Przejdź do treści

Mutyzm wybiórczy i zaburzenia lękowe u dzieci – objawy, leczenie

smutne dziecko
Fot. fasphotographic / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
https://www.istockphoto.com/
Od 8 do 17 tysięcy sztuk. Tyle każda z nas zużywa średnio w ciągu całego życia podpasek i tamponów. Warto więc zwracać uwagę na ich skład
Bodymaps SS19 fot. Zuza Krajewska
Ukłon w stronę naturalności i możliwości kobiecego ciała. Zobaczcie fantastyczną kampanię polskiej marki Bodymaps
Istockphoto.com
Nieoczywiste momenty, w których może nam spaść cukier. Nie chodzi tylko o alkohol
kobieta je na ulicy w pośpiechu
Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!
https://www.istockphoto.com/
Niebezpieczne związki. Warzywa i zioła, których nie należy łączyć ze słońcem. Wyjaśnia dietetyczka

Mutyzm wybiórczy rozwija się najczęściej między 2. a 6. rokiem życia. Nie jest klasyfikowany jako zaburzenie lękowe, jednakże jego objawy odpowiadają zaburzeniom o charakterze społecznym. Charakteryzuje się przewlekłą odmową mówienia w wybranych sytuacjach społecznych, w których oczekuje się od dziecka wypowiedzi na dany temat, pomimo prawidłowego mówienia w innych sytuacjach.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paweł Żmuda-Trzebiatowski
lekarz

U dzieci z mutyzmem wybiórczym pozostałe formy komunikowania się, jak ekspresja mimiczna czy naśladowcza, są prawidłowe. Do rozpoznania mutyzmu selektywnego konieczne jest jednoczesne stwierdzenie prawidłowego rozumienia mowy i kompetencji w posługiwaniu się mową w komunikacji społecznej.

Przyczyny mutyzmu wybiórczego

W powstaniu mutyzmu wybiórczego odgrywają rolę zarówno czynniki biologiczne, jak i uraz psychiczny, do którego mogło dojść w okresie rozwoju mowy. Dodatkowo bierze się pod uwagę strukturę rodziny i relacje między matką a dzieckiem. W rodzinie dziecka z mutyzmem nierzadko występuje ograniczona komunikacja werbalna, czego konsekwencją może być niedostateczna stymulacja rozwoju mowy. Przyjmuje się, że jedną z głównych przyczyn mutyzmu wybiórczego jest nadaktywność części mózgowia odpowiedzialnej za odczuwanie stresu w sytuacjach społecznych. Do pozostałych przyczyn zalicza się izolację rodziny, zakaz ujawniania rodzinnych sekretów czy występowanie modelu karania milczeniem. Większość chorych dzieci ma także predyspozycje genetyczne do reagowania niepokojem w danej sytuacji.

Aby rozpoznać mutyzm wybiórczy u dzieci, muszą wystąpić określone cechy:

  • utrzymywanie objawów przez co najmniej miesiąc,
  • dziecko nie mówi w określonych sytuacjach, w których mówienie jest wymagane, a z kolei w innych mówi prawidłowo,
  • objawy nie wynikają z braku znajomości języka bądź zaburzeń komunikacji, np. jąkania,
  • zaburzenie znacznie utrudnia osiąganie sukcesów zawodowych lub edukacyjnych.

Dzieci z mutyzmem selektywnym same dobierają sobie grono osób, w których otoczeniu mówią. Należy pamiętać, że brak mówienia nie wynika ze złej woli bądź nieśmiałości. W wybranym przez siebie otoczeniu dziecko prawidłowo mówi, a nawet potrafi być hałaśliwe i gadatliwe.

Leczenie mutyzmu wybiórczego

Bardzo ważna jest wczesna diagnoza mutyzmu. Mutyzm nieprawidłowo leczony lub zbyt późno zdiagnozowany może się utrwalić. Terapia mutyzmu z udziałem logopedy i psychologa opiera się głównie na zasadach terapii behawioralnej i poznawczej. Stopniowo zachęca się dziecko do mówienia, rozpoczynając od jednej, co istotne – wybranej przez dziecko, osoby. Zawsze należy nagradzać dziecko za osiągane postępy, a następnie poszerzać zakres sytuacji, w których mówi. Prawidłowa prowadzona terapia mutyzmu może przynieść efekty już po 2–3 tygodniach. W terapii wykorzystuje się takie metody jak technika trójkąta, sliding-in czy technika 5 sekund. Jeżeli terapia nie przynosi skutku, wprowadza się leczenie farmakologiczne.

Zobacz także

Zaburzenia lękowe w postaci fobii

Wspólną cechą wszystkich fobii jest lęk wywołany określoną sytuacją lub przedmiotami zewnętrznymi, które teoretycznie nie są niebezpieczne. Jest to lęk irracjonalny, nadmierny i nieuzasadniony, o różnym natężeniu. W rozpoznaniu fobii dziecięcej należy uwzględnić powszechnie występujące specyficzne dla określonej fazy rozwoju lęki i obawy, które na ogół nie osiągają progu diagnostycznego. W okresie przedszkolnym dzieci na ogół obawiają się:

  • ciemności,
  • zwierząt,
  • obcych ludzi,
  • wyimaginowanych istot.

W okresie szkolnym fobie zwykle dotyczą odrzucenia przez rówieśników, dostania złej oceny czy zawstydzenia w sytuacji społecznej. W okresie dorastania najczęściej mamy do czynienia z obawami dotyczącymi wyglądu.

Lęk społeczny w dzieciństwie

Lęk społeczny może dotyczyć nawet 15% populacji dziecięcej. Nierzadko jest prekursorem fobii społecznej dorosłych. Rozpoznanie stawia się, gdy objawy pojawiają się przed 6. rokiem życia, a ich stopień nasilenia utrudnia prawidłowe funkcjonowanie.

Do typowych objawów należą:

  • trwały bądź nawracający lęk w stosunku do obcych osób,
  • unikanie kontaktów,
  • nadmierna koncentracja na sobie i swoim zachowaniu,
  • prawidłowe, lecz wybiórcze przywiązanie do członków rodziny.

W leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci stosuje się zarówno leczenie farmakologiczne, jak i psychoterapię. Chodzi przede wszystkim o terapię behawioralną z wykorzystaniem metod relaksacji, desensytyzacji, modelowania czy ekspozycji na bodziec lękowy. W leczeniu farmakologicznym stosuje się głównie selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz klomipraminę.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Psychiatria, pod red. M. Jaremy i J. Rabe-Jabłońskiej, Warszawa, 2011.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Gdyby w jednym miejscu spotkały się wszystkie matki, nie byłoby już więcej wojen”. Dobrze powiedziane. Poznaj jeszcze inne budujące cytaty o macierzyństwie

kobieta w ciąży pije kawę

„Poproszę kawę dla ciężarnej”, czyli kofeinowy dylemat kobiety w ciąży

Pierwsza transpłciowa, niepełnosprawna modelka z porażeniem mózgowym na wybiegu. Kolejny przełom w świecie mody!

W jakiej wannie kąpać niemowlaka? Wanienki z wyprofilowanym kształtem zrobią dziecku krzywdę? Tłumaczy fizjoterapeutka niemowląt

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zastanawiałaś się kiedyś, jak wyglądałoby twoje dzieciństwo, gdybyś urodziła się w innym państwie? Uğur Gallenkuş znów szokuje. Jego zdjęcia są skuteczniejsze niż tysiąc słów

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

dziecko wózek upał

„Nie wkładaj dziecka do szklarni!” – mówi lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

samotnosc

Samotność ciąży. Felieton Ewy Kalety

Dlaczego warto budzić dzieci kwadrans wcześniej?

dzieci myją zbęby

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Twoje dziecko jedzie na zieloną szkołę? Sprawdź, czym i dlaczego nie powinno się dzielić

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

dziecko i zabawki

Minimalizm a dzieci. Czy da się kupować mniej?

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o inhalacji

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Szczere, na luzie i z uśmiechem. Najfajniejsze konta mam na Instagramie

STOP Barierom. Ruszyła kampania zwracająca uwagę na problemy niepełnosprawnych

7 rzeczy, którymi nieświadomie pogarszasz chorobę lokomocyjną dziecka

„Wyrazy miłości dla mam zawstydzających mnie za występ na stand upie”. Amy Schumer świetną ripostą odpowiada na hejt

Mama siedzi z ciedzkiem. Dziecko - chłopiec siedzi na nocniku i patrzy na mamę

Gdy w nocniku pusto, czyli jak pomóc dziecku w zaparciach?