Przejdź do treści

Nie usuwaj migdałków! (Chyba że naprawdę musisz)

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?
rozstanie
„Nie bez kozery etapy rozstania porównuje się do tych, które są charakterystyczne dla przeżywania żałoby”. Psycholożka o rozstaniach, które bolą
cydr
Jedz jabłka, a pij… cydr! Ma niewiele kalorii, za to sporo antyoksydantów
Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Migdałki to prawdopodobnie jeden z najbardziej „sfatygowanych” narządów naszego ciała. Nieustannie narażone są na działanie szkodliwych czynników, które mogą wywoływać w nich stany zapalne. Częste nawroty tego typu dolegliwości bywają wskazaniem do usunięcia migdałków – jednak badania naukowe sugerują, że lepiej poniechać tej decyzji.

Migdałki podniebienne to skupienie tkanki limfatycznej ulokowane po bokach na tylnej ścianie gardła. Stanowią ważną linię obrony przed czynnikami chorobotwórczymi. Wytwarzają przeciwciała i – szczególnie na wczesnym etapie życia – współtworzą pamięć odpornościową (zdolność szybkiego reagowania na patogeny). Często jednak szwankują. Gdy przegrywają w starciu z bakteriami, wirusami, alergenami i zanieczyszczeniami powietrza ułatwiającymi „zadanie” drobnoustrojom, nasz organizm dotkliwie to odczuwa. Pojawia się ból gardła, trudności z przełykaniem, a nawet ropne naloty, mogące świadczyć o anginie. W przypadku dużej częstotliwości tego typu infekcji rodzi się „pokusa” usunięcia migdałków – niekiedy inspirowana przez lekarza. Badania dowodzą jednak, że taka decyzja może być błędem, którego skutki dadzą o sobie znać za wiele lat.

Migdałki jak wyrostek

Sprawa jest o tyle poważna, że w wielu przypadkach dotyczy dzieci. Małoletni pacjenci częściej zapadają na anginę, ponieważ mają słabszy układ odpornościowy niż dorośli. Ponawiające się ropne stany zapalne migdałków powodują ich przerost, zmiany w strukturze oraz powstawanie tzw. krypt, w których gromadzi się martwa materia organiczna, resztki żywności i szkodliwe drobnoustroje. Może to sprzyjać rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego, który bywa podstawą do zalecenia tonsillektomii – jak fachowo określa się operację wycięcia migdałków. To zabieg stosowany powszechnie. Niestety w wielu przypadkach zbyt pochopnie.

Wynika to m.in. z faktu niedoceniania roli migdałków w naszym organizmie – i przypomina trochę „historię” z wyrostkiem robaczkowym. Przez długi czas uznawany był on za narząd pozbawiony określonej funkcji, dlatego w stanach zapalnych zalecano jego wycięcie (tzw. appendektomia). Tymczasem z raportu opublikowanego w 2012 r. na łamach „British Medical Journal” wynika, że 80 proc. tego typu przypadków można leczyć antybiotykami, a ponad 60 proc. operacji usunięcia wyrostka było zbędnych. I zapewne szkodliwych w skutkach – bo od mniej więcej dekady wiemy, że organ ten pełni bardzo ważną rolę w naszym układzie odpornościowym: stanowi „zasobnik” pożytecznych bakterii oraz wytwarza białe ciałka krwi, odpowiadające za reakcje obronne organizmu.

Wiele wskazuje na to, że historia się powtarza. Co prawda migdałkom nigdy nie odmawiano „przydatności”, ale bardzo długo bagatelizowano ich znaczenie dla zdrowia układu oddechowego. Wprawdzie tonsillektomia swoje „złote czasy” przeżywała w latach 50–70 ubiegłego wieku, to jednak obecnie trudno mówić o jej zmierzchu – wciąż stosuje się ją (zbyt) często. Przykładowo, w Stanach Zjednoczonych wśród dzieci do 15. roku życia przeprowadza się ok. 500 tys. tego typu operacji rocznie. Co znamienne, nawracające stany zapalne gardła obecnie stanowią podstawę do usunięcia migdałków w raptem 30 proc. przypadków. Zdecydowana większość ma związek z próbą rozwiązania problemu bezdechu sennego, do którego mogą przyczyniać się przerośnięte migdałki – choć niekoniecznie stanowią jego pierwotną przyczynę.

Złudne pożytki z wycinania

Tonsillektomia bywa koniecznością, gdy przerost migdałków lub częstotliwość infekcji utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jednak w wielu przypadkach zabieg ten przynosi jedynie krótkoterminową ulgę. Problemy zdrowotne związane z przerośniętymi migdałkami mogą nawracać nawet po ich usunięciu. Co więcej, pozbycie się tego narządu naraża nas na większe ryzyko poważnych chorób układu oddechowego. Takie wnioski płyną z badania opisanego w lipcu tego roku na łamach miesięcznika „JAMA Otolaryngology-Head & Neck Surgery” .

Naukowcy z University of Melbourne przeanalizowali rejestry medyczne dotyczące 1,2 miliona duńskich pacjentów urodzonych w latach 1979–1999. Dokumentacja sięgała roku 2009 i obejmowała okres od 10 do 30 lat życia badanych. Ponad 1,15 miliona z nich stanowiło grupę kontrolną. Pozostali przeszli operację usunięcia migdałków przed dziewiątym rokiem życia. Dane na temat ich późniejszego stanu zdrowia nie pozostawiają złudzeń: tonsillektomia była wyraźnie powiązana z podwyższoną zapadalnością na rozmaite choroby, w szczególności schorzenia układu oddechowego.

Osoby „pozbawione” migdałków zapadały na choroby górnych dróg oddechowych nawet trzykrotnie częściej niż pacjenci z grupy kontrolnej. Wzrosło również ryzyko chorób zakaźnych, m.in. grypy, zapalenia płuc. U osób po tonsillektomii było ono wyższe o 17 proc. Szczególnie niepokojący jest fakt, że usunięcie migdałków korelowało ze znaczącym wzrostem zachorowań na poważne choroby przewlekłe, takie jak astma (wzrost o 50 proc.) czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (wzrost o 18,6 proc.). Znamienne, że w perspektywie długoterminowej częstotliwość problemów zdrowotnych, które miały zostać rozwiązane przez tonsillektomię, nie uległa istotnemu zmniejszeniu, a w niektórych przypadkach nawet wzrosła.

Czy lekarze wyciągną z tego badania praktyczne wnioski? Prędzej czy później – pewnie tak. Interwencja chirurgiczna z założenia ma stanowić ostatnią deskę ratunku w przypadku problemów zdrowotnych. Niestety, jak pokazuje „kazus” appendektomii i tonsillektomii, często jest drogą na skróty narażającą na szwank zdrowie pacjenta w dłuższej perspektywie czasowej.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Letni problem z gardłem

kawa

Kawa z kakao – najlepszy dopalacz dla mózgu

Chcesz mieć udany dzień? Nie wstawaj lewą nogą!

Dlaczego nie warto się przejadać? I nie chodzi o kilogramy!

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

Problem z alkoholem. Sprawdź 8 sygnałów ostrzegawczych, by wiedzieć, czy ciebie też dotyczy

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

5 mitów na temat bólu gardła.

5 mitów na temat bólu gardła. Prawda czy fałsz? Weryfikujemy je z lekarzem

Czujesz pustkę i masz wrażenie, że czegoś Ci brakuje? Przestań szukać na siłę

Gardło tak cię boli, że ciężko przełykać ślinę? Masz gorączkę i dreszcze? To pewnie angina. Dowiedz się więcej o tej chorobie

5 sposobów, jak rozpoznać anginę. Tych objawów nie bagatelizuj!

kobietę boli gardło

Jak leczyć ból gardła w ciąży?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu bólu gardła

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta robi sobie zastrzyk, który jest lekiem na cukrzyce typu 1

Lek na cukrzycę typu 1 – czy coś poza insuliną jest skuteczne?

Lekarka sprawdza, czy pacjentka ma anemię sierpowatą

Anemia sierpowata – jakie są jej przyczyny i objawy? Jak się ją leczy?

Palce z łuszczycą paznokci

Łuszczyca paznokci – leczenie farmakologiczne i domowe. Objawy i przyczyny łuszczycy

Lekarka bada pacjentkę z anginą ropną

Ile trwa angina ropna? Jakie są jej objawy, przyczyny i leczenie?

Wysypka na plecach kobiety chorej na mononukleozę

Wysypka przy mononukleozie – jak długo trwa?

Chłopiec chory na mononukleozę przytula się do mamy

Mononukleoza zakaźna u dzieci – jak rozpoznać objawy?

Kobieta z objawami mononukleozy trzyma dłonie na klatce piersiowej

Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie choroby | HelloZdrowie

Lekarz bada gardło dziewczynce chorej na anginę

Jak leczyć anginę?

Laborantka robi badania nad mononukleozą zakaźną

Mononukleoza zakaźna – objawy u dzieci i dorosłych, rozpoznanie i leczenie

Łysa dziewczynka to objaw białaczki

Białaczka – objawy podstępnej choroby szpiku kostnego

5 sposóbów na problemy z płodnością u mężczyn