Przejdź do treści

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować
Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją
Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!
Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe
Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

Omdlenia odruchowe powstają w odpowiedzi na czynniki wyzwalające, które mogą być związane m.in. ze stanem emocjonalnym lub pojawieniem się określonych bodźców (np. wysokiej temperatury, bólu). Stanowią najczęściej rozpoznawany typ omdleń, odpowiedzialny za około połowę wszystkich przypadków. Jakie są główne przyczyny omdleń odruchowych i co zrobić, żeby zapobiegać związanym z nimi epizodom utraty przytomności?

Czym są omdlenia odruchowe?

Omdlenie odruchowe (inaczej nazywane neurokardiogennym) to krótkotrwała utrata przytomności pojawiająca się na skutek nieprawidłowego działania odruchów związanych z kontrolą ciśnienia tętniczego krwi i/lub tętna przez układ nerwowy. Te zaburzenia prowadzą do przejściowego zmniejszenia przepływu krwi przez mózg. Dochodzi wtedy do jego niedotlenienia, co wywołuje omdlenie.

Szacuje się, że w ciągu życia około 40 proc. osób przynajmniej raz doświadcza omdlenia. Typ odruchowy jest ich najczęściej występującym rodzajem – odpowiada za około połowę wszystkich przypadków.

Przyczyny omdleń odruchowych

Omdlenia odruchowe możemy podzielić na kilka grup różniących się przyczyną występowania:

  • omdlenia wazowagalne,
  • omdlenia sytuacyjne,
  • omdlenia związane z zespołem zatoki szyjnej,
  • postać atypową omdleń.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę

Omdlenia wazowagalne powstają na skutek nadmiernej reakcji na wybrane czynniki wyzwalające, takie jak strach, wysoka temperatura otoczenia, przebywanie w zatłoczonym miejscu, ból lub stres.

Omdlenia sytuacyjne mogą być wywołane przez stymulację żołądka i jelit (np. połykanie, oddawanie stolca), kaszel lub kichanie, oddawanie moczu, śmiech albo śpiewanie. Czasami do tej grupy zaliczane są również omdlenia pojawiające się po wysiłku fizycznym.

Omdlenia związane z zespołem zatoki szyjnej powstają na skutek ucisku okolicy bocznej szyi, np. przez ciasny kołnierz, ruchy głowy, golenie.

Omdlenia atypowe rozpoznaje się, gdy czynnik wyzwalający nie został jasno określony.

Objawy omdlenia odruchowego

Do omdlenia odruchowego dochodzi zazwyczaj w pozycji stojącej lub siedzącej. Epizod trwa średnio od jednej do dwóch minut. Po odzyskaniu przytomności pacjent może odczuwać silne zmęczenie.

Epizodom omdleń odruchowych czasami towarzyszą objawy, takie jak:

  • zawroty głowy,
  • uczucie gorąca lub zimna,
  • pocenie się,
  • kołatanie serca,
  • nudności,
  • uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
  • zaburzenia widzenia (rozmazany obraz, zaciemnienie pola widzenia lub widzenie na biało),
  • zaburzenia słuchu (osłabienie słuchu lub słyszenie nietypowych dźwięków, np. świstu),
  • bladość skóry.

Diagnostyka omdleń odruchowych

Podstawą rozpoznania omdlenia odruchowego (i wykluczenia innych przyczyn epizodu utraty przytomności) jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem oraz badania fizykalnego. Należy również wykonać elektrokardiogram (EKG). U osób z omdleniem typu odruchowego wynik EKG z reguły świadczy o braku zaburzeń, jednak przeprowadzenie tego badania pozwala upewnić się, że epizod nie wynikał z występowania choroby serca wymagającej dalszej diagnostyki, monitorowania i/lub leczenia.

W celu rozpoznania lub wykluczenia omdlenia odruchowego dodatkowo u niektórych pacjentów wykonuje się tzw. test pionizacyjny oraz EKG Holtera.

kobieta opiera się o ścianę z powodu osłabienia organizmu

Leczenie omdleń odruchowych

W zdecydowanej większości przypadków pojawianie się omdleń odruchowych ma łagodną postać i nie wymaga podejmowania leczenia. Pacjentom doradza się, by (jeśli to możliwe) unikali czynników wyzwalających epizody utraty przytomności. Uczy się ich również rozpoznawania i szybkiego reagowania na objawy, po których może nastąpić omdlenie (np. zawroty głowy, zaburzenia widzenia i/lub słuchu) – w przypadku ich wystąpienia należy od razu przejść do pozycji leżącej.

Oprócz tego pacjentom zaleca się unikanie nadmiernej konsumpcji kofeiny, włączenie do codziennego życia aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności oraz dbanie o odpowiedni stan nawodnienia organizmu (co oznacza picie co najmniej dwóch litrów płynów dziennie).

Badania wykazały, że tego rodzaju podstawowa edukacja pacjentów istotnie zmniejsza częstość występowania epizodów omdleń i urazów powstających na skutek utraty przytomności.

Dostępne opcje terapii omdleń odruchowych obejmują również leczenie farmakologiczne oraz wszczepienie rozrusznika serca. Wymienione metody są jednak bardzo rzadko stosowane w tej grupie pacjentów.

 

Bibliografia:

  1. Sutton R., Reflex syncope: Diagnosis and treatment, Journal of Arrhythmia, 33(6): 545-552, 2017.
  2. Benditt D., Kowey P., Yeon S. B., Reflex syncope in adults and adolescents: Clinical presentation and diagnostic evaluation, UpToDate, 2019.
  3. Brignole M., Moya A., de Lange F. i wsp., ESC Guidelines for the diagnosis and management of syncope, European Heart Journal, 39 (21): 1883-1948, 2018.
  4. Runser L. A., Gauer R. L., Houser A. i wsp., Syncope: Evaluation and Differential Diagnosis, American Family Physician, 95(5): 303-312B, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Anna Sierant /fot. archiwum prywatne

Stres, bezsenność i zszargane nerwy? Wypróbuj Naturell Ashwagandha! Ja sprawdziłam i polecam

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Depresja – objawy, przyczyny i leczenie. Jak pomóc osobie z depresją?

kobieta nerwica

Nerwica – rodzaje, objawy, leczenie

Allodynia - czym się objawia? / pexels

Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Dwie kolorowe ręce na białym tle, które próbują się złapać

Autyzm – objawy, przyczyny i rodzaje zaburzenia. Jak leczyć autyzm?

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

×