Przejdź do treści

Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?

Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Wybielanie zębów. Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Okres w czasie karmienia piersią/iStock
Okres w czasie karmienia piersią. Co jest normą a co powinno cię zaniepokoić?
Niemowlę leży na kocu
Połóż niemowlaka na boku. Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka
Matka z dzieckiem na łóżku
Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Moda na rezygnację z glutenu robi się coraz bardziej popularna. „Nie jem glutenu” – słyszysz od koleżanki z pracy. „Jestem na diecie bezglutenowej od kilku tygodni” – mówi ci przez telefon siostra. Może więc każdy powinien z niego zrezygnować? Wraz z ekspertem obaliliśmy mity.

Gluten – co to jest?

– To białko zbudowane z gluteniny i gliadyny. Występuje w pszenicy, jęczmieniu, życie i owsie. To ostatnie zboże jest specyficznym wyjątkiem. Nie jest bowiem zanieczyszczone glutenem, ale innymi zbożami. Takie zanieczyszczenie powstaje w czasie zbioru, przechowywania jak i transportu – wyjaśnia Joanna Skałecka, dietetyczka.

Gluten – w czym występuje?

Gluten występuje w pieczywie, makaronach, większości słodkich produktów, słonych przekąskach, piwie i różnych dodatkach żywnościowych. Istnieje także grupa produktów, w których producenci ukrywają gluten bardzo sprytnie. To między innymi: ryby w puszkach, dania z proszku, jogurty, mrożone warzywa i owoce, owoce suszone czy płatki śniadaniowe.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Gluten – objawy nietolerancji

W młodym wieku najczęstsze objawy nietolerancji na gluten pochodzą z jelit. To bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, spadek masy ciała. U osób dorosłych coraz częściej zauważa się pozajelitowe objawy: przewlekłe bóle głowy, depresja, bóle mięśniowe. Nie oznacza to jednak, że wymioty czy bóle brzucha po zjedzeniu makaronu z sosem zawsze oznaczają nietolerancję na gluten. Te objawy nie są charakterystyczne. – Dopiero badania endoskopowe i dalsza diagnostyka potrafią jednoznacznie stwierdzić chorobę. Na rynku istnieje obecnie wiele testów, lecz trudno tak naprawdę zweryfikować jakość takich badań – dodaje ekspertka.

Na nietolerancję glutenu dwa razy częściej niż mężczyźni chorują kobiety. W większym stopniu narażone są na to schorzenie także osoby z cukrzycą typu I oraz innymi wybranymi chorobami autoimmunologicznymi.

Gluten – kto powinien go unikać?

– Dieta bezglutenowa wskazana jest jedynie osobom z określonymi schorzeniami: celiakią, alergią na gluten, nietolerancją czy zespołem złego wchłaniania. Taka dieta wymaga szczególnej uwagi, by nie była uboga w żelazo, błonnik czy cynk – dodaje ekspertka. Dla tych osób gluten lub zboża zawierające gluten oraz produkty, które mogą być zanieczyszczone glutenem w czasie produkcji są absolutnie zabronione.

– Wówczas na etykiecie takich produktów widnieją komunikaty: „Produkt może zawierać śladowe ilości glutenu/pszenicy”, „Na terenie zakładu produkcyjnego stosowane są surowce glutenowe/pszenica”, „Produkt może być zanieczyszczony glutenem/pszenicą”. Podstawę diety mają stanowić produkty z licencjonowanym znakiem przekreślonego kłosa – wyjaśnia dietetyczka.

Czystek dobry na wszystko? Poznaj jego właściwości

Chcesz przejść na dietę bezglutenową bez dodatnich wyników badań na tę dolegliwość? Popełnisz tym samym wielki błąd. Zdrowy organizm nie potrzebuje rezygnacji z glutenu. Pomimo tego, wiele osób właśnie w ten sposób stara wyleczyć się z bólu głowy czy dolegliwości żołądkowych.

To wynik opublikowania w 2011 roku badań prof. Petera Gibsona. Gastroenterolog stwierdził bowiem, że gluten może odpowiadać za zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Z badań wynikało także, że problem z glutenem dotyczy co trzeciej osoby na świecie. Po kilku latach prof. Gibson odwołał to, co mówił. Zła sława glutenu nadal jednak krąży.

 

Nietolerancja glutenu a celiakia

Warto pamiętać, że nietolerancja glutenu a celiakia to dwa różne schorzenia, często mylone ze sobą. Celiakia, inaczej nazywana też chorobą trzewną, najczęściej jest warunkowana genetycznie. Charakteryzuje się zanikiem kosmków jelitowych. Cierpi na nią jedynie 1 proc. populacji. Jest nieuleczalna.

Nietolerancja na gluten nie jest łatwa do zdiagnozowania. Tak naprawdę specjaliści nie wiedzą, co ją wywołuje. Nadwrażliwość najczęściej nie prowadzi do uszkodzenia wyściółki jelita.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Joanna Skałecka
Joanna Skałecka
dietetyczka

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Celiakia a poronienie / istock

Celiakia a poronienie. Czy mają ze sobą coś wspólnego? Na nasze pytania odpowiada dr Dawid Serafin

orzeszki

Uczuleni na jedzenie

mąka ryżowa

Akcja bez glutenu: mąka ryżowa. Zrobisz z niej pyszne naleśniki, pudding i pierogi

Mąka jaglana / istock

Akcja bez glutenu: mąka jaglana

Badanie - testy wodorowe / istock

Podejrzewasz u siebie nietolerancję pokarmową? Wykonaj testy wodorowe

święta

Święta na bezglutenie

Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!

Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!

Celiakia / istockphoto

„Przykre jest to, że interniści i pediatrzy o celiakii mają nikłe pojęcie” – mówi 32-letnia Anna, której chorobę zdiagnozowano 10 lat temu

Bezglutenowe kluseczki z dyni na jesienny obiad. Wypróbuj ten przepis!

Gluten to puszka Pandory

„Nie przekonuję, żeby porzucić chleb, bo ten można wypiekać z najróżniejszych składników. Ale apeluję do niejedzenia współczesnej pszenicy i jej pochodnych!” – mówi Agnieszka Pająk, health coach

Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?

Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?

Trawa pszeniczna – zielony superfood

Trawa pszeniczna – zielony superfood

Pszeniczny brzuch – masz go?

Celiakia - przyczyny, objawy, leczenie

Celiakia – czym jest? Jakie daje objawy i jakie są sposoby jej leczenia?

Istockphoto.com

Podejrzewasz u siebie nietolerancję glutenu? Podpowiadamy, jak to sprawdzić

Jak czytać etykietki na chlebie

Niby banalne, ale mamy z tym problem. Jak czytać etykietki na chlebie?

Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować?

„Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować? – pyta (i odpowiada!) Monika Ciesielska, dietetyczka

Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

miska z warzywami

5 błędów, które popełniasz, gdy przechodzisz na dietę bezglutenową

problemy skórne na szyi

Czym jest choroba Duhringa? Jak się objawia? Czy da się ją wyleczyć?

Ryż na 3 sposoby. Przepisy na bezglutenowe dania z wykorzystaniem ryżu

Akcja bez glutenu: kasza jaglana

Kasza jaglana – bohaterka wszystkich bezglutenowców

Vegan, wege, gluten free, eko – żadne z tych słów nie jest synonimem słowa „zdrowe”. Doktor Ania o tym, co jeść i jak kupować

Bagietka, dżemy, jedzenie na stole

„Jestem na diecie bezglutenowej, bo chcę schudnąć”. Czy to jest zdrowe? Odpowiada dietetyczka Paulina Roziewska

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?