Przejdź do treści

Jaka dieta na wysoki cholesterol jest odpowiednia? Co można jeść, a czego lepiej unikać?

taca z jedzeniem, na której jest mnóstwo produktów, które podnoszą cholesterol. Powyzej jest napis cholesterol
Fot. airborne77/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Wysoki cholesterol jest jednym z czynników przyczyniających się do chorób układu krążenia. Przyczyną jest najczęściej nieodpowiedni styl życia: złe nawyki żywieniowe, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu, a także niektóre choroby przewlekłe. Jednym z najskuteczniejszych sposobów utrzymania cholesterolu w normie jest prawidłowa dieta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Cholesterol to związek z grupy lipidów, który jest obecny we krwi i tkankach. Pełni w organizmie szereg funkcji – buduje błonę komórkową wszystkich komórek w ciele i bierze udział w syntezie hormonów płciowych, witaminy D3 i kwasów żółciowych. Jest dostarczany do organizmu wraz z pokarmem oraz produkowany w wątrobie i ścianie jelit. Jednak zbyt wysoki cholesterol jest bardzo groźny dla zdrowia, ponieważ znacznie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Ważne są regularne badania jego poziomu i działania profilaktyczne.

Przyczyny wysokiego cholesterolu

Cholesterol dzieli się na dwie frakcje: „dobry” (HDL) i „zły” (LDL). Pierwszy z nich wpływa pozytywnie na układ krążenia, natomiast drugi przyczynia się do rozwoju miażdżycy. Aby kontrolować poziom cholesterolu, należy regularnie wykonywać badania krwi. Przeprowadza się je na czczo w godzinach porannych. Normy przedstawiają się następująco:

  • cholesterol całkowity: 114–200 mg/dl,
  • cholesterol LDL: < 100 mg/dl,
  • cholesterol HDL: dla mężczyzn > 40 mg/dl, dla kobiet > 50 mg/dl.

Przyczyna wysokiego cholesterolu i trójglicerydów we krwi (hipercholesterolemii) leży przede wszystkim w nieodpowiednim stylu życia – złych nawykach żywieniowych, spożywaniu nieodpowiednich pokarmów, siedzącym trybie życia, braku aktywności fizycznej i używkach. Za wzrost stężenia cholesterolu odpowiadają także predyspozycje genetyczne oraz niektóre choroby przewlekłe: cukrzyca, niedoczynność tarczycy oraz zaburzenia pracy wątroby. Początkowo wysoki cholesterol nie wysyła objawów. Dopiero kiedy zaczną rozwijać się choroby naczyń i układu krążenia, pojawiają się pierwsze dolegliwości. Dlatego szczególnie ważne jest wczesne wykrycie hipercholesterolemii i wdrożenie szybkiego leczenia. U niektórych chorych można zaobserwować tzw. kępki żółte (żółtaki cholesterolowe). Są to zmiany skórne zlokalizowane w okolicy powiek, zbudowane z grudek cholesterolu. Ich pojawienie się świadczy zwykle o podwyższonym poziomie LDL.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Produkt zawierający cholesterol hdl

Dieta na wysoki cholesterol

W utrzymaniu prawidłowego stężenia HDL i LDL oraz leczeniu za wysokiego cholesterolu szczególne znaczenie przypisuje się odpowiedniej diecie. Zmiana nawyków żywieniowych, wyeliminowanie z jadłospisu niektórych produktów i zastąpienie ich zdrowymi posiłkami nie tylko przyczyniają się do zmniejszenia masy ciała, ale przede wszystkim minimalizują ryzyko powstania chorób układu krążenia (szczególnie miażdżycy i nadciśnienia tętniczego krwi) i cukrzycy typu II. Dlatego dieta cholesterolowa jest zalecana nawet zdrowym osobom w ramach profilaktyki i prowadzenia zdrowego trybu życia. Podstawą diety na wysoki cholesterol są właściwe nawyki żywieniowe. Należy spożywać 5 posiłków dziennie, w równych odstępach (co 2–3 godziny). Lepiej jest jeść częściej mniejsze porcje, niż dostarczyć organizmowi na raz zbyt dużą dawkę jedzenia. Dzięki temu pokarm nie zalega w żołądku i nie pojawia się nagłe uczucie głodu. Równie ważny jest sposób przyrządzania posiłków. Należy zrezygnować ze smażenia, ponieważ powoduje ono, że potrawy są nie tylko tłuste, ale powstają w nich toksyczne związki chemiczne. Warto polubić dania gotowane na parze, duszone lub pieczone w piekarniku. W jadłospisie powinno znaleźć się więcej owoców i świeżych warzyw. Właściwości obniżające cholesterol przypisuje się awokado, cytrusom, marchwi, jabłkom i gruszkom ze skórką oraz produktom bogatym w błonnik.

Zobacz także

Zbyt wysoki cholesterol – czego nie jeść?

Największy wpływ na wysoki poziom cholesterolu mają nasycone kwasy tłuszczowe. Są one składnikiem produktów pochodzenia zwierzęcego: tłustych serów, nabiału, żółtek jaj, masła, twardych tłuszczów (także pochodzenia roślinnego – olej palmowy i kokosowy) oraz tłustego mięsa i fast foodów. Konieczne jest ograniczenie ich spożycia, np. poprzez zastąpienie ich zdrowszymi produktami:

  • należy zastąpić masło i smalec olejami roślinnymi,
  • zamiast słodyczy warto spożywać owoce,
  • białe pieczywo warto zamienić na pieczywo pełnoziarniste,
  • tłustą śmietanę i majonez można zastąpić jogurtem greckim lub naturalnym,
  • zamiast tłustego mięsa (wieprzowiny) warto wybrać chude mięso (indyka) lub ryby,
  • tłuste sery, twarogi i mleko należy zastąpić produktami odtłuszczonymi.

Mimo że w żółtkach jaj obecna jest duża ilość cholesterolu, nie jest konieczne całkowite wyeliminowanie ich z diety. Warto jednak ograniczyć je do 3 w tygodniu. Bezwzględnie należy wyeliminować alkohol i rzucić lub ograniczyć palenie papierosów.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

kobieta pijąca koktajl

„Czysta micha” wcale nie taka czysta! Dlaczego trend „clean eating” przynosi więcej szkody niż pożytku?

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Ten lek na „zły cholesterol” będzie od 1 listopada refundowany. To doskonała informacja dla wielu pacjentów

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Cholesterol w jajkach / istock

10 mitów na temat cholesterolu, w które nie powinnaś wierzyć

Jak długo trzeba jeść awokado, żeby obniżyć poziom cholesterolu? Zaskakujące wyniki nowego badania

Jak długo trzeba jeść awokado, żeby obniżyć poziom cholesterolu?

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Klątwa MONW, czyli otyłość, której nie widać. Jak ją rozpoznać i jak z nią walczyć, mówi Klaudia Wiśniewska, dietetyczka

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

Fitosterole – źródła, właściwości, zastosowanie w diecie i kosmetyce

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

×