Przejdź do treści

Zapaść – przyczyny, objawy i leczenie stanu niedotlenienia mózgu wskutek ostrej niewydolności krążenia

Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę
Fot. mdbildes / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolejki do lekarza, a w nich awanturujący się pacjenci. Autorka bloga Mama i stetoskop opowiada, jak to wygląda od kuchni
Cynthia Nixon, "Be a Lady They Said"
„Bądź damą, mówili”. Poruszający film „Girls. Girls. Girls. Magazine” o wymaganiach wobec kobiet
Wypadanie włosów po ciąży / ArthurHidden/Freepik
Wypadanie włosów po ciąży. Kiedy to poważny problem, którego nie możemy bagatelizować?
Ćwiczenia na pośladki – dlaczego warto je wykonywać? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk
Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny
„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Zapaść jest stanem ostrej niewydolności krążeniowej, który niesie za sobą ryzyko zgonu. Osoba z zapaścią musi otrzymać natychmiastową pomoc lekarską. Jeśli jej stan zdrowia na to pozwala, powinna mieć wykonane podstawowe badania diagnostyczne. Pozwolą one poznać przyczynę wstrząsu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy takich stanach jak zapaść objawy są dość charakterystyczne. Pacjent skarży się na bóle głowy, zawroty i problemy z oddychaniem. Ma przyspieszone tętno oraz kłopoty z diurezą, co może skutkować niewydolnością wielonarządową i nagłym zgonem. Kluczowym elementem w takich sytuacjach jest podjęcie czynności, które uratują mu życie. Istotną rolę odgrywa zatem czas.

Czym jest zapaść?

Zapaść jest stanem, który zagraża zdrowiu oraz życiu człowieka. Dochodzi do niej na skutek ostrej niewydolności krążenia, spowodowanej niedotlenieniem związanym ze spadkiem objętości minutowej oraz wyrzutowej serca. Objawia się to najczęściej utratą przytomności, ustaniem czynności życiowych i koniecznością natychmiastowego udzielenia pomocy medycznej.

Starsza i młodsza kobieta z uśmiechem oglądają zdjęcia w albumie

Zapaść krążeniowa, czyli wstrząs kardiogenny

Zapaść krążeniowa, inaczej wstrząs kardiogenny, może się pojawić u każdego człowieka niezależnie od wieku. Stan pojawia się niespodziewanie, a jego przyczyną jest ostra niewydolność krążeniowa spowodowana nieprawidłową pracą serca. Skutkuje to niedotlenieniem na poziomie komórkowym, co manifestuje się szeregiem objawów klinicznych.

Ustalenie przyczyn wstrząsu kardiogennego jest bardzo trudnym zadaniem, lecz duże znaczenie mają wywiad z pacjentem i badania przedmiotowe, o ile pozwala na nie stan zdrowia chorego. Jednak kluczowy element to jak najszybsze wykrycie wstrząsu, ponieważ nierzadko może to uratować życie pacjenta. Ogromne znaczenie w takich sytuacjach ma trafność podejmowanych przez medyków decyzji. Nie należy zapominać również o innych przyczynach zapaści, np. zatruciach, niedokrwistości lub niewydolności oddechowej, co trzeba uwzględnić przy wdrażaniu leczenia.

Wśród najważniejszych badań pomocniczych, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyn wstrząsu kardiogennego, wymienia się:

  • badania układu krążenia: pomiary ciśnienia tętniczego, echokardiografię, elektrokardiogram (EKG) oraz stałe monitorowanie rytmu serca,
  • badania laboratoryjne wykonane z krwi, takie jak poziom elektrolitów oraz przede wszystkim troponiny,
  • morfologię krwi obwodowej, w tym: poziom erytrocytów, hematokryt, hemoglobina, liczba leukocytów i płytek krwi oraz badania układu krzepnięcia i oznaczenie grupy krwi,
  • pulsoksymetrię z gazometrią krwi tętniczej i żylnej,
  • badania obrazowe, takie jak rentgen klatki piersiowej lub tomografia komputerowa jamy brzusznej,
  • badania mikrobiologiczne w razie potrzeby.

Rezultatem zapaści może być zgon pacjenta, dlatego pomoc medyczna musi być natychmiastowa.

Zobacz także

Rodzaje i objawy wstrząsu prowadzące do zapaści

Wyodrębnia się cztery rodzaje wstrząsów: hipowolemiczny, kardiogenny, obturacyjny oraz dystrybucyjny. Mają one dwie fazy: wyrównaną i niewyrównaną, które są niezależne od przyczyn powstania tego stanu u chorego i przyczyniają się do zapaści.

W pierwszej fazie organizm jest w stanie kompensować zaburzenia perfuzji tkankowej, co objawia się zawrotami głowy, znacznym pragnieniem, tachykardią oraz zmniejszeniem diurezy. Długotrwałe niedotlenienie może skutkować niewydolnością układu krążenia, a także hipoperfuzją narządów (skóry, mięśni, OUN, przewodu pokarmowego, wątroby oraz układu oddechowego). W fazie niewyrównanej dochodzi do znacznego i krytycznego osłabienia przepływu tkankowego, co wiąże się z hipotonią, zaburzeniami świadomości i zatrzymaniem krążenia. Niekiedy są to zmiany nieodwracalne, które mogą doprowadzić do zgonu pacjenta.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

Leczenie wstrząsu kardiogennego jest objawowe i indywidualne dla każdego pacjenta. W dużej mierze zależy od przyczyn i objawów klinicznych. Podstawą leczenia jest utrzymanie drożności dróg oddechowych. Możliwe jest także zastosowanie mechanicznej wentylacji, jednak takie działanie może spowodować (lub nasilić) hipotensję, dlatego należy być przygotowanym na jej opanowanie.

W przypadku gdy chory zażywa leki na nadciśnienie tętnicze, należy je odstawić i skoncentrować się na prowadzeniu leczenia przyczynowego, czyli: tlenoterapii, przetaczaniu płynów w celu wyrównania elektrolitów oraz podawaniu środków obkurczających naczynia. Jeżeli wstrząs utrzymuje się pomimo leczenia, należy zastosować terapię, która zapobiega krwawieniom z przewodu pokarmowego, a także skorygować hipoglikemię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, wyd. 8, Kraków 2018

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

ból w klatce

Ból w klatce piersiowej. Lekarz wyjaśnia, co to może oznaczać

serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

wnuczka z babcią

Zadbaj o serce dziadków!

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Cewnikowanie serca

Cewnikowanie serca – na czym polega badanie?

Badanie angio-tk - na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Badanie angio-tk – na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

kobieta po 50-tce

6 sposobów, by mieć zdrowe serce po 50-tce

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?