Przejdź do treści

Czym jest niedokrwistość megaloblastyczna? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

Kobieta zasnęła na kanapie
Fot. contrastwerkstatt/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie
kobieta nurkująca w wodzie
Freediving – podwodna medytacja
lekarka Małgorzata Ponikowska
„Selen to czarny koń wśród suplementów w chorobie Hashimoto”. Lekarka Małgorzata Ponikowska o wspomaganiu chorób tarczycy selenem

Niedokrwistość megaloblastyczna jest spowodowana niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego w organizmie, a jej najczęstszymi przyczynami są zaburzenia wchłaniania w jelicie oraz nieprawidłowa dieta.

Niedokrwistość megaloblastyczna objawia się przede wszystkim osłabieniem, bladością skóry, zaburzeniami ze strony układu pokarmowego oraz nerwowego. Szczególnie niebezpieczna może być dla kobiet w ciąży. Leczenie niedokrwistości megaloblastycznej polega głównie na suplementacji witaminy B12 i kwasu foliowego.

Co to jest niedokrwistość megaloblastyczna?

Niedokrwistość, czyli anemia, to dość częsty stan chorobowy, w którym zmniejszeniu ulega liczba czerwonych krwinek (erytrocytów), stężenie hemoglobiny (białka w erytrocycie odpowiedzialnego za przenoszenie tlenu) oraz hematokryt (informujących o tym, jaki procent całej objętości krwi stanowią erytrocyty) w porównaniu z przyjętymi normami. Morfologia krwi obwodowej z rozmazem jest badaniem umożliwiającym rozpoznanie. Ze względu na nasilenie możemy wyróżnić niedokrwistość łagodną (jeśli wartość hemoglobiny wynosi około 10-12 g/dl), umiarkowaną (poniżej 10 g/dl) oraz ciężką (gdy wartości te wynoszą mniej niż 8 g/dl). Najczęstszymi typami niedokrwistości są: anemia z niedoboru żelaza, pokrwotoczna oraz występująca w przebiegu wielu przewlekłych chorób infekcyjnych czy nowotworowych. Do rzadszych rodzajów zaliczamy tzw. niedokrwistości makrocytowe, które charakteryzują się obecnością we krwi zmniejszonej liczby erytrocytów, jednak o większych rozmiarach niż prawidłowe (tzw. makrocytów). Do nich należy anemia „megaloblastyczna”, co oznacza, że krwinki czerwone występujące w krwi chorego, są nie tylko duże, lecz mają także nieprawidłową budowę oraz krótszy czas przeżycia. To wynik zaburzonego procesu syntezy materiału genetycznego (DNA) oraz dojrzewania w szpiku kostnym. Przyczyną powstawania nieprawidłowości tych szlaków jest niedobór w organizmie witaminy B12 (kobalaminy) lub kwasu foliowego. Muszą one być przyjmowane z pożywieniem, gdyż nie jesteśmy w stanie sami ich produkować.

Jakie są przyczyny niedokrwistości megaloblastycznej?

Witamina B12, spożyta wraz z pokarmem, wchłaniana jest w jelicie cienkim, potrzebuje jednak do tego procesu tzw. czynnika wewnętrznego, produkowanego w błonie śluzowej żołądka. Najczęstszymi przyczynami jej niedoboru w organizmie są zaburzenia wchłaniania – głównie choroba Addisona-Biermera (spowodowana obecnością autoprzeciwciał atakujących komórki produkujące czynnik wewnętrzny), a także stan po usunięciu żołądka czy jelita cienkiego, po operacjach bariatrycznych, zapalenia zanikowe błony śluzowej przewodu pokarmowego. Niedobór witaminy B12 występować może także u osób będących dłuższy czas na diecie wegańskiej i wegetariańskiej, gdyż głównym źródłem tego związku w pożywieniu jest mięso i mleko. Z kolei niedobór kwasu foliowego wynika przede wszystkim z jego niedostatecznej podaży w diecie – znajduje się on w świeżych, zielonych warzywach liściastych oraz w owocach cytrusowych. Niedobór występować może także w chorobach jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, stan po resekcji) powodujących zaburzenia wchłaniania kwasu foliowego, w marskości wątroby, w alkoholizmie, podczas dializ, po stosowaniu niektórych leków (metotreksat). Szczególnie narażone na niedobór tego związku są kobiety w ciąży, u których konieczna jest jego suplementacja, aby uniknąć powstania wrodzonych wad układu nerwowego u dziecka.

Zobacz także

Jakie są objawy niedokrwistości megaloblastycznej?

Objawy typowe dla wszystkich rodzajów niedokrwistości to: osłabienie, upośledzenie koncentracji, bóle i zawroty głowy, szybka akcja serca oraz bladość skóry i błon śluzowych. Zwykle obecne są także zaburzenia ze strony układu pokarmowego – utrata czucia smaku, chudnięcie, biegunki lub zaparcia, nudności oraz pieczenie powiększonego języka. W niedoborze witaminy B12 pojawia się także nieznaczne zażółcenie skóry, przedwczesne siwienie włosów oraz problemy neurologiczne, takie jak uczucie mrowienia i drętwienia kończyn, zaburzenia chodu, erekcji, w oddawaniu moczu. Często dołącza się do tego depresja, utrata pamięci czy nawet otępienie. Długotrwały deficyt kwasu foliowego prowadzić może do niepłodności u obu płci.

Na czym polega leczenie anemii megaloblastycznej?

Terapia polega przede wszystkim na leczeniu lub (jeżeli to możliwe) usunięciu choroby podstawowej będącej przyczyną anemii megaloblastycznej. Zaleca się także stosowanie diety bogatej w mięso i jaja (zawierają dużo witaminy B12), w warzywa i owoce (doskonałe źródło kwasu foliowego) oraz abstynencję alkoholową. Dodatkowo, w zależności od rodzaju niedoboru, podaje się witaminę B12 w zastrzykach domięśniowych (często do końca życia) lub kwas foliowy w tabletkach. W ciężkich przypadkach anemii megaloblastycznej, z nasilonymi objawami oraz bardzo niskimi wartościami hemoglobiny, przetacza się koncentrat krwinek czerwonych, jest to jednak działanie objawowe i przynosi krótkotrwałe polepszenie stanu chorego.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków 2018..

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie

Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

Wypadanie włosów – znajdź przyczynę i walcz!

Wypadanie włosów – znajdź przyczynę i pozbądź się problemu

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Niedobór żelaza? Dieta roślinna sobie poradzi!

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

zmęczenie kobieta

Jesteś non stop ospała i nie masz na nic siły? Oto 6 chorób, których objawem jest zmęczenie