Przejdź do treści

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Niedoczynność przytarczyc - przyczyny, objawy i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

Niedoczynność przytarczyc to zaburzenie, w przebiegu którego dochodzi do zmniejszenia wydzielania parathormonu PTH przez przytarczyce. W przebiegu pierwotnej niedoczynności przytarczyc na zmniejszenie wydzielania PTH wypływają schorzenia autoimmunologiczne przytarczyc, uszkodzenie lub usunięcie przytarczyc. Z kolei wtórna niedoczynność przytarczyc rozwija się w konsekwencji hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Leczenie niedoczynności uzależnione jest od jej przyczyny.

Czym jest niedoczynność przytarczyc?

Przytarczyce to niewielkie gruczoły zlokalizowane w okolicy tarczycy. Zazwyczaj w ciele człowieka występują cztery przytarczyce, choć ich liczba może być inna. Przytarczyce odpowiadają za syntezę parathormonu – hormonu odpowiedzialnego za normalizowanie poziomu wapnia we krwi na drodze uwalniania wapnia z tkanki kostnej. Ponadto parathormon zwiększa wchłanianie zwrotne wapnia w nerkach oraz przyswajanie wapnia w przewodzie pokarmowym.

Pierwotna niedoczynność przytarczyc rozwija się, gdy przytarczyce nie wydzielają wystarczających ilości PTH, co prowadzi do wystąpienia hipokalcemii, czyli zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Przyczyną pierwotnej niedoczynności przytarczyc może być usunięcie tarczycy i przytarczyc lub nieumyślne uszkodzenie przytarczyc podczas zabiegu tyreoidektomii, Niedoczynność przytarczyc po operacji tarczycy to nie jedyna przyczyna tego zaburzenia. Może wystąpić niedoczynność przytarczyc spowodowana przez pourazowe uszkodzenie przytarczyc. Możliwe jest także uszkodzenie przytarczyc podczas radioterapii nowotworów szyi. Kolejną przyczyną jest autoimmunologiczne zapalenie przytarczyc lub rzadko spotykana wrodzona hipoplazja przytarczyc, czyli niewykształcenie się przytarczyc w rozwoju płodowym.

Wtórna niedoczynność przytarczyc rozwija się jako konsekwencja hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Wówczas przytarczyce reagują na wysoki poziom wapnia zmniejszeniem syntezy parathormonu. Z kolei rzekoma niedoczynność przytarczyc (osteodystrofia Albrighta) to stan, w którym przytarczyce działają prawidłowo i wydzielają optymalne ilości PTH. Jednak parathormon nie działa prawidłowo, gdyż jego aktywność zostaje zablokowana. Jest to dziedziczone schorzenie metaboliczne.

Kobieta siedzy na krześle, jednocześńie leżąc na stole. Obok niej stoi wazon kwiatów

Niedoczynność przytarczyc – objawy skórne i nie tylko

Objawy pierwotnej niedoczynności tarczycy wynikają ze zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi, wywołanego spadkiem syntezy PTH przez przytarczyce. U osób, u których rozwija się pierwotna niedoczynność przytarczyc, objawy skórne to przede wszystkim pogrubienie i przesuszenie skóry, pojawia się także pogorszenie kondycji włosów i paznokci – nasilone wypadanie włosów oraz wzmożona łamliwość paznokci. Może dojść do rozwoju tężyczki, czyli bolesnych skurczów mięśni, drętwienia i mrowienia palców stóp i dłoni oraz ust. Ponadto może pojawić się osłabienie, przewlekłe zmęczenie, bóle głowy oraz problemy z pamięcią.

W przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc objawy wynikają z występowania hiperkalcemii, która prowadzi do wtórnego zaburzenia wydzielania parathormonu. Można wówczas zaobserwować następujące objawy:

  • senność,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie,
  • pogorszenie samopoczucia psychicznego,
  • nudności i wymioty,
  • bóle brzucha,
  • zaparcia,
  • wydalanie zwiększonych objętości moczu,
  • wzmożone pragnienie.
Choroby tarczycy a anemia

Diagnostyka niedoczynności przytarczyc

W celu rozpoznania niedoczynności przytarczyc konieczne jest wykonanie badań obrazowych i laboratoryjnych. W pierwszej kolejności lekarz zbiera dokładny wywiad kliniczny, a następnie zleca odpowiednią diagnostykę. Wskazane jest oznaczenie poziomu wapnia we krwi, a jednocześnie – należy oznaczyć poziom białka, gdyż może ono wpływać na stężenie jonów wapniowych. Kolejne badanie to dobowe wydalanie wapnia wraz z moczem – w tym celu konieczne jest przeprowadzenie dobowej zbiórki moczu. Wskazane jest oznaczenie we krwi poziomu parathormonu. Pomocne mogą być także takie badania obrazowe przytarczyc jak tomografia czy badanie USG.

Pierwotna niedoczynność przytarczyc rozpoznawana jest wówczas, gdy niskiemu poziomowi wapnia we krwi towarzyszy śladowe stężenie parathormonu. Z kolei w przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc niski poziom parathormonu występuje wraz z wysokim poziomem wapnia we krwi.

Leczenie niedoczynności przytarczyc

Postępowanie w przebiegu niedoczynności tarczycy zależy przede wszystkim od charakteru niedoczynności. Jeśli pojawi się pierwotna niedoczynność tarczycy, leczenie polega przede wszystkim na zwiększeniu poziomu wapnia we krwi. W przypadku pojawienia się tężyczki konieczne jest dożylne podawanie preparatów zawierających wapń, a poza tą sytuacją – stosowane są doustne suplementy wapnia. U osób, u których rozwinęła się pierwotna niedoczynność przytarczyc, dieta powinna koncentrować się nie tylko na dostarczeniu odpowiednich ilości wapnia, ale także – ograniczeniu spożycia fosforanów. Niewskazane jest zatem spożywanie napojów gazowanych czy gotowych wędlin.

lekarka Małgorzata Ponikowska

W przebiegu wtórnej niedoczynności przytarczyc kluczowe znaczenie ma wyeliminowanie przyczyny hiperkalcemii, co pozwoli na obniżenie zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi.


Bibliografia:

  1. Jurecka-Lubieniecka B. i in., Hypoparathyroidism after surgery on thyroid cancer: is there a delayed chance for recovery after a prolonged period of substitutive therapy?, Endokrynologia Polska tom 57, nr 5/ 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Orbitopatia tarczycowa – objawy i leczenie oftalmopatii

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Choroba Riedla – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie. „Bardzo źle się ze sobą czułam. Nie wiedziałam, co się dzieje”

Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach / Archiwum prywatne

„W Hashimoto trzeba zadbać o całą paletę hormonów, nie tylko tarczycy, żeby znów cieszyć się seksem” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

Rak pęcherzykowy tarczycy – przyczyny, objawy, badania i leczenie

menopauza i htz

„Nie każda pacjentka stosująca HTZ zachoruje na raka piersi!”. Ginekolożka Małgorzata Nowicka o hormonalnej terapii zastępczej

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

Czy inozytol może pomóc w chorobie Hashimoto? Ekspertki wyjaśniają

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Kobieta

Hashimoto na liście „chicagowskiej siódemki”. „Uwarunkowania osobowościowe pacjenta mają ogromny wpływ na to, jak choruje”

Kobieta siedzi w aucie

Masz niedoczynność tarczycy i problemy żołądkowe? Uważaj, jedno łączy się z drugim!

Mogą „udawać” nasze hormony i zaburzać ich działanie. Uważaj na związki endokrynnie czynne – są tam, gdzie się nie spodziewasz

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska: przy Hashimoto i SIBO nie można trenować? To mit i duży błąd [WIDEO]

Probiotyki w Hashimoto. Autorki "Ogarnij Hashimoto" podpowiadają, jak zadbać o zdrowie jelit przy tej chorobie

Probiotyki w Hashimoto. Jak zadbać o zdrowe jelita przy tej chorobie?

Kobieta

Nietolerancje pokarmowe, zmęczenie, mgła mózgowa, wzdęcia. Te objawy świadczą o kandydozie, która może wyzwalać Hashimoto

AKCJA SUPLEMENTACJA: Choroba Hashimoto

Prof. Maciej Kielar

Trzustka choruje po cichu. „Jeśli ktoś nie ma szczęścia, to nawet jeden grill z piwem może skończyć się ostrym zapaleniem” – mówi prof. Maciej Kielar

Kobiety na plaży

Bierzesz tabletki antykoncepcyjne tylko w wakacje? Ginekolożka przestrzega

Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?