Przejdź do treści

Czym jest niedokrwistość megaloblastyczna? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

Kobieta zasnęła na kanapie
Fot. contrastwerkstatt/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak odróżnić „burzliwy” okres dojrzewania od depresji? Wyjaśnia psychiatra
Jak odróżnić „burzliwy” okres dojrzewania od depresji? Wyjaśnia psychiatra
Mity o seksie oralnym, które powinny wreszcie zostać obalone
rak, koronawirus
Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi
COVID-19 może powodować dolegliwości tarczycy?
COVID-19 może powodować choroby tarczycy? Naukowcy nie mają wątpliwości
"To koniec epidemii w Polsce!" - twierdzi analityk Krzysztof Szczawiński. "Nie dość że nie osiągnęliśmy niczego, to przez już ponad rok ponieśliśmy gigantyczny koszt"
To koniec epidemii w Polsce – twierdzi analityk Krzysztof Szczawiński. „Nie dość, że nie osiągnęliśmy niczego, to ponieśliśmy gigantyczny koszt”

Niedokrwistość megaloblastyczna jest spowodowana niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego w organizmie, a jej najczęstszymi przyczynami są zaburzenia wchłaniania w jelicie oraz nieprawidłowa dieta.

Niedokrwistość megaloblastyczna objawia się przede wszystkim osłabieniem, bladością skóry, zaburzeniami ze strony układu pokarmowego oraz nerwowego. Szczególnie niebezpieczna może być dla kobiet w ciąży. Leczenie niedokrwistości megaloblastycznej polega głównie na suplementacji witaminy B12 i kwasu foliowego.

Co to jest niedokrwistość megaloblastyczna?

Niedokrwistość, czyli anemia, to dość częsty stan chorobowy, w którym zmniejszeniu ulega liczba czerwonych krwinek (erytrocytów), stężenie hemoglobiny (białka w erytrocycie odpowiedzialnego za przenoszenie tlenu) oraz hematokryt (informujących o tym, jaki procent całej objętości krwi stanowią erytrocyty) w porównaniu z przyjętymi normami. Morfologia krwi obwodowej z rozmazem jest badaniem umożliwiającym rozpoznanie. Ze względu na nasilenie możemy wyróżnić niedokrwistość łagodną (jeśli wartość hemoglobiny wynosi około 10-12 g/dl), umiarkowaną (poniżej 10 g/dl) oraz ciężką (gdy wartości te wynoszą mniej niż 8 g/dl). Najczęstszymi typami niedokrwistości są: anemia z niedoboru żelaza, pokrwotoczna oraz występująca w przebiegu wielu przewlekłych chorób infekcyjnych czy nowotworowych. Do rzadszych rodzajów zaliczamy tzw. niedokrwistości makrocytowe, które charakteryzują się obecnością we krwi zmniejszonej liczby erytrocytów, jednak o większych rozmiarach niż prawidłowe (tzw. makrocytów). Do nich należy anemia „megaloblastyczna”, co oznacza, że krwinki czerwone występujące w krwi chorego, są nie tylko duże, lecz mają także nieprawidłową budowę oraz krótszy czas przeżycia. To wynik zaburzonego procesu syntezy materiału genetycznego (DNA) oraz dojrzewania w szpiku kostnym. Przyczyną powstawania nieprawidłowości tych szlaków jest niedobór w organizmie witaminy B12 (kobalaminy) lub kwasu foliowego. Muszą one być przyjmowane z pożywieniem, gdyż nie jesteśmy w stanie sami ich produkować.

Kobieta w szpitalu

Jakie są przyczyny niedokrwistości megaloblastycznej?

Witamina B12, spożyta wraz z pokarmem, wchłaniana jest w jelicie cienkim, potrzebuje jednak do tego procesu tzw. czynnika wewnętrznego, produkowanego w błonie śluzowej żołądka. Najczęstszymi przyczynami jej niedoboru w organizmie są zaburzenia wchłaniania – głównie choroba Addisona-Biermera (spowodowana obecnością autoprzeciwciał atakujących komórki produkujące czynnik wewnętrzny), a także stan po usunięciu żołądka czy jelita cienkiego, po operacjach bariatrycznych, zapalenia zanikowe błony śluzowej przewodu pokarmowego. Niedobór witaminy B12 występować może także u osób będących dłuższy czas na diecie wegańskiej i wegetariańskiej, gdyż głównym źródłem tego związku w pożywieniu jest mięso i mleko. Z kolei niedobór kwasu foliowego wynika przede wszystkim z jego niedostatecznej podaży w diecie – znajduje się on w świeżych, zielonych warzywach liściastych oraz w owocach cytrusowych. Niedobór występować może także w chorobach jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, stan po resekcji) powodujących zaburzenia wchłaniania kwasu foliowego, w marskości wątroby, w alkoholizmie, podczas dializ, po stosowaniu niektórych leków (metotreksat). Szczególnie narażone na niedobór tego związku są kobiety w ciąży, u których konieczna jest jego suplementacja, aby uniknąć powstania wrodzonych wad układu nerwowego u dziecka.

Zobacz także

Jakie są objawy niedokrwistości megaloblastycznej?

Objawy typowe dla wszystkich rodzajów niedokrwistości to: osłabienie, upośledzenie koncentracji, bóle i zawroty głowy, szybka akcja serca oraz bladość skóry i błon śluzowych. Zwykle obecne są także zaburzenia ze strony układu pokarmowego – utrata czucia smaku, chudnięcie, biegunki lub zaparcia, nudności oraz pieczenie powiększonego języka. W niedoborze witaminy B12 pojawia się także nieznaczne zażółcenie skóry, przedwczesne siwienie włosów oraz problemy neurologiczne, takie jak uczucie mrowienia i drętwienia kończyn, zaburzenia chodu, erekcji, w oddawaniu moczu. Często dołącza się do tego depresja, utrata pamięci czy nawet otępienie. Długotrwały deficyt kwasu foliowego prowadzić może do niepłodności u obu płci.

Na czym polega leczenie anemii megaloblastycznej?

Terapia polega przede wszystkim na leczeniu lub (jeżeli to możliwe) usunięciu choroby podstawowej będącej przyczyną anemii megaloblastycznej. Zaleca się także stosowanie diety bogatej w mięso i jaja (zawierają dużo witaminy B12), w warzywa i owoce (doskonałe źródło kwasu foliowego) oraz abstynencję alkoholową. Dodatkowo, w zależności od rodzaju niedoboru, podaje się witaminę B12 w zastrzykach domięśniowych (często do końca życia) lub kwas foliowy w tabletkach. W ciężkich przypadkach anemii megaloblastycznej, z nasilonymi objawami oraz bardzo niskimi wartościami hemoglobiny, przetacza się koncentrat krwinek czerwonych, jest to jednak działanie objawowe i przynosi krótkotrwałe polepszenie stanu chorego.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków 2018..

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Zespół Fanconiego

Zespół Fanconiego – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Pletyzmografia – rodzaje, wskazania, przygotowanie do badania

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

masaż twarzy

Drenaż limfatyczny – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku