Przejdź do treści

Parathormon (PTH) – norma, podwyższony, niski poziom

Parathormon (PTH) - norma, podwyższony, niski poziom Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
San Marino
San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk
Szczepionki
Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych
Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie
Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń
Kasia Dziurska
Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

Parathormon (PTH) to hormon syntetyzowany przez przytarczyce. Parathormon pełni z organizmie ważną funkcję – reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową, oddziałuje na kości i nerki, prowadząc do zwiększenia poziomu wapnia we krwi. Choroby przytarczyc wywołują zmiany w poziomie parathormonu, co prowadzi do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Parathormon podwyższony lub za niski może być wykryty dzięki oznaczeniu poziomu tego związku we krwi. 

Parathormon – co to jest?

Parathormon to hormon polipeptydowy, syntetyzowany przez przytarczyce – niewielkie gruczoły rozmieszczone symetrycznie w okolicy tarczycy. Wydzielanie parathormonu regulowane jest przez poziom wapnia w surowicy. Spadkowi poziomu wapnia towarzyszy niemal natychmiastowa synteza parathormonu przez przytarczyce. Parathormon i kalcytonina, czyli hormon syntetyzowany przez tarczycę, odpowiadają za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Parathormon reguluje poziom wapnia we krwi, oddziałując na nerki oraz tkankę kostną. Jak dokładnie działa parathormon? Funkcje tego hormonu to:

  • pobudzenie w kościach osteolizy i resorpcji kości; dzięki temu dochodzi do uwalniania wapnia z tkanki kostnej,
  • pobudzenie resorpcji zwrotnej wapnia w nerkach, dzięki czemu ograniczone zostaje wydalanie wapnia z moczem; jednocześnie parathormon hamuje wydalanie fosforanów,
  • zwiększenie wchłaniania wapnia w jelitach.

Kalcytonina i parathormon to hormony działające antagonistycznie. O ile parathormon wydzielany jest w odpowiedzi na niski poziom wapnia w organizmie, kalcytonina syntetyzowana jest przy wysokich poziomach wapnia we krwi. Skutkiem działania parathormonu jest podwyższenie poziomu wapnia we krwi, a kalcytonina działa odwrotnie – obniża poziom wapnia we krwi.

Badania profilaktyczne / istockphoto.com

Kiedy należy wykonać badanie parathormonu?

Badanie poziomu parathormonu we krwi wykonywane jest w przebiegu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaburzenia w poziomie wapnia może nasuwać występowanie takich objawów jak: bóle brzucha, nudności i wymioty, zaparcia, wielomocz, senność i bóle głowy. Takie symptomy towarzyszą hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiemu poziomowi wapnia we krwi. Z kolei zbyt niski poziom wapnia może manifestować się pod postacią:

  • mrowienia kończyn,
  • skurczów mięśni,
  • napadów duszności,
  • problemów z połykaniem,
  • drgawek.

Poziom parathormonu oznaczany jest przy podejrzeniu niedoczynności lub nadczynności przytarczyc, a także w przebiegu zatrucia witaminą D. Kiedy jeszcze warto zbadać parathormon? Badanie znajduje zastosowanie po operacji usunięcia przytarczyc – dzięki badaniu możliwa jest ocena skuteczności zabiegu. Kolejnym wskazaniem do oznaczenia parathormonu PTH jest podejrzenie obecności nowotworów, które mogą wydzielać parathormon.

Jak przebiega badanie PTH?

Gdy podejrzewane są zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, wówczas należy oznaczyć poziom PTH. Co to za badanie? Oznaczenie poziomu parathormonu wykonywane jest w próbce krwi pobranej na czczo. Wraz z oznaczaniem poziomu PTH, należy jednocześnie zbadać poziom wapnia i fosforanów we krwi, a także w moczu. Tylko wtedy można ocenić stan gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ile kosztuje badanie, w którym oznaczany jest parathormon? Cena to około 35-45 zł.

Badanie parathormon intact to oznaczanie nietkniętej, kompletnej postaci hormonu, znajduje zastosowanie w diagnostyce różnicowej hiperkalcemii i hipokalcemii. Badanie wykonywane jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo.

Parathormon – norma

Prawidłowy poziom parathormonu we krwi to 10-60 pg/ml. Dla prawidłowej interpretacji wyników, konieczna jest także znajomość normy dla wapnia – to 3-4,5 mg/dl we krwi; norma wydalania wapnia z moczem to 7,5 mmol/dobę.

badanie krwii

Przyczyny podwyższonego poziomu parathormonu

Parathormon podwyższony może towarzyszyć pierwotnej nadczynności przytarczyc. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do nadmiernego wydzielania PTH, a przyczyną nadczynności zazwyczaj jest gruczolak, rzadziej – nowotwory złośliwe. Z kolei przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc może być przewlekła niewydolność nerek. W jej przebiegu zaburzony zostaje proces aktywacji witaminy D w nerkach, co przekłada się na spadek poziomu wapnia we krwi i kompensacyjne wzmożone wydzielanie parathormonu. Przyczyną wysokiego poziomu parathormonu może być obecność nowotworu, który wydziela ten hormon; mowa m. in. o nowotworze szyjki macicy, piersi czy raku drobnokomórkowym płuc. Ponadto nadmiar parathormonu towarzyszy zatruciu witaminą D. Przywrócenie prawidłowego poziomu parathormonu wymaga wyleczenia przyczyny zaburzeń hormonalnych i zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Jakie są objawy wywoływane przez wydzielany w nadmiarze parathormon? Wysoki poziom hormonu w przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc lub nowotworów występuje jednocześnie z hiperkalcemią. Z kolei nadmiarowi parathormonu w przebiegu wtórnej nadczynności przytarczyc towarzyszy obniżony poziom wapnia. Dlatego objawy wysokiego parathormonu różnią się w zależności od współistniejącego poziomu wapnia we krwi.

Zbyt niski poziom parathormonu – przyczyny

Obniżony poziom parathormonu występuje w niedoczynności przytarczyc. Gruczoły dotknięte stanem zapalnym, procesem nowotworowym czy urazem syntetyzują mniejsze ilości parathormonu. Wówczas niskiemu parathormonowi towarzyszy niski poziom wapnia we krwi.

 

Bibliografia:

  1. Khan M., Physiology, Parathyroid hormone; StatPearls 2020
  2. Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; MediPage 2011
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Suchość w ustach, krwawiące dziąsła, ruszający się ząb? Zbadaj swoją tarczycę!

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Czy spożycie soi wpływa na pracę tarczycy? Odpowiada dr Damian Parol

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

kobieta z hiperprolaktynemiaą

„Jeśli zliczyć, ile wydałam na szukanie diagnozy, wizyty, badania i leki, wyjdzie ponad 30 tysięcy złotych”. Marta Płóciennik o hiperprolaktynemii

„Od czego zaczyna się reset hormonalny? Od uświadomienia sobie, że z przebitą oponą nie pojedziesz dalej”. Recenzja książki „Dieta 7 hormonów” Sary Gottfried

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

COVID-19 może powodować dolegliwości tarczycy?

COVID-19 może powodować choroby tarczycy? Naukowcy nie mają wątpliwości

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Osoby chore na Hashimoto mogą odczuwać zarówno objawy nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Dlaczego tak się dzieje i o jakie objawy chodzi?

Osoby z chorobą Hashimoto mogą odczuwać zarówno objawy nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Dlaczego tak się dzieje i o jakie objawy chodzi?

Dr n. med. Tadeusz Oleszczuk: dziewczyny, jeśli coś wam dolega, zróbcie sobie USG tarczycy!

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka: wiedza o obciążeniu genetycznym to broń w naszych rękach

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

Kobieta

„Ok. 40-50 proc. chorujących na Hashimoto zmaga się z niezdiagnozowanymi chorobami jelit” – alarmują autorki „Ogarnij Hashimoto”

Mężczyzna

Wpływ testosteronu na wahania nastroju u mężczyzn. Wyjaśnia położna Monika Walec

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Androgeny – czym są? Funkcje, badanie, nadmiar

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?