Przejdź do treści

Co nazywamy rozszczepem podniebienia i jakie są jego przyczyny?

dziecko z otwartymi ustami
Fot. Mangostar/ stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta patrzy na słońce. Ma zamknięte oczy i ręce na głowie
Witamina D – czy i kiedy można ją przedawkować? Jaka jej ilość jest bezpieczna? Tłumaczy farmaceutka
Schizofrenia / istockphoto
Schizofrenia – jak chorują kobiety?
Patenty babci na bycie zero waste
7 sposobów naszych babć na bycie zero waste
Co jeść na śniadanie? / istock
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
test ciążowy
„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy

Rozszczep podniebienia to wada rozwojowa, która kształtuje się na etapie życia płodowego. Jest wynikiem nie złączenia się lewej i prawej strony struktur podniebienia, czego efektem jest pozostawanie różnej wielkości szczeliny. Mogą mu towarzyszyć inne wady rozwojowe. Podstawową metodą leczenia jest leczenie operacyjne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Rozszczep podniebienia jest jedną z najczęstszych genetycznych wad rozwojowych. Do jego powstania dochodzi na skutek nie złączenia się prawej i lewej części podniebienia w procesie kształtowania twarzoczaszki. Do powstania szczeliny może dojść w każdej części podniebienia. Rozszczep podniebienia może być wadą izolowaną lub też towarzyszyć innym zaburzeniom genetycznym. Najczęściej spotykaną wadą towarzyszącą jest rozszczep wargi. Wady te występują częściej u dziewczynek, a ryzyko ich rozwoju wzrasta dwukrotnie w przypadku obecności wady u matki. W związku z tym, że jest to zaburzenie wrodzone, rozszczep podniebienia u noworodka można zdiagnozować od razu po urodzeniu. Ważne jest odpowiednio wcześnie podjęte leczenie operacyjne i korekcja wady, gdyż dzieci z rozszczepem podniebienia mają problemy z jedzeniem, a w późniejszym czasie z mową.

Rozszczep podniebienia – przyczyny

Nie udało się do tej pory ustalić konkretnych czynników, które odpowiadałyby za rozszczep podniebienia. Wiadomo jednak, jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia wad w okresie rozwoju płodowego. Zakłada się, że wadę dziedziczy się wielogenowo, jednakże podkreśla się fakt konieczności zadziałania jednego z wielu czynników zewnętrznych. Do czynników należą m.in. narkomania, alkoholizm i nikotynizm matki. Wszystkie te substancje mają działanie szkodliwe dla płodu i mogą być przyczyną kształtowania się różnego rodzaju wad oraz zaburzeń. Kolejnym czynnikiem jest niedożywienie w czasie ciąży. Wiąże się ono także z niedostateczną podażą witamin i składników mineralnych, co zaburza proces kształtowania się płodu. Zwłaszcza istotny jest kwas foliowy, którego niedobór w pierwszych trzech miesiącach ciąży zwiększa ryzyko wad cewy nerwowej, ale także innych zaburzeń rozwojowych. Bardzo istotnym czynnikiem ryzyka jest także hipoksemia, czyli niedotlenienie. W związku z niedotlenieniem matki zmniejszona ilość tlenu trafia także do płodu i dochodzi do metabolicznych zaburzeń funkcjonowania. Zagrożeniem są też choroby, które przechodzi matka w okresie ciąży. Niezwykle niebezpieczne są tu choroby zakaźne, zwłaszcza wirusowe (różyczka, ospa). Patogeny te mają działanie wysoko teratogenne na płód, mogą prowadzić do jego wewnątrzmacicznego zgonu lub do wielu wad rozwojowych. Jednak nie tylko tak poważne infekcje stanowią zagrożenie, gdyż nie wyklucza się negatywnego wpływu na wady infekcji bakteryjnych układu oddechowego czy moczowego, zwłaszcza przebiegających z gorączką. Także wirus grypy i choroba nim wywołana mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój wad u dziecka. Kolejną grupą czynników są leki przyjmowane przez ciężarną. Należy tu wymienić hydantoinę, dioksyny i kwas acetylosalicylowy, ale nie wyklucza się, iż wiele innych leków także ma szkodliwe działanie na płód. Świadczyć o tym mogą chociażby ulotki leków, na których w większości umieszczone jest ostrzeżenie, iż nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Na rozwój dziecka oddziałuje także promieniowanie jonizujące, które może wpływać na przemiany na poziomie komórkowym płodu. Ponadto, zagrożenie stanowią wszelkie krwawienia wewnątrzmaciczne.

Rozszczep podniebienia często towarzyszy różnego rodzaju zespołom wad rozwojowych, związanych z mutacjami poszczególnych chromosomów (np. zespół cri du chat, zespół Edwardsa, Pataua).

Objawy rozszczepu podniebienia

Objawy zależne są od stopnia wady. Jeżeli dotyczy ona jedynie podniebienia i jest stosunkowo niewielka, na twarzy nie zobaczymy żadnych jej przejawów, można je dostrzec tylko zaglądając do jamy ustnej. Wady o nieznacznym nasileniu mogą nie powodować żadnych dolegliwości. Im większe, tym bardziej nasilone są objawy. Dotyczą one głównie zaburzeń w odżywianiu – znacznie utrudnione jest ssanie, a w późniejszym okresie przyjmowanie płynów. Zniekształcona może być także mowa, przez niemożność artykulacji pewnych głosek. Dodatkowo może wystąpić większa skłonność do zapaleń uszu i pogorszenia słuchu w związku z zaburzeniami w obrębie trąbki słuchowej.

Zobacz także

Rozszczep podniebienia – leczenie

Leczeniem rozszczepu podniebienia jest zabieg chirurgiczny. Tylko jego wykonanie umożliwia przywrócenie warunków anatomicznych. Rzadko jest to zabieg jednoetapowy, często wymaganych jest kilka operacji, co wiąże się ze wzrostem dziecka – zmienia się anatomia poszczególnych elementów gardła i podniebienia. Większość zabiegów odbywa się między 18. a 24. miesiącem życia. Do tego czasu, aby zamknąć patologiczną szczelinę, używane są specjalnie wyprofilowane, indywidualnie dobrane wkładki. Obecnie popularnością cieszy się system Latham. Polega on na założeniu chirurgicznym ruchomej płytki, której szerokość regulują rodzice specjalną śrubą.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Higiena jamy ustnej / istock

Nieustanne problemy ze stanem uzębienia? Nie obwiniaj genetyki! Zdrowie zębów zależy przede wszystkich od profilaktyki

Badania genetyczne? Rób je świadomie! „Część prywatnych laboratoriów genetycznych nie ma certyfikacji i nie wiadomo, z jaką dokładnością zostały wykonane badania” – mówi specjalistka genetyki

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

9 mitów o chorobach dziedzicznych

9 mitów o chorobach dziedzicznych

mthfr

Mutacja genu MTHFT a choroby cywilizacyjne

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Lipodemia — sprawdź, czym jest choroba grubych nóg, jakie ma objawy i jak się ją leczy

Lipodemia czyli choroba grubych nóg. Jakie ma objawy i jak się ją leczy?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.