Przejdź do treści

Omdlenie – pierwsza pomoc, objawy i przyczyny omdleń

Omdlenie - pierwsza pomoc, objawy i przyczyny omdleń Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak segregować odpady w małej kuchni? Podpowiada Kasia Wągrowska, aktywistka na rzecz zero waste
Jak segregować odpady w małej kuchni? Podpowiada Kasia Wągrowska, aktywistka na rzecz zero waste
Kriolipoliza – efekty, cena, przeciwwskazania, czy warto
Chcesz wzmocnić odporność? Wypróbuj antygrypinę z przepisu dietetyczki Justyny Mizery
USG szyi – co wykrywa i jakie są wskazania do badania
Kobieta w ciąży
Jak od strony medycznej wygląda decyzja o terminacji ciąży z powodu nieuleczalnych wad płodu? Co się zmieni?

Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności pojawiająca się w efekcie niedotlenienia mózgu. Wiele z nas przyznaje – „zemdlałam”. Przyczyny omdlenia to m. in. silne emocje, zmęczenie, ciąża czy rozmaite choroby. Utrata przytomności pojawia się nagle, dlatego warto wiedzieć, na czym polega pierwsza pomoc przy omdleniu i jakie są objawy omdlenia.    

Czym jest omdlenie?

Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności związana z chwilowym niedotlenieniem mózgu. To reakcja obronna organizmu – utrata przytomności i zwiotczenie mięśni powodują przejście do pozycji poziomej, w której organizm dużo szybciej i łatwiej może dostarczyć utlenowaną krew do mózgu. Omdlenie od zasłabnięcia różni się tym, że podczas zasłabnięcia nie dochodzi do utraty przytomności. Gdy pojawia się omdlenie, pierwsza pomoc koncentruje się na zabezpieczeniu osoby poszkodowanej podczas upadku i po nim, ocenie funkcji życiowych, a w razie potrzeby – wezwania profesjonalnej pomocy.

Przyczyny omdlenia

Omdleniom sprzyja przebywanie w dusznych i tłocznych pomieszczeniach – mogą się zdarzyć w autobusie czy tramwaju, w urzędzie, kościele, na sali wykładowej, na koncercie. Omdlenie mogą też wywołać silne emocje, zarówno negatywne, jak i pozytywne (radość, strach, ból, wzruszenie, stres, panika). Mogą wystąpić wskutek wyczerpania organizmu i intensywnego wysiłku fizycznego. Przyczyną omdleń może być też ciąża – związane jest to z uciskiem na żyłę główną dolną, co potrafi spowodować zaburzenia krążenia. Do omdlenia może dojść w przebiegu cukrzycy czy padaczki. Także udarowi czy zawałowi serca może towarzyszyć omdlenie. Wówczas świadomość tego, co robić w przypadku omdlenia, może uratować komuś życie.

Objawy omdlenia

Omdlenie zwykle poprzedza kilka symptomów. Jak rozpoznać, czy ktoś zemdleje? Poszkodowany może poczuć się słabo, mieć „mroczki” przed oczami, zawroty głowy, uderzenia gorąca, uczucie nudności, problemy ze słuchem, kołatanie serca, drżenie rąk, nasiloną potliwość. Znajomość tych objawów może być bardzo pomocna. Gdy sama zauważysz u siebie takie objawy lub ktoś zgłasza ci takie symptomy, jest szansa, że szybko i sprawnie udzielona zostanie pierwsza pomoc. Omdlenie może być bowiem chwilową, niegroźną utratą przytomności, ale równie dobrze – manifestacją poważnej choroby, np. zawału serca.

Gdy zaobserwujesz u siebie wspomniane objawy, masz chwilę, aby przygotować się na omdlenie. Co robić? Połóż się wygodnie, układając nogi wyżej od głowy. Jeśli nie masz możliwości przyjęcia pozycji leżącej, wypróbuj inne sposoby:

  • przyklęknij na jedno kolano, tak jak podczas wiązania sznurówek, a potem zmień nogę; powoli spróbuj przyjąć pionową postawę ciała
  • w pozycji stojącej skrzyżuj nogi, napinając mięśnie nóg i pośladków
  • złącz dłonie na wysokości klatki piersiowej i rozciągaj je

I zawsze, jeśli masz taką możliwość, poproś o pomoc – niech ktoś Ci towarzyszy.

Omdlenie – pierwsza pomoc

Każdy z nas może być świadkiem omdlenia. Jak postępować? Przede wszystkim – należy pomóc mdlejącemu osunąć się na ziemię, a nie od razu go łapać. Im szybciej znajdzie się w pozycji poziomej, tym lepiej. Asekurujmy go, niech osunie się po naszym ciele, żeby zminimalizować dodatkowe urazy. Gdy do omdlenia doszło w zatłoczonym miejscu, duże znaczenie ma wyniesienie poszkodowanego na otwartą przestrzeń.

Poszkodowanej osobie należy podnieść nogi do góry, tak żeby stopy znalazły się wyżej niż głowa. Dzięki temu zwiększa się ciśnienie krwi i jest lepszy wyrzut krwi utlenowanej do mózgu. Po 30 sekundach poszkodowany powinien odzyskać przytomność. Wówczas poszkodowany nadal powinien leżeć. W momencie kiedy wstanie, krew odpłynie i znowu może upaść. Niech poleży i głęboko oddycha. W tym czasie zapytaj, czy coś go nie boli. Jeśli czuje się lepiej, może usiąść – nazywa się to stopniową pionizacją ciała. Dopiero po chwili, powolutku, z naszą pomocą może wstać. Jeśli stojąc, czuje się już dobrze i wszystko jest w porządku, to koniec naszej pomocy. Co zrobić przy omdleniu w ciąży? Jeśli w podobnej sytuacji mamy do czynienia z kobietą w ciąży, to po podniesieniu nóg i odzyskaniu przez nią przytomności warto, żeby położyła się na lewym boku – w ten sposób minimalizuje się ucisk na żyłę główną dolną.

Co zrobić, gdy ktoś zemdleje i nadal jest nieprzytomny? Jeśli poszkodowany nie odzyskuje przytomności po chwili omdlenia, pierwsza pomoc sprowadza się wówczas do sprawdzenia pulsu i oddechu. Gdy stwierdzony zostaje brak oddechu lub tętna, konieczne jest rozpoczęcie akcji reanimacyjnej – masażu serca i sztucznego oddychania. Gdy dostępny jest defibrylator, można go użyć. Ponadto konieczne jest wezwanie specjalistycznej pomocy – należy zadzwonić na numer 112. Natomiast jeśli pacjent oddycha, ale nie odzyskał przytomności po omdleniu, pierwsza pomoc sprowadza się do ułożenia go w bezpiecznej pozycji bocznej i wezwania pomocy.

Omdlenie – tego nie rób!

Poza znajomością zasad pierwszej pomocy przy omdleniu, należy wiedzieć, czego absolutnie nie wolno robić. Gdy pojawi się omdlenie, pierwsza pomoc koncentruje się na ocenie stanu chorego i umożliwieniu mu odzyskania przytomności. Nie wolno jednak robić tego w chaotyczny sposób. Niewskazana jest zbyt szybka pionizacja poszkodowanego po odzyskaniu przytomności. Co podać po omdleniu? Osobie nieprzytomnej nigdy nie wolno otwierać na siłę ust, podawać pokarmu czy płynów, a także jakichkolwiek leków – istnieje ryzyko zadławienia. Ponadto przy omdleniu nie wolno na siłę cucić, oklepywać po twarzy czy polewać twarzy wodą.

Jak zapobiegać omdleniom?

Istnieje kilka sposób na to, aby uniknąć omdlenia. Jak postępować? Unikać zatłoczonych i dusznych pomieszczeń, dbać o nawodnienie organizmu i zawsze nosić przy sobie butelkę wody.

Bibliografia:

Poradnik Pierwszej Pomocy Przedmedycznej, FRSE, 2009

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Czarna pszczoła po raz kolejny w Polsce. Jej ugryzienie może być groźne

Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Wakacyjna apteczka – co powinno się w niej znajdować?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Sanepid ostrzega przed nowym narkotykiem. „Przyjmuje się, że jest 60 razy mocniejszy niż morfina”

Sanepid ostrzega przed nowym narkotykiem. „Przyjmuje się, że jest 60 razy mocniejszy niż morfina”

Kobieta ćwiczy pierwszą pomoc na modelu niemowlaka

Policjant okrzyknięty bohaterem! Uratował życie 3-tygodniowego dziecka, które zadławiło się mlekiem

zmarznięta kobieta

Odmrożenia 1 stopnia – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc

Trochę straszno, trochę śmieszno, czyli pogotowie w PRL. „Ja w wojsku i od mojej mateczki nauczyłem się, żeby nie dyskutować”

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

komary

Kogo gryzą komary? Grupa krwi ma znaczenie?

Pierwsza pomoc u dzieci / istock

Pierwsza pomoc – oto lista najczęstszych błędów. Czego nie robić, aby nie pogorszyć stanu dziecka?

Pierwszą pomoc trzeba przećwiczyć. To tak jak z prawem jazdy – mówi ratownik medyczny

„Pierwszą pomoc trzeba przećwiczyć. To tak jak z prawem jazdy – nie wystarczy zdać testów teoretycznych, trzeba wykazać się umiejętnościami jazdy”. O tym, dlaczego coraz więcej Polaków chce pomagać, opowiada ratownik medyczny Adrian Zadorecki

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Ratownik medyczny z manekinem dziecka pokazuje jak udzielić pierwszej pomocy, kiedy dziecko się zadławi

Zadławienie u dziecka. Jak udzielić pierwszej pomocy? Wyjaśnia ratownik medyczny Adrian Zadorecki

Mężczyźni przeprowadzają pierwszą pomoc manekinowi, jako osobie powieszonej

Pierwsza pomoc u osoby powieszonej. Co należy zrobić? Tłumaczy ratownik medyczny

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

opatrunek okluzyjny

Opatrunek okluzyjny – czym jest i jak go stosować?

Użądlenie osy — jak na nie reagować?

Użądlenie osy – pierwsza pomoc i objawy

Konwulsje — dowiedz się, czym są drgawki, co może być ich przyczyną oraz jak na nie reagować

Konwulsje – czym są i co może być ich przyczyną?

Tlenek węgla — Czym jest ten gaz i dlaczego jest tak niebezpieczny? Poznaj, jak działa i jak się przed nim chronić!

Dlaczego tlenek węgla jest tak niebezpieczny? Jakie są objawy zatrucia tlenkiem węgla i jak się przed nim uchronić?

Pierwsza pomoc — jak bezpiecznie jej udzielić?

Pierwsza pomoc – podstawowe zasady, jak bezpiecznie jej udzielić?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm