Kto może oddawać krew?
Niedostatek krwi to problem, z którym zmaga się większość polskich szpitali. Z powodu pandemii koronawirusa sytuacja staje się coraz trudniejsza – zmniejszyła się liczba ochotników go honorowego oddawania krwi, nie zmniejszyło się jednak zapotrzebowania. W związku z tym regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa proszą o pomoc. Kto może jej udzielić?
Otóż krew oraz jej składniki możesz oddać, jeśli:
- masz 18–65 lat (potrzebny będzie dowód osobisty bądź inny dokument ze zdjęciem);
- nie chorowałaś/eś na żółtaczkę;
- ważysz więcej niż 50 kg;
- w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie miałaś/eś operacji, wykonywanego tatuażu bądź piercingu (niezależnie od przekłutej części ciała);
- twój ogólny stan zdrowia jest bardzo dobry;
- nie miałaś/eś kontaktu z osobą, u której wykryto zakażenie koronawirusem bądź objętą kwarantanną;
- jesteś co najmniej 3 dni po miesiączce.
A co z chorobami tarczycy? Czy osoba z niedoczynnością bądź nadczynnością może zostać honorowym krwiodawcą?
– Niestety osoby z chorobami tarczycy są trwale zdyskwalifikowane przez punkty krwiodawstwa – odpowiada endokrynolog lek. med. Joanna Ciołek. – Nawet jeśli pacjent chciałby pomóc, to chorując na schorzenia tego gruczołu, nie może oddawać krwi. I nie zależy to od dawki leku, jaką przyjmuje. Jeżeli u danego pacjenta została rozpoznana choroba tarczycy, a szczególnie choroba tarczycy na tle autoimmunologicznym, to taki pacjent automatycznie otrzymuje trwałą dyskwalifikację do honorowego oddawania krwi.
Rolki
Choroby tarczycy a oddawanie krwi
Lek. med. Joanna Ciołek przyznaje, że pacjentowi ze schorzeniem tarczycy może się wydawać, że mógłby być potencjalnym dawcą.
– Teoretycznie jeśli choroba znajduje się pod kontrolą lekarską, jest hormonalnie ustabilizowana, stan pacjenta jest dobry i nie występują u niego inne schorzenia, które uniemożliwiałyby oddanie krwi, to samemu pacjentowi podzielenie się krwią nie uczyniłoby żadnej szkody. Problem leży gdzie indziej. Osoby z chorobami tarczycy często mają we krwi przeciwciała, szczególnie jeśli jest to choroba autoimmunologiczna. Te przeciwciała zostałyby pobrane razem z porcją krwi oddawaną honorowo i mogłyby trafić do biorcy – wyjaśnia endokrynolog.
Choroby autoimmunologiczne to takie, w których organizm nie odróżnia własnych komórek od obcych i postanawia sam ze sobą walczyć. Niewłaściwa aktywność układu immunologicznego staje się przyczyną choroby.
– Te nieprawidłowo działające limfocyty też znajdują się we krwi, nawet jeśli w niedużej ilości. I one również mogłyby trafić do preparatów przygotowywanych dla biorców, nie ma bowiem możliwości, aby z przekazywanej dalej krwi usunąć wszystkie nieprawidłowe limfocyty. Z tego powodu punkty krwiodawstwa uważają, że pacjenci z chorobami tarczycy nie mogą być dawcami – mówi lek. med. Joanna Ciołek.
Stała dyskwalifikacja nie dotyczy przejściowych sytuacji, gdy np. pacjent ma zawahanie funkcjonowania tarczycy związane z przebytą infekcją, po podaniu kontrastu jodowego czy gdy jest to poporodowe (przejściowe!) zaburzenie funkcji tarczycy bądź wahanie poziomu hormonów u kobiet w ciąży, chociaż kobiety ciężarne i tak nie mogą być dawcami (krew honorowo można oddać najwcześniej 6 miesięcy po zakończeniu ciąży).
– Natomiast wszystkie trwale rozpoznane przewlekłe choroby tarczycy takie jak m.in. choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa dyskwalifikują pacjenta z funkcji dawcy – sumuje lek. med. Joanna Ciołek, która przyznaje, że to niestety dotyczy wielu młodych i ogólnie zdrowych osób.
Niestety, nawet w punktach krwiodawstwa – na miejscu czy to na stronach internetowych – choroby tarczycy wymieniane są wśród schorzeń będących przeciwwskazaniem do oddawania krwi. To samo tyczy się honorowego oddawania osocza oraz płytek krwi.
Aktualne stany magazynowe różnych grup krwi w poszczególnych miastach sprawdzisz tutaj.
Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa zapewniają, że wprowadziły obostrzenia, dzięki którym oddawanie krwi honorowo w dobie pandemii jest bezpieczne. Zanim oddasz krew, zajrzyj na stronę wybranego przez siebie punktu pobierania krwi i sprawdź, jakie obowiązują w nim procedury oraz godziny otwarcia.
Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa czekają również na osocze od osób, które chorowały na COVID-19 (czyli od ozdrowieńców). Więcej informacji tutaj.
