Przejdź do treści

Czym jest zespół serotoninowy? Jak się objawia? Jak wygląda leczenie?

serotonin na kartce
Fot. designer491 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kiszona kapusta w niebieskiej miseczce
4 problemy, na które pomoże ci kiszona kapusta. Wymieniają eksperci z Zielone Koktajle
Wizyta u lekarza / istock
Prof. Ryszard Gellert: „Pacjenci chodzą po lekarzach, bo źle się czują, ale nikt nie wpadnie na pomysł zbadania nerek.” W Polsce co najmniej 4,2 mln osób ma chorobę nerek
dłonie
Odmrożenia – sprawdź, czy popełniasz te błędy
Kampania Pantene / materiały prasowe
Osoby LGBT+ boją się wrócić na święta do swoich rodzinnych domów. Nowa kampania Pantene wzrusza!
talerz z rosołem
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Zespół serotoninowy jest schorzeniem pojawiającym się w wyniku nadmiaru serotoniny w organizmie. Dochodzi do pobudzenia receptorów serotoninowych, głównie 5-HT1A i 5-HT2A w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paweł Żmuda-Trzebiatowski
lekarz

Zespół serotoninowy należy do zespołów polekowych. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przyjmowanie przynajmniej 2 leków zwiększających aktywność serotoniny, na przykład leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI). Zespół może zagrażać życiu, dlatego pacjenci na ogół są leczeni na oddziale intensywnej terapii.

produkty zawierające żelazo, nadmiar spożycia powodujący hemochromatozę

Czym jest zespół serotoninowy?

Zespół serotoninowy jest groźnym dla życia zespołem objawów wynikającym z nadmiernej aktywności serotoniny w organizmie. Jedną z najczęstszych przyczyn choroby jest stosowanie wysokich dawek leków zwiększających aktywność serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Zespół serotoninowy może być również konsekwencją zatrucia lekami, które zwiększają stężenie serotoniny we krwi.

Do leków zwiększających ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego należą:

  • leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, np. sertralina, citalopram, paroksetyna;
  • inne leki hamujące wychwyt serotoniny, jak trazodon, buspiron, wenlafaksyna;
  • leki przeciwdrgawkowe, w tym walproiniany;
  • leki przeciwbólowe, np. tramadol, meperydyna;
  • leki przeciwmigrenowe, tzw. tryptany, np. sumatryptan;
  • suplementy diety i zioła, takie jak tryptofan, ziele dziurawca czy żeń-szeń.

Częstość występowania zespołu serotoninowego nie jest dokładnie znana, aczkolwiek zakłada się, że występuje u około 1% pacjentów stosujących leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI.

Jakie są objawy zespołu serotoninowego?

Objawy zespołu serotoninowego można podzielić na 3 grupy:

  1. objawy wegetatywne, takie jak zlewne poty, wzrost temperatury ciała, nudności, wymioty, biegunka, ślinotok, rozszerzenie źrenic oraz przyspieszenie oddechu;
  2. objawy nerwowo-mięśniowe, np. dreszcze, drżenia, wzmożenie odruchów ścięgnistych, sztywność mięśniowa oraz mioklonie (napadowe, krótkotrwałe skurcze mięśni);
  3. objawy psychiatryczne, jak lęk, niepokój, zaburzenia psychiczne, drażliwość, pobudzenie.

Obraz kliniczny zależy przede wszystkim od nasilenia objawów. Wyróżnia się łagodny, umiarkowany oraz ciężki zespół serotoninowy. W przypadku zespołu o ciężkim przebiegu często występuje bezpośrednie zagrożenie życia. U pacjenta obserwuje się zaburzenia świadomości, sztywność mięśniową oraz hipertermię. W najcięższych przypadkach rozwija się niewydolność nerek oraz dochodzi do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Zespół serotoninowy charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów. Pojawiają się one w ciągu kilkudziesięciu minut po przyjęciu substancji zwiększającej aktywność serotoninergiczą.

Zobacz także

Jak wygląda leczenie zespołu serotoninowego?

Na samym początku postępowania leczniczego należy odstawić lek odpowiedzialny za wystąpienie zespołu serotoninowego. Jeżeli pacjent jest w ciężkim stanie bądź jego objawy są mocno nasilone, powinien być leczony na oddziale intensywnej terapii. W przypadku szybkiego zgłoszenia się do szpitala osoby, która przedawkowała leki o działaniu serotoninergicznym, wykonuje się płukanie żołądka oraz podaje węgiel aktywny.

Specjalistyczne leczenie zespołu serotoninowego zależy od nasilenia objawów.

  1. W łagodnym zespole serotoninowym po odstawieniu leku wywołującego zaburzenie szybko dochodzi do ustąpienia objawów (najczęściej w ciągu 24–48 godzin). Poza odstawieniem substancji odpowiedzialnej należy pacjenta odpowiednio nawadniać, monitorować czynności życiowe oraz podawać leki z grupy benzodiazepin, np. klonazepam czy lorazepam.
  2. W przypadku umiarkowanie nasilonego zespołu serotoninowego należy wdrożyć powyższe działania, a dodatkowo dożylnie nawadniać pacjentów oraz wyrównywać im ciśnienie tętnicze krwi. W tej grupie chorych stosuje się lek o nazwie cyproheptadyna, który jest antagonistą receptorów serotoninowych.
  3. Ciężkie postaci zespołu serotoninowego przebiegają zwykle ze znacznie podwyższoną temperaturą ciała oraz wzmożonym napięciem mięśniowym, które prowadzi do rozpadu mięśni, co z kolei może wywołać ostrą niewydolność nerek. Leczenie poza omówionym powyżej powinno obejmować dodatkowo włączenie leków uspokajających. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie śpiączki farmakologicznej, zaintubowanie pacjenta oraz zwiotczenie mięśni. Pacjentom niestabilnym hemodynamicznie podaje się aminy presyjne, takie jak noradrenalina czy dopamina.

W ciężkiej postaci choroby rokowanie jest poważne ze względu na szybki rozwój niewydolności wielonarządowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Psychiatria, pod red. M. Jaremy i J. Rabe-Jabłońskiej, PZWL, Warszawa, 2011

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Małgorzata Kożuchowska / Instagram.com

Małgorzata Kożuchowska od lat poważnie choruje. „Byłam wyczerpana, napuchnięta, czułam, że we wszystkim wyglądam słabo” – mówi aktorka

Kortykosteroidy — Czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?

Kortykosteroidy – czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Estriadol — jakie są wskazania do badania?

Estriadol – jakie są wskazania do zbadania jego poziomu?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

Za co odpowiedzialna jest prolaktyna?

Prolaktyna (LTH) – czym jest, jakie są jej normy i jaką pełni rolę w organizmie?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

Estrogeny i ich rola w organizmie

Estrogeny – czym są i jaką pełnią rolę?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Jaką rolę w organizmie odgrywa serotonina?

Jaką rolę w organizmie odgrywa serotonina?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?