Przejdź do treści

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

problemy skórne
Fot. emiliau / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kosmetyki
Czytamy Etykiety apeluje: nie tylko w prima aprilis nie daj się nabrać! Portal zebrał najgorsze chwyty marketingowe na jednym opakowaniu
MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?
MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?
Kobieta stoi przy oknie, na ramionach ma nałożoną kurtkę jeansową
Furagina i witamina C na zapalenie dróg moczowych to dobre połączenie? Wyjaśnia farmaceutka
Ból w lewym boku - o czym może świadczyć?
Ból w lewym boku – o czym może świadczyć?
Antydepresanty a ciąża i karmienie piersią. Czy można je wtedy stosować?

Atrofia to słowo pochodzące z łaciny. Dosłownie oznacza ‘zanik’ albo ‘wiąd’. Odnosi się do zjawiska ubywania tkanek, które może dotyczyć różnych narządów. Wiele jest przyczyn atrofii, objawy różnią się w zależności od lokalizacji zachodzących zmian. Najczęściej atrofia dotyczy błon śluzowych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Atrofia jest terminem medycznym. Pochodzi z łaciny i w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza ‘zanik, wiąd’. Określenie to stosujemy w odniesieniu do zmniejszającej się objętości komórki, ilości danej tkanki, wielkości narządu. Przyczyn atrofii jest wiele, nie wszystkie są patologiczne.

młoda kobieta trzyma sie za bolący zaczerwieniony bark

Przyczyny atrofii. Co wpływa na zanik tkanek i narządów?

Atrofia fizjologiczna wiąże się z wiekiem i tym, że tkanki ulegają redukcji i tracą właściwości. U osób starszych na pewno zauważalna jest atrofia mięśni – często można dostrzec charakterystyczne zaniki mięśniowe. Powszechnie występuje również atrofia skóry, która staje się cieńsza, mniej sprężysta i bardziej podatna na urazy. To samo dotyczy śluzówek – mamy wówczas do czynienia z atrofią błon śluzowych, która powoduje suchość w nosie lub jamie ustnej. W zasadzie zanik może dotyczyć każdego narządu. Zdarza się, że dotyczy mózgu czy serca. Specyficznym stanem jest także atrofia płodu, która wymaga diagnostyki i właściwego leczenia, aby zapobiegać wewnątrzmacicznej śmierci dziecka. Postępowanie i leczenie zależy od przyczyny choroby.

Przyczyn atrofii jest wiele, podobnie jak wiele jest czynników, które przyspieszają ten proces, a pozornie są z nim niezwiązane. Poza atrofią fizjologiczną wynikającą ze starzenia się organizmu zauważa się zmiany patologiczne. Lekarze rozróżniają atrofię z braku czynności. Ma ona miejsce np. w przypadku długotrwałego unieruchomienia kończyny w gipsie po złamaniu. Po jego ściągnięciu kończyna ma zwykle mniejszą średnicę i wymaga usprawnienia i ćwiczeń, zanim jej funkcja wróci do normy. Kolejnym rodzajem jest atrofia wynikająca z długotrwałego ucisku na tkankę. To sprawia, że zaburzony jest dopływ krwi, a także tlenu do tkanek, co skutkuje ich obumieraniem. Wyróżniamy także atrofię z niedożywienia. W tym przypadku dochodzi do zaniku tkanki tłuszczowej. Odrębnym typem jest atrofia z odnerwienia. Jej przyczyną jest zanik unerwienia najczęściej mięśni, które wobec braku właściwej stymulacji wiotczeją i zanikają.

Wyróżniamy atrofię hormonalną, związaną z niedoborem lub zaburzeniami funkcji hormonów. Może dochodzić do zaniku nadnerczy – przy braku adrenokortykotropiny (ACTH), możemy mieć do czynienia z atrofią jąder, a w przypadku kobiet – jajnika. Specyficznym połączeniem zaniku fizjologicznego i hormonalnego jest atrofia macicy, a w zasadzie jej endometrium, oraz sromu i pochwy. Wraz z wiekiem kobieta wchodzi w okres menopauzy, podczas którego drastycznie obniża się ilość hormonów płciowych. Wpływa to na zmiany degeneracyjne w obrębie błony śluzowej narządów, co prowadzi do wielu nieprzyjemnych objawów.

Objawy atrofii narządów i tkanek

Objawy atrofii w dużej mierze zależne są od tego, który narząd ulega procesom degeneracyjnym. W przypadku skóry są to jej ścieńczenie, osłabienie sprężystości i zwiększona podatność na uszkodzenia. W zakresie błon śluzowych jamy ustnej i nosa atrofia tkanek objawia się nadmierną suchością w nosie, krwawieniami z nosa, suchością w gardle, trudnościami w przełykaniu. W atrofii trzustki zaburzenia dotyczą wydzielanych przez nią hormonów, a głównie insuliny, co może wywoływać zaburzenia gospodarki węglowodanowej (cukrzycę). U kobiet po 50 roku życia bardzo uciążliwa staje się atrofia pochwy. W wyniku zaniku błony śluzowej pochwy nie tylko odczuwalna jest jej suchość, co czasem może uniemożliwiać stosunki płciowe, ale pojawia się także świąd pochwy i warg sromowych, dochodzi do utraty owłosienia łonowego.

Zobacz także

Leczenie atrofii narządów

Leczenie atrofii narządów nie jest proste i czasem sprowadza się jedynie do łagodzenia objawów, gdyż zwalczenie pierwotnej przyczyny jest niemożliwe. W przypadku błon śluzowych nosa i jamy ustnej stosuje się preparaty witaminowe i z zawartością gliceryny, aby nawilżyć śluzówki i poprawić komfort funkcjonowania. W przypadku atrofii pochwy dostępne są kremy i lubrykanty, które nawilżają śluzówkę i ułatwiają stosunek płciowy. Ponadto ważne są ćwiczenia mięśni pochwy celem utrzymania sprężystości i kurczliwości jej ścian. Jeżeli przyczyną atrofii jest niedożywienie, należy wprowadzić pełnowartościową dietę, aby uzupełnić niedobory tkankowe. W przypadku unieruchomienia kończyny wskazana jest odpowiednio dobrana rehabilitacja.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.