Przejdź do treści

Czy to na pewno alergia?

Testy na alergię / istock
Testy na alergię / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA
Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”
"Niektóre zachowania nam, moim zdaniem, w pracy nie przystoją". Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
„Niektóre zachowania nam w pracy nie przystoją”. Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel
Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Na alergię choruje coraz większa część naszej populacji i dlatego każdą wysypkę czy podrażnienie jesteśmy skłonni przypisywać uczuleniu. Tymczasem może to być objaw nietolerancji pokarmowej albo reakcja wrażliwej skóry na aktywny składnik kosmetyku. Jak odróżnić te dolegliwości?

Określeń „uczulenie”, „nadwrażliwość”, „nietolerancja” i „alergia” często używa się wymiennie. Dotyczy to zwłaszcza alergii czy nadwrażliwości na niektóre pokarmy albo zapalnych reakcji skórnych po zastosowaniu kosmetyków. Tymczasem pojęcia te oznaczają zupełnie różne sytuacje.

Alergia a nietolerancja – co je różni?

Reakcja alergiczna organizmu to niewspółmierna do bodźca odpowiedź układu odpornościowego na styczność z alergenem. Białe krwinki, których zadaniem jest obrona przed patogenami, czyli bakteriami, wirusami, grzybami, zaczynają się uaktywniać pod wpływem bezpiecznych zazwyczaj czynników, takich jak na przykład składnik pokarmu czy kosmetyku. Wytwarzają wtedy w nadmiarze przeciwciała odpornościowe zwane immunoglobulinami klasy E (IgE), a te wyzwalają wiele substancji chemicznych, takich jak histamina i leukotrieny, które powodują wystąpienie różnych objawów, np.: swędzenia skóry, wysypki skórnej, kaszlu lub kataru.

Nietolerancja produktów spożywczych natomiast polega na uruchomieniu przez pokarm specyficznych reakcji metabolicznych bez udziału układu odpornościowego. Dobrym przykładem jest nietolerancja na laktozę. Jest ona uwarunkowana niedoborem enzymu (laktazy), która rozkłada cukier mleka – laktozę. Nie oznacza to jednak, że nie można być także uczulonym na białko mleka, ale wtedy za pojawienie się dolegliwości odpowiada pobudzenie układu immunologicznego. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku alergii kontaktowej – źródłem takiej reakcji jest nadmierne pobudzenie komórek odpornościowych. Natomiast podrażnienie wywołane nadwrażliwością na któryś ze składników stosowanych kosmetyków zwykle związane jest z uszkodzeniem bariery naskórkowej.

kobieta czyta etykietę

Jak sprawdzić, co mi dolega?

Zarówno alergia, jak i nadwrażliwość czy nietolerancja pokarmowa nie dają łatwych do rozpoznania, specyficznych objawów. Dlatego najtańszą, najbezpieczniejszą i najpewniejszą metodą diagnozowania alergii są testy skórne. Na ich podstawie możemy stwierdzić uczulenie na blisko 300 alergenów. Nie testujemy oczywiście wszystkich, ale lekarz dobiera je na podstawie wywiadu i obserwacji. Pomocniczą rolę odgrywają też badania poziomu przeciwciał IgE we krwi. Możemy zbadać całkowite IgE – ich poziom jest podwyższony u 85 proc. alergików – i swoiste IgE, czyli poziom przeciwciał odpowiedzialny za swoistą reakcję alergiczną, np. uczulenie na białko mleka krowiego.

Istnieją też testy skórne płatkowe, sprawdzające opóźnioną reakcję alergiczną. W ten sposób bada się alergie kontaktowe. Pewne tropy mogą być pomocne w samodzielnym odróżnieniu objawów alergicznych od nadwrażliwości czy nietolerancji. Pamiętajmy jednak takie domowe rozpoznanie nigdy nie będzie w 100 proc. pewne.

Alergia czy nietolerancja pokarmowa?

Raczej alergia, jeśli po zjedzeniu posiłku pojawia się drapanie w gardle, uczucie opuchnięcia lub wysypka na skórze w dowolnej okolicy. Wymienionym dolegliwościom mogą towarzyszyć objawy gastryczne (czasem gwałtowne), takie jak wzdęcia, biegunka, zaparcia, nudności, a nawet wymioty. Do najczęstszych alergenów zaliczają się takie produkty jak: mleko krowie, owoce, jaja, ryby, skorupiaki, soja, pszenica, orzeszki ziemne, orzechy, nasiona. Większość dorosłych może tę listę dodatkowo skrócić do owoców, ryb, owoców morza i orzechów. Ale uwaga: to statystyka, w indywidualnym przypadku alergenem może okazać się właściwie każdy produkt spożywczy. W alergii wystarczy naprawdę niewielka ilość uczulającego pokarmu, by wywołać silne dolegliwości.

Alarm: wstrząs anafilaktyczny to natychmiastowa reakcja uczuleniowa zagrażająca życiu. Najczęściej wywołany jest przez pyłki roślin, sierść zwierząt, jad owadów, roztocza kurzu domowego, ale też produkty pokarmowe. W razie silnej nagłej reakcji alergicznej należy niezwłocznie wezwać pogotowie.

Raczej nietolerancja pokarmowa, jeśli objawy dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego (wzdęcia, biegunka, zaparcia, zgaga, nudności), ale mogą pojawić się też bóle głowy (zwłaszcza migrenowe), a także dolegliwości reumatyczne i skórne. Zaburzenia trawienne związane z nadprodukcją gazów i wzdęciami często występują po posiłkach zawierających rośliny strączkowe, kapustę, otręby i ziarna zbóż. Produkty tłuste natomiast mogą powodować zgagę, odbijanie się, dyskomfort lub ból w górnej części brzucha, uczucie przepełnienia, mdłości lub wymioty. Zespołowi nadwrażliwego jelita towarzyszą zazwyczaj bóle brzucha, wzdęcia, przelewanie w jamie brzusznej, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki i zaparcia). U około 70 proc. osób z tym schorzeniem objawy mają związek ze spożyciem głównie mleka lub pszenicy oraz produktów spożywczych, w których są one obecne.

Skóra alergiczna czy wrażliwa?

Raczej alergiczna, jeśli reakcja uczuleniowa jest opóźniona. Czasami pojawia się już po powtórnym zetknięciu skóry z uczulająca substancją, ale częściej do tego typu sytuacji dochodzi po dłuższym czasie ekspozycji na alergen, a czynnikiem ją wywołującym jest przełamanie bariery skórnej, czyli jej uszkodzenie, np. na skutek poparzenia słonecznego czy stosowania agresywnych kosmetyków (z zawartością alkoholu, retinolu czy kwasów owocowych).

Z tego powodu na alergię kontaktową bardziej narażone są osoby z cerą suchą i wrażliwą, bo w ich przypadku mamy do czynienia z uszkodzeniem lub osłabieniem bariery naskórkowej. Uwaga: objawy skórne takie jak świąd, pieczenie, wysypka, wyprysk, pokrzywka często ulegają rozszerzeniu poza miejsce, w którym skóra zetknęła się z alergizującą substancją.

Raczej nadwrażliwość skóry, jeśli objawy, czyli rumień, pieczenie, swędzenie pojawiają się zaraz po zastosowaniu nowego preparatu kosmetycznego i dotyczą okolicy skóry, która miała bezpośredni kontakt z kosmetykiem. Im silniejsze stężenie drażniącej substancji, tym większe podrażnienie skóry. W przypadku reakcji alergicznej stężenie aktywnych składników nie odgrywa kluczowej roli – wystarczy ich minimalna ilość. W podrażnieniu skóry dochodzi do zniszczenia płaszcza hydrolipidowego i komórek warstwy rogowej, w alergii natomiast zapalny mechanizm immunologiczny umiejscowiony jest na poziomie skóry właściwej.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co ile zmieniać prześcieradło? Częściej, niż możesz sądzić

Kuchnia azjatycka

Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

Alergik na urlopie. O czym powinnaś pamiętać, wyjeżdżając na wakacje?

Kobieta z inhalatorem

GIF wycofał popularny lek dla astmatyków i alergików

Żywność przeciwko alergii. Które potrawy zmniejszają ryzyko rozwoju alergii?

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny, leczenie

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Dwa kieliszki czerwonego wina na stole

Nietolerancja histaminy. Jakie są objawy i przyczyny? Wymienia dietetyczka kliniczna

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Zapalenie spojówek: wirusowe, bakteryjne, alergiczne – objawy i leczenie

Pomidory na tacy

Zespół alergii jamy ustnej. Jakie produkty go wywołują? Kiedy występują alergie krzyżowe?

Smutny chłopiec z atopowym zapaleniem skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) – objawy, przyczyny, zasady pielęgnacji

Meszki - jak z nimi walczyć? Czy ugryzienie meszki jest niebezpieczne?

Meszki – jak z nimi walczyć? Czy ugryzienie meszki jest niebezpieczne?

Nietolerancja histaminy - jakie są objawy i czym jest histamina?

Nietolerancja histaminy – jakie są objawy i czym jest histamina?

Jak zmiany klimatu faktycznie wpływają na zdrowie?

Jak zmiany klimatu faktycznie wpływają na zdrowie?

Kobieta ćwiczy w dom

Aktywność fizyczna a alergia wziewna – jak to pogodzić? Podpowiada Mama Alergolog

Kobieta wśród słoneczników - kalendarz pyleń 2020

Kalendarz pyleń 2020. Sprawdź, jakie rośliny pylą w poszczególnych miesiącach

Największe mity na temat alergii. Sprawdź, w jakie opinie na jej temat niesłusznie wierzyłaś

Największe mity na temat alergii. Sprawdź, w jakie opinie na jej temat niesłusznie wierzyłaś

Coraz więcej dzieci ma alergię na krowie mleko/iStock

Jakie są przyczyny alergii na mleko krowie u dzieci? Wyjaśnia alergolożka

9 sposobów na zwalczenie alergii. Zobacz, jak przechytrzyć uczulenie

9 sposobów na zwalczenie alergii. Zobacz, jak przechytrzyć uczulenie

kobieta z alergią

Alergia krzyżowa – tabela alergenów krzyżowych i praktyczne informacje

Kot

6 patentów dla alergików uczulonych na zwierzęta. Sprawdź, czy ci się przydadzą!

10 patentów dla alergika

10 patentów dla alergika. Jak nie dać się alergii?

Kobieta stoi w lesie i patrzy na drzewa

Ciepła zima a alergie pyłkowe. Jak wyższe temperatury w okresie jesienno-zimowym wpłyną na alergików w sezonie pylenia 2020?

kobieta na bieżni

Alergia sezonowa – nie jesteś skazana na siłownię. Oto kilka wskazówek

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę