Przejdź do treści

Encefalopatia wątrobowa – czym jest? Objawy i leczenie choroby

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch w okolicy wątroby
Co to jest encefalopatia wątrobowa? Objawy i leczenie choroby/ fot. OBprod/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche
Czekają nas dodatkowe obostrzenia w święta Bożego Narodzenia? Premier: „Te święta mogłyby być spokojniejsze, gdyby kolejne kilka milionów Polaków się zaszczepiło”
„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?
Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś kogo zapytać – wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które pojawiają się na skutek uszkodzenia wątroby przez substancje toksyczne. Organizm nie oczyszcza się ze szkodliwych substancji, co wpływa degenerująco na tkankę mózgową. Objawy encefalopatii wątrobowej to zaburzenia świadomości, zachowania i pamięci.

Co to jest encefalopatia wątrobowa?

Encefalopatia wątrobowa to zespół objawów neurologicznych, które pojawiają się w wyniku uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej prawidłowego funkcjonowania. Narząd przestaje filtrować krew z substancji toksycznych, przez co nie są one usuwane z organizmu, ale wraz z krwią przedostają się do tkanek układu nerwowego, gdzie zaburzają przewodnictwo nerwowe.

Encefalopatia wątrobowa jest najcięższym powikłaniem chorób wątroby. Zwykle świadczy ona o zaawansowanej marskości wątroby. Wczesne rozpoznanie i szybkie włączenie terapii umożliwia zatrzymanie postępu choroby. Leczenie encefalopatii wątrobowej obejmuje nie tylko stosowanie środków farmakologicznych, ale także wdrożenie specjalnej diety, której celem jest ograniczenie ilości spożywanego białka.

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Rodzaje encefalopatii wątrobowej

Encefalopatia wątrobowa dzieli się na:

  • jawną – postać ostra i przewlekła,
  • utajoną – objawy stwierdza się jedynie w badaniach psychometrycznych.

W przypadku formy utajonej objawy są tak niewielkie, że wręcz niezauważalne. Chorobę więc można najczęściej wykryć jedynie przez testy kliniczne. Ze względu na czas trwania, objawy encefalopatii wątrobowej podzielono także na formę:

  • epizodyczną,
  • nawracającą,
  • przewlekłą.

Przyczyny wystąpienia encefalopatii wątrobowej

Encefalopatii wątrobowa powstaje na skutek uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej czynności. Najczęściej stwierdza się ją u pacjentów, którzy cierpią na zapalenie lub marskość wątroby. W wyniku nieprawidłowej detoksykacji we krwi zostają substancje, które mają szkodliwy wpływ na tkankę mózgową. Należą do nich m.in. produkty przemiany niektórych leków, amoniak, fenole, kwasy tłuszczowe, mangan, tioalkohole oraz fałszywe neuroprzekaźniki (oktopamina, beta-fenyloetyloamina).

Czynniki wyzwalające objawy encefalopatii wątrobowej u osób z chorobami wątroby to:

  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe,
  • spożycie dużej ilości alkoholu,
  • spadek stężenia glukozy we krwi,
  • zaparcia,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia czynności nerek,
  • infekcja bakteryjna lub wirusowa,
  • uraz mechaniczny,
  • stan po zabiegu chirurgicznym,
  • niedotlenienie.

Objawy encefalopatii wątrobowej

U około 70 proc. pacjentów z uszkodzeniem wątroby występuje utajona postać choroby. Rozwija się ona bezobjawowo i powoli. Pierwsze zwiastuny encefalopatii wątrobowej to zaburzenia snu, problemy z koncentracją, zapamiętywaniem i uczeniem się nowych rzeczy. Można zaobserwować także zaburzony refleks, osłabioną reakcję na bodźce zewnętrzne i spowolnienie psychofizyczne. Zmienia się również zachowanie chorego. Staje się drażliwy i popada w skrajne emocje. Inne objawy encefalopatii wątrobowej to:

  • zaburzenia orientacji przestrzennej, snu, czuwania i nastroju,
  • upośledzenie mowy,
  • grubofaliste drżenie rąk,
  • zaburzenia pisma,
  • charakterystyczny, nieprzyjemny zapach z ust (cuchnięcie wątrobowe),
  • zaburzenia metaboliczne,
  • śpiączka.

Objawy neurologiczne encefalopatii wątrobowej ze względu na stopień zaawansowania podzielono według 5-stopniowej skali:

  • 0 – stan prawidłowy, brak objawów,
  • 1 – problemy z koncentracją, częste i gwałtowne zmiany nastroju,
  • 2 – zaburzenia orientacji, zachowania, funkcji poznawczych i pamięci, przymglenie,
  • 3 – znaczne zaburzenia świadomości, otępienie, urojenia, reakcja tylko na silne bodźce,
  • 4 – śpiączka, brak reakcji na bodźce.
Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

Encefalopatia wątrobowa – diagnostyka

Chorobę można zdiagnozować za pomocą:

  • wywiadu lekarskiego,
  • badań laboratoryjnych (poziom we krwi: amoniaku, enzymów wątrobowych, potasu, sodu),
  • badania elektroencefalograficznego (EEG),
  • Skali CHESS -składa się na nią 9 pytań, na które pacjent musi odpowiedzieć. W zależności od wyniku określa się brak lub poziom choroby,
  • wykluczenia innych chorób –  wykonuje się tu dodatkowe badania np. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny czy poziom glukozy we krwi.

Encefalopatia wątrobowa – leczenie

Leczenie powinno rozpocząć się jak najszybciej od postawienia rozpoznania. Dzięki temu chory zyskuje szansę na spowolnienie lub zahamowanie postępu choroby. Celem terapii jest zmniejszenie poziomu substancji toksycznych w organizmie. W tym celu podaje się antybiotyki, środki przeczyszczające (laktuloza) i przyspieszające usuwanie amoniaku z organizmu (asparaginian ornityny). Ważne jest także leczenie przyczyny encefalopatii wątrobowej i zapobieganie wystąpienia obrzęku mózgu. Niekiedy konieczny jest przeszczep wątroby.

Dieta w encefalopatii wątrobowej

Duże znaczenie w leczeniu encefalopatii wątrobowej ma zmiana sposobu żywienia osoby chorej oraz stosowanie probiotyków, które przywracają prawidłową czynność układu pokarmowego. Dieta w encefalopatii wątrobowej ma na celu ograniczenie podaży białka zwierzęcego. Jego zawartość nie może przekraczać 0,5 g na kilogram masy ciała. U niektórych chorych może być konieczne żywienie dojelitowe, czyli wprowadzanie pokarmu do światła jelita przez zgłębnik lub cewnik.

Rokowania w encefalopatii wątrobowej

Rokowania w przypadku przewlekłej postaci encefalopatii wątrobowej są złe ze względu na zaawansowane procesy chorobowe w wątrobie. Natomiast u chorych z encefalopatią wątrobową postępującą powoli, u których wcześnie rozpoczęto terapię, istnieje duża szansa na zatrzymanie lub opóźnienie rozwoju choroby.

 

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

Unikasz schabowego i alkoholu? Są jeszcze inne rzeczy, na które musisz uważać w trosce o swoją wątrobę

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?