Przejdź do treści

Parathormon (PTH) – norma, podwyższony, niski poziom

Parathormon (PTH) - norma, podwyższony, niski poziom Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Koncert w bańkach
Niezwykły koncert w trakcie pandemii. Fani i zespół zamknięci w… bańkach!
Ludzie na koncercie
Lek. Bartosz Fiałek wzburzony weekendowymi imprezami: ludzie, których ignorancja przekracza „dach świata”
Izrael zostanie „hermetycznie zamknięty”? Izraelska minister turystyki: to ekstremalny krok i naruszenie podstawowych praw
Izrael zostanie „hermetycznie zamknięty” z powodu koronawirusa? Premier: wyprzedzamy cały świat
Zmiana kolejności szczepień przeciw COVID-19
Zmiana kolejności szczepień przeciw COVID-19. Kto i w jakiej sytuacji będzie mógł przyjąć preparat wcześniej?
Genogram – do czego służy, jak zrobić, symbole genogramu

Parathormon (PTH) to hormon syntetyzowany przez przytarczyce. Parathormon pełni z organizmie ważną funkcję – reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową, oddziałuje na kości i nerki, prowadząc do zwiększenia poziomu wapnia we krwi. Choroby przytarczyc wywołują zmiany w poziomie parathormonu, co prowadzi do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Parathormon podwyższony lub za niski może być wykryty dzięki oznaczeniu poziomu tego związku we krwi. 

Parathormon – co to jest?

Parathormon to hormon polipeptydowy, syntetyzowany przez przytarczyce – niewielkie gruczoły rozmieszczone symetrycznie w okolicy tarczycy. Wydzielanie parathormonu regulowane jest przez poziom wapnia w surowicy. Spadkowi poziomu wapnia towarzyszy niemal natychmiastowa synteza parathormonu przez przytarczyce. Parathormon i kalcytonina, czyli hormon syntetyzowany przez tarczycę, odpowiadają za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Parathormon reguluje poziom wapnia we krwi, oddziałując na nerki oraz tkankę kostną. Jak dokładnie działa parathormon? Funkcje tego hormonu to:

  • pobudzenie w kościach osteolizy i resorpcji kości; dzięki temu dochodzi do uwalniania wapnia z tkanki kostnej,
  • pobudzenie resorpcji zwrotnej wapnia w nerkach, dzięki czemu ograniczone zostaje wydalanie wapnia z moczem; jednocześnie parathormon hamuje wydalanie fosforanów,
  • zwiększenie wchłaniania wapnia w jelitach.

Kalcytonina i parathormon to hormony działające antagonistycznie. O ile parathormon wydzielany jest w odpowiedzi na niski poziom wapnia w organizmie, kalcytonina syntetyzowana jest przy wysokich poziomach wapnia we krwi. Skutkiem działania parathormonu jest podwyższenie poziomu wapnia we krwi, a kalcytonina działa odwrotnie – obniża poziom wapnia we krwi.

Badania profilaktyczne / istockphoto.com

Kiedy należy wykonać badanie parathormonu?

Badanie poziomu parathormonu we krwi wykonywane jest w przebiegu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaburzenia w poziomie wapnia może nasuwać występowanie takich objawów jak: bóle brzucha, nudności i wymioty, zaparcia, wielomocz, senność i bóle głowy. Takie symptomy towarzyszą hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiemu poziomowi wapnia we krwi. Z kolei zbyt niski poziom wapnia może manifestować się pod postacią:

  • mrowienia kończyn,
  • skurczów mięśni,
  • napadów duszności,
  • problemów z połykaniem,
  • drgawek.

Poziom parathormonu oznaczany jest przy podejrzeniu niedoczynności lub nadczynności przytarczyc, a także w przebiegu zatrucia witaminą D. Kiedy jeszcze warto zbadać parathormon? Badanie znajduje zastosowanie po operacji usunięcia przytarczyc – dzięki badaniu możliwa jest ocena skuteczności zabiegu. Kolejnym wskazaniem do oznaczenia parathormonu PTH jest podejrzenie obecności nowotworów, które mogą wydzielać parathormon.

Jak przebiega badanie PTH?

Gdy podejrzewane są zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, wówczas należy oznaczyć poziom PTH. Co to za badanie? Oznaczenie poziomu parathormonu wykonywane jest w próbce krwi pobranej na czczo. Wraz z oznaczaniem poziomu PTH, należy jednocześnie zbadać poziom wapnia i fosforanów we krwi, a także w moczu. Tylko wtedy można ocenić stan gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ile kosztuje badanie, w którym oznaczany jest parathormon? Cena to około 35-45 zł.

Badanie parathormon intact to oznaczanie nietkniętej, kompletnej postaci hormonu, znajduje zastosowanie w diagnostyce różnicowej hiperkalcemii i hipokalcemii. Badanie wykonywane jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo.

Parathormon – norma

Prawidłowy poziom parathormonu we krwi to 10-60 pg/ml. Dla prawidłowej interpretacji wyników, konieczna jest także znajomość normy dla wapnia – to 3-4,5 mg/dl we krwi; norma wydalania wapnia z moczem to 7,5 mmol/dobę.

badanie krwii

Przyczyny podwyższonego poziomu parathormonu

Parathormon podwyższony może towarzyszyć pierwotnej nadczynności przytarczyc. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do nadmiernego wydzielania PTH, a przyczyną nadczynności zazwyczaj jest gruczolak, rzadziej – nowotwory złośliwe. Z kolei przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc może być przewlekła niewydolność nerek. W jej przebiegu zaburzony zostaje proces aktywacji witaminy D w nerkach, co przekłada się na spadek poziomu wapnia we krwi i kompensacyjne wzmożone wydzielanie parathormonu. Przyczyną wysokiego poziomu parathormonu może być obecność nowotworu, który wydziela ten hormon; mowa m. in. o nowotworze szyjki macicy, piersi czy raku drobnokomórkowym płuc. Ponadto nadmiar parathormonu towarzyszy zatruciu witaminą D. Przywrócenie prawidłowego poziomu parathormonu wymaga wyleczenia przyczyny zaburzeń hormonalnych i zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Jakie są objawy wywoływane przez wydzielany w nadmiarze parathormon? Wysoki poziom hormonu w przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc lub nowotworów występuje jednocześnie z hiperkalcemią. Z kolei nadmiarowi parathormonu w przebiegu wtórnej nadczynności przytarczyc towarzyszy obniżony poziom wapnia. Dlatego objawy wysokiego parathormonu różnią się w zależności od współistniejącego poziomu wapnia we krwi.

Zbyt niski poziom parathormonu – przyczyny

Obniżony poziom parathormonu występuje w niedoczynności przytarczyc. Gruczoły dotknięte stanem zapalnym, procesem nowotworowym czy urazem syntetyzują mniejsze ilości parathormonu. Wówczas niskiemu parathormonowi towarzyszy niski poziom wapnia we krwi.

 

Bibliografia:

  1. Khan M., Physiology, Parathyroid hormone; StatPearls 2020
  2. Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; MediPage 2011
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

Katabolizm – co to jest, etapy, katabolizm a metabolizm

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Masz Hashimoto, leczysz się od lat, a i tak czujesz się źle? Przyczyną tego stanu mogą być niedobory, o których nawet byś nie pomyślała

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Kobieta leży na łóżku

Leki na tarczycę można przyjmować na noc? Dlaczego niektórzy pomimo leków wciąż czują się źle? Wyjaśniają autorki „Ogarnij Hashimoto”

Nie ma dowodów, by choroba Hashimoto była przeciwwskazaniem do szczepień na COVID-19

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Polip szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie i usuwanie

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Tabletka dzień po – jak działa, ile kosztuje, gdzie kupić?

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

Kwas hialuronowy a choroba Hashimoto. Czy chorując na zapalenie tarczycy, można skorzystać z zabiegów medycyny estetycznej?

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Wnętrostwo u dzieci i dorosłych – przyczyny i leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę. To jak depresja – nie „widać” jej po tobie, więc trudno uwierzyć, że coś ci dolega

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Andropauza – przyczyny, objawy i leki na męskie przekwitanie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Klara Roterska

Klara Roterska: Nikt nie chciał wpisać mi w kartę leczenia słowa „gwałt”, wpisywali „przykre zdarzenie”

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?