Przejdź do treści

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta je hamburgera
GIS wycofał popularne produkty gotowe do spożycia. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę
Co robić po treningu? 5 rzeczy, o których musisz pamiętać
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija

Atrofia to słowo pochodzące z łaciny. Dosłownie oznacza „zanik” albo „wiąd”. Odnosi się do zjawiska ubywania tkanek, które może dotyczyć różnych narządów. Przyczyn atrofii jest wiele, a objawy różnią się w zależności od lokalizacji zachodzących zmian. Najczęściej jednak atrofia dotyczy błon śluzowych. Co powinniśmy o niej wiedzieć?

Co to jest atrofia? Rodzaje atrofii

Atrofia jest terminem medycznym. Pochodzi z łaciny i w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza „zanik”, „wiąd”. Określenie to stosujemy w odniesieniu do zmniejszającej się objętości komórki, ilości danej tkanki, wielkości narządu. Przyczyn atrofii jest wiele, nie wszystkie są patologiczne.

  • Atrofia fizjologiczna wiąże się z wiekiem i tym, że tkanki ulegają redukcji i tracą właściwości. U osób starszych na pewno zauważalna jest atrofia mięśni – często można dostrzec charakterystyczne zaniki mięśniowe.
  • Powszechnie występuje również atrofia skóry, która staje się cieńsza, mniej sprężysta i bardziej podatna na urazy.
  • To samo dotyczy śluzówek – mamy wówczas do czynienia z atrofią błon śluzowych, która powoduje suchość w nosie lub jamie ustnej.
  • Specyficznym stanem jest także atrofia płodu, która wymaga diagnostyki i właściwego leczenia, aby zapobiegać wewnątrzmacicznej śmierci dziecka.
  • Lekarze rozróżniają atrofię z braku czynności. Ma ona miejsce np. w przypadku długotrwałego unieruchomienia kończyny w gipsie po złamaniu. Po jego ściągnięciu kończyna ma zwykle mniejszą średnicę i wymaga usprawnienia i ćwiczeń, zanim jej funkcja wróci do normy.
  • Kolejnym rodzajem jest atrofia wynikająca z długotrwałego ucisku na tkankę. To sprawia, że zaburzony jest dopływ krwi, a także tlenu do tkanek, co skutkuje ich obumieraniem.
  • Wyróżniamy także atrofię z niedożywienia. W tym przypadku dochodzi do zaniku tkanki tłuszczowej. Odrębnym typem jest atrofia z odnerwienia. Jej przyczyną jest zanik unerwienia najczęściej mięśni, które wobec braku właściwej stymulacji wiotczeją i zanikają.
  • Wyróżniamy atrofię hormonalną, związaną z niedoborem lub zaburzeniami funkcji hormonów.
  • Możemy mieć do czynienia z atrofią jąder, a w przypadku kobiet – z atrofią jajnika.
    Atroficzne jądra u mężczyzn mogą powodować problemy z erekcją oraz niepłodnością. Podobnie u kobiet atrofia jajnika może skutkować brakiem możliwości zajścia w ciążę. 
  • Specyficznym połączeniem zaniku fizjologicznego i hormonalnego jest atrofia macicy, a w zasadzie jej endometrium, oraz sromu i pochwy.
    Wraz z wiekiem kobieta wchodzi w okres menopauzy, podczas którego drastycznie obniża się ilość hormonów płciowych. Wpływa to na zmiany degeneracyjne w obrębie błony śluzowej narządów, co prowadzi do wielu nieprzyjemnych objawów.

Przyczyny atrofii. Co wpływa na zanik tkanek i narządów?

Przyczyn atrofii jest wiele, podobnie jak wiele jest czynników, które przyspieszają ten proces, a pozornie są z nim niezwiązane. Poza atrofią fizjologiczną wynikającą ze starzenia się organizmu zauważa się zmiany patologiczne.

W zasadzie zanik może dotyczyć każdego narządu. Zdarza się, że dotyczy mózgu czy serca. Postępowanie i leczenie zależy od przyczyny choroby.

Atrofia mięśni – dlaczego się pojawia?

Najczęstszym typem atrofii jest atrofia mięśni. Do zaniku mięśni, który jest spowodowany zaburzeniami nerwowymi, może dojść m.in. przez:

  • przebyty uraz,
  • choroby genetyczne,
  • choroby neurologiczne,
  • urazy kręgosłupa,
  • kontuzje unieruchamiające.

Do pojawienia się atrofii mięśni przyczynia się najczęściej:

  • stwardnienie rozsiane,
  • dystrofia mięśniowa,
  • neuropatia cukrzycowa,
  • stwardnienie zanikowe boczne,
  • rdzeniowy zanik mięśni,
  • zespół Guillaina-Barrego,
  • reumatoidalne zapalenie stawów.
młoda kobieta trzyma sie za bolący zaczerwieniony bark

Objawy atrofii narządów i tkanek

Objawy atrofii w dużej mierze zależne są od tego, który narząd ulega procesom degeneracyjnym.

  • W przypadku atrofii skóry są to: jej ścieńczenie, osłabienie sprężystości i zwiększona podatność na uszkodzenia.
  • W zakresie błon śluzowych jamy ustnej i nosa atrofia tkanek objawia się nadmierną suchością w nosie, krwawieniami z nosa, suchością w gardle, trudnościami w przełykaniu.
  • W atrofii trzustki zaburzenia dotyczą wydzielanych przez nią hormonów, a głównie insuliny, co może wywoływać zaburzenia gospodarki węglowodanowej (cukrzycę).
  • U kobiet po 50. roku życia bardzo uciążliwa staje się atrofia pochwy. W wyniku zaniku błony śluzowej pochwy nie tylko odczuwalna jest jej suchość, co czasem może uniemożliwiać stosunki płciowe, ale pojawia się także świąd pochwy i warg sromowych, dochodzi do utraty owłosienia łonowego.

Leczenie atrofii narządów

Leczenie atrofii narządów nie jest proste i czasem sprowadza się jedynie do łagodzenia objawów, gdyż zwalczenie pierwotnej przyczyny jest niemożliwe. W przypadku błon śluzowych nosa i jamy ustnej stosuje się preparaty witaminowe i z zawartością gliceryny, aby nawilżyć śluzówki i poprawić komfort funkcjonowania.

W przypadku atrofii pochwy dostępne są kremy i lubrykanty, które nawilżają śluzówkę i ułatwiają stosunek płciowy. Ponadto ważne są ćwiczenia mięśni pochwy celem utrzymania sprężystości i kurczliwości jej ścian.

Jeżeli przyczyną atrofii jest niedożywienie, należy wprowadzić pełnowartościową dietę, aby uzupełnić niedobory tkankowe. W przypadku unieruchomienia kończyny wskazana jest odpowiednio dobrana rehabilitacja.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Madonna

61-letnia Madonna zapozowała topless. „Jesteś za stara na takie zdjęcia”

Wizyta u ginekologa / istock

Polki nie chodzą do ginekologa, bo się wstydzą! Mowa o kilku milionach dorosłych kobiet

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Badanie krwi – jakie są podstawowe, kiedy je wykonywać i ile się czeka na wynik

Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie TSH wykonywane jest w diagnostyce chorób tarczycy.

Badanie TSH – co to jest i kiedy należy je robić

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jakie są wskazania, jak przygotować się do badania?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Na fotostarzenie się skóry pomoże dieta. By cieszyć się buzią bez zmarszczek, codziennie jedz te produkty

Na fotostarzenie się skóry pomoże dieta. By cieszyć się buzią bez zmarszczek, codziennie jedz te produkty

Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock

Endoskopia – co to jest? Na czym polega badanie endoskopowe?

kobieta w laboratorium

Badanie RF – jak interpretować wyniki i normę tego wskaźnika?

Paulina Stopczyk / arch. prywatne

Twoja skóra stała się sucha, zwiotczała i nieelastyczna? Powodem może być inflammaging, o którym tak rzadko się mówi

A Ty, kiedy ostatnio wykonywałaś cytologię? To badanie, o którym musisz pamiętać

czerwone krwinki

APTT – co to za badanie, jaka jest norma i co oznacza podwyższone APTT?

Kobieta wśród kwitnących drzew

Badania po zimie – czy warto je robić? Wyjaśnia lekarz

Sandra Kubicka / istock

Sandra Kubicka apeluje o rozsądek. „Jako obywatelka dwóch krajów – Polski i Stanów Zjednoczonych, widzę dwie strony kryzysu”

kobieta po 40 roku zycia

Ministerstwo Zdrowia wprowadza program badań profilaktycznych dla osób po 40. roku życia. Co gwarantuje?

Koronawirus - zalecenia MZ / gettyimages

Koronawirus. Ministerstwo Zdrowia opublikowało listę odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania z infolinii NFZ. Wiemy, o co pytają Polacy

Joanna Przetakiewicz/ PHOTO: JAROSLAW ANTONIAK

„Kilka tygodni temu zobaczyłam piekło. Ludzkie tortury. Nie! To nie był film horror. To był szpital onkologiczny w Warszawie…” Joanna Przetakiewicz gorzko o stanie polskiej onkologii

Test PET w gabinecie stomatologicznym / istock

Badanie w gabinecie stomatologicznym może pomóc w wykluczeniu groźnych chorób. O co chodzi?

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto

Masz ponad 20 lat? Oto badania profilaktyczne, które powinnaś zacząć robić

prezerwatywy

Wirus HIV – mniejszy strach, więcej zakażeń

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę