Przejdź do treści

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – jakie są objawy choroby? Leczenie i profilaktyka

Żółty stetoskop ułożony w formę wykresu ekg i czerwone serce na niebieskim tle.
Fot. v_l/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uśmiechnięte dziewczyny
5 rzeczy, za które polubią cię inni. Sprawdź, co radzi psycholog Tomasz Wojtoń
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza

Zapalenie wsierdzia to stan zapalny, który obejmuje struktury znajdujące się wewnątrz serca. Jego przyczyną jest zakażenie bakteryjne lub grzybicze. Początkowe objawy są niecharakterystyczne, co utrudnia postawienie jednoznacznej diagnozy. Powikłania choroby są poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wsierdzie jest wewnętrzną warstwą serca. Stanowi je błona łącznotkankowa, która pokrywa przedsionki i komory serca, zastawki, a także wyściela wnętrze naczyń krwionośnych. W wyniku zakażenia drobnoustrojami, które rozprzestrzenia się przez krew, może dojść do infekcyjnego zapalenia wsierdzia, najczęściej w obrębie zastawek. Szacuje się, że 15% przypadków choroby stanowią zakażenia szpitalne, dlatego u pacjentów poddawanych inwazyjnym zabiegom stosuje się profilaktyczną antybiotykoterapię.

Co to jest zapalenie wsierdzia?

Infekcyjne zapalenie wsierdzia (IZW) to nabyty stan patologiczny struktur serca, który został wywołany przez zakażenie drobnoustrojami obecnymi we krwi. Stan zapalny może obejmować: zastawki, komory, przedsionki, duże naczynia krwionośne oraz ciała obce znajdujące się w obrębie serca: sztuczne zastawki, elektrody rozrusznika serca i cewniki donaczyniowe. Zapalenie wsierdzia klasyfikuje się ze względu na:

  • nawroty choroby: nawrotowe lub przetrwałe,
  • lokalizację: wsierdzie ścienne, zastawka (aortalna, trójdzielna, mitralna),
  • czynnik etiologiczny: bakterie, grzyby,
  • patologię: zajęcie zastawki własnej lub sztucznej.

Przyczyny zapalenia wsierdzia

Przyczyną infekcyjnego zapalenia wsierdzia jest krwiopochodne zakażenie drobnoustrojami. Za ponad 90% przypadków choroby odpowiadają bakterie z rodziny paciorkowców, gronkowców, pneumokoki, enterokoki, dwoinka rzeżączki, a także stanowiące naturalną florę jamy ustnej. Zdecydowanie rzadziej są to infekcje grzybicze (Candida albicans lub Aspergillus). U części chorych niemożliwe jest zidentyfikowanie czynnika, który wywołał zakażenie. Do zakażenia krwi przez drobnoustroje dochodzi w wyniku naruszenia ciągłości skóry i błon śluzowych. Zwykle ma to miejsce podczas wykonywania operacji chirurgicznych w obrębie klatki piersiowej, jamy brzusznej, układu moczowego. Duże ryzyko infekcji istnieje podczas zabiegów stomatologicznych w obrębie dziąseł i przestrzeni okołozębowej. Do zajęcia struktur serca przez patogeny dochodzi w momencie ich uszkodzenia, dlatego na wystąpienie bakteryjnego zapalenia wsierdzia narażone są w szczególności osoby, które:

  • przebyły chorobę reumatyczną,
  • mają wrodzone lub nabyte wady serca i zastawek,
  • chorują na kardiomiopatię przerostową,
  • przebyły zabieg wymiany zastawki,
  • mają wszczepiony kardiowerter-defibrylator lub elektrody stymulatora serca,
  • mają cewniki w żyłach centralnych.

Do innych czynników ryzyka zalicza się: obniżenie odporności, podeszły wiek, choroby nowotworowe, nieprawidłową higienę jamy ustnej, a także dożylne zażywanie narkotyków. Zapalenie wsierdzia u dzieci powstaje najczęściej w przypadku ubytku w przegrodzie międzykomorowej, siniczych wad serca (tetralogia Fallota, wady związane z dużymi naczyniami krwionośnymi).

Zobacz także

Objawy zapalenia wsierdzia

Pierwsze objawy infekcyjnego zapalenia wsierdzia wiążą się z ogólnoustrojowym zakażeniem organizmu. Nie są one więc charakterystyczne dla tej wady, co może opóźnić jej rozpoznanie. Zalicza się do nich:

  • ogólne osłabienie,
  • podwyższoną temperaturę ciała,
  • dreszcze i nadmierne pocenie się,
  • bóle mięśni i stawów,
  • ból głowy,
  • brak apetytu, utratę masy ciała,
  • ból w klatce piersiowej,
  • ból pleców,
  • nudności i wymioty.

Wraz z rozwojem choroby pojawiają się inne objawy, które mogą wskazywać na bakteryjne zapalenie wsierdzia. Zależą one od części serca, która jest objęta procesem patologicznym:

  • lewa strona serca – objawy zatorowości (szybkie męczenie się, nietolerancja wysiłku, wybroczyny na skórze),
  • prawa strona serca – duszność, kaszel, niekiedy także krwioplucie.

Leczenie zapalenia wsierdzia

Leczenie zapalenia wsierdzia prowadzone jest w warunkach szpitalnych. Polega na dożylnym stosowaniu antybiotyków, zwykle przez 4–6 tygodni. Lek dobiera się na podstawie wykonanego posiewu krwi i antybiogramu. Ponadto włącza się profilaktykę przeciwgrzybiczą, która trwa minimum 2 tygodnie. Jeżeli choroba nie reaguje na terapię lub uszkodzenia są zbyt duże, konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Rokowania w zapaleniu wsierdzia zależą od czynnika, który wywołał zakażenie, stanu ogólnego chorego, jego wieku, a także czasu, jaki upłynął od zakażenia do postawienia diagnozy i wdrożenia leczenia. Szansa na przeżycie 10 lat wynosi ponad 60%. Nieleczona choroba prowadzi do śmierci. Do najczęstszych powikłań zapalenia wsierdzia zalicza się:

  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • uszkodzenie zastawek serca,
  • niewydolność serca,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zatory obwodowe.

Profilaktykę zapalenia wsierdzia stosuje się u pacjentów z grupy ryzyka przed zabiegami chirurgicznymi i stomatologicznymi. Polega ona na podaniu antybiotyku.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?