Przejdź do treści

Dżuma – przyczyny, objawy, leczenie

Dżuma / istock
Dżuma / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia
Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia
Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Derma roller
Derma roller – dlaczego nie powinnaś używać go sama w domu?
Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”
Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”

Dżuma, nazywana czarną śmiercią lub zarazą morową, w czasach średniowiecznych na ogromną skalę obecna była w Europie. Współcześnie jej ogniska nadal zagrażają życiu i zdrowiu ludzi w części krajów w Azji, Afryce i Ameryce. Co to za choroba? Co ją wywołuje? Jakie są objawy dżumy? Czy można ją leczyć? Czy trzeba się szczepić przeciwko dżumie?

Co to jest dżuma?

Dżuma (czarna śmierć, zaraza morowa) to choroba zakaźna i ma bardzo ostry przebieg. Wywoływana jest przez bakterie Yersinia pestis, czyli pałeczki dżumy.

Przyczyny wystąpienia dżumy

Dżumę na człowieka przenoszą pchły, które żyły lub miały kontakt z małymi gryzoniami, takimi jak np. szczury, myszy, dzikie króliki, wiewiórki. W ten sposób można się zarazić postacią dymeniczną i posocznicową dżumy. Natomiast istnieje możliwość złapania bakterii drogą kropelkową i jest to wówczas postać płucna choroby.

Rozpoznanie dżumy

Kiedy już bakterie dostaną się do organizmu, w pierwszej kolejności atakują węzły chłonne, by później wraz z krwią roznieść się po całym ciele. Czas trwania inkubacji pałeczek dżumy w organizmie waha się od 2 do nawet 10 dni.

Objawy dżumy

Dżuma może się objawiać pod trzema postaciami:

  • postać dymienicza — pierwsze objawy to bardzo wysoka gorączka, senność, towarzyszące jej dreszcze. Dochodzi do zapalenia węzłów chłonnych pachowych i pachwinowych, czyli tzw. dymienicy. W wyniku tego ulegają one samoistnemu pęknięciu. Następnie po kilku dniach zaczynają czernieć palce i nos. Wszystkie zachodzące w organizmie szkodliwe zmiany powodują zaburzenia neurologiczne i niewydolność krążenia.
  • postać posocznicowa — postać ta może być efektem powikłań po odmianie dymieniczej i płucnej dżumy. Choroba przebiega w tym przypadku bardzo gwałtownie. Śmiertelność w tej postaci dżumy jest bardzo wysoka, do zgonu u nieleczonej osoby może dojść już po 3 dniach.
  • postać płucna — zarazki dostają się do organizmu drogą kropelkową i niemal automatycznie powodują stan zapalny. Objawy, które mogą niepokoić to gorączka, suchy, uporczywy kaszel. Po pewnym czasie chory zaczyna odkrztuszać płynną wydzielinę, a w ostatniej fazie krew. Kolejnym etapem dżumy pod tą postacią jest niewydolność krążenia i niewydolność oddechowa. Może to prowadzić do śmierci po 5 dniach lub szybciej. Ta postać dżumy bardzo często jest powikłaniem po postaci dymieniczej.
Paweł Grzesiowski

Jak przebiega leczenie dżumy?

Z racji tego, że dżuma jest niebezpieczną chorobą zakaźną, leczona jest obowiązkowo w warunkach szpitalnych. W niektórych przypadkach konieczna jest izolacja chorego, ale nie dotyczy to wszystkich cierpiących na dżumę.  Do walki z nią stosuje się antybiotykoterapię w kroplówce, a leczenie może trwać nawet 3 tygodnie.

Jeśli choroba zostanie rozpoznana szybko i zostaną od razu podjęte konieczne kroki w leczeniu, dżuma przestaje być chorobą śmiertelną. Choć trzeba podkreślić, że śmiertelność w jej przypadku mimo wszystko jest bardzo wysoka.

Czy konieczne jest szczepienie na dżumę?

Jeśli planowana jest podróż w rejony, gdzie mogą istnieć ogniska dżumy, konieczne jest szczepienie. Polega ono na wstrzyknięciu do organizmu człowieka martwych bakterii dżumy. Może ona chronić przed zachorowaniem na postać dymieniczną i posocznicową, ale trzeba pamiętać, że szczepionka nie działa w przypadku postaci płucnej dżumy.

Jak zabezpieczyć się przed dżumą?

Przebywając w regionach, gdzie istnieje ryzyko zachorowania, oprócz zaszczepienia się, należy zachować szczególną ostrożność szczególnie w kontaktach z dzikimi zwierzętami. Dlatego powinno się:

  • unikać bezpośredniego kontaktu z dzikimi zwierzętami,
  • dbać o higienę osobistą,
  • zaopatrzyć się w preparaty, które służą ochronie przed insektami,
  • uważać przy karmieniu zwierząt, w szczególności gryzoni.

Dodatkowo w warunkach domowych warto stosować środki zapobiegawcze u psów i kotów pod postacią preparatów chemicznych na pchły. Oprócz tego większą uwagę należy zwracać na składowanie śmieci w gospodarstwach domowych. To właśnie w takich warunkach żyją szczury, które mogą być nosicielami niebezpiecznej bakterii, jaką są pałeczki dżumy.

Epidemia dżumy

Historia mówi o trzech głównych epidemiach dżumy:

  • dżuma Justyniana (VI–VII w.), która wybuchła w Cesarstwie Bizantyńskim i przyczyniła się do zgonu ok. 40 proc. mieszkańców Konstantynopola, a następnie przeniosła się dalej w głąb Europy, gdzie zabiła ok. połowy jej populacji,
  • druga epidemia dżumy wybuchła w XIV wieku,
  • trzeci wybuch epidemii to lata 90. XIX wieku w Chinach, skąd dżuma dotarła do Indii.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nie opuszczasz deski, gdy spuszczasz wodę? To naprawdę duży błąd

Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?

Kobieta je hamburgera

GIS wycofał popularne produkty gotowe do spożycia. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę

Szkarlatyna / istock

Szkarlatyna (płonica) – jakie są objawy, jak wygląda leczenie?

koronawirus, transmisja koronawirusa

Dlaczego niektórzy roznoszą koronawirusa bardziej niż inni?

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Tężec / rawpixel

Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych

Kobieta na plaży

Mięsożerne bakterie – przecinkowce w Bałtyku. Pływanie w morzu jest niebezpieczne

Boczek

GIS wycofuje z Biedronki boczek wędzony. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę

Kobieta trzyma w dłoni ser w sklepie

GIS wycofał popularny ser. Powodem decyzji jest wykrycie obecności groźnej bakterii

Te przedmioty musisz regularnie wymieniać. A niektórych używasz przez lata

Arbuz, pomarańcze i spółka. Jedzenie, które koniecznie musisz umyć

Miejsca w domu, które musisz regularnie dezynfekować. Pamiętasz o tym?

Wiesz, które pomieszczenie w twoim mieszkaniu jest najbrudniejsze? Możesz być zaskoczona

Wszystkie produkty w twoim domu mają dobrą datę ważności? Sprawdź, które warto wymienić

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

59 Rivoli: skrzydlate kapelusze - sposób na koronawirusa

Galeria sztuki oferuje swoim gościom skrzydlate kapelusze, by przestrzegali zasad zachowania odległości

dezynfekcja rany

„Masz w apteczce jakieś maści i spreje z antybiotykami na rany? Super! Wywalaj” – radzi Pan Pielęgniarka

Kleszcze przenoszą boreliozę

Borelioza – objawy i leczenie. Jak zdiagnozować boreliozę?

5-miesięczny Dom Andrade wybudzony ze śpiączki

Chłopiec z koronawirusem wybudzony z trwającej ponad miesiąc śpiączki. „To cud, że go odzyskaliśmy”

społeczny dystans, izolacja społeczna

Brak dystansu społecznego wydłuża epidemię koronawirusa. Naukowcy obliczyli o ile

Płyn do płukania ust a ciśnienie krwi.

Co się stanie, gdy użyjesz płynu do płukania ust po ćwiczeniach?

Medycy w Barcelonie robią chorym na COVID-19 wycieczki na plażę

Na świeżym powietrzu po raz pierwszy od 14 kwietnia. Medycy w Barcelonie robią chorym na COVID-19 wycieczki na plażę

koronawirus SARS-CoV-2

Zmiany w zaleceniach dotyczących pacjentów z COVID-19. Chlorochina nie jest już rekomendowana w leczeniu podstawowym!

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

czereśnie

Zjadłaś robaczywe czereśnie i zastanawiasz się, czy to mogło ci zaszkodzić? Sprawdź, co mówi dietetyczka w tej sprawie