Przejdź do treści

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12 Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
KE zatwierdziła szczepionkę Comirnaty na COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat
Zmarli na COVID-19 powinni zostać skremowani? „To jest potencjalna bomba biologiczna, która może być groźna dla nas wszystkich”
Guma do żucia powstrzyma rozwój pandemii COVID-19? Naukowcy są dobrej myśli
Od 1 grudnia wracają restrykcje związane z pandemią COVID-19. Sprawdź, co się zmieni
Silikonowe plastry na blizny – jakie dają efekty?

Kobalt w pojedynkę nie ma większego znaczenia dla ludzkiego zdrowia. Natomiast jako składnik witaminy B12 (kobalaminy), jest nam niezbędny do funkcjonowania. Co to właściwie jest kobalt? Jakie są skutki jego niedoboru? W czym występuje i jakie ma zastosowanie? 

Co to jest kobalt?

Kobalt, którego skrótowe oznaczenie to CO, to pierwiastek należący do grupy żelazowców. Został odkryty przez szwedzkiego chemika Georga Brandta w 1735 roku.

Kobalt u ludzi występuje w śladowych ilościach. Jego użyteczność związana jest nierozerwalnie z witaminą B12. Duet ten nazywany jest inaczej kobalaminą. Organizm człowieka jest zdolny do wchłonięcia z pokarmu zaledwie 10 proc. kobaltu, który znajduje się w związku kobalaminy. Z tego zdecydowana część przechowywana jest w wątrobie, śledzionie, mięśniach, nerkach, trzustce oraz w kościach. Resztę wydala się wraz z moczem.

Działanie i właściwości kobaltu

Kobalt (do spółki z witaminą B12) pełni istotne funkcje w syntezie komórek szpiku kostnego. Ponadto właściwości kobaltu wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Kobalt i witamina B12 odgrywają rolę w erytropoezie, która polega na namnażaniu i podziale czerwonych krwinek. Ale to nie wszystko. W momencie, kiedy zapotrzebowanie na kobalt i witaminę B12 jest zaspokojone, objawia się to dobrym samopoczuciem i energią do działania. Dodatkowo kobalt metabolizuje białka, ma wpływ na hamowanie nowotworów oraz bierze udział w procesie wytwarzania kwasu foliowego.

Ponieważ kobalt wraz z witaminą B12 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu (odpowiadają za właściwe działanie układu nerwowego, krwionośnego, a także w pewnym stopniu kostnego, mają ogromne znaczenie w utrzymywaniu równowagi psychicznej i wpływają na koncentrację), należy zadbać o to,  by kobalamina była dostarczana do organizmu w odpowiedniej dawce przez całe życie.

Kobalt – występowanie w codziennej diecie

Za dostarczanie do organizmu kobaltu i witaminy B12 odpowiada dobrze zbilansowana dieta. Powinna być bogata szczególnie w mięso: wołowe, drobiowe, cielęce, wieprzowe, a także owoce morza i ryby. Oprócz tego należy spożywać nabiał, m.in. jajka, mleko, sery.  W czym jeszcze jest kobalt? W niektórych warzywach, ale jeśli nie współwystępuje z kobalaminą (a w tym przypadku nie ma takiej możliwości, bo rośliny nie zawierają  witaminy B12), jest nieistotny naszego zdrowia.

Jeśli diagnozuje się niedobór kobaltu, można suplementować go pod postacią lekarstw. Powinien jednak zalecić i kontrolować to lekarz, ponieważ dla zdrowia niekorzystny jest zarówno jego ubytek, jak i nadmiar. Suplementację farmakologiczną i wchłanianie się kobaltu i witaminy B12 wzmacnia wapń oraz kwas foliowy.

Warto pamiętać, że witamina B12 to jedyna niezbędna do życia witamina, której nie znajdziemy w roślinach. Dlatego powinny ją suplementować wszystkie osoby przebywające na diecie wegańskiej!

Niedobór kobaltu i witaminy B12 – objawy i skutki

Zapotrzebowanie na kobalt jest takie samo jak zapotrzebowanie na kobalaminę. Niezależnie od płci i wieku wynosi 2 mikrogramy (µg). Jedynym wyjątkiem są kobiety spodziewające się dziecka, gdyż w ich przypadku norma ta wzrasta do 2,2 µg, natomiast u kobiet karmiących piersią nawet do 2,6 µg. Trzeba mieć świadomość, że jeśli organizm ma niedobory kobaltu, automatycznie pojawia się także niedobór witaminy B12. Taka sytuacja może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Niedobór kobalaminy może wynikać z:

  • niewłaściwej diety,
  • zaburzeń odżywiania (anoreksji),
  • choroby alkoholowej,
  • zaburzeń jej prawidłowego wchłaniania.

Objawy niedoboru kobaltu i witaminy B12 to najczęściej:

  • ogólne osłabienie,
  • zawroty głowy,
  • wahania nastroju,
  • stany lękowe,
  • depresja,
  • problemy ze snem,
  • drętwienie kończyn,
  • bladość skóry,
  • przyspieszona czynność serca,
  • zapalenie języka,
  • utrata smaku,
  • biegunki lub zaparcia,
  • utrata masy ciała.

Ubytek kobaltu i witaminy B12 przez dłuższy czas może skończyć się niedokrwistością megaloblastyczną, czyli inaczej anemią złośliwą. Co prawda jest to choroba, którą diagnozuje się stosunkowo rzadko, nie mniej jednak jej skutki potrafią być bardzo uciążliwe dla organizmu.

Nadmiar kobaltu

Podwyższona ilość kobaltu w organizmie jest szkodliwa dla zdrowia. Do przedawkowania tego pierwiastka śladowego może dojść na przykład wtedy, kiedy w naszym organizmie znajdzie się duża ilość kobaltu nieorganicznego, czyli niewchodzącego w skład witaminy B12. Prowadzi to do nadprodukcji erytrocytów i zagraża sercu. Nadmiar kobaltu szkodzi tarczycy (może upośledzić jej pracę) oraz ma negatywny wpływ na syntezę komórek szpiku kostnego.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Zastosowanie kobaltu i uczulenie na kobalt

W środowisku naturalnym kobalt występuje w skorupie ziemskiej w postaci smaltynu i kobaltynu, a także w minerałach tlenkowych żelaza, miedzi i niklu. Uwalniając się z ziemi, przez glebę przenika do roślin, dla których stanowi czynnik wzrostu. W ten sposób dociera do różnych produktów spożywczych, pod postacią których dostarczany jest do organizmu ludzkiego. Uczulenie na kobalt spożywany z pokarmami jest rzadkie, jeśli do niego dochodzi, objawia się najczęściej wysiewem potnicy.

Częściej uczulenie może pojawić się na skutek kontaktu z kobaltem stosowanym w przemyśle. Metal ten jest bowiem wykorzystywany m.in. przy produkcji akumulatorów, elektroniki, jako barwnik, np. przy wytwarzaniu farb (najpopularniejsze barwniki kobaltowe to: fosforan kobaltu, glinian kobaltu i cynkian kobaltu) oraz jako dodatek do nawozów i pasz (chlorek kobaltu). W medycynie zaś kobalt znajduje zastosowanie do sterylizacji sprzętu i odpadów medycznych a także przy radioterapii.

Uczulenie na kobalt objawia się, podobnie jak inne alergie kontaktowe, pojawieniem się na skórze wysypki. Zazwyczaj alergii na kobalt towarzyszy uczulenie na inne metale, takie jak nikiel czy chrom.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka Sylwia Bogdan

Prohormony – co to jest, stosowanie, skutki uboczne

HMB – co to jest, działanie, dawkowanie, skutki uboczne

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach /fot. Pexels

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy tabletki na odchudzanie pomagają czy szkodzą?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Tabletki na odchudzanie: pomagają czy szkodzą?

AKCJA SUPLEMENTACJA: Zespół napięcia przedmiesiączkowego

7 skutecznych sposobów na przetrwanie kryzysu

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. "Suplementy nie pomagają" - prawda czy fałsz?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. „Suplementy nie pomagają” – prawda czy fałsz?

Chcesz poprawić jakość swojego snu? Oto najbardziej skuteczne metody!

Dobre nawyki dla psychiki – wprowadź je, a zmniejszysz negatywny wpływ stresu na organizm

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Olejek oregano – pochodzenie, właściwości, zastosowanie

Marta Krupińska

Wyluzuj, to tylko PMS. Czyli jak udało mi się złagodzić objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Witamina D ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na jeden z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Witamina D ma wpływ na ryzyko wystąpienia jednego z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Suplementy diety na odporność – które są najlepsze?

Bezpieczne suplementy diety – na co zwracać uwagę?

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

witaminy i suplementy dodajace energii

Poczuj moc! 8 witamin i suplementów, które dodadzą ci energii

MOJA SUPLEMENTACJA: dietetyczka Joanna Skałecka

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

AKCJA SUPLEMENTACJA: Choroba Hashimoto

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?