Przejdź do treści

Zgorzel gazowa – objawy oraz leczenie. Jak może dojść do zakażenia?

zgorzel gazowa - duża ilość bakterii
Fot. Paulista / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jesteś w ciąży, a urlop jeszcze przed tobą? Dermatolożki tłumaczą, dlaczego lepiej nie wystawiać się na słońce
istockphoto.com
7 czynników pogarszających objawy alergii
minipizze z żurawiną
Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?

Zgorzel gazowa to stosunkowo rzadka choroba, wywoływana przez bakterie Clostridium perfringens, występujące szeroko na świecie, głównie w glebie. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt zakażonego materiału z raną, a rozwój choroby jest szybki i gwałtowny.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Do charakterystycznych objawów zgorzeli gazowej należy szybko pojawiająca się martwica tkanek dookoła rany oraz trzeszczenie skóry podczas badania okolicy uszkodzenia. W przypadku zaobserwowania niepokojących symptomów zgorzeli należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, gdyż nieleczona choroba zawsze prowadzi do szybkiego zgonu.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź
ręce zarazki bakterie

Czym jest zgorzel gazowa?

Zgorzel gazowa (gangrena) to niezwykle niebezpieczna i gwałtownie postępująca choroba zakaźna wywoływana głównie przez bakterie z gatunku Clostridium perfringens, czyli laseczki zgorzeli gazowej. Bakteria ta produkuje toksyny oraz enzymy, które prowadzą do rozkładu i martwicy tkanek w wyniku procesu zapalnego z wytworzeniem gazu. Toksyny dostające się do krwiobiegu mogą doprowadzić do zgonu w wyniku wstrząsu toksycznego.

Śmiertelność nieleczonej zgorzeli gazowej wynosi 100%, szybka interwencja zmniejsza znacząco prawdopodobieństwo zgonu, jednak zwykle pozostawia po sobie trwałe kalectwo w postaci amputacji kończyny, na której doszło do powstania martwicy lub deformacji ciała.

Zakażenie pałeczką zgorzeli gazowej można potwierdzić dzięki badaniu mikrobiologicznym wydzieliny z rany oraz badaniu na obecność toksyny Clostridium z rany lub we krwi. W badaniach obrazowych widoczne są natomiast pęcherzyki gazu spowodowane zgorzelą gazową (azotu oraz wodoru) zlokalizowane w tkankach miękkich.

Zgorzel gazowa – drogi zakażenia

Możliwość zakażenia zgorzelą gazową występuje na całym świecie, nie jest to jednak częste. Laseczka zgorzeli gazowej wytwarza formy przetrwalnikowe, które znajdują się w glebie oraz kurzu domowym. Do ich rozprzestrzenienia dochodzi wraz z odchodami zwierząt.

Do zakażenia bakterią dochodzi w momencie kontaktu zakażonej gleby z raną, najczęściej w ciężkich ranach pourazowych oraz zmiażdżeniu tkanek z towarzyszącym upośledzeniem ukrwienia. Niektóre gatunki mogą wywołać zgorzel gazową samoistną. U chorych, którzy nie posiadają rany i znanego ogniska, w którym rozpoczęła się choroba, należy podejrzewać chorobę nowotworową przewodu pokarmowego lub krwi. Opisywano niegdyś zakażenia będące powikłaniami ropnia okołowierzchołkowego zęba, obecnie jednak nie obserwuje się takich zachorowań.

Na tę chorobę są szczególnie narażone osoby z niedoborami odporności, chore na nowotwory, cukrzycę, nadużywające alkoholu lub środków odurzających. Zakażenia obserwowano także u osób stosujących śródskórnie heroinę.

Zobacz także

Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

Zainfekowana przez laseczkę zgorzeli gazowej rana początkowo nie wygląda charakterystycznie – pojawia się wysięk o mdłym, słodkawym zapachu oraz inne cechy stanu zapalnego, takie jak ból, zaczerwienienie, zwiększenie temperatury. Martwica pojawia się początkowo w postaci zakrzepów w naczyniach, bordowo-fioletowych przebarwień w tkankach, pęcherzy wypełnionych bordowo-czerwoną treścią. Zmiany martwicze szerzą się bardzo szybko, nawet 2 cm na godzinę.

W kolejnym etapie zgorzeli gazowej możliwe jest wyczucie podczas dotyku trzeszczeń podskórnych spowodowanych obecnością gazu. Następnie do całego obrazu dołączają się objawy ogólne: gorączka, wymioty, ból brzucha, krwista biegunka, obfita potliwość, przyspieszenie akcji serca, spadek ciśnienia.

Zgorzel gazowa jest bardzo groźna i może doprowadzić do niewydolności narządowej oraz zgonu w ciągu 12 godzin od zaobserwowania pierwszych objawów, dlatego konieczna jest jak najszybsza wizyta u lekarza i leczenie.

Leczenie zgorzeli gazowej

Jeśli zaobserwuje się jakiekolwiek niepokojące objawy w obrębie rany, trzeba niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zwykle należy poinformować o sytuacji pogotowie ratunkowe. Stan ogólny chorego wymaga zwykle hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii, monitorowania parametrów życiowych i podtrzymywania krążenia oraz oddechu.

Leczenie zgorzeli gazowej polega na opracowaniu chirurgicznym martwiczych tkanek oraz natychmiastowym wdrożeniu antybiotykoterapii szerokospektralnej. W terapii stosuje się również zabiegi w komorze hiperbarycznej, czyli leczenie tlenem pod wysokim ciśnieniem. Leczenie zgorzeli gazowej jest długotrwałe, trwa zwykle wiele tygodni i może podczas niego dochodzić do komplikacji. Po przejściu choroby pacjent zazwyczaj wymaga rehabilitacji oraz zabiegów chirurgicznych rekonstruujących zniszczone przez martwicę tkanki.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna Kraków 2018.
2. Ramakrishnan K., Skin and soft tissue infections, „American Family Physician” 2015, nr 92 (6), s. 474–483.
3. Rozpoznawanie i leczenie zakażeń skóry i tkanek miękkich. Wytyczne Infectious Diseases Society of America, „Clinical Infectious Diseases” 2005, nr 41, s. 1373–1406.
4. Stasiak M., Zakażenia tkanek miękkich u chorych po urazie – analiza epidemiologiczno-kliniczna oraz próba wyznaczenia algorytmu diagnostyczno-leczniczego, Akademia Medyczna w Gdańsku, Gdańsk 2008.

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

ręce zarazki bakterie

7 miejsc publicznych, gdzie jest najwięcej zarazków

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Upały? Myj ręce! Okazuje się, że wiele z nas robi to niepoprawnie

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

10 rzeczy w twoim domu, które czyścisz źle, za rzadko lub wcale

dzieci myją zbęby

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Twoje dziecko jedzie na zieloną szkołę? Sprawdź, czym i dlaczego nie powinno się dzielić

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?