Przejdź do treści

Encefalopatia wątrobowa – czym jest? Objawy i leczenie choroby

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch w okolicy wątroby
Co to jest encefalopatia wątrobowa? Objawy i leczenie choroby/ fot. OBprod/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które pojawiają się na skutek uszkodzenia wątroby przez substancje toksyczne. Organizm nie oczyszcza się ze szkodliwych substancji, co wpływa degenerująco na tkankę mózgową. Objawy encefalopatii wątrobowej to zaburzenia świadomości, zachowania i pamięci.

Co to jest encefalopatia wątrobowa?

Encefalopatia wątrobowa to zespół objawów neurologicznych, które pojawiają się w wyniku uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej prawidłowego funkcjonowania. Narząd przestaje filtrować krew z substancji toksycznych, przez co nie są one usuwane z organizmu, ale wraz z krwią przedostają się do tkanek układu nerwowego, gdzie zaburzają przewodnictwo nerwowe.

Encefalopatia wątrobowa jest najcięższym powikłaniem chorób wątroby. Zwykle świadczy ona o zaawansowanej marskości wątroby. Wczesne rozpoznanie i szybkie włączenie terapii umożliwia zatrzymanie postępu choroby. Leczenie encefalopatii wątrobowej obejmuje nie tylko stosowanie środków farmakologicznych, ale także wdrożenie specjalnej diety, której celem jest ograniczenie ilości spożywanego białka.

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Rodzaje encefalopatii wątrobowej

Encefalopatia wątrobowa dzieli się na:

  • jawną – postać ostra i przewlekła,
  • utajoną – objawy stwierdza się jedynie w badaniach psychometrycznych.

W przypadku formy utajonej objawy są tak niewielkie, że wręcz niezauważalne. Chorobę więc można najczęściej wykryć jedynie przez testy kliniczne. Ze względu na czas trwania, objawy encefalopatii wątrobowej podzielono także na formę:

  • epizodyczną,
  • nawracającą,
  • przewlekłą.

Przyczyny wystąpienia encefalopatii wątrobowej

Encefalopatii wątrobowa powstaje na skutek uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej czynności. Najczęściej stwierdza się ją u pacjentów, którzy cierpią na zapalenie lub marskość wątroby. W wyniku nieprawidłowej detoksykacji we krwi zostają substancje, które mają szkodliwy wpływ na tkankę mózgową. Należą do nich m.in. produkty przemiany niektórych leków, amoniak, fenole, kwasy tłuszczowe, mangan, tioalkohole oraz fałszywe neuroprzekaźniki (oktopamina, beta-fenyloetyloamina).

Czynniki wyzwalające objawy encefalopatii wątrobowej u osób z chorobami wątroby to:

  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe,
  • spożycie dużej ilości alkoholu,
  • spadek stężenia glukozy we krwi,
  • zaparcia,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia czynności nerek,
  • infekcja bakteryjna lub wirusowa,
  • uraz mechaniczny,
  • stan po zabiegu chirurgicznym,
  • niedotlenienie.

Objawy encefalopatii wątrobowej

U około 70 proc. pacjentów z uszkodzeniem wątroby występuje utajona postać choroby. Rozwija się ona bezobjawowo i powoli. Pierwsze zwiastuny encefalopatii wątrobowej to zaburzenia snu, problemy z koncentracją, zapamiętywaniem i uczeniem się nowych rzeczy. Można zaobserwować także zaburzony refleks, osłabioną reakcję na bodźce zewnętrzne i spowolnienie psychofizyczne. Zmienia się również zachowanie chorego. Staje się drażliwy i popada w skrajne emocje. Inne objawy encefalopatii wątrobowej to:

  • zaburzenia orientacji przestrzennej, snu, czuwania i nastroju,
  • upośledzenie mowy,
  • grubofaliste drżenie rąk,
  • zaburzenia pisma,
  • charakterystyczny, nieprzyjemny zapach z ust (cuchnięcie wątrobowe),
  • zaburzenia metaboliczne,
  • śpiączka.

Objawy neurologiczne encefalopatii wątrobowej ze względu na stopień zaawansowania podzielono według 5-stopniowej skali:

  • 0 – stan prawidłowy, brak objawów,
  • 1 – problemy z koncentracją, częste i gwałtowne zmiany nastroju,
  • 2 – zaburzenia orientacji, zachowania, funkcji poznawczych i pamięci, przymglenie,
  • 3 – znaczne zaburzenia świadomości, otępienie, urojenia, reakcja tylko na silne bodźce,
  • 4 – śpiączka, brak reakcji na bodźce.
Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

Encefalopatia wątrobowa – diagnostyka

Chorobę można zdiagnozować za pomocą:

  • wywiadu lekarskiego,
  • badań laboratoryjnych (poziom we krwi: amoniaku, enzymów wątrobowych, potasu, sodu),
  • badania elektroencefalograficznego (EEG),
  • Skali CHESS -składa się na nią 9 pytań, na które pacjent musi odpowiedzieć. W zależności od wyniku określa się brak lub poziom choroby,
  • wykluczenia innych chorób –  wykonuje się tu dodatkowe badania np. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny czy poziom glukozy we krwi.

Encefalopatia wątrobowa – leczenie

Leczenie powinno rozpocząć się jak najszybciej od postawienia rozpoznania. Dzięki temu chory zyskuje szansę na spowolnienie lub zahamowanie postępu choroby. Celem terapii jest zmniejszenie poziomu substancji toksycznych w organizmie. W tym celu podaje się antybiotyki, środki przeczyszczające (laktuloza) i przyspieszające usuwanie amoniaku z organizmu (asparaginian ornityny). Ważne jest także leczenie przyczyny encefalopatii wątrobowej i zapobieganie wystąpienia obrzęku mózgu. Niekiedy konieczny jest przeszczep wątroby.

Dieta w encefalopatii wątrobowej

Duże znaczenie w leczeniu encefalopatii wątrobowej ma zmiana sposobu żywienia osoby chorej oraz stosowanie probiotyków, które przywracają prawidłową czynność układu pokarmowego. Dieta w encefalopatii wątrobowej ma na celu ograniczenie podaży białka zwierzęcego. Jego zawartość nie może przekraczać 0,5 g na kilogram masy ciała. U niektórych chorych może być konieczne żywienie dojelitowe, czyli wprowadzanie pokarmu do światła jelita przez zgłębnik lub cewnik.

Rokowania w encefalopatii wątrobowej

Rokowania w przypadku przewlekłej postaci encefalopatii wątrobowej są złe ze względu na zaawansowane procesy chorobowe w wątrobie. Natomiast u chorych z encefalopatią wątrobową postępującą powoli, u których wcześnie rozpoczęto terapię, istnieje duża szansa na zatrzymanie lub opóźnienie rozwoju choroby.

 

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Dziecko je

Wysoki poziom toksycznych metali ciężkich w żywności dla niemowląt. Niepokojący raport zza oceanu

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Ubrania, które nas trują. Sprawdź, dlaczego mogą być niebezpieczne

Dominika Maciejewska

„Ta choroba osiąga rozmiary pandemii. Chorują nawet szczupłe osoby” – mówi o niealkoholowym stłuszczeniu wątroby dr n. med. Dominika Maciejewska-Markiewicz

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Demielinizacja – przyczyny, objawy, rodzaje chorób i leczenie

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności