Przejdź do treści

Leiszmanioza – jakie są objawy i jak przebiega leczenie tej tropikalnej choroby?

Kobieta z leiszmaniozą podczas badania dermatologicznego.
bertys30/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kąpiel w fontannie / unsplash
Podczas upałów pozwalasz dziecku beztrosko pluskać się w miejskiej fontannie? „Chłodzisz” je gronkowcem, salmonellą i bakteriami kałowymi
Co to jest endometrioza? Wyjaśnia osteopatka Ewelina Tyszko-Bury.
Endometrioza – czym jest? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Tężec / rawpixel
Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych
Zamienniki cukru - sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka
Zamienniki cukru – sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka
Kobieta na plaży
Mięsożerne bakterie – przecinkowce w Bałtyku. Pływanie w morzu jest niebezpieczne

Leiszmanioza należy do grupy chorób tropikalnych. Wywołują ją pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Choroba może mieć postać skórną, śluzówkowo-skórną i narządową (w zależności od czynnika etiologicznego). Postać narządowa ma najcięższy przebieg i stanowi zagrożenie dla życia. Objawy zależą od postaci choroby. Są wskazaniem do natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Leiszmanioza jest chorobą tropikalną. Występuje w krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym (Bliski Wschód, Azja Środkowa i Wschodnia, Ameryka Środkowa). Niekiedy spotykana jest także w Europie, zwłaszcza w krajach basenu Morza Śródziemnego (Turcja, Hiszpania, Portugalia, Grecja). W Polsce pojawia się niezwykle rzadko jako choroba zawleczona z krajów endemicznych. Czynnikiem etiologicznym są pierwotniaki z rodzaju Leishmania. W zależności od konkretnego czynnika etiologicznego choroba może przybierać postaci skórne, śluzówkowo-skórne i narządowe. Ostatni typ jest najcięższy i bardzo groźny – śmiertelność w przypadku braku leczenia wynosi 95%. Wektorami przenoszącymi chorobę są insekty zwane muszkami piaskowymi. Częściej chorują mężczyźni.

Jak można zarazić się leiszmaniozą?

Rezerwuarem choroby są przede wszystkim ludzie, jednakże należą do nich także zwierzęta domowe i dzikie. Wśród najczęstszych wymienia się konie, osły oraz gryzonie. Czasami zakażone są małpy.

Od osobników zakażonych choroba przenoszona jest przez wektor, jaki stanowią owady z rodzaju Phlebotomus i Lutzomyia. Pospolicie nazywa się je muszkami piaskowymi. W klimacie tropikalnym i subtropikalnym są one szeroko rozpowszechnione, co powoduje, że częstość zakażenia jest większa u osób przebywających i pracujących w warunkach otwartych (lasy, pola, łąki). Już jedno ukłucie owada przenoszącego pasożyt jest wystarczające do zakażenia leiszmaniozą. Szczególne predyspozycje do rozwoju choroby mają osoby o obniżonej odporności. Wśród grup ryzyka wymienia się dzieci, osoby starsze, ludzi obciążonych innymi chorobami. Szczególnie wrażliwe na zainfekowanie są nosiciele wirusa HIV.

Jaki jest przebieg leiszmaniozy?

Leiszmanioza ma dość długi okres wylęgania, który waha się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Przebieg choroby uzależniony jest od postaci. Leiszmanioza skórna ma zwykle charakter samoograniczający się. Zmiany skórne ulegają samoistnemu wygojeniu w okresie od 2 do 10 miesięcy. Zmiany mogą występować tylko w konkretnej lokalizacji (jest to leiszmanioza ograniczona), w wielu miejscach (mowa wówczas o leiszmaniozie rozsianej). Można spotkać również postać nawrotową po przebyciu leiszmaniozy trzewnej. Leiszmanioza skóry i błon śluzowych najczęściej lokalizuje się w obrębie nosa i jamy ustnej. Podczas trwania choroby dochodzi do znacznego zniszczenia tkanek tych narządów, co może prowadzić do oszpecenia (czasami takie zmiany określane są mianem białego trądu). Leiszmanioza trzewna ma najcięższy przebieg. W jej trakcie uszkadzane są narządy miąższowe oraz szpik kostny. W przypadku braku szybkiego i właściwego leczenia śmiertelność sięga nawet 95%.

Zobacz także

Leiszmanioza – objawy różnych postaci choroby

Przy leiszmaniozie skórnej zmiany najczęściej zlokalizowane są na odsłoniętych częściach ciała. Mają dużą zmienność morfologiczną. Mogą być to: plamki, krosty, grudki, które w ciągu kilku tygodni przekształcają się w owrzodzenia. Te mogą przebiegać w postaci mokrej (z wysiękiem) lub suchej (ze strupami i elementami martwiczymi). Zmianom często towarzyszy powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Po kilku miesiącach dochodzi do samoistnego wygojenia się zmian. Na skórze pozostają blizny i przebarwienia.

W leiszmaniozie śluzówkowo-skórnej spotykamy pojedyncze lub mnogie zmiany skórne. Po kilku miesiącach rozwijają się zmiany na błonach śluzowych. Początkowo są to zmiany obrzękowe, z niewielkimi owrzodzeniami. Mogą one być przyczyną zaburzeń drożności nosa i nawracających krwawień. Wraz z rozwojem choroby owrzodzenia powiększają się, dochodzi do zniszczenia śluzówki, chrząstki przegrody nosa, struktur podniebienia i warg.

Leiszmanioza trzewna (zwana kala-azar lub gorączką dum-dum) może rozwijać się bezobjawowo miesiącami, ale może też postępować bardzo szybko. Dochodzi do uszkodzenia narządów miąższowych, jelit i szpiku kostnego.

Leiszmanioza – leczenie choroby

Większość postaci skórnych nie wymaga leczenia ogólnego. Od wielu lat podstawowym lekiem dla pozostałych postaci są związki 5-wartościowego antymonu. Leczenie trwa około 30 dni i może wymagać kilku cykli. Powodzenie przy prawidłowej terapii wynosi około 95%. Skutecznym lekiem jest też dożylny preparat liposomalnej formy amfoterycyny B, jednakże ze względu na wysokie koszty leczenia popularny jest głównie w USA. Kilka nowych preparatów znajduje się w trakcie badań klinicznych.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w basenie pływa na pontonie

Poparzona skóra od słońca nie stanowi dla ciebie problemu? „Każde poparzenie to krok bliżej do czerniaka” – piszą Dermatolook

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Jak dbać o skórę w czasie epidemii?

Jak dbać o skórę w czasie epidemii? Sprawdź, co radzą specjaliści – dermatolog i chirurg

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Czym są modzele i jak je usunąć? Modzele na stopach

Dłonie z łuszczycą skóry

Łuszczyca – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Cellulit – jak pozbyć się go za pomocą ćwiczeń?/Pexels

Cellulit – jak pozbyć się go za pomocą ćwiczeń?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – na czym polega? Przebieg i leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – jak go rozpoznać i leczyć?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

maliny

Olej z pestek malin nie jest naturalnym filtrem UV. Dermatolog ostrzega

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku