Przejdź do treści

Zapaść – przyczyny, objawy i leczenie stanu niedotlenienia mózgu wskutek ostrej niewydolności krążenia

Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę
Fot. mdbildes / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Wybielanie zębów. Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Okres w czasie karmienia piersią/iStock
Okres w czasie karmienia piersią. Co jest normą a co powinno cię zaniepokoić?
Niemowlę leży na kocu
Połóż niemowlaka na boku. Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka
Matka z dzieckiem na łóżku
Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Zapaść jest stanem ostrej niewydolności krążeniowej, który niesie za sobą ryzyko zgonu. Osoba z zapaścią musi otrzymać natychmiastową pomoc lekarską. Jeśli jej stan zdrowia na to pozwala, powinna mieć wykonane podstawowe badania diagnostyczne. Pozwolą one poznać przyczynę wstrząsu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy takich stanach jak zapaść objawy są dość charakterystyczne. Pacjent skarży się na bóle głowy, zawroty i problemy z oddychaniem. Ma przyspieszone tętno oraz kłopoty z diurezą, co może skutkować niewydolnością wielonarządową i nagłym zgonem. Kluczowym elementem w takich sytuacjach jest podjęcie czynności, które uratują mu życie. Istotną rolę odgrywa zatem czas.

Czym jest zapaść?

Zapaść jest stanem, który zagraża zdrowiu oraz życiu człowieka. Dochodzi do niej na skutek ostrej niewydolności krążenia, spowodowanej niedotlenieniem związanym ze spadkiem objętości minutowej oraz wyrzutowej serca. Objawia się to najczęściej utratą przytomności, ustaniem czynności życiowych i koniecznością natychmiastowego udzielenia pomocy medycznej.

Starsza i młodsza kobieta z uśmiechem oglądają zdjęcia w albumie

Zapaść krążeniowa, czyli wstrząs kardiogenny

Zapaść krążeniowa, inaczej wstrząs kardiogenny, może się pojawić u każdego człowieka niezależnie od wieku. Stan pojawia się niespodziewanie, a jego przyczyną jest ostra niewydolność krążeniowa spowodowana nieprawidłową pracą serca. Skutkuje to niedotlenieniem na poziomie komórkowym, co manifestuje się szeregiem objawów klinicznych.

Ustalenie przyczyn wstrząsu kardiogennego jest bardzo trudnym zadaniem, lecz duże znaczenie mają wywiad z pacjentem i badania przedmiotowe, o ile pozwala na nie stan zdrowia chorego. Jednak kluczowy element to jak najszybsze wykrycie wstrząsu, ponieważ nierzadko może to uratować życie pacjenta. Ogromne znaczenie w takich sytuacjach ma trafność podejmowanych przez medyków decyzji. Nie należy zapominać również o innych przyczynach zapaści, np. zatruciach, niedokrwistości lub niewydolności oddechowej, co trzeba uwzględnić przy wdrażaniu leczenia.

Wśród najważniejszych badań pomocniczych, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyn wstrząsu kardiogennego, wymienia się:

  • badania układu krążenia: pomiary ciśnienia tętniczego, echokardiografię, elektrokardiogram (EKG) oraz stałe monitorowanie rytmu serca,
  • badania laboratoryjne wykonane z krwi, takie jak poziom elektrolitów oraz przede wszystkim troponiny,
  • morfologię krwi obwodowej, w tym: poziom erytrocytów, hematokryt, hemoglobina, liczba leukocytów i płytek krwi oraz badania układu krzepnięcia i oznaczenie grupy krwi,
  • pulsoksymetrię z gazometrią krwi tętniczej i żylnej,
  • badania obrazowe, takie jak rentgen klatki piersiowej lub tomografia komputerowa jamy brzusznej,
  • badania mikrobiologiczne w razie potrzeby.

Rezultatem zapaści może być zgon pacjenta, dlatego pomoc medyczna musi być natychmiastowa.

Zobacz także

Rodzaje i objawy wstrząsu prowadzące do zapaści

Wyodrębnia się cztery rodzaje wstrząsów: hipowolemiczny, kardiogenny, obturacyjny oraz dystrybucyjny. Mają one dwie fazy: wyrównaną i niewyrównaną, które są niezależne od przyczyn powstania tego stanu u chorego i przyczyniają się do zapaści.

W pierwszej fazie organizm jest w stanie kompensować zaburzenia perfuzji tkankowej, co objawia się zawrotami głowy, znacznym pragnieniem, tachykardią oraz zmniejszeniem diurezy. Długotrwałe niedotlenienie może skutkować niewydolnością układu krążenia, a także hipoperfuzją narządów (skóry, mięśni, OUN, przewodu pokarmowego, wątroby oraz układu oddechowego). W fazie niewyrównanej dochodzi do znacznego i krytycznego osłabienia przepływu tkankowego, co wiąże się z hipotonią, zaburzeniami świadomości i zatrzymaniem krążenia. Niekiedy są to zmiany nieodwracalne, które mogą doprowadzić do zgonu pacjenta.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

Leczenie wstrząsu kardiogennego jest objawowe i indywidualne dla każdego pacjenta. W dużej mierze zależy od przyczyn i objawów klinicznych. Podstawą leczenia jest utrzymanie drożności dróg oddechowych. Możliwe jest także zastosowanie mechanicznej wentylacji, jednak takie działanie może spowodować (lub nasilić) hipotensję, dlatego należy być przygotowanym na jej opanowanie.

W przypadku gdy chory zażywa leki na nadciśnienie tętnicze, należy je odstawić i skoncentrować się na prowadzeniu leczenia przyczynowego, czyli: tlenoterapii, przetaczaniu płynów w celu wyrównania elektrolitów oraz podawaniu środków obkurczających naczynia. Jeżeli wstrząs utrzymuje się pomimo leczenia, należy zastosować terapię, która zapobiega krwawieniom z przewodu pokarmowego, a także skorygować hipoglikemię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, wyd. 8, Kraków 2018

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?