Przejdź do treści

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Atrofia to słowo pochodzące z łaciny. Dosłownie oznacza „zanik” albo „wiąd”. Odnosi się do zjawiska ubywania tkanek, które może dotyczyć różnych narządów. Przyczyn atrofii jest wiele, a objawy różnią się w zależności od lokalizacji zachodzących zmian. Najczęściej jednak atrofia dotyczy błon śluzowych. Co powinniśmy o niej wiedzieć?

Co to jest atrofia? Rodzaje atrofii

Atrofia jest terminem medycznym. Pochodzi z łaciny i w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza „zanik”, „wiąd”. Określenie to stosujemy w odniesieniu do zmniejszającej się objętości komórki, ilości danej tkanki, wielkości narządu. Przyczyn atrofii jest wiele, nie wszystkie są patologiczne.

  • Atrofia fizjologiczna wiąże się z wiekiem i tym, że tkanki ulegają redukcji i tracą właściwości. U osób starszych na pewno zauważalna jest atrofia mięśni – często można dostrzec charakterystyczne zaniki mięśniowe.
  • Powszechnie występuje również atrofia skóry, która staje się cieńsza, mniej sprężysta i bardziej podatna na urazy.
  • To samo dotyczy śluzówek – mamy wówczas do czynienia z atrofią błon śluzowych, która powoduje suchość w nosie lub jamie ustnej.
  • Specyficznym stanem jest także atrofia płodu, która wymaga diagnostyki i właściwego leczenia, aby zapobiegać wewnątrzmacicznej śmierci dziecka.
  • Lekarze rozróżniają atrofię z braku czynności. Ma ona miejsce np. w przypadku długotrwałego unieruchomienia kończyny w gipsie po złamaniu. Po jego ściągnięciu kończyna ma zwykle mniejszą średnicę i wymaga usprawnienia i ćwiczeń, zanim jej funkcja wróci do normy.
  • Kolejnym rodzajem jest atrofia wynikająca z długotrwałego ucisku na tkankę. To sprawia, że zaburzony jest dopływ krwi, a także tlenu do tkanek, co skutkuje ich obumieraniem.
  • Wyróżniamy także atrofię z niedożywienia. W tym przypadku dochodzi do zaniku tkanki tłuszczowej. Odrębnym typem jest atrofia z odnerwienia. Jej przyczyną jest zanik unerwienia najczęściej mięśni, które wobec braku właściwej stymulacji wiotczeją i zanikają.
  • Wyróżniamy atrofię hormonalną, związaną z niedoborem lub zaburzeniami funkcji hormonów.
  • Możemy mieć do czynienia z atrofią jąder, a w przypadku kobiet – z atrofią jajnika.
    Atroficzne jądra u mężczyzn mogą powodować problemy z erekcją oraz niepłodnością. Podobnie u kobiet atrofia jajnika może skutkować brakiem możliwości zajścia w ciążę. 
  • Specyficznym połączeniem zaniku fizjologicznego i hormonalnego jest atrofia macicy, a w zasadzie jej endometrium, oraz sromu i pochwy.
    Wraz z wiekiem kobieta wchodzi w okres menopauzy, podczas którego drastycznie obniża się ilość hormonów płciowych. Wpływa to na zmiany degeneracyjne w obrębie błony śluzowej narządów, co prowadzi do wielu nieprzyjemnych objawów.

Przyczyny atrofii. Co wpływa na zanik tkanek i narządów?

Przyczyn atrofii jest wiele, podobnie jak wiele jest czynników, które przyspieszają ten proces, a pozornie są z nim niezwiązane. Poza atrofią fizjologiczną wynikającą ze starzenia się organizmu zauważa się zmiany patologiczne.

W zasadzie zanik może dotyczyć każdego narządu. Zdarza się, że dotyczy mózgu czy serca. Postępowanie i leczenie zależy od przyczyny choroby.

Atrofia mięśni – dlaczego się pojawia?

Najczęstszym typem atrofii jest atrofia mięśni. Do zaniku mięśni, który jest spowodowany zaburzeniami nerwowymi, może dojść m.in. przez:

  • przebyty uraz,
  • choroby genetyczne,
  • choroby neurologiczne,
  • urazy kręgosłupa,
  • kontuzje unieruchamiające.

Do pojawienia się atrofii mięśni przyczynia się najczęściej:

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
młoda kobieta trzyma sie za bolący zaczerwieniony bark

Objawy atrofii narządów i tkanek

Objawy atrofii w dużej mierze zależne są od tego, który narząd ulega procesom degeneracyjnym.

  • W przypadku atrofii skóry są to: jej ścieńczenie, osłabienie sprężystości i zwiększona podatność na uszkodzenia.
  • W zakresie błon śluzowych jamy ustnej i nosa atrofia tkanek objawia się nadmierną suchością w nosie, krwawieniami z nosa, suchością w gardle, trudnościami w przełykaniu.
  • W atrofii trzustki zaburzenia dotyczą wydzielanych przez nią hormonów, a głównie insuliny, co może wywoływać zaburzenia gospodarki węglowodanowej (cukrzycę).
  • U kobiet po 50. roku życia bardzo uciążliwa staje się atrofia pochwy. W wyniku zaniku błony śluzowej pochwy nie tylko odczuwalna jest jej suchość, co czasem może uniemożliwiać stosunki płciowe, ale pojawia się także świąd pochwy i warg sromowych, dochodzi do utraty owłosienia łonowego.

Leczenie atrofii narządów

Leczenie atrofii narządów nie jest proste i czasem sprowadza się jedynie do łagodzenia objawów, gdyż zwalczenie pierwotnej przyczyny jest niemożliwe. W przypadku błon śluzowych nosa i jamy ustnej stosuje się preparaty witaminowe i z zawartością gliceryny, aby nawilżyć śluzówki i poprawić komfort funkcjonowania.

W przypadku atrofii pochwy dostępne są kremy i lubrykanty, które nawilżają śluzówkę i ułatwiają stosunek płciowy. Ponadto ważne są ćwiczenia mięśni pochwy celem utrzymania sprężystości i kurczliwości jej ścian.

Jeżeli przyczyną atrofii jest niedożywienie, należy wprowadzić pełnowartościową dietę, aby uzupełnić niedobory tkankowe. W przypadku unieruchomienia kończyny wskazana jest odpowiednio dobrana rehabilitacja.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

Czerwona kokardka na budynku w Warszawie

„HIV to nie wyrok, ale wciąż może się nim stać”. Czerwona kokardka przypomina o testach na HIV

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Negatywne myślenie przyspiesza starzenie. Naukowcy wyjaśniają

Guzkowe zapalenie tętnic. Objawy, diagnostyka, rodzaje

Joanna Keszka, instruktorka seksualna, pisarka /fot. archiwum prywatne

Joanna Keszka: „Dojrzałość polega na tym, że jesteśmy bardziej otwarci – na siebie i na drugą osobę. Także w seksie”

Pałeczka ropy błękitnej – drogi zakażenia, postacie infekcji, leczenie zakażenia zieloną bakterią

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

Lek na starzenie się wkrótce dostępny? Badacze na dobrej drodze do nowej terapii

Złe nawyki, które przyspieszają starzenie/fot. Pexels

Złe nawyki, które przyspieszają starzenie – zmień je na zdrowsze

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Mikroskop

Młoda krew wydłuża życie? Naukowcy w końcu poznali odpowiedź

Zapalenie żołędzi – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega?

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Glifosat – co to jest i jak go usunąć? Jaki wpływ na nasze zdrowie mają herbicydy?

„Nie ma znaczenia, czy ktoś ma 20 czy 83 lata. Jego wątroba zawsze jest w podobnym wieku”. Zaskakujące odkrycie niemieckich naukowców

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Tycie w menopauzie nie musi być twoim problemem. Jak temu zapobiec?

Dr Maciej Mazurec: Cytologia powoli przechodzi do lamusa, staje się metodą historyczną. Mamy znacznie skuteczniejszy test, który zwiększa bezpieczeństwo pacjentek nawet o 60-70 proc.

Dr Maciej Mazurec: Cytologia powoli przechodzi do lamusa. Mamy znacznie skuteczniejszy test, który zwiększa bezpieczeństwo pacjentek nawet do 70 proc.

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

W maju pylą trawy! Jakie są objawy alergii na pyłki?

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

Paulina Stopczyk / arch. prywatne

Twoja skóra stała się sucha, zwiotczała i nieelastyczna? Powodem może być inflammaging, o którym tak rzadko się mówi

×