Przejdź do treści

Zapaść – przyczyny, objawy i leczenie stanu niedotlenienia mózgu wskutek ostrej niewydolności krążenia

Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę
Fot. mdbildes / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Mądra feministka wie, że seks nie uprzedmiatawia”. Maja Staśko wspólnie z psychiatrką komentują wywiad Dody o seksworkingu
marihuana a schizofrenia
Palenie marihuany zwiększa ryzyko wystąpienia schizofrenii? Czterokrotny wzrost zachorowań w Danii
Koronawirus powoduje spadek poziomu inteligencji? Nowe badanie w „The Lancet”
Wariant Delta / Heather Morse
„Wariant Delta nie tylko jest bardziej zakaźny, ale namnaża się ponad 1000 razy szybciej”. Nowe badania w „Nature”
Kobieta i mężczyzna całują się
Seks tantryczny – co to jest? Tantra, czyli inny wymiar miłości

Zapaść jest stanem ostrej niewydolności krążeniowej, który niesie za sobą ryzyko zgonu. Osoba z zapaścią musi otrzymać natychmiastową pomoc lekarską. Jeśli jej stan zdrowia na to pozwala, powinna mieć wykonane podstawowe badania diagnostyczne. Pozwolą one poznać przyczynę wstrząsu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy takich stanach jak zapaść objawy są dość charakterystyczne. Pacjent skarży się na bóle głowy, zawroty i problemy z oddychaniem. Ma przyspieszone tętno oraz kłopoty z diurezą, co może skutkować niewydolnością wielonarządową i nagłym zgonem. Kluczowym elementem w takich sytuacjach jest podjęcie czynności, które uratują mu życie. Istotną rolę odgrywa zatem czas.

Czym jest zapaść?

Zapaść jest stanem, który zagraża zdrowiu oraz życiu człowieka. Dochodzi do niej na skutek ostrej niewydolności krążenia, spowodowanej niedotlenieniem związanym ze spadkiem objętości minutowej oraz wyrzutowej serca. Objawia się to najczęściej utratą przytomności, ustaniem czynności życiowych i koniecznością natychmiastowego udzielenia pomocy medycznej.

Zapaść krążeniowa, czyli wstrząs kardiogenny

Zapaść krążeniowa, inaczej wstrząs kardiogenny, może się pojawić u każdego człowieka niezależnie od wieku. Stan pojawia się niespodziewanie, a jego przyczyną jest ostra niewydolność krążeniowa spowodowana nieprawidłową pracą serca. Skutkuje to niedotlenieniem na poziomie komórkowym, co manifestuje się szeregiem objawów klinicznych.

Ustalenie przyczyn wstrząsu kardiogennego jest bardzo trudnym zadaniem, lecz duże znaczenie mają wywiad z pacjentem i badania przedmiotowe, o ile pozwala na nie stan zdrowia chorego. Jednak kluczowy element to jak najszybsze wykrycie wstrząsu, ponieważ nierzadko może to uratować życie pacjenta. Ogromne znaczenie w takich sytuacjach ma trafność podejmowanych przez medyków decyzji. Nie należy zapominać również o innych przyczynach zapaści, np. zatruciach, niedokrwistości lub niewydolności oddechowej, co trzeba uwzględnić przy wdrażaniu leczenia.

Wśród najważniejszych badań pomocniczych, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyn wstrząsu kardiogennego, wymienia się:

  • badania układu krążenia: pomiary ciśnienia tętniczego, echokardiografię, elektrokardiogram (EKG) oraz stałe monitorowanie rytmu serca,
  • badania laboratoryjne wykonane z krwi, takie jak poziom elektrolitów oraz przede wszystkim troponiny,
  • morfologię krwi obwodowej, w tym: poziom erytrocytów, hematokryt, hemoglobina, liczba leukocytów i płytek krwi oraz badania układu krzepnięcia i oznaczenie grupy krwi,
  • pulsoksymetrię z gazometrią krwi tętniczej i żylnej,
  • badania obrazowe, takie jak rentgen klatki piersiowej lub tomografia komputerowa jamy brzusznej,
  • badania mikrobiologiczne w razie potrzeby.

Rezultatem zapaści może być zgon pacjenta, dlatego pomoc medyczna musi być natychmiastowa.

Zobacz także

Rodzaje i objawy wstrząsu prowadzące do zapaści

Wyodrębnia się cztery rodzaje wstrząsów: hipowolemiczny, kardiogenny, obturacyjny oraz dystrybucyjny. Mają one dwie fazy: wyrównaną i niewyrównaną, które są niezależne od przyczyn powstania tego stanu u chorego i przyczyniają się do zapaści.

W pierwszej fazie organizm jest w stanie kompensować zaburzenia perfuzji tkankowej, co objawia się zawrotami głowy, znacznym pragnieniem, tachykardią oraz zmniejszeniem diurezy. Długotrwałe niedotlenienie może skutkować niewydolnością układu krążenia, a także hipoperfuzją narządów (skóry, mięśni, OUN, przewodu pokarmowego, wątroby oraz układu oddechowego). W fazie niewyrównanej dochodzi do znacznego i krytycznego osłabienia przepływu tkankowego, co wiąże się z hipotonią, zaburzeniami świadomości i zatrzymaniem krążenia. Niekiedy są to zmiany nieodwracalne, które mogą doprowadzić do zgonu pacjenta.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

Leczenie wstrząsu kardiogennego jest objawowe i indywidualne dla każdego pacjenta. W dużej mierze zależy od przyczyn i objawów klinicznych. Podstawą leczenia jest utrzymanie drożności dróg oddechowych. Możliwe jest także zastosowanie mechanicznej wentylacji, jednak takie działanie może spowodować (lub nasilić) hipotensję, dlatego należy być przygotowanym na jej opanowanie.

W przypadku gdy chory zażywa leki na nadciśnienie tętnicze, należy je odstawić i skoncentrować się na prowadzeniu leczenia przyczynowego, czyli: tlenoterapii, przetaczaniu płynów w celu wyrównania elektrolitów oraz podawaniu środków obkurczających naczynia. Jeżeli wstrząs utrzymuje się pomimo leczenia, należy zastosować terapię, która zapobiega krwawieniom z przewodu pokarmowego, a także skorygować hipoglikemię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, wyd. 8, Kraków 2018

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kardiomiopatia przerostowa – objawy, przyczyny, leczenie

Zespół Brugadów – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Dławica odmienna (angina Prinzmetala) – objawy i leczenie

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny i leczenie

Kobieta z biżuterią na ręce

„Jeśli przytrafi wam się kiedyś uraz kończyny górnej, zdejmijcie wszelką biżuterię z ręki” – apeluje Pan Pielęgniarka

Ostra niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Dławica mikronaczyniowa – przyczyny, objawy i leczenie

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – przyczyny, objawy, leczenie

Dysfunkcja węzła zatokowego – przyczyny, objawy, leczenie

Przewlekła niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Zofia Zborowska-Wrona o zespole antyfosfolipidowym

Zofia Zborowska-Wrona o przygotowaniach do ciąży: zanim pani doktor powiedziała, że możemy próbować, minął rok

Nagła śmierć sercowa – przyczyny, objawy i czynniki ryzyka

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe – przyczyny i leczenie

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

CK-MB – wskazania do badania, norma i interpretacja wyników

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?