Go to content

Niewydolność nerek – objawy, przyczyny, leczenie

Ból spowodowany niewydolnością nerek

Fot. EVGENIY / stock.adobe.com

Niewydolność nerek to choroba, na skutek której dochodzi do upośledzenia czynności tego narządu. Może mieć charakter ostry lub przewlekły. Przyczyną niewydolności nerek są inne choroby współistniejące, toksyny albo nieprawidłowości w budowie nerek. Leczenie jest zależne od przyczyny.

Udostępnij
Przeczytasz w 5 min

Rolki



Najczęstsze objawy niewydolności nerek to mała ilość oddawanego moczu lub całkowity jego brak, charakterystyczny ból w dole pleców oraz obrzęk. Osoby z niewydolnymi nerkami są bardziej podatne na zakażenia niż zdrowi ludzie. Jak się diagnozuje niewydolność nerek?

Niewydolność nerek – co to za choroba?

Niewydolność nerek jest schorzeniem, które prowadzi do częściowego lub całkowitego upośledzenia czynności tego narządu. Skutkiem niewydolności jest brak możliwości oczyszczania organizmu z toksyn, czego rezultatem są narastające obrzęki i ból w dolnej części pleców. Chorobę dzieli się na ostrą niewydolność nerek oraz przewlekłą niewydolność nerek.

Postać ostra schorzenia to stan nagły z gwałtownym przebiegiem i jest całkowicie odwracalna. Przewlekła natomiast wiąże się z długotrwałą chorobą, której skutkiem jest częściowe lub całkowite upośledzenie nerek. Jest ono nieodwracalne i wymaga prowadzenia dializ, a nawet konieczności przeszczepienia chorej nerki.

W przypadku ostrej niewydolności nerek ICD 10 (kod chorobowy) to N17, a przy chorobie przewlekłej N18.

Niewydolność nerek – przyczyny

Przyczyny niewydolności nerek są uzależnione zarówno od czynników zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Najczęstszym powodem niewydolności są nieprawidłowości w budowie anatomicznej, które prowadzą do upośledzenia czynności nerek. Jeszcze inną przyczynę stanowią uszkodzenia wywołane toksynami.

Pozostałe przyczyny niewydolności nerek:

  • choroby metaboliczne, np. cukrzyca;
  • choroby kłębuszków nerkowych;
  • biegunki lub wymioty, które prowadzą do odwodnienia;
  • wstrząs urazowy, albo septyczny;
  • krwotoki;
  • niedostateczne ukrwienie nerek (przednerkowa niewydolność nerek);
  • niedrożność dróg moczowych.

Warto wspomnieć, że skutkiem ostrej niewydolności nerek jest jej postać przewlekła oraz schyłkowa niewydolność nerek. Chorobę o charakterze schyłkowym uważa się za najbardziej zaawansowane stadium, które wymaga leczenia nerkozastępczego.

Przewlekła i ostra niewydolność nerek – objawy

Przy niewydolności nerek pierwszym objawem charakterystycznym jest zmniejszona ilość lub całkowity brak oddawanego moczu w ciągu doby. Skąpomocz lub bezmocz powoduje, że u chorego pojawia się ból w dole pleców, który promieniuje aż do pachwin. Bywa on na tyle silny, że uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności. Pojawiają się obrzęki, a pacjent czuje się zmęczony, wyczerpany.

Inne objawy niewydolności nerek:

  • niska temperatura ciała,
  • zimne ręce i stopy;
  • skaczące ciśnienie krwi;
  • dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego;
  • zaburzenia gospodarki elektrolitowej;
  • niesmak w ustach;
  • zakwaszenie organizmu;
  • podatność na zakażenia.

Symptomy świadczące o niewydolności nerek są widoczne w badaniach diagnostycznych.

Diagnostyka niewydolności nerek

Kluczowym badaniem służącym do oceny stanu nerek jest współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR). Jego wartość bada się razem z poziomem kreatyniny we krwi. To proste i bezbolesne badanie laboratoryjne. Za prawidłowy poziom GFR uznaje się wartość 140 ml/min. Przy poziomie niższym niż 90 ml/min stwierdza się niewydolność nerek.

Diagnostyka obejmuje także badanie ogólne moczu i poziom elektrolitów. Niektórym osobom zleca się badania obrazowe, takie jak: ultrasonografia nerek (USG), tomografia komputerowa (TK) czy scyntygrafia.

Niewydolność nerek – leczenie

Leczenie niewydolności nerek jest zależne od przyczyny powstania choroby i stadium jej zaawansowania. Z reguły leczy się choroby współistniejące, które mogą przyczyniać się do upośledzenia pracy tego narządu. Podstawą jest niedopuszczenie do powikłań, lub odwodnienia i zahamowanie rozwoju choroby.

W skrajnych sytuacjach, gdy farmakologiczne leczenie zachowawcze nie jest wystarczające, do terapii jest włączane leczenie nerkozastępcze w postaci hemodializ albo dializ otrzewnowych. Ostatecznie chory jest kwalifikowany do przeszczepu.

Niewydolność nerek a dieta

Dietę w niewydolności nerek należy traktować jako jedną z metod leczenia. Spożywane produkty powinny mieć ograniczoną zawartość białka, sodu i fosforu. Z menu trzeba wyeliminować przetworzoną żywność i tłuszcze zwierzęce. Polecane są natomiast tłuszcze roślinne i węglowodany pochodzące z warzyw i owoców.

Niewydolność nerek u zwierząt

Niewydolność nerek u psa (lub kota) to jedno z najpopularniejszych i najczęściej diagnozowanych schorzeń. Przyczyną powstania choroby są zatrucia, nowotwory lub urazy, a także rasa i wiek zwierzęcia. Niewydolność nerek u zwierząt objawia się spadkiem aktywności fizycznej, spadkiem masy ciała, specyficznym zapachem z pyska, nierzadko biegunką, wymiotami lub wzmożonym pragnieniem. Choroba jest nieuleczalna.

Trudno określić, jak długo żyje pies z niewydolnością nerek, ale dzięki właściwemu leczeniu i odpowiedniej diecie można cieszyć się towarzystwem pupila jeszcze przez długie lata.

Bibliografia

1. Kozłowska-Trusewicz D., Przewlekła niewydolność nerek – rola określania filtracji kłębkowej GFR we wczesnej diagnostyce, „Rocznik Medyczny” 2007, v. 1, t. XIV.
2. Pietrzyk J. A., Dyras P., Gabrowska E., Kubiak W. i in., Ocena stanu odżywienia chorych z niewydolnością nerek, Janssen-Cilag Polska 2010, s. 6-15.

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.