Przejdź do treści

Zgorzel gazowa – objawy oraz leczenie. Jak może dojść do zakażenia?

zgorzel gazowa - duża ilość bakterii
Fot. Paulista / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zgorzel gazowa to stosunkowo rzadka choroba, wywoływana przez bakterie Clostridium perfringens, występujące szeroko na świecie, głównie w glebie. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt zakażonego materiału z raną, a rozwój choroby jest szybki i gwałtowny.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Do charakterystycznych objawów zgorzeli gazowej należy szybko pojawiająca się martwica tkanek dookoła rany oraz trzeszczenie skóry podczas badania okolicy uszkodzenia. W przypadku zaobserwowania niepokojących symptomów zgorzeli należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, gdyż nieleczona choroba zawsze prowadzi do szybkiego zgonu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
ręce zarazki bakterie

Czym jest zgorzel gazowa?

Zgorzel gazowa (gangrena) to niezwykle niebezpieczna i gwałtownie postępująca choroba zakaźna wywoływana głównie przez bakterie z gatunku Clostridium perfringens, czyli laseczki zgorzeli gazowej. Bakteria ta produkuje toksyny oraz enzymy, które prowadzą do rozkładu i martwicy tkanek w wyniku procesu zapalnego z wytworzeniem gazu. Toksyny dostające się do krwiobiegu mogą doprowadzić do zgonu w wyniku wstrząsu toksycznego.

Śmiertelność nieleczonej zgorzeli gazowej wynosi 100%, szybka interwencja zmniejsza znacząco prawdopodobieństwo zgonu, jednak zwykle pozostawia po sobie trwałe kalectwo w postaci amputacji kończyny, na której doszło do powstania martwicy lub deformacji ciała.

Zakażenie pałeczką zgorzeli gazowej można potwierdzić dzięki badaniu mikrobiologicznym wydzieliny z rany oraz badaniu na obecność toksyny Clostridium z rany lub we krwi. W badaniach obrazowych widoczne są natomiast pęcherzyki gazu spowodowane zgorzelą gazową (azotu oraz wodoru) zlokalizowane w tkankach miękkich.

Zgorzel gazowa – drogi zakażenia

Możliwość zakażenia zgorzelą gazową występuje na całym świecie, nie jest to jednak częste. Laseczka zgorzeli gazowej wytwarza formy przetrwalnikowe, które znajdują się w glebie oraz kurzu domowym. Do ich rozprzestrzenienia dochodzi wraz z odchodami zwierząt.

Do zakażenia bakterią dochodzi w momencie kontaktu zakażonej gleby z raną, najczęściej w ciężkich ranach pourazowych oraz zmiażdżeniu tkanek z towarzyszącym upośledzeniem ukrwienia. Niektóre gatunki mogą wywołać zgorzel gazową samoistną. U chorych, którzy nie posiadają rany i znanego ogniska, w którym rozpoczęła się choroba, należy podejrzewać chorobę nowotworową przewodu pokarmowego lub krwi. Opisywano niegdyś zakażenia będące powikłaniami ropnia okołowierzchołkowego zęba, obecnie jednak nie obserwuje się takich zachorowań.

Na tę chorobę są szczególnie narażone osoby z niedoborami odporności, chore na nowotwory, cukrzycę, nadużywające alkoholu lub środków odurzających. Zakażenia obserwowano także u osób stosujących śródskórnie heroinę.

Zobacz także

Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

Zainfekowana przez laseczkę zgorzeli gazowej rana początkowo nie wygląda charakterystycznie – pojawia się wysięk o mdłym, słodkawym zapachu oraz inne cechy stanu zapalnego, takie jak ból, zaczerwienienie, zwiększenie temperatury. Martwica pojawia się początkowo w postaci zakrzepów w naczyniach, bordowo-fioletowych przebarwień w tkankach, pęcherzy wypełnionych bordowo-czerwoną treścią. Zmiany martwicze szerzą się bardzo szybko, nawet 2 cm na godzinę.

W kolejnym etapie zgorzeli gazowej możliwe jest wyczucie podczas dotyku trzeszczeń podskórnych spowodowanych obecnością gazu. Następnie do całego obrazu dołączają się objawy ogólne: gorączka, wymioty, ból brzucha, krwista biegunka, obfita potliwość, przyspieszenie akcji serca, spadek ciśnienia.

Zgorzel gazowa jest bardzo groźna i może doprowadzić do niewydolności narządowej oraz zgonu w ciągu 12 godzin od zaobserwowania pierwszych objawów, dlatego konieczna jest jak najszybsza wizyta u lekarza i leczenie.

Leczenie zgorzeli gazowej

Jeśli zaobserwuje się jakiekolwiek niepokojące objawy w obrębie rany, trzeba niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zwykle należy poinformować o sytuacji pogotowie ratunkowe. Stan ogólny chorego wymaga zwykle hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii, monitorowania parametrów życiowych i podtrzymywania krążenia oraz oddechu.

Leczenie zgorzeli gazowej polega na opracowaniu chirurgicznym martwiczych tkanek oraz natychmiastowym wdrożeniu antybiotykoterapii szerokospektralnej. W terapii stosuje się również zabiegi w komorze hiperbarycznej, czyli leczenie tlenem pod wysokim ciśnieniem. Leczenie zgorzeli gazowej jest długotrwałe, trwa zwykle wiele tygodni i może podczas niego dochodzić do komplikacji. Po przejściu choroby pacjent zazwyczaj wymaga rehabilitacji oraz zabiegów chirurgicznych rekonstruujących zniszczone przez martwicę tkanki.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna Kraków 2018.
2. Ramakrishnan K., Skin and soft tissue infections, „American Family Physician” 2015, nr 92 (6), s. 474–483.
3. Rozpoznawanie i leczenie zakażeń skóry i tkanek miękkich. Wytyczne Infectious Diseases Society of America, „Clinical Infectious Diseases” 2005, nr 41, s. 1373–1406.
4. Stasiak M., Zakażenia tkanek miękkich u chorych po urazie – analiza epidemiologiczno-kliniczna oraz próba wyznaczenia algorytmu diagnostyczno-leczniczego, Akademia Medyczna w Gdańsku, Gdańsk 2008.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobiety w laboratorium

Biobójcze nanokompozyty pomogą w walce z drobnoustrojami. Niezwykłe dokonanie naukowców z PAN

Kobieta - ból zeba

Co zrobić, kiedy boli ząb? Poznaj domowe sposoby, które przyniosą Ci ulgę!

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Uważano go za defekt skóry, a chorym podawano arszenik, jod i olej z wątroby dorsza. Jak kiedyś leczono toczeń

Bruzdy na paznokciach – podłużne, poprzeczne. Przyczyny i leczenie bruzd na paznokciach

Czym jest pałeczka okrężnicy? Zakażenia, objawy i leczenie

„Medycyna konwencjonalna nie stoi w sprzeczności z medycyną integralną czy holistycznym podejściem do zdrowia. Przeciwnie, jest jej częścią” – mówi Orina Krajewska

Nazywano go „złotem duszy”, wierząc, że poprawia nastrój, podawano z winem i gotowano w ryżu. Jak kiedyś leczono złotem

Kobieta

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

„Koszyki sklepowe to temat rzeka”. Czym i jak się zarażamy mówi mikrobiolożka Magdalena Grudzień

„Dzięki współpracy z pacjentami czuję spokój i nie boję się chorób” – mówi Robert Statkiewicz, osoba współtworząca aplikację „Pacjenci Pacjentom”, członkum zarządu Fundacji Ludzie i Medycyna

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Jak często robić pranie? Podpowiadamy

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Lekarka w szpitalu

Czeka nas nowa epidemia. Naukowcy ostrzegają przed groźną bakterią

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

×