Przejdź do treści

Hipogonadyzm męski oraz żeński. Rodzaje, objawy i leczenie hipogonadyzmu

Młoda kobieta z hipogonadyzmem rozmawia z lekarką w gabinecie lekarskim.
Kzenon/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Zaburzenie funkcji narządów płciowych polegające na produkcji hormonów warunkujących cechy męskie lub żeńskie to hipogonadyzm. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje hipogonadyzmu: hipogonadotropowy oraz hipergonadotropowy. Stan ten wymaga leczenia w celu powrotu do pełni zdrowia oraz przywrócenia płodności (o ile jest to jeszcze możliwe).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Niedobór hormonów płciowych prowadzi do skrócenia życia oraz pogorszenia jego jakości, zaniku popędu seksualnego, zaburzeń tożsamości płciowej. Leczenie hipogonadyzmu męskiego i żeńskiego polega na suplementacji odpowiednio androgenów i estrogenów lub gonadotropin, a w przypadku chęci posiadania potomstwa – wspomagania rozrodu.

Co to jest hipogonadyzm?

Hipogonadyzm to termin medyczny odnoszący się do zaburzeń układu rozrodczego, zarówno męskiego, jak i żeńskiego. Choroba w zależności od płci prowadzi do dysfunkcji jajników lub jąder, a w konsekwencji do zahamowania rozwoju charakterystycznych dla danej płci cech, utraty płodności oraz zaburzenia życia seksualnego.

Wyróżniamy dwa rodzaje hipogonadyzmu:

  • hipogonadyzm hipogonadotropowy, spowodowany niedoborem hormonów gonadotropowych (przysadkowych) – luteiny (LH) oraz folikulotropiny (FSH), które mają za zadanie pobudzać produkcję oraz wydzielanie hormonów płciowych w gonadach;
  • hipogonadyzm hipergonadotropowy – stan, w którym dochodzi do nadmiernej produkcji hormonów gonadotropowych w celu pobudzenia produkcji androgenów oraz estrogenów. W wyniku bezpośrednich uszkodzeń narządów płciowych lub wad wrodzonych stężenie hormonów płciowych nie zwiększa się, co powoduje ciągły wzrost LH oraz FSH.

Przyczyn hipogonadyzmu jest wiele i są one różne w zależności od płci. Do zaburzeń pracy gonad może dojść niemal w każdym okresie życia: płodowym, przed dojrzewaniem płciowym, po jego zakończeniu oraz fizjologicznie w czasie andro- lub menopauzy.

Hipogonadyzm męski

Hipogonadyzm hipergonadotropowy u mężczyzn spowodowany jest chorobami genetycznymi, np. zespołem Klinefeltera, schorzeniami matki podczas ciąży, zapaleniem jąder we wczesnym okresie życia, wadami wrodzonymi, promieniowaniem lub chemioterapią w celu leczenia nowotworów. Często nie da się uchwycić przyczyny tego stanu.

Hipogonadyzm hipogonadotropowy u mężczyzn może być wynikiem: urazów, nowotworów pierwotnych i przerzutów, procesów zapalnych w obrębie czaszki, a także przewlekłego stresu, dopingu farmakologicznego, intensywnego wysiłku, schorzeń psychicznych oraz defektu genetycznego produkcji hormonów gonadotropowych.

Zaobserwowanie hipogonadyzmu (objawów z nim związanych) najłatwiejsze jest na etapie dojrzewania lub po jego zakończeniu, choć nie zawsze dolegliwości są widoczne. Dochodzi do zaniku lub braku rozwoju drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych męskich: prącia, moszny, nasieniowodów, owłosienia typu męskiego, męskiego rozłożenia tkanki mięśniowej, proporcji ciała, niskiej barwy głosu, jabłka Adama.

Zobacz także

Hipogonadyzm u kobiet

Hipogonadyzm hipogonadotropowy u kobiet można podzielić na pierwotny oraz wtórny. Pierwotny fizjologicznie występuje w okresie przedpokwitaniowym. Inne przyczyny obejmują choroby genetyczne, mutacje oraz niedobory hormonów gonadotropowych. Hipogonadyzm hipogonadotropowy wtórny powstaje w wyniku uszkodzeń podwzgórza lub przysadki, anoreksji, nadmiernego wysiłku fizycznego, często przyczyna nie jest poznana.

Hipogonadyzm hipergonadotropowy może powstać w wyniku chorób genetycznych (zespół Turnera, zespół Swyera, dysgenezje gonad), niedoborów enzymatycznych, chorób nadnerczy, uszkodzenia jajników.

Hipogonadyzm u kobiet objawia się brakiem drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych żeńskich. Narządy płciowe zewnętrzne oraz wewnętrzne, w tym macica i jajowody, nie są prawidłowo wykształcone. Brak jest owłosienia typu żeńskiego, nie poszerzają się biodra. Najbardziej widoczne jest zaburzenie miesiączkowania: krwawienie w okresie pokwitania może nie wystąpić, natomiast w przypadku rozwoju hipogonadyzmu w późniejszym czasie dochodzi niekiedy do wtórnego zatrzymania okresu.

Hipogonadyzm – leczenie

Leczenie hipogonadyzmu hipogonadotropowego polega na podawaniu hormonów płciowych – androgenów lub estrogenów. W niektórych przypadkach terapia zapobiega równocześnie innym objawom niezwiązanym z płcią, np. osteoporozie. Niestety często nie jest możliwe w taki sposób przywrócenie płodności. W celu poczęcia potomstwa należy wówczas skorzystać z zaawansowanych technik wspomagania rozrodu.

We wczesnym leczeniu hipogonadyzmu wtórnego zastosowanie mają hormony gonadotropowe. Schorzenie wykryte w okresie pokwitania pozwala na zastosowanie indukcji spermatogenezy u mężczyzn oraz wywołanie miesiączkowania u kobiet.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Bręborowicz G. Położnictwo i ginekologia, tom 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016
Mędraś M. Leczenie hipogonadyzmu męskiego, Przegląd Urologiczny 2007/5 (45)

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej