Przejdź do treści

Czym jest niedokrwistość megaloblastyczna? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

Kobieta zasnęła na kanapie
Fot. contrastwerkstatt/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła
Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Niedokrwistość megaloblastyczna jest spowodowana niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego w organizmie, a jej najczęstszymi przyczynami są zaburzenia wchłaniania w jelicie oraz nieprawidłowa dieta.

Niedokrwistość megaloblastyczna objawia się przede wszystkim osłabieniem, bladością skóry, zaburzeniami ze strony układu pokarmowego oraz nerwowego. Szczególnie niebezpieczna może być dla kobiet w ciąży. Leczenie niedokrwistości megaloblastycznej polega głównie na suplementacji witaminy B12 i kwasu foliowego.

Co to jest niedokrwistość megaloblastyczna?

Niedokrwistość, czyli anemia, to dość częsty stan chorobowy, w którym zmniejszeniu ulega liczba czerwonych krwinek (erytrocytów), stężenie hemoglobiny (białka w erytrocycie odpowiedzialnego za przenoszenie tlenu) oraz hematokryt (informujących o tym, jaki procent całej objętości krwi stanowią erytrocyty) w porównaniu z przyjętymi normami. Morfologia krwi obwodowej z rozmazem jest badaniem umożliwiającym rozpoznanie. Ze względu na nasilenie możemy wyróżnić niedokrwistość łagodną (jeśli wartość hemoglobiny wynosi około 10-12 g/dl), umiarkowaną (poniżej 10 g/dl) oraz ciężką (gdy wartości te wynoszą mniej niż 8 g/dl). Najczęstszymi typami niedokrwistości są: anemia z niedoboru żelaza, pokrwotoczna oraz występująca w przebiegu wielu przewlekłych chorób infekcyjnych czy nowotworowych. Do rzadszych rodzajów zaliczamy tzw. niedokrwistości makrocytowe, które charakteryzują się obecnością we krwi zmniejszonej liczby erytrocytów, jednak o większych rozmiarach niż prawidłowe (tzw. makrocytów). Do nich należy anemia „megaloblastyczna”, co oznacza, że krwinki czerwone występujące w krwi chorego, są nie tylko duże, lecz mają także nieprawidłową budowę oraz krótszy czas przeżycia. To wynik zaburzonego procesu syntezy materiału genetycznego (DNA) oraz dojrzewania w szpiku kostnym. Przyczyną powstawania nieprawidłowości tych szlaków jest niedobór w organizmie witaminy B12 (kobalaminy) lub kwasu foliowego. Muszą one być przyjmowane z pożywieniem, gdyż nie jesteśmy w stanie sami ich produkować.

Kobieta w szpitalu

Jakie są przyczyny niedokrwistości megaloblastycznej?

Witamina B12, spożyta wraz z pokarmem, wchłaniana jest w jelicie cienkim, potrzebuje jednak do tego procesu tzw. czynnika wewnętrznego, produkowanego w błonie śluzowej żołądka. Najczęstszymi przyczynami jej niedoboru w organizmie są zaburzenia wchłaniania – głównie choroba Addisona-Biermera (spowodowana obecnością autoprzeciwciał atakujących komórki produkujące czynnik wewnętrzny), a także stan po usunięciu żołądka czy jelita cienkiego, po operacjach bariatrycznych, zapalenia zanikowe błony śluzowej przewodu pokarmowego. Niedobór witaminy B12 występować może także u osób będących dłuższy czas na diecie wegańskiej i wegetariańskiej, gdyż głównym źródłem tego związku w pożywieniu jest mięso i mleko. Z kolei niedobór kwasu foliowego wynika przede wszystkim z jego niedostatecznej podaży w diecie – znajduje się on w świeżych, zielonych warzywach liściastych oraz w owocach cytrusowych. Niedobór występować może także w chorobach jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, stan po resekcji) powodujących zaburzenia wchłaniania kwasu foliowego, w marskości wątroby, w alkoholizmie, podczas dializ, po stosowaniu niektórych leków (metotreksat). Szczególnie narażone na niedobór tego związku są kobiety w ciąży, u których konieczna jest jego suplementacja, aby uniknąć powstania wrodzonych wad układu nerwowego u dziecka.

Zobacz także

Jakie są objawy niedokrwistości megaloblastycznej?

Objawy typowe dla wszystkich rodzajów niedokrwistości to: osłabienie, upośledzenie koncentracji, bóle i zawroty głowy, szybka akcja serca oraz bladość skóry i błon śluzowych. Zwykle obecne są także zaburzenia ze strony układu pokarmowego – utrata czucia smaku, chudnięcie, biegunki lub zaparcia, nudności oraz pieczenie powiększonego języka. W niedoborze witaminy B12 pojawia się także nieznaczne zażółcenie skóry, przedwczesne siwienie włosów oraz problemy neurologiczne, takie jak uczucie mrowienia i drętwienia kończyn, zaburzenia chodu, erekcji, w oddawaniu moczu. Często dołącza się do tego depresja, utrata pamięci czy nawet otępienie. Długotrwały deficyt kwasu foliowego prowadzić może do niepłodności u obu płci.

Na czym polega leczenie anemii megaloblastycznej?

Terapia polega przede wszystkim na leczeniu lub (jeżeli to możliwe) usunięciu choroby podstawowej będącej przyczyną anemii megaloblastycznej. Zaleca się także stosowanie diety bogatej w mięso i jaja (zawierają dużo witaminy B12), w warzywa i owoce (doskonałe źródło kwasu foliowego) oraz abstynencję alkoholową. Dodatkowo, w zależności od rodzaju niedoboru, podaje się witaminę B12 w zastrzykach domięśniowych (często do końca życia) lub kwas foliowy w tabletkach. W ciężkich przypadkach anemii megaloblastycznej, z nasilonymi objawami oraz bardzo niskimi wartościami hemoglobiny, przetacza się koncentrat krwinek czerwonych, jest to jednak działanie objawowe i przynosi krótkotrwałe polepszenie stanu chorego.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków 2018..

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?