej od nas, jak to jest żyć z czymś, czego być może można było uniknąć! Bo nie macie bladego pojęcia
Wcześniaki na oddziale intensywnej terapii noworodkowej przebrane z okazji Halloween

Rozszczep podniebienia to wada rozwojowa, która kształtuje się na etapie życia płodowego. Jest wynikiem nie złączenia się lewej i prawej strony struktur podniebienia, czego efektem jest pozostawanie różnej wielkości szczeliny. Mogą mu towarzyszyć inne wady rozwojowe. Podstawową metodą leczenia jest leczenie operacyjne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Rozszczep podniebienia jest jedną z najczęstszych genetycznych wad rozwojowych. Do jego powstania dochodzi na skutek nie złączenia się prawej i lewej części podniebienia w procesie kształtowania twarzoczaszki. Do powstania szczeliny może dojść w każdej części podniebienia. Rozszczep podniebienia może być wadą izolowaną lub też towarzyszyć innym zaburzeniom genetycznym. Najczęściej spotykaną wadą towarzyszącą jest rozszczep wargi. Wady te występują częściej u dziewczynek, a ryzyko ich rozwoju wzrasta dwukrotnie w przypadku obecności wady u matki. W związku z tym, że jest to zaburzenie wrodzone, rozszczep podniebienia u noworodka można zdiagnozować od razu po urodzeniu. Ważne jest odpowiednio wcześnie podjęte leczenie operacyjne i korekcja wady, gdyż dzieci z rozszczepem podniebienia mają problemy z jedzeniem, a w późniejszym czasie z mową.

Rozszczep podniebienia – przyczyny

Nie udało się do tej pory ustalić konkretnych czynników, które odpowiadałyby za rozszczep podniebienia. Wiadomo jednak, jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia wad w okresie rozwoju płodowego. Zakłada się, że wadę dziedziczy się wielogenowo, jednakże podkreśla się fakt konieczności zadziałania jednego z wielu czynników zewnętrznych. Do czynników należą m.in. narkomania, alkoholizm i nikotynizm matki. Wszystkie te substancje mają działanie szkodliwe dla płodu i mogą być przyczyną kształtowania się różnego rodzaju wad oraz zaburzeń. Kolejnym czynnikiem jest niedożywienie w czasie ciąży. Wiąże się ono także z niedostateczną podażą witamin i składników mineralnych, co zaburza proces kształtowania się płodu. Zwłaszcza istotny jest kwas foliowy, którego niedobór w pierwszych trzech miesiącach ciąży zwiększa ryzyko wad cewy nerwowej, ale także innych zaburzeń rozwojowych. Bardzo istotnym czynnikiem ryzyka jest także hipoksemia, czyli niedotlenienie. W związku z niedotlenieniem matki zmniejszona ilość tlenu trafia także do płodu i dochodzi do metabolicznych zaburzeń funkcjonowania. Zagrożeniem są też choroby, które przechodzi matka w okresie ciąży. Niezwykle niebezpieczne są tu choroby zakaźne, zwłaszcza wirusowe (różyczka, ospa). Patogeny te mają działanie wysoko teratogenne na płód, mogą prowadzić do jego wewnątrzmacicznego zgonu lub do wielu wad rozwojowych. Jednak nie tylko tak poważne infekcje stanowią zagrożenie, gdyż nie wyklucza się negatywnego wpływu na wady infekcji bakteryjnych układu oddechowego czy moczowego, zwłaszcza przebiegających z gorączką. Także wirus grypy i choroba nim wywołana mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój wad u dziecka. Kolejną grupą czynników są leki przyjmowane przez ciężarną. Należy tu wymienić hydantoinę, dioksyny i kwas acetylosalicylowy, ale nie wyklucza się, iż wiele innych leków także ma szkodliwe działanie na płód. Świadczyć o tym mogą chociażby ulotki leków, na których w większości umieszczone jest ostrzeżenie, iż nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Na rozwój dziecka oddziałuje także promieniowanie jonizujące, które może wpływać na przemiany na poziomie komórkowym płodu. Ponadto, zagrożenie stanowią wszelkie krwawienia wewnątrzmaciczne.

Rozszczep podniebienia często towarzyszy różnego rodzaju zespołom wad rozwojowych, związanych z mutacjami poszczególnych chromosomów (np. zespół cri du chat, zespół Edwardsa, Pataua).

Objawy rozszczepu podniebienia

Objawy zależne są od stopnia wady. Jeżeli dotyczy ona jedynie podniebienia i jest stosunkowo niewielka, na twarzy nie zobaczymy żadnych jej przejawów, można je dostrzec tylko zaglądając do jamy ustnej. Wady o nieznacznym nasileniu mogą nie powodować żadnych dolegliwości. Im większe, tym bardziej nasilone są objawy. Dotyczą one głównie zaburzeń w odżywianiu – znacznie utrudnione jest ssanie, a w późniejszym okresie przyjmowanie płynów. Zniekształcona może być także mowa, przez niemożność artykulacji pewnych głosek. Dodatkowo może wystąpić większa skłonność do zapaleń uszu i pogorszenia słuchu w związku z zaburzeniami w obrębie trąbki słuchowej.

Zobacz także

Rozszczep podniebienia – leczenie

Leczeniem rozszczepu podniebienia jest zabieg chirurgiczny. Tylko jego wykonanie umożliwia przywrócenie warunków anatomicznych. Rzadko jest to zabieg jednoetapowy, często wymaganych jest kilka operacji, co wiąże się ze wzrostem dziecka – zmienia się anatomia poszczególnych elementów gardła i podniebienia. Większość zabiegów odbywa się między 18. a 24. miesiącem życia. Do tego czasu, aby zamknąć patologiczną szczelinę, używane są specjalnie wyprofilowane, indywidualnie dobrane wkładki. Obecnie popularnością cieszy się system Latham. Polega on na założeniu chirurgicznym ruchomej płytki, której szerokość regulują rodzice specjalną śrubą.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Dr n. med. Robert Łyszcz: „Co mogę zaproponować pacjentce, skoro taka aborcja będzie nielegalna? W zasadzie nic. Będziemy się uśmiechać do siebie przez 6 kolejnych miesięcy”

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

Kobieta w ciąży jest na badaniu u lekarza. Młoda, cieżarna kobieta leży na łóżku w gabinecie i ma odsłonięty brzuch, na którym lekarka trzyma sondę do robienia USG brzucha. Obie panie patrzą na monitor, na którym widać zdjęcie płodu. Lekarka ma fartuch lekarski, siwe włosy, jedną ręką trzyma sondę na brzuchu pacjentki, drugą trzyma na urządzeniu do badania.

USG połówkowe w ciąży – kiedy, normy, jakie choroby wykrywa

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń