Przejdź do treści

Płat skroniowy mózgu – budowa, funkcje, skutki uszkodzeń

Płat skroniowy mózgu – budowa, funkcje, skutki uszkodzeń Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”
Cztery zarzuty o napaść na tle seksualnym. Czy to koniec Kevina Spaceya?
Nietypowa bielizna do seksu oralnego. Agencja Żywności i Leków powiedziała TAK
Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”
Nimfy kleszczy – chociaż wyglądają jak niegroźne pieprzyki, mogą przenosić wiele niebezpiecznych chorób

Płat skroniowy jest zlokalizowany w bocznej, środkowej części półkul mózgowych (w okolicy uszu). Mieszczą się w nim ośrodki, które pozwalają na skuteczną komunikację z drugą osobą. Za co odpowiada płat skroniowy mózgu? Jakie skutki mogą wynikać z uszkodzenia tego obszaru?

Co to jest płat skroniowy mózgu?

Płat skroniowy mózgu jest jednym z czterech parzystych płatów kory mózgowej człowieka. Leży w bocznej, środkowej części mózgu, za skroniami (stąd jego nazwa). Podobnie jak w przypadku innych płatów tworzących korę mózgową – czołowego, ciemieniowego i potylicznego – w jego budowie wyróżniamy płat lewy i prawy, jeden w każdej z półkul mózgowych.

Budowa płata skroniowego mózgu

Płat skroniowy jest drugim pod względem wielkości płatem w mózgu człowieka (większy od niego jest tylko płat czołowy). Zajmuje obszar znajdujący się wzdłuż półkul mózgowych, poniżej płata ciemieniowego i czołowego, przed płatem potylicznym.

W obszarze płata skroniowego mózgu można wyróżnić kilka szczególnie istotnych elementów:

  • struktury układu limbicznego – w tym ciało migdałowate i hipokamp, ważne m.in. ze względu na funkcje związane z pamięcią, motywacją i odczuwaniem emocji,
  • ośrodek Wernickiego – znajduje się w górnej części kory mózgowej płata skroniowego; odpowiada za rozpoznawanie elementów mowy i umożliwia mówienie,
  • ośrodek Broki – inny obszar mózgu, którego funkcja również związana jest z komunikacją międzyludzką.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Za co odpowiada płat skroniowy mózgu?

Za podstawowe zadanie płata skroniowego uznaje się przetwarzanie bodźców słuchowych. Wiemy już także, że w tym obszarze mózgu znajdują się ośrodki związane z mową, pamięcią i emocjami. Przyjrzyjmy się bliżej roli, jaką pełnią płaty skroniowe w funkcjonowaniu człowieka.

Słyszenie

Bodźce słuchowe pochodzące z ucha trafiają do płata skroniowego, który pełni zasadniczą rolę w ich przetwarzaniu. Dzięki ośrodkom w tym obszarze mózgu możemy usłyszeć dźwięki, rozpoznawać je i zapamiętywać.

Mówienie i rozumienie mowy

Dwie najważniejsze funkcje pełnione przez płat skroniowy w kontekście komunikacji związane są z:

  • rozpoznawaniem i rozumieniem mowy,
  • wytwarzaniem mowy (przy zaburzeniu funkcji płata skroniowego mogą występować trudności w wypowiedzeniu słów także u osób, które wiedzą, co chciałyby powiedzieć).

Płat skroniowy umożliwia nam więc zarówno wypowiadanie słów, jak i rozumienie tego, co mówią do nas inni. Odpowiada także za umiejętność modulowania tonu głosu oraz dostosowania odpowiedniej szybkości mówienia.

Dieta dla mózgu. Co jeść, by mieć dobrą pamięć i sprawny umysł?

Pamięć

Za sprawą znajdujących się w obrębie płata skroniowego struktur układu limbicznego (ciała migdałowatego i hipokampa) jesteśmy zdolni do tworzenia wspomnień. Dotyczy to zarówno pamięci wizualnej, jak i zapamiętywania przekazów dźwiękowych, w tym mowy.

Rozpoznawanie obiektów

Płat skroniowy umożliwia nadawanie sensu bodźcom wizualnym. Oznacza to, że dzięki niemu, kiedy zobaczymy jakiś obiekt jesteśmy w stanie określić co to jest. Ta część mózgu pozwala nam także na odróżnianie znanych przedmiotów czy osób od tych, których wcześniej nie widzieliśmy.

Przyczyny uszkodzeń płata skroniowego mózgu

Płat skroniowy bierze udział w wielu podstawowych czynnościach, bez których nie wyobrażamy sobie normalnego życia. Nieprawidłowości w tym obszarze mózgu mogą prowadzić do znacznego upośledzenia codziennego funkcjonowania.

Wśród najczęstszych przyczyn uszkodzeń płata skroniowego wymienia się:

Skutki uszkodzeń płata skroniowego mózgu

Jakie skutki może mieć uszkodzenie płata skroniowego mózgu?

  • zmiany osobowości – związane przede wszystkim z zaburzeniem regulacji emocjonalnej oraz problemami z pamięcią dotyczącą m.in. przeżytych wydarzeń,
  • trudności w planowaniu i wykonywaniu zaplanowanych działań,
  • afazja Wernickiego – zaburzenie funkcji językowych; pacjent może wypowiadać się w normalnym tempie z odpowiednim tonem, ale często używa niewłaściwych słów i tworzy zdania, które dla innych nie mają sensu,
  • afazja Broki – zaburzenie polegające na braku zdolności do mówienia z normalną szybkością i używania właściwego tonu głosu,
  • zaburzenia w interakcjach z innymi ludźmi, które mogą wynikać m.in. z trudności w rozpoznawaniu u nich emocji,
  • epilepsja – uszkodzenia w płacie skroniowym stanowią najczęstszą przyczynę występowania nawracających napadów padaczkowych, wywołanych gwałtownymi, synchronicznymi wyładowaniami elektrycznymi komórek nerwowych.
Kobieta siedzi przy biurku

Rodzaj oraz stopień zaburzeń funkcji płata skroniowego zależy przede wszystkim od miejsca uszkodzenia oraz szybkości i skuteczności podjętego leczenia. Dokładne prognozowanie tego, jak u danego pacjenta manifestować się będą określone zmiany jest jednak bardzo trudne – u różnych pacjentów z tym samym typem uszkodzeń możemy obserwować inne nieprawidłowości.

Podobnie jak inne elementy ośrodkowego układu nerwowego, płat skroniowy nie działa w oderwaniu od innych struktur. Oznacza to, że uszkodzenia w jego obrębie mogą upośledzać funkcjonowanie innych części mózgu, a zaburzenia w innych obszarach wpływać negatywnie na role pełnione przez płat skroniowy.

 

Źródła:

  1. A. Patel, G. Biso, J. Fowler, Neuroanatomy, Temporal Lobe, StatPearls, 2020 r.
  2. B. Pascual, J. Masdeu, M. C., Hollenbeck i in., Large-Scale Brain Networks of the Human Left Temporal Pole: A Functional Connectivity MRI Study, Cerebral cortex, 25(3)/2015.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gen-przełącznik pomoże przywrócić słuch. Co wiemy o TBX2?

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Rodzice podjęli się tego niewiarygodnego zadania, żeby w domu pełnym ciszy wychować muzyków”. Olga Bończyk o świecie osób niesłyszących

Jak poprawić koncentrację, radzi psycholog / pexels

„Umiejętność koncentracji przekłada się nie tylko na pracę, ale i lepsze życie”. Sposoby na poprawę wydajności i zdolność skupienia podpowiada psycholog Cezary Skura

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

"Z medycyną nie ma wiele wspólnego, a przy tym może bardzo pacjentowi zaszkodzić". Farmaceutka przestrzega przed świecowaniem uszu

„Z medycyną nie ma wiele wspólnego, a przy tym może bardzo pacjentowi zaszkodzić”. Farmaceutka przestrzega przed świecowaniem uszu

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

otolaryngolog

Ucho pływaka i inne problemy ucha zewnętrznego. Poznaj ich przyczyny i objawy

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

Wybiórczy słuch / pexels

„Ile razy mam to jeszcze powtarzać?”, czyli dlaczego czasem naprawdę nie chcemy słyszeć

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Funkcje poznawcze – co to jest, zaburzenia, trening

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Viagra nie tylko na potencję?

Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami

Choroba Alzheimera – etapy, objawy, leczenie. Jakie są jej przyczyny?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×