Przejdź do treści

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – jakie są objawy choroby? Leczenie i profilaktyka

Żółty stetoskop ułożony w formę wykresu ekg i czerwone serce na niebieskim tle.
Fot. v_l/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
10 rzeczy, które możesz zrobić, aby łatwiej osiągnąć orgazm
Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć
zakochana para
„Nieszczerość tylko pozornie oszczędza komuś przykrości. W rzeczywistości dostarcza jej w nadmiarze, ale z opóźnionym zapłonem”. O szczerości w relacjach rozmawiamy z psycholog Katarzyną Łapińską
Desery
Szefowie kuchni kontra rak piersi. Pink Pudding Challenge promuje zdrowe jedzenie i zapobiega nowotworom
młoda kobieta w czarnych ciuchach stoi na scenie podczas konferencji tedx
„Rak szyjki macicy jest winą chorej” – mocne słowa artystki, której choroba zmieniła życie
„Cała prawda o programie SZMATA 4+” – obrzydliwy mem, który uderza we wszystkie matki

Zapalenie wsierdzia to stan zapalny, który obejmuje struktury znajdujące się wewnątrz serca. Jego przyczyną jest zakażenie bakteryjne lub grzybicze. Początkowe objawy są niecharakterystyczne, co utrudnia postawienie jednoznacznej diagnozy. Powikłania choroby są poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Wsierdzie jest wewnętrzną warstwą serca. Stanowi je błona łącznotkankowa, która pokrywa przedsionki i komory serca, zastawki, a także wyściela wnętrze naczyń krwionośnych. W wyniku zakażenia drobnoustrojami, które rozprzestrzenia się przez krew, może dojść do infekcyjnego zapalenia wsierdzia, najczęściej w obrębie zastawek. Szacuje się, że 15% przypadków choroby stanowią zakażenia szpitalne, dlatego u pacjentów poddawanych inwazyjnym zabiegom stosuje się profilaktyczną antybiotykoterapię.

Co to jest zapalenie wsierdzia?

Infekcyjne zapalenie wsierdzia (IZW) to nabyty stan patologiczny struktur serca, który został wywołany przez zakażenie drobnoustrojami obecnymi we krwi. Stan zapalny może obejmować: zastawki, komory, przedsionki, duże naczynia krwionośne oraz ciała obce znajdujące się w obrębie serca: sztuczne zastawki, elektrody rozrusznika serca i cewniki donaczyniowe. Zapalenie wsierdzia klasyfikuje się ze względu na:

  • nawroty choroby: nawrotowe lub przetrwałe,
  • lokalizację: wsierdzie ścienne, zastawka (aortalna, trójdzielna, mitralna),
  • czynnik etiologiczny: bakterie, grzyby,
  • patologię: zajęcie zastawki własnej lub sztucznej.

Przyczyny zapalenia wsierdzia

Przyczyną infekcyjnego zapalenia wsierdzia jest krwiopochodne zakażenie drobnoustrojami. Za ponad 90% przypadków choroby odpowiadają bakterie z rodziny paciorkowców, gronkowców, pneumokoki, enterokoki, dwoinka rzeżączki, a także stanowiące naturalną florę jamy ustnej. Zdecydowanie rzadziej są to infekcje grzybicze (Candida albicans lub Aspergillus). U części chorych niemożliwe jest zidentyfikowanie czynnika, który wywołał zakażenie. Do zakażenia krwi przez drobnoustroje dochodzi w wyniku naruszenia ciągłości skóry i błon śluzowych. Zwykle ma to miejsce podczas wykonywania operacji chirurgicznych w obrębie klatki piersiowej, jamy brzusznej, układu moczowego. Duże ryzyko infekcji istnieje podczas zabiegów stomatologicznych w obrębie dziąseł i przestrzeni okołozębowej. Do zajęcia struktur serca przez patogeny dochodzi w momencie ich uszkodzenia, dlatego na wystąpienie bakteryjnego zapalenia wsierdzia narażone są w szczególności osoby, które:

  • przebyły chorobę reumatyczną,
  • mają wrodzone lub nabyte wady serca i zastawek,
  • chorują na kardiomiopatię przerostową,
  • przebyły zabieg wymiany zastawki,
  • mają wszczepiony kardiowerter-defibrylator lub elektrody stymulatora serca,
  • mają cewniki w żyłach centralnych.

Do innych czynników ryzyka zalicza się: obniżenie odporności, podeszły wiek, choroby nowotworowe, nieprawidłową higienę jamy ustnej, a także dożylne zażywanie narkotyków. Zapalenie wsierdzia u dzieci powstaje najczęściej w przypadku ubytku w przegrodzie międzykomorowej, siniczych wad serca (tetralogia Fallota, wady związane z dużymi naczyniami krwionośnymi).

Zobacz także

Objawy zapalenia wsierdzia

Pierwsze objawy infekcyjnego zapalenia wsierdzia wiążą się z ogólnoustrojowym zakażeniem organizmu. Nie są one więc charakterystyczne dla tej wady, co może opóźnić jej rozpoznanie. Zalicza się do nich:

  • ogólne osłabienie,
  • podwyższoną temperaturę ciała,
  • dreszcze i nadmierne pocenie się,
  • bóle mięśni i stawów,
  • ból głowy,
  • brak apetytu, utratę masy ciała,
  • ból w klatce piersiowej,
  • ból pleców,
  • nudności i wymioty.

Wraz z rozwojem choroby pojawiają się inne objawy, które mogą wskazywać na bakteryjne zapalenie wsierdzia. Zależą one od części serca, która jest objęta procesem patologicznym:

  • lewa strona serca – objawy zatorowości (szybkie męczenie się, nietolerancja wysiłku, wybroczyny na skórze),
  • prawa strona serca – duszność, kaszel, niekiedy także krwioplucie.

Leczenie zapalenia wsierdzia

Leczenie zapalenia wsierdzia prowadzone jest w warunkach szpitalnych. Polega na dożylnym stosowaniu antybiotyków, zwykle przez 4–6 tygodni. Lek dobiera się na podstawie wykonanego posiewu krwi i antybiogramu. Ponadto włącza się profilaktykę przeciwgrzybiczą, która trwa minimum 2 tygodnie. Jeżeli choroba nie reaguje na terapię lub uszkodzenia są zbyt duże, konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Rokowania w zapaleniu wsierdzia zależą od czynnika, który wywołał zakażenie, stanu ogólnego chorego, jego wieku, a także czasu, jaki upłynął od zakażenia do postawienia diagnozy i wdrożenia leczenia. Szansa na przeżycie 10 lat wynosi ponad 60%. Nieleczona choroba prowadzi do śmierci. Do najczęstszych powikłań zapalenia wsierdzia zalicza się:

  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • uszkodzenie zastawek serca,
  • niewydolność serca,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zatory obwodowe.

Profilaktykę zapalenia wsierdzia stosuje się u pacjentów z grupy ryzyka przed zabiegami chirurgicznymi i stomatologicznymi. Polega ona na podaniu antybiotyku.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Tabletki na drewnianej dużej łyżce

Neuroleptyki – wskazania, rodzaje oraz działanie leków przeciwpsychotycznych. Jakie zaburzenia się nimi leczy?

Olulista wykonuje pacjentce badanie okulistyczne

Zwyrodnienie plamki żółtej – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie schorzenia?

Lekarz pokazuje mężczyźnie zdjęcie rentgenowskie kręgoslupa

Zwyrodnienie kręgosłupa – obraz choroby, przyczyny i leczenie. Jakimi ćwiczeniami można spowolnić rozwój choroby?

Wykrzywione dłonie starszej kobiety

Jak wygląda choroba zwyrodnieniowa stawów, czyli osteoartroza wielostawowa, gonartroza, koksartroza i inne

Kobieta w szarej bluzce leży na łóżku z termoforem

Jaka jest przyczyna tworzenia się skrzepów podczas okresu i o czym to świadczy? Czy okres ze skrzepami jest groźny?

Kobieta stoi przed lustrem i trzyma się jedną ręką za skroń, a drugą pod okiem

Neuropatia obwodowa – jakie są jej przyczyny i objawy? Leczenie obwodowych bólów neuropatycznych

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Co to jest niedodma płuc? Objawy, diagnostyka obrazowa, leczenie. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia

oko kobiety wpisane w różne algorytmy

Irydologia, czyli czytanie zdrowia z oczu. Na czym polega ta metoda i gdzie wykonać takie badanie?

Kobieta cierpiąca na otosklerozę podczas badania laryngologicznego.

Otoskleroza – leczenie operacyjne i zachowawcze, objawy choroby

Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Co oznacza ciągły szum w głowie? Przyczyny i postępowanie lecznicze

Dwóch lekarzy za pomocą przyrządów chirurgicznych wykonuje operację

Osteotomia – w czym kryje się sekret zabiegu chirurgicznego? Jakie są wskazania do rekonstrukcji kości i stawów?

Lekaż badający dłoń pokrytą brodawkami płaskimi.

Czym są brodawki płaskie? Jakie są przyczyny powstawania oraz jakie są sposoby ich leczenia?