Przejdź do treści

Czym jest zespół serotoninowy? Jak się objawia? Jak wygląda leczenie?

serotonin na kartce
Fot. designer491 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Zespół serotoninowy jest schorzeniem pojawiającym się w wyniku nadmiaru serotoniny w organizmie. Dochodzi do pobudzenia receptorów serotoninowych, głównie 5-HT1A i 5-HT2A w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paweł Żmuda-Trzebiatowski
lekarz

Zespół serotoninowy należy do zespołów polekowych. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przyjmowanie przynajmniej 2 leków zwiększających aktywność serotoniny, na przykład leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI). Zespół może zagrażać życiu, dlatego pacjenci na ogół są leczeni na oddziale intensywnej terapii.

produkty zawierające żelazo, nadmiar spożycia powodujący hemochromatozę

Czym jest zespół serotoninowy?

Zespół serotoninowy jest groźnym dla życia zespołem objawów wynikającym z nadmiernej aktywności serotoniny w organizmie. Jedną z najczęstszych przyczyn choroby jest stosowanie wysokich dawek leków zwiększających aktywność serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Zespół serotoninowy może być również konsekwencją zatrucia lekami, które zwiększają stężenie serotoniny we krwi.

Do leków zwiększających ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego należą:

  • leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, np. sertralina, citalopram, paroksetyna;
  • inne leki hamujące wychwyt serotoniny, jak trazodon, buspiron, wenlafaksyna;
  • leki przeciwdrgawkowe, w tym walproiniany;
  • leki przeciwbólowe, np. tramadol, meperydyna;
  • leki przeciwmigrenowe, tzw. tryptany, np. sumatryptan;
  • suplementy diety i zioła, takie jak tryptofan, ziele dziurawca czy żeń-szeń.

Częstość występowania zespołu serotoninowego nie jest dokładnie znana, aczkolwiek zakłada się, że występuje u około 1% pacjentów stosujących leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI.

Jakie są objawy zespołu serotoninowego?

Objawy zespołu serotoninowego można podzielić na 3 grupy:

  1. objawy wegetatywne, takie jak zlewne poty, wzrost temperatury ciała, nudności, wymioty, biegunka, ślinotok, rozszerzenie źrenic oraz przyspieszenie oddechu;
  2. objawy nerwowo-mięśniowe, np. dreszcze, drżenia, wzmożenie odruchów ścięgnistych, sztywność mięśniowa oraz mioklonie (napadowe, krótkotrwałe skurcze mięśni);
  3. objawy psychiatryczne, jak lęk, niepokój, zaburzenia psychiczne, drażliwość, pobudzenie.

Obraz kliniczny zależy przede wszystkim od nasilenia objawów. Wyróżnia się łagodny, umiarkowany oraz ciężki zespół serotoninowy. W przypadku zespołu o ciężkim przebiegu często występuje bezpośrednie zagrożenie życia. U pacjenta obserwuje się zaburzenia świadomości, sztywność mięśniową oraz hipertermię. W najcięższych przypadkach rozwija się niewydolność nerek oraz dochodzi do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Zespół serotoninowy charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów. Pojawiają się one w ciągu kilkudziesięciu minut po przyjęciu substancji zwiększającej aktywność serotoninergiczą.

Zobacz także

Jak wygląda leczenie zespołu serotoninowego?

Na samym początku postępowania leczniczego należy odstawić lek odpowiedzialny za wystąpienie zespołu serotoninowego. Jeżeli pacjent jest w ciężkim stanie bądź jego objawy są mocno nasilone, powinien być leczony na oddziale intensywnej terapii. W przypadku szybkiego zgłoszenia się do szpitala osoby, która przedawkowała leki o działaniu serotoninergicznym, wykonuje się płukanie żołądka oraz podaje węgiel aktywny.

Specjalistyczne leczenie zespołu serotoninowego zależy od nasilenia objawów.

  1. W łagodnym zespole serotoninowym po odstawieniu leku wywołującego zaburzenie szybko dochodzi do ustąpienia objawów (najczęściej w ciągu 24–48 godzin). Poza odstawieniem substancji odpowiedzialnej należy pacjenta odpowiednio nawadniać, monitorować czynności życiowe oraz podawać leki z grupy benzodiazepin, np. klonazepam czy lorazepam.
  2. W przypadku umiarkowanie nasilonego zespołu serotoninowego należy wdrożyć powyższe działania, a dodatkowo dożylnie nawadniać pacjentów oraz wyrównywać im ciśnienie tętnicze krwi. W tej grupie chorych stosuje się lek o nazwie cyproheptadyna, który jest antagonistą receptorów serotoninowych.
  3. Ciężkie postaci zespołu serotoninowego przebiegają zwykle ze znacznie podwyższoną temperaturą ciała oraz wzmożonym napięciem mięśniowym, które prowadzi do rozpadu mięśni, co z kolei może wywołać ostrą niewydolność nerek. Leczenie poza omówionym powyżej powinno obejmować dodatkowo włączenie leków uspokajających. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie śpiączki farmakologicznej, zaintubowanie pacjenta oraz zwiotczenie mięśni. Pacjentom niestabilnym hemodynamicznie podaje się aminy presyjne, takie jak noradrenalina czy dopamina.

W ciężkiej postaci choroby rokowanie jest poważne ze względu na szybki rozwój niewydolności wielonarządowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Psychiatria, pod red. M. Jaremy i J. Rabe-Jabłońskiej, PZWL, Warszawa, 2011

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twoje włosy zaczęły wypadać? Zobacz, co może być przyczyną

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

kobieta

Leptyna, czyli hormon sytości. Co powinnaś o nim wiedzieć? Tłumaczy dietetyczka kliniczna

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę