Przejdź do treści

Dżuma – przyczyny, objawy, leczenie

Dżuma / istock
Dżuma / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Dżuma, nazywana czarną śmiercią lub zarazą morową, w czasach średniowiecznych na ogromną skalę obecna była w Europie. Współcześnie jej ogniska nadal zagrażają życiu i zdrowiu ludzi w części krajów w Azji, Afryce i Ameryce. Co to za choroba? Co ją wywołuje? Jakie są objawy dżumy? Czy można ją leczyć? Czy trzeba się szczepić przeciwko dżumie?

Co to jest dżuma?

Dżuma (czarna śmierć, zaraza morowa) to choroba zakaźna i ma bardzo ostry przebieg. Wywoływana jest przez bakterie Yersinia pestis, czyli pałeczki dżumy.

Przyczyny wystąpienia dżumy

Dżumę na człowieka przenoszą pchły, które żyły lub miały kontakt z małymi gryzoniami, takimi jak np. szczury, myszy, dzikie króliki, wiewiórki. W ten sposób można się zarazić postacią dymeniczną i posocznicową dżumy. Natomiast istnieje możliwość złapania bakterii drogą kropelkową i jest to wówczas postać płucna choroby.

Rozpoznanie dżumy

Kiedy już bakterie dostaną się do organizmu, w pierwszej kolejności atakują węzły chłonne, by później wraz z krwią roznieść się po całym ciele. Czas trwania inkubacji pałeczek dżumy w organizmie waha się od 2 do nawet 10 dni.

Objawy dżumy

Dżuma może się objawiać pod trzema postaciami:

  • postać dymienicza — pierwsze objawy to bardzo wysoka gorączka, senność, towarzyszące jej dreszcze. Dochodzi do zapalenia węzłów chłonnych pachowych i pachwinowych, czyli tzw. dymienicy. W wyniku tego ulegają one samoistnemu pęknięciu. Następnie po kilku dniach zaczynają czernieć palce i nos. Wszystkie zachodzące w organizmie szkodliwe zmiany powodują zaburzenia neurologiczne i niewydolność krążenia.
  • postać posocznicowa — postać ta może być efektem powikłań po odmianie dymieniczej i płucnej dżumy. Choroba przebiega w tym przypadku bardzo gwałtownie. Śmiertelność w tej postaci dżumy jest bardzo wysoka, do zgonu u nieleczonej osoby może dojść już po 3 dniach.
  • postać płucna — zarazki dostają się do organizmu drogą kropelkową i niemal automatycznie powodują stan zapalny. Objawy, które mogą niepokoić to gorączka, suchy, uporczywy kaszel. Po pewnym czasie chory zaczyna odkrztuszać płynną wydzielinę, a w ostatniej fazie krew. Kolejnym etapem dżumy pod tą postacią jest niewydolność krążenia i niewydolność oddechowa. Może to prowadzić do śmierci po 5 dniach lub szybciej. Ta postać dżumy bardzo często jest powikłaniem po postaci dymieniczej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Hello Box Odporność
180,75 zł
Paweł Grzesiowski o przeszczepie flory bakteryjnej jelita

Jak przebiega leczenie dżumy?

Z racji tego, że dżuma jest niebezpieczną chorobą zakaźną, leczona jest obowiązkowo w warunkach szpitalnych. W niektórych przypadkach konieczna jest izolacja chorego, ale nie dotyczy to wszystkich cierpiących na dżumę.  Do walki z nią stosuje się antybiotykoterapię w kroplówce, a leczenie może trwać nawet 3 tygodnie.

Jeśli choroba zostanie rozpoznana szybko i zostaną od razu podjęte konieczne kroki w leczeniu, dżuma przestaje być chorobą śmiertelną. Choć trzeba podkreślić, że śmiertelność w jej przypadku mimo wszystko jest bardzo wysoka.

Czy konieczne jest szczepienie na dżumę?

Jeśli planowana jest podróż w rejony, gdzie mogą istnieć ogniska dżumy, konieczne jest szczepienie. Polega ono na wstrzyknięciu do organizmu człowieka martwych bakterii dżumy. Może ona chronić przed zachorowaniem na postać dymieniczną i posocznicową, ale trzeba pamiętać, że szczepionka nie działa w przypadku postaci płucnej dżumy.

Jak zabezpieczyć się przed dżumą?

Przebywając w regionach, gdzie istnieje ryzyko zachorowania, oprócz zaszczepienia się, należy zachować szczególną ostrożność szczególnie w kontaktach z dzikimi zwierzętami. Dlatego powinno się:

  • unikać bezpośredniego kontaktu z dzikimi zwierzętami,
  • dbać o higienę osobistą,
  • zaopatrzyć się w preparaty, które służą ochronie przed insektami,
  • uważać przy karmieniu zwierząt, w szczególności gryzoni.

Dodatkowo w warunkach domowych warto stosować środki zapobiegawcze u psów i kotów pod postacią preparatów chemicznych na pchły. Oprócz tego większą uwagę należy zwracać na składowanie śmieci w gospodarstwach domowych. To właśnie w takich warunkach żyją szczury, które mogą być nosicielami niebezpiecznej bakterii, jaką są pałeczki dżumy.

Epidemia dżumy

Historia mówi o trzech głównych epidemiach dżumy:

  • dżuma Justyniana (VI–VII w.), która wybuchła w Cesarstwie Bizantyńskim i przyczyniła się do zgonu ok. 40 proc. mieszkańców Konstantynopola, a następnie przeniosła się dalej w głąb Europy, gdzie zabiła ok. połowy jej populacji,
  • druga epidemia dżumy wybuchła w XIV wieku,
  • trzeci wybuch epidemii to lata 90. XIX wieku w Chinach, skąd dżuma dotarła do Indii.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak często robić pranie? Podpowiadamy

Przeziębiona kobieta siedzi pod kocem

Apogeum zachorowań na grypę. Jeden objaw jest charakterystyczny dla obecnych zakażeń

Lekarka w szpitalu

Czeka nas nowa epidemia. Naukowcy ostrzegają przed groźną bakterią

Szkarlatyna w Wielkiej Brytanii. Rodzice się boją, władze uspokajają

Dr Bartosz Szetela /fot. archiwum prywatne

Dr Bartosz Szetela: Oficjalne statystyki – tysiąc zdiagnozowanych kił, tysiąc zdiagnozowanych rzeżączek – należałoby pomnożyć razy 10 bądź 20

Eksperymentalna szczepionka przeciw HIV wywołuje odpowiedź immunologiczną we wczesnych badaniach klinicznych. „To ważny krok naprzód”

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. "To niejedyny taki przypadek" - alarmują eksperci / istock

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. „To niejedyny taki przypadek” – alarmują eksperci

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

Kobieta w sklepie wybiera ubrania

„Nowe ubrania trzeba prać” – apeluje Mama Chemik. Jakie niebezpieczne substancje czekają na nas na nowo zakupionych ciuchach?

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby, żeby nie bagatelizowały objawów

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby

„Coraz częściej mamy do czynienia z gruźlicą lekooporną” – alarmuje pulmonolog lek. Anna Kazjaka-Olszewska i tłumaczy, dlaczego ta choroba jest wciąż groźna

Kobieta kaszle w łokieć

Rośnie liczba przypadków groźnej choroby zakaźnej. W Polsce odnotowano niemal 60-proc. wzrost

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Czym możesz zarazić się od swojego zwierzaka i czym on może zarazić się od ciebie. „Powszechne przekonanie, że psia ślina wyleczy ludzką ranę, jest mitem”

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie / pexels

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

kobieta je jogurt

Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

Szczepionka

Wirus polio wykryty w kolejnych próbkach ścieków. „Na każdy zaobserwowany przypadek paraliżu mogą przypadać setki innych zarażonych osób”

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób / istock

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Tylko we Włoszech przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

×