Przejdź do treści

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Niedoczynność przytarczyc - przyczyny, objawy i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kichasz, gdy patrzysz na słońce? Biotechnolog Dawid Polak wyjaśnia to zjawisko
Jak poznać, że upał ci zaszkodził? „Są trzy zjawiska kliniczne, które świadczą o nadmiernym działaniu ciepła” – mówi lekarz Michał Sutkowski
Zmagasz się z zaparciami? Fizjoterapeutka tłumaczy, jakie mogą być tego konsekwencje
Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża
„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Niedoczynność przytarczyc to zaburzenie, w przebiegu którego dochodzi do zmniejszenia wydzielania parathormonu PTH przez przytarczyce. W przebiegu pierwotnej niedoczynności przytarczyc na zmniejszenie wydzielania PTH wypływają schorzenia autoimmunologiczne przytarczyc, uszkodzenie lub usunięcie przytarczyc. Z kolei wtórna niedoczynność przytarczyc rozwija się w konsekwencji hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Leczenie niedoczynności uzależnione jest od jej przyczyny.

Czym jest niedoczynność przytarczyc?

Przytarczyce to niewielkie gruczoły zlokalizowane w okolicy tarczycy. Zazwyczaj w ciele człowieka występują cztery przytarczyce, choć ich liczba może być inna. Przytarczyce odpowiadają za syntezę parathormonu – hormonu odpowiedzialnego za normalizowanie poziomu wapnia we krwi na drodze uwalniania wapnia z tkanki kostnej. Ponadto parathormon zwiększa wchłanianie zwrotne wapnia w nerkach oraz przyswajanie wapnia w przewodzie pokarmowym.

Pierwotna niedoczynność przytarczyc rozwija się, gdy przytarczyce nie wydzielają wystarczających ilości PTH, co prowadzi do wystąpienia hipokalcemii, czyli zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Przyczyną pierwotnej niedoczynności przytarczyc może być usunięcie tarczycy i przytarczyc lub nieumyślne uszkodzenie przytarczyc podczas zabiegu tyreoidektomii, Niedoczynność przytarczyc po operacji tarczycy to nie jedyna przyczyna tego zaburzenia. Może wystąpić niedoczynność przytarczyc spowodowana przez pourazowe uszkodzenie przytarczyc. Możliwe jest także uszkodzenie przytarczyc podczas radioterapii nowotworów szyi. Kolejną przyczyną jest autoimmunologiczne zapalenie przytarczyc lub rzadko spotykana wrodzona hipoplazja przytarczyc, czyli niewykształcenie się przytarczyc w rozwoju płodowym.

Wtórna niedoczynność przytarczyc rozwija się jako konsekwencja hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Wówczas przytarczyce reagują na wysoki poziom wapnia zmniejszeniem syntezy parathormonu. Z kolei rzekoma niedoczynność przytarczyc (osteodystrofia Albrighta) to stan, w którym przytarczyce działają prawidłowo i wydzielają optymalne ilości PTH. Jednak parathormon nie działa prawidłowo, gdyż jego aktywność zostaje zablokowana. Jest to dziedziczone schorzenie metaboliczne.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta siedzy na krześle, jednocześńie leżąc na stole. Obok niej stoi wazon kwiatów

Niedoczynność przytarczyc – objawy skórne i nie tylko

Objawy pierwotnej niedoczynności tarczycy wynikają ze zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi, wywołanego spadkiem syntezy PTH przez przytarczyce. U osób, u których rozwija się pierwotna niedoczynność przytarczyc, objawy skórne to przede wszystkim pogrubienie i przesuszenie skóry, pojawia się także pogorszenie kondycji włosów i paznokci – nasilone wypadanie włosów oraz wzmożona łamliwość paznokci. Może dojść do rozwoju tężyczki, czyli bolesnych skurczów mięśni, drętwienia i mrowienia palców stóp i dłoni oraz ust. Ponadto może pojawić się osłabienie, przewlekłe zmęczenie, bóle głowy oraz problemy z pamięcią.

W przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc objawy wynikają z występowania hiperkalcemii, która prowadzi do wtórnego zaburzenia wydzielania parathormonu. Można wówczas zaobserwować następujące objawy:

  • senność,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie,
  • pogorszenie samopoczucia psychicznego,
  • nudności i wymioty,
  • bóle brzucha,
  • zaparcia,
  • wydalanie zwiększonych objętości moczu,
  • wzmożone pragnienie.
Choroby tarczycy a anemia

Diagnostyka niedoczynności przytarczyc

W celu rozpoznania niedoczynności przytarczyc konieczne jest wykonanie badań obrazowych i laboratoryjnych. W pierwszej kolejności lekarz zbiera dokładny wywiad kliniczny, a następnie zleca odpowiednią diagnostykę. Wskazane jest oznaczenie poziomu wapnia we krwi, a jednocześnie – należy oznaczyć poziom białka, gdyż może ono wpływać na stężenie jonów wapniowych. Kolejne badanie to dobowe wydalanie wapnia wraz z moczem – w tym celu konieczne jest przeprowadzenie dobowej zbiórki moczu. Wskazane jest oznaczenie we krwi poziomu parathormonu. Pomocne mogą być także takie badania obrazowe przytarczyc jak tomografia czy badanie USG.

Pierwotna niedoczynność przytarczyc rozpoznawana jest wówczas, gdy niskiemu poziomowi wapnia we krwi towarzyszy śladowe stężenie parathormonu. Z kolei w przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc niski poziom parathormonu występuje wraz z wysokim poziomem wapnia we krwi.

Leczenie niedoczynności przytarczyc

Postępowanie w przebiegu niedoczynności tarczycy zależy przede wszystkim od charakteru niedoczynności. Jeśli pojawi się pierwotna niedoczynność tarczycy, leczenie polega przede wszystkim na zwiększeniu poziomu wapnia we krwi. W przypadku pojawienia się tężyczki konieczne jest dożylne podawanie preparatów zawierających wapń, a poza tą sytuacją – stosowane są doustne suplementy wapnia. U osób, u których rozwinęła się pierwotna niedoczynność przytarczyc, dieta powinna koncentrować się nie tylko na dostarczeniu odpowiednich ilości wapnia, ale także – ograniczeniu spożycia fosforanów. Niewskazane jest zatem spożywanie napojów gazowanych czy gotowych wędlin.

lekarka Małgorzata Ponikowska

W przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc kluczowe znaczenie ma wyeliminowanie przyczyny hiperkalcemii, co pozwoli na obniżenie zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi.


Bibliografia:

  1. Jurecka-Lubieniecka B. i in., Hypoparathyroidism after surgery on thyroid cancer: is there a delayed chance for recovery after a prolonged period of substitutive therapy?, Endokrynologia Polska tom 57, nr 5/ 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroba Hashimoto a inne schorzenia / pexels

Choroba Hashimoto a inne schorzenia. „Pacjenci często cierpią też z powodu insulinooporności, zaburzeń lipidowych, zespołu policystycznych jajników czy atopowego zapalenia skóry”

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Szczotkowanie na sucho ma wiele korzyści zdrowotnych / pexels

Szczotkowanie ciała na sucho jest zalecane przez endokrynologów. Pobudza limfę i wspiera pozbywanie się opuchlizny

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Zmiana składu leku Letrox / pexels

Popularny lek stosowany w leczeniu chorób tarczycy z nowym składem. Producent ostrzega

Skonsultuj się z Farmaceutą / istock

Ogólnopolska Akcja Edukacyjna „Skonsultuj z Farmaceutą” już 9 kwietnia. Hello Zdrowie patronem medialnym wydarzenia

Kobieta

Masz chorą tarczycę? Włącz te ćwiczenia w swój plan dnia

Kobieta

Czy warto przyjmować preparaty z jodem (w tym płyn Lugola)? Jest oficjalne oświadczenie endokrynologów

Z aptek w zastraszającym tempie znika płyn Lugola. "Aktualnie przyjmowanie go nie ma sensu" - podkreśla lekarka

Z aptek w zastraszającym tempie znika płyn Lugola. „Aktualnie przyjmowanie go nie ma sensu” – podkreśla lekarka

Budzisz się zlana potem? Oto 8 możliwych przyczyn

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Choroby tarczycy a stan zębów / pexels

Masz wysokie przeciwciała przy chorobach tarczycy? Sprawdź stan swoich zębów!

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

kobieta obejmująca się ramionami na tle miasta

Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją

Zespół Sheehana

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Kobieta

Przyjmowanie witaminy C wraz z lewotyroksyną wpływa korzystnie na choroby tarczycy? Wyjaśnia farmaceutka

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania

„Całkowicie łysą kobietą zostałam 4 lata temu. Teraz wiem, że umiem żyć bez włosów” – mówi Marta Kawczyńska, alopecjanka

„Serotonina nie tylko poprawia nastrój, zmniejsza też wrażliwość na negatywne sytuacje” – mówi psychiatra Piotr Woźniak

Kobieta trzyma się na szyję, bo ma niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy – objawy, przyczyny, diagnoza i leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×