Przejdź do treści

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię
Fot. Ulia Koltyrina / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Hipernatremią określa się stan nadmiaru sodu w organizmie, który powoduje wiele schorzeń, w tym nadciśnienie i zaburzenia pracy serca. Nieleczona poważnie zagraża zdrowiu, a nawet życiu. O nieprawidłowym działaniu gospodarki sodowej organizmu mówimy, kiedy stężenie pierwiastka we krwi przekracza 145 mmol/l.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Sód jest jednym z najważniejszych pierwiastków występujących w organizmie. Razem z chlorem i potasem dba o równowagę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową organizmu. Chroni przed odwodnieniem, reguluje ciśnienie krwi i wspomaga pracę serca. Wpływa na zachowanie prawidłowych objętości płynu międzykomórkowego i osmolalność osocza. Odgrywa ogromną rolę w przekaźnictwie impulsów nerwowych i wspomaga pracę enzymów organów wewnętrznych.

Hipernatremia – przyczyny choroby

Sód jest niezbędny do życia i zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nawet najmniejsze odchylenia od przyjętej normy i pojawienie się hipernatremii skutkują pogorszeniem się zdrowia, mogą nawet zagrażać życiu.

Rozwojowi hipernatremii sprzyja wiele czynników. Nadmiar sodu towarzyszy chorującym na cukrzycę, nadczynność tarczycy i osobom mającym przewlekłe problemy z pęcherzem. Stan ten jest również wynikiem utrzymującej się ostrej biegunki i wymiotów, w których wyniku organizm pozbywa się w nadmiarze czystej wody. Jednak najczęstszą przyczyną zbyt dużego stężenia sodu w organizmie jest dieta. Bogata w produkty przetworzone z dużą zawartością glutaminianu sodu, w połączeniu ze znikomym nawadnianiem organizmu, może bezpośrednio prowadzić do rozwoju hipernatremii. Sprzyjają temu pokarmy nasycone jonami sodu – mrożone dania, chipsy, produkty typu fast food, wędliny, wędzone ryby, żółte sery, zupy i sosy w proszku.

Glutaminian sodu jest passé!

Hipernatremia – objawy schorzenia

Nadmiar sodu w organizmie określany terminem hipernatremii ma miejsce, kiedy jego stężenie przekroczy 145 mmol/l. Objawy, jakie powoduje, są łatwe do odczytania i przeprowadzenia trafnej diagnozy. Intensywność ich występowania zależy od czasu trwania i poziomu stężenia sodu w organizmie.

Jakie objawy towarzyszą hipernatremii?

  • osłabienie i bolesność mięśni,
  • senność,
  • znużenie i chroniczny brak energii,
  • zmęczenie,
  • kołatanie serca,
  • rozdrażnienie,
  • mdłości,
  • nadmierna suchość w ustach,
  • wzmożone pragnienie,
  • bóle głowy,
  • wysokie ciśnienie krwi: >145/95 mmHg.

Przebieg hipernatremii

Hipernatremia w zależności od utraty wody i stężenia elektrolitów może przybierać różny przebieg z mniej lub bardziej nasilającymi się objawami. W ostrych stanach oprócz silnych wymiotów i biegunki obserwuje się również utratę wody przez skórę (nadmierna potliwość). Prowadzi to do odwodnienia komórkowego i pozakomórkowego. Łagodniejsze formy hipernatremii mają przebieg na poziomie komórkowym i związane są z nieprawidłową dietą i stopniową utratą wody przez organizm.

Diagnostyka przewiduje rozpoznanie trzech postaci hipernatremii, z których każda charakteryzuje się innym rozpoznaniem:

  • hipernatremia hipowolemiczna – ma miejsce, kiedy dochodzi do znacznego spadku wody w stosunku do sodu, którego stężenie z kolei wzrasta; towarzyszy ostrym chorobom nerek,
  • hipernatremia normowolemiczna – łagodna postać, która polega na ubytku wody bez ubytku sodu; towarzyszy złej diecie, chorobom nerek i pęcherza, moczówce prostej i polekowej,
  • hipernatremia hiperwolemiczna – dochodzi do niej w wyniku przewodnienia organizmu zarówno wodą, jak i elektrolitami, w tym jonami sodu.

Zobacz także

Hipernatremia leczenie zaburzeń gospodarki sodowej organizmu

Nieleczona hipernatremia prowadzi do odkładania się kamieni w nerkach i sprzyja powstawaniu chorób układu moczowego. Ponadto powoduje szereg komplikacji związanych z pojawieniem się chorób układu krążenia. Zbyt wysokie stężenie jonów sodu w żołądku sprzyja powstawaniu wrzodów żołądka i niszczy jego wewnętrzne ściany, co z kolei może przyczyniać się do rozwoju raka żołądka.

Leczenie hipernatremii polega na uzupełnieniu płynów z małą zawartością sodu. Płyny muszą być podawane w regularnych i stałych odstępach czasu i nie powinny przekraczać jednorazowo 0,5 l. W cięższych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie środków farmakologicznych, które pomogą w usunięciu nadmiaru sodu z organizmu. Istotną rolę w procesie leczenia ma właściwa dieta niskosodowa, która w naturalny sposób obniża ciśnienie krwi. Powinna być ułożona w porozumieniu z lekarzem, który wskaże, jakich produktów chory powinien szczególnie unikać. Warto zwrócić się o pomoc do dietetyka, który doradzi, jak przygotowywać zbilansowane i energetyczne posiłki pozbawione nadmiaru soli.

Według Światowej Organizacji Zdrowia dzienna, bezpieczna dawka soli nie powinna przekraczać 5 g (płaska łyżeczka). Ilość ta zawiera sól w stanie sypkim, jak i porcje dodawane do żywności gotowej czy podczas przyrządzania posiłków.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Gorące kąpiele – zdrowe czy nie?

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?