Przejdź do treści

Zapaść – przyczyny, objawy i leczenie stanu niedotlenienia mózgu wskutek ostrej niewydolności krążenia

Kobieta cierpiąca na zapaść sięgająca po wodę
Fot. mdbildes / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Co jeść podczas infekcji? Menu na cały dzień
Przeziębiłaś się? Dodaj te składniki do codziennej diety
Ważna zmiana w obowiązku noszenia masek
Ważna zmiana w obowiązku noszenia masek w pracy. Nie tylko biuro, ale też kuchnia i kantyna
Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony
Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony
Olbrzymie kolejki i tłumy w sklepach - tak wyglądał dzień otwarcia galerii handlowych. Gdzie reżim sanitarny?
Olbrzymie kolejki i tłumy w sklepach – tak wyglądał dzień otwarcia galerii handlowych. Gdzie reżim sanitarny?
Marilyn Monroe nie przepadała za ćwiczeniami, choć miała słabość do ciężarków, a wieczorem szła na lody z dużą ilością bitej śmietany. Jak wyglądała jej dieta i trening?

Zapaść jest stanem ostrej niewydolności krążeniowej, który niesie za sobą ryzyko zgonu. Osoba z zapaścią musi otrzymać natychmiastową pomoc lekarską. Jeśli jej stan zdrowia na to pozwala, powinna mieć wykonane podstawowe badania diagnostyczne. Pozwolą one poznać przyczynę wstrząsu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy takich stanach jak zapaść objawy są dość charakterystyczne. Pacjent skarży się na bóle głowy, zawroty i problemy z oddychaniem. Ma przyspieszone tętno oraz kłopoty z diurezą, co może skutkować niewydolnością wielonarządową i nagłym zgonem. Kluczowym elementem w takich sytuacjach jest podjęcie czynności, które uratują mu życie. Istotną rolę odgrywa zatem czas.

Czym jest zapaść?

Zapaść jest stanem, który zagraża zdrowiu oraz życiu człowieka. Dochodzi do niej na skutek ostrej niewydolności krążenia, spowodowanej niedotlenieniem związanym ze spadkiem objętości minutowej oraz wyrzutowej serca. Objawia się to najczęściej utratą przytomności, ustaniem czynności życiowych i koniecznością natychmiastowego udzielenia pomocy medycznej.

Zapaść krążeniowa, czyli wstrząs kardiogenny

Zapaść krążeniowa, inaczej wstrząs kardiogenny, może się pojawić u każdego człowieka niezależnie od wieku. Stan pojawia się niespodziewanie, a jego przyczyną jest ostra niewydolność krążeniowa spowodowana nieprawidłową pracą serca. Skutkuje to niedotlenieniem na poziomie komórkowym, co manifestuje się szeregiem objawów klinicznych.

Ustalenie przyczyn wstrząsu kardiogennego jest bardzo trudnym zadaniem, lecz duże znaczenie mają wywiad z pacjentem i badania przedmiotowe, o ile pozwala na nie stan zdrowia chorego. Jednak kluczowy element to jak najszybsze wykrycie wstrząsu, ponieważ nierzadko może to uratować życie pacjenta. Ogromne znaczenie w takich sytuacjach ma trafność podejmowanych przez medyków decyzji. Nie należy zapominać również o innych przyczynach zapaści, np. zatruciach, niedokrwistości lub niewydolności oddechowej, co trzeba uwzględnić przy wdrażaniu leczenia.

Wśród najważniejszych badań pomocniczych, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyn wstrząsu kardiogennego, wymienia się:

  • badania układu krążenia: pomiary ciśnienia tętniczego, echokardiografię, elektrokardiogram (EKG) oraz stałe monitorowanie rytmu serca,
  • badania laboratoryjne wykonane z krwi, takie jak poziom elektrolitów oraz przede wszystkim troponiny,
  • morfologię krwi obwodowej, w tym: poziom erytrocytów, hematokryt, hemoglobina, liczba leukocytów i płytek krwi oraz badania układu krzepnięcia i oznaczenie grupy krwi,
  • pulsoksymetrię z gazometrią krwi tętniczej i żylnej,
  • badania obrazowe, takie jak rentgen klatki piersiowej lub tomografia komputerowa jamy brzusznej,
  • badania mikrobiologiczne w razie potrzeby.

Rezultatem zapaści może być zgon pacjenta, dlatego pomoc medyczna musi być natychmiastowa.

Zobacz także

Rodzaje i objawy wstrząsu prowadzące do zapaści

Wyodrębnia się cztery rodzaje wstrząsów: hipowolemiczny, kardiogenny, obturacyjny oraz dystrybucyjny. Mają one dwie fazy: wyrównaną i niewyrównaną, które są niezależne od przyczyn powstania tego stanu u chorego i przyczyniają się do zapaści.

W pierwszej fazie organizm jest w stanie kompensować zaburzenia perfuzji tkankowej, co objawia się zawrotami głowy, znacznym pragnieniem, tachykardią oraz zmniejszeniem diurezy. Długotrwałe niedotlenienie może skutkować niewydolnością układu krążenia, a także hipoperfuzją narządów (skóry, mięśni, OUN, przewodu pokarmowego, wątroby oraz układu oddechowego). W fazie niewyrównanej dochodzi do znacznego i krytycznego osłabienia przepływu tkankowego, co wiąże się z hipotonią, zaburzeniami świadomości i zatrzymaniem krążenia. Niekiedy są to zmiany nieodwracalne, które mogą doprowadzić do zgonu pacjenta.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

Leczenie wstrząsu kardiogennego jest objawowe i indywidualne dla każdego pacjenta. W dużej mierze zależy od przyczyn i objawów klinicznych. Podstawą leczenia jest utrzymanie drożności dróg oddechowych. Możliwe jest także zastosowanie mechanicznej wentylacji, jednak takie działanie może spowodować (lub nasilić) hipotensję, dlatego należy być przygotowanym na jej opanowanie.

W przypadku gdy chory zażywa leki na nadciśnienie tętnicze, należy je odstawić i skoncentrować się na prowadzeniu leczenia przyczynowego, czyli: tlenoterapii, przetaczaniu płynów w celu wyrównania elektrolitów oraz podawaniu środków obkurczających naczynia. Jeżeli wstrząs utrzymuje się pomimo leczenia, należy zastosować terapię, która zapobiega krwawieniom z przewodu pokarmowego, a także skorygować hipoglikemię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, wyd. 8, Kraków 2018

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Silne nogi to silny mózg? Sprawdź, co mówią badania

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Mioglobina w moczu i we krwi – co to jest? Badanie, normy

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

masaż twarzy

Drenaż limfatyczny – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Sauna – co daje? Jak z niej korzystać? Porady

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku