Przejdź do treści

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12 Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Kobalt w pojedynkę nie ma większego znaczenia dla ludzkiego zdrowia. Natomiast jako składnik witaminy B12 (kobalaminy), jest nam niezbędny do funkcjonowania. Co to właściwie jest kobalt? Jakie są skutki jego niedoboru? W czym występuje i jakie ma zastosowanie? 

Co to jest kobalt?

Kobalt, którego skrótowe oznaczenie to CO, to pierwiastek należący do grupy żelazowców. Został odkryty przez szwedzkiego chemika Georga Brandta w 1735 roku.

Kobalt u ludzi występuje w śladowych ilościach. Jego użyteczność związana jest nierozerwalnie z witaminą B12. Duet ten nazywany jest inaczej kobalaminą. Organizm człowieka jest zdolny do wchłonięcia z pokarmu zaledwie 10 proc. kobaltu, który znajduje się w związku kobalaminy. Z tego zdecydowana część przechowywana jest w wątrobie, śledzionie, mięśniach, nerkach, trzustce oraz w kościach. Resztę wydala się wraz z moczem.

Działanie i właściwości kobaltu

Kobalt (do spółki z witaminą B12) pełni istotne funkcje w syntezie komórek szpiku kostnego. Ponadto właściwości kobaltu wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Kobalt i witamina B12 odgrywają rolę w erytropoezie, która polega na namnażaniu i podziale czerwonych krwinek. Ale to nie wszystko. W momencie, kiedy zapotrzebowanie na kobalt i witaminę B12 jest zaspokojone, objawia się to dobrym samopoczuciem i energią do działania. Dodatkowo kobalt metabolizuje białka, ma wpływ na hamowanie nowotworów oraz bierze udział w procesie wytwarzania kwasu foliowego.

Ponieważ kobalt wraz z witaminą B12 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu (odpowiadają za właściwe działanie układu nerwowego, krwionośnego, a także w pewnym stopniu kostnego, mają ogromne znaczenie w utrzymywaniu równowagi psychicznej i wpływają na koncentrację), należy zadbać o to,  by kobalamina była dostarczana do organizmu w odpowiedniej dawce przez całe życie.

Kobalt – występowanie w codziennej diecie

Za dostarczanie do organizmu kobaltu i witaminy B12 odpowiada dobrze zbilansowana dieta. Powinna być bogata szczególnie w mięso: wołowe, drobiowe, cielęce, wieprzowe, a także owoce morza i ryby. Oprócz tego należy spożywać nabiał, m.in. jajka, mleko, sery.  W czym jeszcze jest kobalt? W niektórych warzywach, ale jeśli nie współwystępuje z kobalaminą (a w tym przypadku nie ma takiej możliwości, bo rośliny nie zawierają  witaminy B12), jest nieistotny naszego zdrowia.

Jeśli diagnozuje się niedobór kobaltu, można suplementować go pod postacią lekarstw. Powinien jednak zalecić i kontrolować to lekarz, ponieważ dla zdrowia niekorzystny jest zarówno jego ubytek, jak i nadmiar. Suplementację farmakologiczną i wchłanianie się kobaltu i witaminy B12 wzmacnia wapń oraz kwas foliowy.

Warto pamiętać, że witamina B12 to jedyna niezbędna do życia witamina, której nie znajdziemy w roślinach. Dlatego powinny ją suplementować wszystkie osoby przebywające na diecie wegańskiej!

Niedobór kobaltu i witaminy B12 – objawy i skutki

Zapotrzebowanie na kobalt jest takie samo jak zapotrzebowanie na kobalaminę. Niezależnie od płci i wieku wynosi 2 mikrogramy (µg). Jedynym wyjątkiem są kobiety spodziewające się dziecka, gdyż w ich przypadku norma ta wzrasta do 2,2 µg, natomiast u kobiet karmiących piersią nawet do 2,6 µg. Trzeba mieć świadomość, że jeśli organizm ma niedobory kobaltu, automatycznie pojawia się także niedobór witaminy B12. Taka sytuacja może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Niedobór kobalaminy może wynikać z:

  • niewłaściwej diety,
  • zaburzeń odżywiania (anoreksji),
  • choroby alkoholowej,
  • zaburzeń jej prawidłowego wchłaniania.

Objawy niedoboru kobaltu i witaminy B12 to najczęściej:

  • ogólne osłabienie,
  • zawroty głowy,
  • wahania nastroju,
  • stany lękowe,
  • depresja,
  • problemy ze snem,
  • drętwienie kończyn,
  • bladość skóry,
  • przyspieszona czynność serca,
  • zapalenie języka,
  • utrata smaku,
  • biegunki lub zaparcia,
  • utrata masy ciała.

Ubytek kobaltu i witaminy B12 przez dłuższy czas może skończyć się niedokrwistością megaloblastyczną, czyli inaczej anemią złośliwą. Co prawda jest to choroba, którą diagnozuje się stosunkowo rzadko, nie mniej jednak jej skutki potrafią być bardzo uciążliwe dla organizmu.

Nadmiar kobaltu

Podwyższona ilość kobaltu w organizmie jest szkodliwa dla zdrowia. Do przedawkowania tego pierwiastka śladowego może dojść na przykład wtedy, kiedy w naszym organizmie znajdzie się duża ilość kobaltu nieorganicznego, czyli niewchodzącego w skład witaminy B12. Prowadzi to do nadprodukcji erytrocytów i zagraża sercu. Nadmiar kobaltu szkodzi tarczycy (może upośledzić jej pracę) oraz ma negatywny wpływ na syntezę komórek szpiku kostnego.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Zastosowanie kobaltu i uczulenie na kobalt

W środowisku naturalnym kobalt występuje w skorupie ziemskiej w postaci smaltynu i kobaltynu, a także w minerałach tlenkowych żelaza, miedzi i niklu. Uwalniając się z ziemi, przez glebę przenika do roślin, dla których stanowi czynnik wzrostu. W ten sposób dociera do różnych produktów spożywczych, pod postacią których dostarczany jest do organizmu ludzkiego. Uczulenie na kobalt spożywany z pokarmami jest rzadkie, jeśli do niego dochodzi, objawia się najczęściej wysiewem potnicy.

Częściej uczulenie może pojawić się na skutek kontaktu z kobaltem stosowanym w przemyśle. Metal ten jest bowiem wykorzystywany m.in. przy produkcji akumulatorów, elektroniki, jako barwnik, np. przy wytwarzaniu farb (najpopularniejsze barwniki kobaltowe to: fosforan kobaltu, glinian kobaltu i cynkian kobaltu) oraz jako dodatek do nawozów i pasz (chlorek kobaltu). W medycynie zaś kobalt znajduje zastosowanie do sterylizacji sprzętu i odpadów medycznych a także przy radioterapii.

Uczulenie na kobalt objawia się, podobnie jak inne alergie kontaktowe, pojawieniem się na skórze wysypki. Zazwyczaj alergii na kobalt towarzyszy uczulenie na inne metale, takie jak nikiel czy chrom.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z poziomem IQ u ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z IQ ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Kąpiele magnezowe

Kąpiele magnezowe – wielka ściema czy hit?

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Polipragmazja – przyczyny i skutki stosowania wielu leków

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

suplementacja a odporność w czasie pandemii COVID-19

Jak wzmocnić odporność w czasie pandemii COVID-19? Farmaceutka radzi, co warto suplementować

Dziecko w czapce

Dlaczego noworodkom w szpitalu podaje się witaminę K? Można odmówić jej podania?

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

Pierwszy urlop bez problemów żołądkowych, czyli moje wakacje z GUUT. Przetestowałam, bo każda z nas ma dobro w sobie!

Kobieta w ciąży siedzi na kanapie

Suplementacja w ciąży. Rekomendacje na 2020 rok. Po które suplementy należy sięgnąć? Wyjaśnia farmaceutka

3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować

Kobieta po 40-tce

10 produktów, po które warto sięgać, gdy jesteś po 40-tce

Suplementy diety a witaminy i minerały. Czym się różnią?

Lubisz smoothie? Co się dzieje, gdy pijesz je codziennie?

Witamina D nie tylko na mocne kości. Może wspierać w ochronie przed rakiem

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Miedź

Miedź – właściwości, źródła nadmiar i niedobór w organizmie

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?