Przejdź do treści

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chcesz poprawić jakość swojego snu? Oto najbardziej skuteczne metody!
Tabletki dla osób po zawale wycofane z obrotu. Wykryto w nich wadę jakościową
Tabletki dla osób z nadciśnieniem wycofane z obrotu. Wykryto w nich wadę jakościową
Izrael. Niezaszczepieni nauczyciele mogą zostać pozbawieni pensji i pracy
Niezaszczepieni nauczyciele mogą zostać pozbawieni pensji i pracy. Nowe ostre restrykcje w Izraelu
Szczepienie
Ruszyła rejestracja na szczepienia trzecią dawką. Skierowania będą wystawiane automatycznie
Lady Pasztet o problemie nietrzymania moczu w ciąży
Lady Pasztet: Za 10 czy 15 lat okaże się, że ten niby bagatelizowany problem trzeba leczyć szpitalnie

Omdlenia odruchowe powstają w odpowiedzi na czynniki wyzwalające, które mogą być związane m.in. ze stanem emocjonalnym lub pojawieniem się określonych bodźców (np. wysokiej temperatury, bólu). Stanowią najczęściej rozpoznawany typ omdleń, odpowiedzialny za około połowę wszystkich przypadków. Jakie są główne przyczyny omdleń odruchowych i co zrobić, żeby zapobiegać związanym z nimi epizodom utraty przytomności?

Czym są omdlenia odruchowe?

Omdlenie odruchowe (inaczej nazywane neurokardiogennym) to krótkotrwała utrata przytomności pojawiająca się na skutek nieprawidłowego działania odruchów związanych z kontrolą ciśnienia tętniczego krwi i/lub tętna przez układ nerwowy. Te zaburzenia prowadzą do przejściowego zmniejszenia przepływu krwi przez mózg. Dochodzi wtedy do jego niedotlenienia, co wywołuje omdlenie.

Szacuje się, że w ciągu życia około 40 proc. osób przynajmniej raz doświadcza omdlenia. Typ odruchowy jest ich najczęściej występującym rodzajem – odpowiada za około połowę wszystkich przypadków.

Przyczyny omdleń odruchowych

Omdlenia odruchowe możemy podzielić na kilka grup różniących się przyczyną występowania:

  • omdlenia wazowagalne,
  • omdlenia sytuacyjne,
  • omdlenia związane z zespołem zatoki szyjnej,
  • postać atypową omdleń.
Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę

Omdlenia wazowagalne powstają na skutek nadmiernej reakcji na wybrane czynniki wyzwalające, takie jak strach, wysoka temperatura otoczenia, przebywanie w zatłoczonym miejscu, ból lub stres.

Omdlenia sytuacyjne mogą być wywołane przez stymulację żołądka i jelit (np. połykanie, oddawanie stolca), kaszel lub kichanie, oddawanie moczu, śmiech albo śpiewanie. Czasami do tej grupy zaliczane są również omdlenia pojawiające się po wysiłku fizycznym.

Omdlenia związane z zespołem zatoki szyjnej powstają na skutek ucisku okolicy bocznej szyi, np. przez ciasny kołnierz, ruchy głowy, golenie.

Omdlenia atypowe rozpoznaje się, gdy czynnik wyzwalający nie został jasno określony.

Objawy omdlenia odruchowego

Do omdlenia odruchowego dochodzi zazwyczaj w pozycji stojącej lub siedzącej. Epizod trwa średnio od jednej do dwóch minut. Po odzyskaniu przytomności pacjent może odczuwać silne zmęczenie.

Epizodom omdleń odruchowych czasami towarzyszą objawy, takie jak:

  • zawroty głowy,
  • uczucie gorąca lub zimna,
  • pocenie się,
  • kołatanie serca,
  • nudności,
  • uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
  • zaburzenia widzenia (rozmazany obraz, zaciemnienie pola widzenia lub widzenie na biało),
  • zaburzenia słuchu (osłabienie słuchu lub słyszenie nietypowych dźwięków, np. świstu),
  • bladość skóry.

Diagnostyka omdleń odruchowych

Podstawą rozpoznania omdlenia odruchowego (i wykluczenia innych przyczyn epizodu utraty przytomności) jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem oraz badania fizykalnego. Należy również wykonać elektrokardiogram (EKG). U osób z omdleniem typu odruchowego wynik EKG z reguły świadczy o braku zaburzeń, jednak przeprowadzenie tego badania pozwala upewnić się, że epizod nie wynikał z występowania choroby serca wymagającej dalszej diagnostyki, monitorowania i/lub leczenia.

W celu rozpoznania lub wykluczenia omdlenia odruchowego dodatkowo u niektórych pacjentów wykonuje się tzw. test pionizacyjny oraz EKG Holtera.

kobieta opiera się o ścianę z powodu osłabienia organizmu

Leczenie omdleń odruchowych

W zdecydowanej większości przypadków pojawianie się omdleń odruchowych ma łagodną postać i nie wymaga podejmowania leczenia. Pacjentom doradza się, by (jeśli to możliwe) unikali czynników wyzwalających epizody utraty przytomności. Uczy się ich również rozpoznawania i szybkiego reagowania na objawy, po których może nastąpić omdlenie (np. zawroty głowy, zaburzenia widzenia i/lub słuchu) – w przypadku ich wystąpienia należy od razu przejść do pozycji leżącej.

Oprócz tego pacjentom zaleca się unikanie nadmiernej konsumpcji kofeiny, włączenie do codziennego życia aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności oraz dbanie o odpowiedni stan nawodnienia organizmu (co oznacza picie co najmniej dwóch litrów płynów dziennie).

Badania wykazały, że tego rodzaju podstawowa edukacja pacjentów istotnie zmniejsza częstość występowania epizodów omdleń i urazów powstających na skutek utraty przytomności.

Dostępne opcje terapii omdleń odruchowych obejmują również leczenie farmakologiczne oraz wszczepienie rozrusznika serca. Wymienione metody są jednak bardzo rzadko stosowane w tej grupie pacjentów.

 

Bibliografia:

  1. Sutton R., Reflex syncope: Diagnosis and treatment, Journal of Arrhythmia, 33(6): 545-552, 2017.
  2. Benditt D., Kowey P., Yeon S. B., Reflex syncope in adults and adolescents: Clinical presentation and diagnostic evaluation, UpToDate, 2019.
  3. Brignole M., Moya A., de Lange F. i wsp., ESC Guidelines for the diagnosis and management of syncope, European Heart Journal, 39 (21): 1883-1948, 2018.
  4. Runser L. A., Gauer R. L., Houser A. i wsp., Syncope: Evaluation and Differential Diagnosis, American Family Physician, 95(5): 303-312B, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

Pocałunek to samo zdrowie / istock

Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?

"Czerwone wino jest dobre na krew" - mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

„Czerwone wino jest dobre na krew” – mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

Terapia… lasem

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Test pochyleniowy – wskazania, przygotowanie, przebieg

Zastawka trójdzielna – co to jest, niedomykalność, atrezja

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?