Przejdź do treści

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię
Fot. Ulia Koltyrina / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kawa
„Jeśli jest godzina 13, masz już za sobą dwie filiżanki kawy i czekasz aż twoja herbata wystygnie, to sygnał, że przesadzasz”. O tym, jaka jest bezpieczna dawka kawy, mówi internistka
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.
Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca

Hipernatremią określa się stan nadmiaru sodu w organizmie, który powoduje wiele schorzeń, w tym nadciśnienie i zaburzenia pracy serca. Nieleczona poważnie zagraża zdrowiu, a nawet życiu. O nieprawidłowym działaniu gospodarki sodowej organizmu mówimy, kiedy stężenie pierwiastka we krwi przekracza 145 mmol/l.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Sód jest jednym z najważniejszych pierwiastków występujących w organizmie. Razem z chlorem i potasem dba o równowagę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową organizmu. Chroni przed odwodnieniem, reguluje ciśnienie krwi i wspomaga pracę serca. Wpływa na zachowanie prawidłowych objętości płynu międzykomórkowego i osmolalność osocza. Odgrywa ogromną rolę w przekaźnictwie impulsów nerwowych i wspomaga pracę enzymów organów wewnętrznych.

Hipernatremia – przyczyny choroby

Sód jest niezbędny do życia i zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nawet najmniejsze odchylenia od przyjętej normy i pojawienie się hipernatremii skutkują pogorszeniem się zdrowia, mogą nawet zagrażać życiu.

Rozwojowi hipernatremii sprzyja wiele czynników. Nadmiar sodu towarzyszy chorującym na cukrzycę, nadczynność tarczycy i osobom mającym przewlekłe problemy z pęcherzem. Stan ten jest również wynikiem utrzymującej się ostrej biegunki i wymiotów, w których wyniku organizm pozbywa się w nadmiarze czystej wody. Jednak najczęstszą przyczyną zbyt dużego stężenia sodu w organizmie jest dieta. Bogata w produkty przetworzone z dużą zawartością glutaminianu sodu, w połączeniu ze znikomym nawadnianiem organizmu, może bezpośrednio prowadzić do rozwoju hipernatremii. Sprzyjają temu pokarmy nasycone jonami sodu – mrożone dania, chipsy, produkty typu fast food, wędliny, wędzone ryby, żółte sery, zupy i sosy w proszku.

Glutaminian sodu jest passé!

Hipernatremia – objawy schorzenia

Nadmiar sodu w organizmie określany terminem hipernatremii ma miejsce, kiedy jego stężenie przekroczy 145 mmol/l. Objawy, jakie powoduje, są łatwe do odczytania i przeprowadzenia trafnej diagnozy. Intensywność ich występowania zależy od czasu trwania i poziomu stężenia sodu w organizmie.

Jakie objawy towarzyszą hipernatremii?

  • osłabienie i bolesność mięśni,
  • senność,
  • znużenie i chroniczny brak energii,
  • zmęczenie,
  • kołatanie serca,
  • rozdrażnienie,
  • mdłości,
  • nadmierna suchość w ustach,
  • wzmożone pragnienie,
  • bóle głowy,
  • wysokie ciśnienie krwi: >145/95 mmHg.

Przebieg hipernatremii

Hipernatremia w zależności od utraty wody i stężenia elektrolitów może przybierać różny przebieg z mniej lub bardziej nasilającymi się objawami. W ostrych stanach oprócz silnych wymiotów i biegunki obserwuje się również utratę wody przez skórę (nadmierna potliwość). Prowadzi to do odwodnienia komórkowego i pozakomórkowego. Łagodniejsze formy hipernatremii mają przebieg na poziomie komórkowym i związane są z nieprawidłową dietą i stopniową utratą wody przez organizm.

Diagnostyka przewiduje rozpoznanie trzech postaci hipernatremii, z których każda charakteryzuje się innym rozpoznaniem:

  • hipernatremia hipowolemiczna – ma miejsce, kiedy dochodzi do znacznego spadku wody w stosunku do sodu, którego stężenie z kolei wzrasta; towarzyszy ostrym chorobom nerek,
  • hipernatremia normowolemiczna – łagodna postać, która polega na ubytku wody bez ubytku sodu; towarzyszy złej diecie, chorobom nerek i pęcherza, moczówce prostej i polekowej,
  • hipernatremia hiperwolemiczna – dochodzi do niej w wyniku przewodnienia organizmu zarówno wodą, jak i elektrolitami, w tym jonami sodu.

Zobacz także

Hipernatremia leczenie zaburzeń gospodarki sodowej organizmu

Nieleczona hipernatremia prowadzi do odkładania się kamieni w nerkach i sprzyja powstawaniu chorób układu moczowego. Ponadto powoduje szereg komplikacji związanych z pojawieniem się chorób układu krążenia. Zbyt wysokie stężenie jonów sodu w żołądku sprzyja powstawaniu wrzodów żołądka i niszczy jego wewnętrzne ściany, co z kolei może przyczyniać się do rozwoju raka żołądka.

Leczenie hipernatremii polega na uzupełnieniu płynów z małą zawartością sodu. Płyny muszą być podawane w regularnych i stałych odstępach czasu i nie powinny przekraczać jednorazowo 0,5 l. W cięższych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie środków farmakologicznych, które pomogą w usunięciu nadmiaru sodu z organizmu. Istotną rolę w procesie leczenia ma właściwa dieta niskosodowa, która w naturalny sposób obniża ciśnienie krwi. Powinna być ułożona w porozumieniu z lekarzem, który wskaże, jakich produktów chory powinien szczególnie unikać. Warto zwrócić się o pomoc do dietetyka, który doradzi, jak przygotowywać zbilansowane i energetyczne posiłki pozbawione nadmiaru soli.

Według Światowej Organizacji Zdrowia dzienna, bezpieczna dawka soli nie powinna przekraczać 5 g (płaska łyżeczka). Ilość ta zawiera sól w stanie sypkim, jak i porcje dodawane do żywności gotowej czy podczas przyrządzania posiłków.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?