Przejdź do treści

Nie usuwaj migdałków! (Chyba że naprawdę musisz)

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto
Czego nie warto robić na pusty żołądek
Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek
Ręce z pomidorami
Jak obniżyć ciśnienie? Podpowiada dietetyczka kliniczna z „Że Niby Fit”
Przechowywanie żywności / Ella Olsson, Unsplash
Opakowania, które nie szkodzą żywności. W co pakować posiłek, by nie tylko był smaczny, ale i zdrowy?
Stosunek seksualny a błona dziewicza / istock
Błona dziewicza – czy po latach bez seksu może się samoistnie odtworzyć? Ginekolog tłumaczy

Migdałki to prawdopodobnie jeden z najbardziej „sfatygowanych” narządów naszego ciała. Nieustannie narażone są na działanie szkodliwych czynników, które mogą wywoływać w nich stany zapalne. Częste nawroty tego typu dolegliwości bywają wskazaniem do usunięcia migdałków – jednak badania naukowe sugerują, że lepiej poniechać tej decyzji.

Migdałki podniebienne to skupienie tkanki limfatycznej ulokowane po bokach na tylnej ścianie gardła. Stanowią ważną linię obrony przed czynnikami chorobotwórczymi. Wytwarzają przeciwciała i – szczególnie na wczesnym etapie życia – współtworzą pamięć odpornościową (zdolność szybkiego reagowania na patogeny). Często jednak szwankują. Gdy przegrywają w starciu z bakteriami, wirusami, alergenami i zanieczyszczeniami powietrza ułatwiającymi „zadanie” drobnoustrojom, nasz organizm dotkliwie to odczuwa. Pojawia się ból gardła, trudności z przełykaniem, a nawet ropne naloty, mogące świadczyć o anginie. W przypadku dużej częstotliwości tego typu infekcji rodzi się „pokusa” usunięcia migdałków – niekiedy inspirowana przez lekarza. Badania dowodzą jednak, że taka decyzja może być błędem, którego skutki dadzą o sobie znać za wiele lat.

Migdałki jak wyrostek

Sprawa jest o tyle poważna, że w wielu przypadkach dotyczy dzieci. Małoletni pacjenci częściej zapadają na anginę, ponieważ mają słabszy układ odpornościowy niż dorośli. Ponawiające się ropne stany zapalne migdałków powodują ich przerost, zmiany w strukturze oraz powstawanie tzw. krypt, w których gromadzi się martwa materia organiczna, resztki żywności i szkodliwe drobnoustroje. Może to sprzyjać rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego, który bywa podstawą do zalecenia tonsillektomii – jak fachowo określa się operację wycięcia migdałków. To zabieg stosowany powszechnie. Niestety w wielu przypadkach zbyt pochopnie.

Wynika to m.in. z faktu niedoceniania roli migdałków w naszym organizmie – i przypomina trochę „historię” z wyrostkiem robaczkowym. Przez długi czas uznawany był on za narząd pozbawiony określonej funkcji, dlatego w stanach zapalnych zalecano jego wycięcie (tzw. appendektomia). Tymczasem z raportu opublikowanego w 2012 r. na łamach „British Medical Journal” wynika, że 80 proc. tego typu przypadków można leczyć antybiotykami, a ponad 60 proc. operacji usunięcia wyrostka było zbędnych. I zapewne szkodliwych w skutkach – bo od mniej więcej dekady wiemy, że organ ten pełni bardzo ważną rolę w naszym układzie odpornościowym: stanowi „zasobnik” pożytecznych bakterii oraz wytwarza białe ciałka krwi, odpowiadające za reakcje obronne organizmu.

Wiele wskazuje na to, że historia się powtarza. Co prawda migdałkom nigdy nie odmawiano „przydatności”, ale bardzo długo bagatelizowano ich znaczenie dla zdrowia układu oddechowego. Wprawdzie tonsillektomia swoje „złote czasy” przeżywała w latach 50–70 ubiegłego wieku, to jednak obecnie trudno mówić o jej zmierzchu – wciąż stosuje się ją (zbyt) często. Przykładowo, w Stanach Zjednoczonych wśród dzieci do 15. roku życia przeprowadza się ok. 500 tys. tego typu operacji rocznie. Co znamienne, nawracające stany zapalne gardła obecnie stanowią podstawę do usunięcia migdałków w raptem 30 proc. przypadków. Zdecydowana większość ma związek z próbą rozwiązania problemu bezdechu sennego, do którego mogą przyczyniać się przerośnięte migdałki – choć niekoniecznie stanowią jego pierwotną przyczynę.

Złudne pożytki z wycinania

Tonsillektomia bywa koniecznością, gdy przerost migdałków lub częstotliwość infekcji utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jednak w wielu przypadkach zabieg ten przynosi jedynie krótkoterminową ulgę. Problemy zdrowotne związane z przerośniętymi migdałkami mogą nawracać nawet po ich usunięciu. Co więcej, pozbycie się tego narządu naraża nas na większe ryzyko poważnych chorób układu oddechowego. Takie wnioski płyną z badania opisanego w lipcu tego roku na łamach miesięcznika „JAMA Otolaryngology-Head & Neck Surgery” .

Naukowcy z University of Melbourne przeanalizowali rejestry medyczne dotyczące 1,2 miliona duńskich pacjentów urodzonych w latach 1979–1999. Dokumentacja sięgała roku 2009 i obejmowała okres od 10 do 30 lat życia badanych. Ponad 1,15 miliona z nich stanowiło grupę kontrolną. Pozostali przeszli operację usunięcia migdałków przed dziewiątym rokiem życia. Dane na temat ich późniejszego stanu zdrowia nie pozostawiają złudzeń: tonsillektomia była wyraźnie powiązana z podwyższoną zapadalnością na rozmaite choroby, w szczególności schorzenia układu oddechowego.

Osoby „pozbawione” migdałków zapadały na choroby górnych dróg oddechowych nawet trzykrotnie częściej niż pacjenci z grupy kontrolnej. Wzrosło również ryzyko chorób zakaźnych, m.in. grypy, zapalenia płuc. U osób po tonsillektomii było ono wyższe o 17 proc. Szczególnie niepokojący jest fakt, że usunięcie migdałków korelowało ze znaczącym wzrostem zachorowań na poważne choroby przewlekłe, takie jak astma (wzrost o 50 proc.) czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (wzrost o 18,6 proc.). Znamienne, że w perspektywie długoterminowej częstotliwość problemów zdrowotnych, które miały zostać rozwiązane przez tonsillektomię, nie uległa istotnemu zmniejszeniu, a w niektórych przypadkach nawet wzrosła.

Czy lekarze wyciągną z tego badania praktyczne wnioski? Prędzej czy później – pewnie tak. Interwencja chirurgiczna z założenia ma stanowić ostatnią deskę ratunku w przypadku problemów zdrowotnych. Niestety, jak pokazuje „kazus” appendektomii i tonsillektomii, często jest drogą na skróty narażającą na szwank zdrowie pacjenta w dłuższej perspektywie czasowej.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Lekarka bada gardło pacjentce, dotykając szyi w gabinecie lekarskim. Panie widać przez szybę

Angina bakteryjna a wirusowa – czym się różnią? Przy której podać dziecku antybiotyk? Z quizu lekarki Róży Hajkuś dowiesz się ciekawych faktów

Mononukleoza - choroba zakaźna, wywołana wirusem Epsteina-Barr

Mononukleoza – możesz zarazić się przez pocałunek

Kiła występuje coraz częściej. Objawy można pomylić ze zwykłą anginą

Kiła – coraz więcej Polaków choruje

Letni problem z gardłem

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

5 mitów na temat bólu gardła.

5 mitów na temat bólu gardła. Prawda czy fałsz? Weryfikujemy je z lekarzem

Gardło tak cię boli, że ciężko przełykać ślinę? Masz gorączkę i dreszcze? To pewnie angina. Dowiedz się więcej o tej chorobie

5 sposobów, jak rozpoznać anginę. Tych objawów nie bagatelizuj!

kobietę boli gardło

Jak leczyć ból gardła w ciąży?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu bólu gardła

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta robi sobie zastrzyk, który jest lekiem na cukrzyce typu 1

Lek na cukrzycę typu 1 – czy coś poza insuliną jest skuteczne?

Lekarka sprawdza, czy pacjentka ma anemię sierpowatą

Anemia sierpowata – jakie są jej przyczyny i objawy? Jak się ją leczy?

Palce z łuszczycą paznokci

Łuszczyca paznokci – leczenie farmakologiczne i domowe. Objawy i przyczyny łuszczycy

Lekarka bada pacjentkę z anginą ropną

Ile trwa angina ropna? Jakie są jej objawy, przyczyny i leczenie?

Wysypka na plecach kobiety chorej na mononukleozę

Wysypka przy mononukleozie – jak długo trwa?

Chłopiec chory na mononukleozę przytula się do mamy

Mononukleoza zakaźna u dzieci – jak rozpoznać objawy?

Kobieta z objawami mononukleozy trzyma dłonie na klatce piersiowej

Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie choroby | HelloZdrowie

Lekarz bada gardło dziewczynce chorej na anginę

Jak leczyć anginę?

Laborantka robi badania nad mononukleozą zakaźną

Mononukleoza zakaźna – objawy u dzieci i dorosłych, rozpoznanie i leczenie

Łysa dziewczynka to objaw białaczki

Białaczka – objawy podstępnej choroby szpiku kostnego

antybiotyk

Antybiotyk to nie witaminka!

Red flag: powiększone węzły chłonne

Kiedy powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji z lekarzem?

Red flag: ból gardła

Red flag: ból gardła

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?