Przejdź do treści

Encefalopatia wątrobowa – czym jest? Objawy i leczenie choroby

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch w okolicy wątroby
Co to jest encefalopatia wątrobowa? Objawy i leczenie choroby/ fot. OBprod/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci
W sieci lawina postów opatrzonych hasztagami #powiedzkomuś i #wyroknakobiety. TK zdecydował w sprawie aborcji ze względu na wady płodu
Pacjent w trakcie testu na koronawirusa
Jak przygotować się do testu na koronawirusa? Czego nie robić? Ministerstwo Zdrowia podało zalecenia
Mama z córkąsprzątają kuchnię
Mama Chemik: sprzątanie szkodzi tak samo jak palenie papierosów
Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które pojawiają się na skutek uszkodzenia wątroby przez substancje toksyczne. Organizm nie oczyszcza się ze szkodliwych substancji, co wpływa degenerująco na tkankę mózgową. Objawy encefalopatii wątrobowej to zaburzenia świadomości, zachowania i pamięci.

Co to jest encefalopatia wątrobowa?

Encefalopatia wątrobowa to zespół objawów neurologicznych, które pojawiają się w wyniku uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej prawidłowego funkcjonowania. Narząd przestaje filtrować krew z substancji toksycznych, przez co nie są one usuwane z organizmu, ale wraz z krwią przedostają się do tkanek układu nerwowego, gdzie zaburzają przewodnictwo nerwowe.

Encefalopatia wątrobowa jest najcięższym powikłaniem chorób wątroby. Zwykle świadczy ona o zaawansowanej marskości wątroby. Wczesne rozpoznanie i szybkie włączenie terapii umożliwia zatrzymanie postępu choroby. Leczenie encefalopatii wątrobowej obejmuje nie tylko stosowanie środków farmakologicznych, ale także wdrożenie specjalnej diety, której celem jest ograniczenie ilości spożywanego białka.

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Rodzaje encefalopatii wątrobowej

Encefalopatia wątrobowa dzieli się na:

  • jawną – postać ostra i przewlekła,
  • utajoną – objawy stwierdza się jedynie w badaniach psychometrycznych.

W przypadku formy utajonej objawy są tak niewielkie, że wręcz niezauważalne. Chorobę więc można najczęściej wykryć jedynie przez testy kliniczne. Ze względu na czas trwania, objawy encefalopatii wątrobowej podzielono także na formę:

  • epizodyczną,
  • nawracającą,
  • przewlekłą.

Przyczyny wystąpienia encefalopatii wątrobowej

Encefalopatii wątrobowa powstaje na skutek uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej czynności. Najczęściej stwierdza się ją u pacjentów, którzy cierpią na zapalenie lub marskość wątroby. W wyniku nieprawidłowej detoksykacji we krwi zostają substancje, które mają szkodliwy wpływ na tkankę mózgową. Należą do nich m.in. produkty przemiany niektórych leków, amoniak, fenole, kwasy tłuszczowe, mangan, tioalkohole oraz fałszywe neuroprzekaźniki (oktopamina, beta-fenyloetyloamina).

Czynniki wyzwalające objawy encefalopatii wątrobowej u osób z chorobami wątroby to:

  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe,
  • spożycie dużej ilości alkoholu,
  • spadek stężenia glukozy we krwi,
  • zaparcia,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia czynności nerek,
  • infekcja bakteryjna lub wirusowa,
  • uraz mechaniczny,
  • stan po zabiegu chirurgicznym,
  • niedotlenienie.

Objawy encefalopatii wątrobowej

U około 70 proc. pacjentów z uszkodzeniem wątroby występuje utajona postać choroby. Rozwija się ona bezobjawowo i powoli. Pierwsze zwiastuny encefalopatii wątrobowej to zaburzenia snu, problemy z koncentracją, zapamiętywaniem i uczeniem się nowych rzeczy. Można zaobserwować także zaburzony refleks, osłabioną reakcję na bodźce zewnętrzne i spowolnienie psychofizyczne. Zmienia się również zachowanie chorego. Staje się drażliwy i popada w skrajne emocje. Inne objawy encefalopatii wątrobowej to:

  • zaburzenia orientacji przestrzennej, snu, czuwania i nastroju,
  • upośledzenie mowy,
  • grubofaliste drżenie rąk,
  • zaburzenia pisma,
  • charakterystyczny, nieprzyjemny zapach z ust (cuchnięcie wątrobowe),
  • zaburzenia metaboliczne,
  • śpiączka.

Objawy neurologiczne encefalopatii wątrobowej ze względu na stopień zaawansowania podzielono według 5-stopniowej skali:

  • 0 – stan prawidłowy, brak objawów,
  • 1 – problemy z koncentracją, częste i gwałtowne zmiany nastroju,
  • 2 – zaburzenia orientacji, zachowania, funkcji poznawczych i pamięci, przymglenie,
  • 3 – znaczne zaburzenia świadomości, otępienie, urojenia, reakcja tylko na silne bodźce,
  • 4 – śpiączka, brak reakcji na bodźce.
Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

Encefalopatia wątrobowa – diagnostyka

Chorobę można zdiagnozować za pomocą:

  • wywiadu lekarskiego,
  • badań laboratoryjnych (poziom we krwi: amoniaku, enzymów wątrobowych, potasu, sodu),
  • badania elektroencefalograficznego (EEG),
  • Skali CHESS -składa się na nią 9 pytań, na które pacjent musi odpowiedzieć. W zależności od wyniku określa się brak lub poziom choroby,
  • wykluczenia innych chorób –  wykonuje się tu dodatkowe badania np. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny czy poziom glukozy we krwi.

Encefalopatia wątrobowa – leczenie

Leczenie powinno rozpocząć się jak najszybciej od postawienia rozpoznania. Dzięki temu chory zyskuje szansę na spowolnienie lub zahamowanie postępu choroby. Celem terapii jest zmniejszenie poziomu substancji toksycznych w organizmie. W tym celu podaje się antybiotyki, środki przeczyszczające (laktuloza) i przyspieszające usuwanie amoniaku z organizmu (asparaginian ornityny). Ważne jest także leczenie przyczyny encefalopatii wątrobowej i zapobieganie wystąpienia obrzęku mózgu. Niekiedy konieczny jest przeszczep wątroby.

Dieta w encefalopatii wątrobowej

Duże znaczenie w leczeniu encefalopatii wątrobowej ma zmiana sposobu żywienia osoby chorej oraz stosowanie probiotyków, które przywracają prawidłową czynność układu pokarmowego. Dieta w encefalopatii wątrobowej ma na celu ograniczenie podaży białka zwierzęcego. Jego zawartość nie może przekraczać 0,5 g na kilogram masy ciała. U niektórych chorych może być konieczne żywienie dojelitowe, czyli wprowadzanie pokarmu do światła jelita przez zgłębnik lub cewnik.

Rokowania w encefalopatii wątrobowej

Rokowania w przypadku przewlekłej postaci encefalopatii wątrobowej są złe ze względu na zaawansowane procesy chorobowe w wątrobie. Natomiast u chorych z encefalopatią wątrobową postępującą powoli, u których wcześnie rozpoczęto terapię, istnieje duża szansa na zatrzymanie lub opóźnienie rozwoju choroby.

 

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby może dotyczyć nawet 9 mln Polaków. Objawy nie są charakterystyczne

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Dopamina - działanie, skutki nadmiaru i niedoboru

Dopamina – co to jest? Lek, niedobór, nadmiar, działanie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?