Przejdź do treści

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Hormony płciowe mają ogromny wpływ na ludzki organizm. Bardzo istotna jest ich równowaga, którą określa się mianem „homeostazy”. Zdarza się jednak, że zostaje ona zachwiana, co z kolei sprawia, że pojawiają się różnego rodzaju zaburzenia hormonalne. Co warto wiedzieć na ten temat?

Hormony płciowe – czym są?

Hormony płciowe to typ hormonów, które występują zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Zdecydowana większość pojawia się u obu płci, jednak różnią się one u nich swoją rolą oraz stężeniem. Hormony wpływają na prawidłowy rozwój cech płciowych, a także odpowiednie funkcjonowanie w zakresie zdrowia reprodukcyjnego. U reprezentantek płci żeńskiej regulują również przebieg cyklu miesiączkowego.

Żeńskie hormony płciowe

U kobiet występują następujące hormony płciowe:

  • estrogeny,
  • progesteron,
  • prolaktyna,
  • androgeny,
  • FSH (folikulotropina),
  • LH (lutropina).

Męskie hormony płciowe

W przypadku mężczyzn do hormonów płciowych zalicza się:

  • testosteron,
  • inne hormony androgenowe,
  • prolaktynę,
  • progesteron,
  • estrogeny,
  • FSH (folikulotropinę),
  • LH (lutropinę).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Lekarz endokrynolog bada pacjentkę

FSH – normy, badania

FSH to hormon folikulotropowy, produkowany przez przysadkę mózgową. W przypadku kobiet, wraz z hormonem luteinizującym (LH), stymuluje on jajniki do syntezy estrogenów oraz wytwarzania dojrzewających pęcherzyków jajnikowych. FSH odpowiada także za zgodne z poszczególnymi fazami cyklu zmiany, które zachodzą w obrębie endometrium. Natomiast u mężczyzn odpowiedzialny ów hormon jest za odpowiednie funkcjonowanie jąder oraz produkcję plemników.

Badania FSH zleca się w przypadku podejrzeń niepłodności u kobiet i mężczyzn. Co więcej, wykonuje się je również wtedy, gdy dojrzewanie u dzieci jest wyraźnie opóźnione.

Jaka jest norma FSH u mężczyzn i kobiet? U przedstawicieli płci męskiej, którzy przeszli przez okres dojrzewania, powinna kształtować się na poziomie od ok. 4 do 25 mIU/ml.  Nieco inaczej wygląda to w przypadku kobiet, gdzie normy zależą od fazy cyklu i wynoszą:

  • w fazie folikularnej – poniżej 12 mIU/ml,
  • w fazie owulacyjnej – 20 – 90 mIU/ml,
  • w fazie lutealnej – poniżej 10 mIU/ml.

U kobiet w ciąży stężenie FSH jest śladowe lub nieoznaczalne. Jaki wynik FSH świadczy o menopauzie? Cóż, wówczas wynosi on od ok. 40 do 250 mIU/ml.

Probówka krwi, a nad nią napis progesteron

Progesteron – normy, badania

Progesteron to hormon posiadający budowę steroidową. To jeden z najważniejszych hormonów żeńskich, choć występuje także u mężczyzn. Produkowany jest przez nadnercza, łożysko podczas ciąży oraz ciałko żółte w fazie owulacji. Stężenie tego hormonu zaczyna wzrastać na dzień przed owulacją, dzięki czemu można określić jej początek.

Badanie progesteronu pozwala monitorować czynność ciałka żółtego, a także ocenić funkcje wydzielnicze łożyska podczas ciąży. Co więcej, umożliwia wykrywanie niektórych guzów oraz torbieli jajnika. Ponadto, w połączeniu z badaniem na obecność beta-hCG we krwi, umożliwia wykrywanie ciąży pozamacicznej.

Kiedy badać progesteron? Najczęściej oznacza się jego poziom podczas leczenia niepłodności, problemów z zajściem w ciążę. Niektóre kobiety codziennie sprawdzają poziom progesteronu, aby być na bieżąco ze swoim cyklem menstruacyjnym – wiedza na ten temat pomaga w staraniach o dziecko. Zbadać progesteron należy także wtedy, gdy istnieje ryzyko poronienia i wspomnianej już ciąży pozamacicznej.

Normy progesteronu u kobiet zależą o fazy cyklu miesiączkowego i wyglądają tak:

  • faza folikularna − 0,28–0,72 ng/ml,
  • faza okołoowulacyjna – 0,64–1,63 ng/ml,
  • faza lutealna 4,71–18,0 ng/ml.

Jeśli chodzi o progesteron w ciąży, powinien on kształtować się na następującym poziomie:

  • I trymestr − 11,0–44,3 ng/ml,
  • II trymestr − 25,4–83,3 ng/ml
  • III trymestr − 58,7–214 ng/ml.

U reprezentantów płci męskiej normy wynoszą 02-1,38 ng/ml.

tabletki podłużne i okrągłe

Estrogen – normy, działania

Co to jest estrogen? To hormon steroidowy, który występuje w organizmie w większej ilości, dlatego mówimy raczej o „estrogenach” niż „estrogenie”. Do grupy tej zaliczamy estriol, estradiol, jak również i estron. Odpowiadają one u kobiet za rozwój cech płciowych oraz libido, wpływają też na rozwój gruczołów płciowych oraz macicy. Wraz z progesteronem regulują one cykl miesiączkowy. Ich rola u mężczyzn jest nieco inna, ponieważ wpływają u nich na metabolizm kostny oraz wzrost organizmu, ale także popęd płciowy i dojrzewanie plemników.

Badanie estrogenów zleca się, gdy widoczne są objawy zaburzeń hormonalnych, a więc brak okresu (przez dłuższy czas) lub nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych. Wskazane jest ono również przy zaburzeniach funkcji jajników, osteoporozie, zbyt wczesnym dojrzewaniu płciowym, a także nagłych zmianach masy ciała i wyglądu skóry.

U kobiet, które nie są w ciąży, normy estrogenów prezentują się następująco:

  • faza pęcherzykowa – 84 – 970 pg/ml,
  • faza owulacji – ok. 13 – 330 pg/ml,
  • faza lutealna – ok. 73 – 200 pg/ml.

Jeśli chodzi o kobiety po menopauzie, normy wynoszą 20–30 pg/ml.

Jeszcze inaczej wygląda prawidłowe stężenie estrogenów u kobiet w ciąży, w zależności od trymestru:

  • I trymestr − 188 – 2497 pg/ml,
  • II trymestr − 1278 – 7192 pg/ml,
  • III trymestr − 1278 – 7192 pg/ml.

U mężczyzn normy estrogenu wynoszą z kolei 11,2 – 50,4 pg/ml.

Jakie są objawy nadmiaru estrogenów? Oto niektóre z nich:

  • osłabione libido,
  • nieregularne miesiączki,
  • spuchnięte i wrażliwe piersi,
  • huśtawki nastrojów,
  • wzrost masy ciała,
  • zimne dłonie i stopy,
  • wypadanie włosów.

Objawy niedoboru estrogenu to z kolei m.in.:

  • złe samopoczucie,
  • problemy ze snem,
  • nieustanne zmęczenie,
  • kołatanie serca,
  • problemy z koncentracją.
  • suchość oczu, skóry, pochwy.
Olga Kamińska

Testosteron – normy, badania

W przypadku męskich hormonów na pierwszy plan wysuwa się testosteron. Jest to hormon steroidowy, który w pewien sposób kształtuje męskość i uczestniczy we wzroście masy oraz budowie mięśni. Ma również związek z rozwojem narządów płciowych oraz układu rozrodczego. Powoduje on rozwój takich cech płciowych, jak owłosienie ciała czy niski tembr głosu. Wpływa również na libido, utrzymywanie prawidłowych funkcji seksualnych, odwagę oraz chęć rywalizacji. Do produkcji testosteronu dochodzi za sprawą komórek Leydiga (które zlokalizowane są w jądrach), pod wpływem stymulacji z przysadki mózgowej.

Czasem konieczne jest badanie testosteronu. Pozwala ono ocenić ewentualną dysfunkcję jąder, a także rozróżnić ich pierwotną lub wtórną niewydolność. Tego rodzaju dolegliwości związane są z zaburzeniami czynności wydzielniczych jąder, co z kolei powoduje obniżenie stężenia testosteronu w organizmie. Może to doprowadzić do niepłodności oraz rozwoju wielu różnych schorzeń. Zbyt wysoki poziom tego hormonu zwiększa z kolei ryzyko raka prostaty, udaru mózgu, zawału serca oraz miażdżycy tętnic.

Normy testosteronu zależą od wieku i płci. Powinny one wynosić:

  • u mężczyzn – 9,0 – 34,7 nmol/l (260 – 1000 ng/dl),
  • u kobiet – 0,52 – 2,43 nmol/l (15 – 70 ng/dl).

Należy też zaznaczyć, że u mężczyzn dopiero na poziomie poniżej 8 nmol/l zaleca się substytucję, czyli uzupełnienie tego hormonu środkami farmakologicznymi.

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5120618/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5286723/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

Okres się spóźnia?

Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Dwie osoby siedzą na kanapie i rozmawiają

Zidentyfikowano hormon, który może poprawić funkcje poznawcze u osób z zespołem Downa

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

×