Przejdź do treści

Czy to na pewno alergia?

Testy na alergię / istock
Testy na alergię / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zofia Zborowska-Wrona
Zofia Zborowska-Wrona: Nikomu nie życzę takiego doświadczenia, jakim jest poronienie
Wypalona namiętność. 8 sposobów, by wskrzesić ogień w sypialni / fot. GettyImages
Wypalona namiętność. 8 sposobów, by wskrzesić ogień w sypialni
Jak ciężarne Polki czują się podczas wizyt ginekologicznych? „To nie są utopijne potrzeby, z 'innego świata'”
Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska
„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska
Jeśli na zewnątrz wieje wiatr, lepiej mieć na sobie maseczkę ochronną – alarmują naukowcy

Na alergię choruje coraz większa część naszej populacji i dlatego każdą wysypkę czy podrażnienie jesteśmy skłonni przypisywać uczuleniu. Tymczasem może to być objaw nietolerancji pokarmowej albo reakcja wrażliwej skóry na aktywny składnik kosmetyku. Jak odróżnić te dolegliwości?

Określeń „uczulenie”, „nadwrażliwość”, „nietolerancja” i „alergia” często używa się wymiennie. Dotyczy to zwłaszcza alergii czy nadwrażliwości na niektóre pokarmy albo zapalnych reakcji skórnych po zastosowaniu kosmetyków. Tymczasem pojęcia te oznaczają zupełnie różne sytuacje.

Alergia a nietolerancja – co je różni?

Reakcja alergiczna organizmu to niewspółmierna do bodźca odpowiedź układu odpornościowego na styczność z alergenem. Białe krwinki, których zadaniem jest obrona przed patogenami, czyli bakteriami, wirusami, grzybami, zaczynają się uaktywniać pod wpływem bezpiecznych zazwyczaj czynników, takich jak na przykład składnik pokarmu czy kosmetyku. Wytwarzają wtedy w nadmiarze przeciwciała odpornościowe zwane immunoglobulinami klasy E (IgE), a te wyzwalają wiele substancji chemicznych, takich jak histamina i leukotrieny, które powodują wystąpienie różnych objawów, np.: swędzenia skóry, wysypki skórnej, kaszlu lub kataru.

Nietolerancja produktów spożywczych natomiast polega na uruchomieniu przez pokarm specyficznych reakcji metabolicznych bez udziału układu odpornościowego. Dobrym przykładem jest nietolerancja na laktozę. Jest ona uwarunkowana niedoborem enzymu (laktazy), która rozkłada cukier mleka – laktozę. Nie oznacza to jednak, że nie można być także uczulonym na białko mleka, ale wtedy za pojawienie się dolegliwości odpowiada pobudzenie układu immunologicznego. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku alergii kontaktowej – źródłem takiej reakcji jest nadmierne pobudzenie komórek odpornościowych. Natomiast podrażnienie wywołane nadwrażliwością na któryś ze składników stosowanych kosmetyków zwykle związane jest z uszkodzeniem bariery naskórkowej.

kobieta czyta etykietę

Jak sprawdzić, co mi dolega?

Zarówno alergia, jak i nadwrażliwość czy nietolerancja pokarmowa nie dają łatwych do rozpoznania, specyficznych objawów. Dlatego najtańszą, najbezpieczniejszą i najpewniejszą metodą diagnozowania alergii są testy skórne. Na ich podstawie możemy stwierdzić uczulenie na blisko 300 alergenów. Nie testujemy oczywiście wszystkich, ale lekarz dobiera je na podstawie wywiadu i obserwacji. Pomocniczą rolę odgrywają też badania poziomu przeciwciał IgE we krwi. Możemy zbadać całkowite IgE – ich poziom jest podwyższony u 85 proc. alergików – i swoiste IgE, czyli poziom przeciwciał odpowiedzialny za swoistą reakcję alergiczną, np. uczulenie na białko mleka krowiego.

Istnieją też testy skórne płatkowe, sprawdzające opóźnioną reakcję alergiczną. W ten sposób bada się alergie kontaktowe. Pewne tropy mogą być pomocne w samodzielnym odróżnieniu objawów alergicznych od nadwrażliwości czy nietolerancji. Pamiętajmy jednak takie domowe rozpoznanie nigdy nie będzie w 100 proc. pewne.

Alergia czy nietolerancja pokarmowa?

Raczej alergia, jeśli po zjedzeniu posiłku pojawia się drapanie w gardle, uczucie opuchnięcia lub wysypka na skórze w dowolnej okolicy. Wymienionym dolegliwościom mogą towarzyszyć objawy gastryczne (czasem gwałtowne), takie jak wzdęcia, biegunka, zaparcia, nudności, a nawet wymioty. Do najczęstszych alergenów zaliczają się takie produkty jak: mleko krowie, owoce, jaja, ryby, skorupiaki, soja, pszenica, orzeszki ziemne, orzechy, nasiona. Większość dorosłych może tę listę dodatkowo skrócić do owoców, ryb, owoców morza i orzechów. Ale uwaga: to statystyka, w indywidualnym przypadku alergenem może okazać się właściwie każdy produkt spożywczy. W alergii wystarczy naprawdę niewielka ilość uczulającego pokarmu, by wywołać silne dolegliwości.

Alarm: wstrząs anafilaktyczny to natychmiastowa reakcja uczuleniowa zagrażająca życiu. Najczęściej wywołany jest przez pyłki roślin, sierść zwierząt, jad owadów, roztocza kurzu domowego, ale też produkty pokarmowe. W razie silnej nagłej reakcji alergicznej należy niezwłocznie wezwać pogotowie.

Raczej nietolerancja pokarmowa, jeśli objawy dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego (wzdęcia, biegunka, zaparcia, zgaga, nudności), ale mogą pojawić się też bóle głowy (zwłaszcza migrenowe), a także dolegliwości reumatyczne i skórne. Zaburzenia trawienne związane z nadprodukcją gazów i wzdęciami często występują po posiłkach zawierających rośliny strączkowe, kapustę, otręby i ziarna zbóż. Produkty tłuste natomiast mogą powodować zgagę, odbijanie się, dyskomfort lub ból w górnej części brzucha, uczucie przepełnienia, mdłości lub wymioty. Zespołowi nadwrażliwego jelita towarzyszą zazwyczaj bóle brzucha, wzdęcia, przelewanie w jamie brzusznej, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki i zaparcia). U około 70 proc. osób z tym schorzeniem objawy mają związek ze spożyciem głównie mleka lub pszenicy oraz produktów spożywczych, w których są one obecne.

Skóra alergiczna czy wrażliwa?

Raczej alergiczna, jeśli reakcja uczuleniowa jest opóźniona. Czasami pojawia się już po powtórnym zetknięciu skóry z uczulająca substancją, ale częściej do tego typu sytuacji dochodzi po dłuższym czasie ekspozycji na alergen, a czynnikiem ją wywołującym jest przełamanie bariery skórnej, czyli jej uszkodzenie, np. na skutek poparzenia słonecznego czy stosowania agresywnych kosmetyków (z zawartością alkoholu, retinolu czy kwasów owocowych).

Z tego powodu na alergię kontaktową bardziej narażone są osoby z cerą suchą i wrażliwą, bo w ich przypadku mamy do czynienia z uszkodzeniem lub osłabieniem bariery naskórkowej. Uwaga: objawy skórne takie jak świąd, pieczenie, wysypka, wyprysk, pokrzywka często ulegają rozszerzeniu poza miejsce, w którym skóra zetknęła się z alergizującą substancją.

Raczej nadwrażliwość skóry, jeśli objawy, czyli rumień, pieczenie, swędzenie pojawiają się zaraz po zastosowaniu nowego preparatu kosmetycznego i dotyczą okolicy skóry, która miała bezpośredni kontakt z kosmetykiem. Im silniejsze stężenie drażniącej substancji, tym większe podrażnienie skóry. W przypadku reakcji alergicznej stężenie aktywnych składników nie odgrywa kluczowej roli – wystarczy ich minimalna ilość. W podrażnieniu skóry dochodzi do zniszczenia płaszcza hydrolipidowego i komórek warstwy rogowej, w alergii natomiast zapalny mechanizm immunologiczny umiejscowiony jest na poziomie skóry właściwej.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

leki a alkohol

Przyjmujesz leki na alergię i zamierzasz wypić lampkę wina? Sprawdź, co uważa na ten temat alergolog

Sezon na pylenie roślin w pełni. Jak sprawdzić, na co jesteś uczulona? Wyjaśnia alergolożka

Sezon na pylenie roślin w pełni. Jak sprawdzić, na co jesteś uczulona? Wyjaśnia alergolożka

Para młodych ludzi / Freestocks, Unsplash

Uczulenie na spermę partnera może zdarzyć się każdej z nas. Co robić w takiej sytuacji?

Co wiesz na temat alergii? Rusza kolejna edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Skonsultuj z Farmaceutą”

Czy wiosna szkodzi zdrowiu? Sprawdź, jakie dolegliwości mogą się wraz z nią pojawić, i jak sobie z nimi poradzić

Wiosna, choć piękna, jest prawdziwą zmorą dla alergików. Zobacz, jakie drzewa pylą w marcu

dziewczyna na balkonie

Im więcej pyłków w powietrzu, tym więcej zakażeń koronawirusem – dowiedli badacze

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Czy alergia na smog rzeczywiście istnieje? Krakowscy naukowcy odpowiedzieli na pytanie i rozwiali wątpliwości

Ślinienie podczas snu – przyczyny, skutki, zapobieganie

Gwiazda betlejemska – może wywołać alergię

Maleinian feniraminy – działanie, zastosowanie, skutki uboczne

Wyprysk potnicowy – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Wyprysk kontaktowy – przyczyny, objawy, profilaktyka, leczenie

Aspergiloza – co to, rodzaje, objawy, diagnoza i leczenie

Wiesz, że telefon może być źródłem kontaktowego zapalenie skóry i wywołać alergię? Wszystko przez metal, który zawiera

Wiesz, że telefon może być źródłem kontaktowego zapalenia skóry i wywołać alergię? Wszystko przez metal, który zawiera

Nużyca – źródła zakażenia, objawy, diagnostyka i leczenie

Jak absolutnie nie diagnozować alergii? Wyjaśnia Mama Alergolog

Jak absolutnie nie diagnozować alergii? Wyjaśnia Mama Alergolog

Biedronka azjatycka

Biedronka azjatycka – jak wygląda? Czy gryzie? Jak ją zwalczać?

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Dłoń

Mama Alergolog: nikiel jest jednym z najczęstszych haptenów uczulających polską populację

Masz alergię na pleśń? Wiemy, jak z nią walczyć

Leczenie alergii. Sprawdź, jak sobie pomóc

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?