Przejdź do treści

Czym jest zespół serotoninowy? Jak się objawia? Jak wygląda leczenie?

serotonin na kartce
Fot. designer491 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zespół serotoninowy jest schorzeniem pojawiającym się w wyniku nadmiaru serotoniny w organizmie. Dochodzi do pobudzenia receptorów serotoninowych, głównie 5-HT1A i 5-HT2A w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paweł Żmuda-Trzebiatowski
lekarz

Zespół serotoninowy należy do zespołów polekowych. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przyjmowanie przynajmniej 2 leków zwiększających aktywność serotoniny, na przykład leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI). Zespół może zagrażać życiu, dlatego pacjenci na ogół są leczeni na oddziale intensywnej terapii.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Energia
Vigor UP! Fast o smaku owoców leśnych
23,07 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
PROMOCJA
Energia, Promocje
WIMIN Dobra energia, 30 kaps.
20,00 zł 59,00 zł
Energia
Oryal After Party, 18 tabletek
35,97 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
produkty zawierające żelazo, nadmiar spożycia powodujący hemochromatozę

Czym jest zespół serotoninowy?

Zespół serotoninowy jest groźnym dla życia zespołem objawów wynikającym z nadmiernej aktywności serotoniny w organizmie. Jedną z najczęstszych przyczyn choroby jest stosowanie wysokich dawek leków zwiększających aktywność serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Zespół serotoninowy może być również konsekwencją zatrucia lekami, które zwiększają stężenie serotoniny we krwi.

Do leków zwiększających ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego należą:

  • leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, np. sertralina, citalopram, paroksetyna;
  • inne leki hamujące wychwyt serotoniny, jak trazodon, buspiron, wenlafaksyna;
  • leki przeciwdrgawkowe, w tym walproiniany;
  • leki przeciwbólowe, np. tramadol, meperydyna;
  • leki przeciwmigrenowe, tzw. tryptany, np. sumatryptan;
  • suplementy diety i zioła, takie jak tryptofan, ziele dziurawca czy żeń-szeń.

Częstość występowania zespołu serotoninowego nie jest dokładnie znana, aczkolwiek zakłada się, że występuje u około 1% pacjentów stosujących leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI.

Jakie są objawy zespołu serotoninowego?

Objawy zespołu serotoninowego można podzielić na 3 grupy:

  1. objawy wegetatywne, takie jak zlewne poty, wzrost temperatury ciała, nudności, wymioty, biegunka, ślinotok, rozszerzenie źrenic oraz przyspieszenie oddechu;
  2. objawy nerwowo-mięśniowe, np. dreszcze, drżenia, wzmożenie odruchów ścięgnistych, sztywność mięśniowa oraz mioklonie (napadowe, krótkotrwałe skurcze mięśni);
  3. objawy psychiatryczne, jak lęk, niepokój, zaburzenia psychiczne, drażliwość, pobudzenie.

Obraz kliniczny zależy przede wszystkim od nasilenia objawów. Wyróżnia się łagodny, umiarkowany oraz ciężki zespół serotoninowy. W przypadku zespołu o ciężkim przebiegu często występuje bezpośrednie zagrożenie życia. U pacjenta obserwuje się zaburzenia świadomości, sztywność mięśniową oraz hipertermię. W najcięższych przypadkach rozwija się niewydolność nerek oraz dochodzi do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Zespół serotoninowy charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów. Pojawiają się one w ciągu kilkudziesięciu minut po przyjęciu substancji zwiększającej aktywność serotoninergiczą.

Zobacz także

Jak wygląda leczenie zespołu serotoninowego?

Na samym początku postępowania leczniczego należy odstawić lek odpowiedzialny za wystąpienie zespołu serotoninowego. Jeżeli pacjent jest w ciężkim stanie bądź jego objawy są mocno nasilone, powinien być leczony na oddziale intensywnej terapii. W przypadku szybkiego zgłoszenia się do szpitala osoby, która przedawkowała leki o działaniu serotoninergicznym, wykonuje się płukanie żołądka oraz podaje węgiel aktywny.

Specjalistyczne leczenie zespołu serotoninowego zależy od nasilenia objawów.

  1. W łagodnym zespole serotoninowym po odstawieniu leku wywołującego zaburzenie szybko dochodzi do ustąpienia objawów (najczęściej w ciągu 24–48 godzin). Poza odstawieniem substancji odpowiedzialnej należy pacjenta odpowiednio nawadniać, monitorować czynności życiowe oraz podawać leki z grupy benzodiazepin, np. klonazepam czy lorazepam.
  2. W przypadku umiarkowanie nasilonego zespołu serotoninowego należy wdrożyć powyższe działania, a dodatkowo dożylnie nawadniać pacjentów oraz wyrównywać im ciśnienie tętnicze krwi. W tej grupie chorych stosuje się lek o nazwie cyproheptadyna, który jest antagonistą receptorów serotoninowych.
  3. Ciężkie postaci zespołu serotoninowego przebiegają zwykle ze znacznie podwyższoną temperaturą ciała oraz wzmożonym napięciem mięśniowym, które prowadzi do rozpadu mięśni, co z kolei może wywołać ostrą niewydolność nerek. Leczenie poza omówionym powyżej powinno obejmować dodatkowo włączenie leków uspokajających. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie śpiączki farmakologicznej, zaintubowanie pacjenta oraz zwiotczenie mięśni. Pacjentom niestabilnym hemodynamicznie podaje się aminy presyjne, takie jak noradrenalina czy dopamina.

W ciężkiej postaci choroby rokowanie jest poważne ze względu na szybki rozwój niewydolności wielonarządowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Psychiatria, pod red. M. Jaremy i J. Rabe-Jabłońskiej, PZWL, Warszawa, 2011

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Joga hormonalna – sposób na równowagę

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

×