Przejdź do treści

Prolina – czym jest i gdzie jej szukać. Budowa i funkcje w organizmie

Prolina - czym jest, budowa, funkcje, źródła w pożywieniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Prolina to aminokwas, który bierze udział w syntezie kolagenu, wpływa na procesy naprawcze skóry i uczestniczy w reakcjach immunologicznych organizmu. W niektórych sytuacjach prolina wykorzystywana jest w większych ilościach, np. podczas choroby czy w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Z tego względu warto zadbać o uzupełnienie jej wraz z dietą. Jak zbudowana jest prolina? Co jest najlepszym źródłem kolagenu i proliny? Wyjaśniamy!

Czym jest prolina?

Prolina to endogenny aminokwas białkowy wytwarzany przez organizm ludzki. Aminokwasy (amino acids, AA) są grupą związków chemicznych, z których zbudowane są białka. Choć znanych jest ponad 300 naturalnie występujących aminokwasów, funkcje budulcowe we wszystkich organizmach żywych pełni jedynie 20 aminokwasów (aminokwasy białkowe). Pojedynczy aminokwas to monomer zbudowany z 2 grup funkcyjnych: aminowej i karboksylowej. Aminokwasy połączone w długie łańcuchy polipeptydowe tworzą białka. Ze względu na budowę łańcucha bocznego wyróżnia się aminokwasy hydrofobowe (niepolarne) oraz hydrofilowe (polarne).

Podział aminokwasów na aminokwasy endogenne i egzogenne uwzględnia z kolei informację, czy dany związek jest syntetyzowany przez organizm, czy musi zostać dostarczony z zewnątrz. Do aminokwasów endogennych zalicza się: alaninę, glicynę, asparaginę, kwas asparaginowy, glutaminę, kwas glutaminowy, prolinę, serynę. Z kolei aminokwasy egzogenne to: lizyna, metionina, leucyna, izoleucyna, walina, treonina, fenyloalanina, tryptofan. Trafiają one do organizmu z pożywieniem lub poprzez suplementację.  Wyróżnia się też aminokwasy względnie endogenne, czyli takie, które organizm produkuje z dostarczonych aminokwasów egzogennych. Są to: tyrozyna tworzona z fenyloalaniny i cysteina powstająca z metioniny. Natomiast aminokwasy względnie egzogenne, czyli histydyna i arginina są wytwarzane przez organizm, ale w zbyt małej ilości.

Kolejny podział aminokwasów dzieli je na aminokwasy zasadowe i kwasowe. Aminokwasy zasadowe to: lizyna posiadająca na końcu łańcucha bocznego grupę aminową, arginina z grupą guanidynową i histydyna z pierścieniem imidazolowym. Do aminokwasów kwasowych zalicza się: kwas glutaminowy i kwas asparaginowy, każdy z dodatkową grupą karboksylową w łańcuchach bocznych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Hello Box Odporność
180,75 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Aminokwasy egzogenne i endogenne - Czym są i jaką rolę pełnią?

Prolina – budowa

Wzór sumaryczny proliny to C5H9NO2. W budowie proliny wyróżnia się grupę karboksylową, drugorzędową grupę aminową oraz łańcuch boczny przy atomie węgla alfa. Prolinę wśród innych aminokwasów wyróżnia struktura pięcioczłonowego pierścienia utworzona przez łańcuch boczny i azot grupy alfa-aminowej. Ze względu na to, że aminokwas ten ma drugorzędową grupę aminową, nazywany jest iminokwasem. To właśnie ta budowa sprawia, że prolina może tworzyć struktury kolagenu.

Po raz pierwszy prolina została uzyskana syntetycznie w 1900 roku przez Richarda Willstattera. Pierwszy raz prolinę wyizolowano już rok później, w 1901 roku. W kolejnych latach odkryto szlaki metaboliczne proliny. Jeśli prolina dostarczana jest z pożywieniem, w organizmie nie dochodzi do biosyntezy tego substratu białkowego. W innym przypadku aminokwas jest syntetyzowany na podstawie kwasu glutaminowego, ornityny i argininy. Prolina, wraz z glicyną i hydroksyproliną tworzy kolagen. Gdzie występuje kolagen w organizmie? Jest to białko, które wchodzi w skład skóry, chrząstek i mięśni. Kolagen znajduje się w mięśniach, zębach, organach, stawach i wielu innych strukturach.

Kolagen naturalny — poznaj substancję odpowiedzialną za elastyczną oraz młodą skórę

Prolina – funkcje

Prolina wchodzi w skład ponad 10% białek organizmu. Związek ten:

  • bierze udział w anabolizmie białek mięśniowych,
  • buduje białka kurczliwe miofibryli,
  • jest aminokwasem budującym kolagen, stanowi istotny element białek tkanki łącznej – prolina jest niezbędna do prawidłowej pracy stawów i ścięgien, a także odpowiada za elastyczność skóry;
  • uczestniczy w naprawie uszkodzonej skóry w wyniku poparzeń i zranień;
  • uczestniczy w reakcji odpornościowej organizmu oraz reakcjach przeciwutleniających.

Zapotrzebowanie na prolinę jest wyższe w okresie wzrastania organizmu, podczas choroby, w czasie gojenia się ran oraz u osób aktywnych fizycznie.

Prolina i kolagen w jedzeniu

Gdzie występuje kolagen? Dobre źródła kolagenu to produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak: wołowina, wieprzowina oraz ryby. Naturalny kolagen znajdziesz również w podrobach, gotowanej golonce i kurzych łapkach, salcesonie oraz galaretkach mięsnych i warzywnych. Choć produkty te zawierają dużo kolagenu, są jednocześnie bogate w niezdrowe tłuszcze, dlatego nie powinny często pojawiać się w jadłospisie. Zamiast nich lepiej dostarczać kolagen pod postacią proliny, która zostanie wykorzystana i przekształcona przez organizm. Prolina występuje w mleku i jego przetworach, jajkach, mięsie i produktach zbożowych. W jakich warzywach jest prolina? Głównie w roślinach strączkowych, szczypiorku i korzeniu pietruszki. Ponadto aminokwas ten można dostarczyć z dietą wraz z orzechami, ziarnami i nasionami.

Gdy w organizmie występuje niedobór kolagenu w stawach, można uzupełnić go, korzystając z preparatów medycznych. W sprzedaży dostępne są zarówno preparaty z kolagenem, jak i L-proliną. Mogą być wskazane dla osób na diecie o niskiej zawartości białka oraz diecie wegetariańskiej.

Źródła:

  1. Wróblewski M. i wsp., „Prolina – pospolity aminokwas wyjątkowy katalizator. Część I. Biosynteza proliny. wewnątrzcząsteczkowa kondensacja aldolowa”, Wiadomości Chemiczne, 2013, tom 67, 9-10, s. 801-818.
  2. Albaugh VL. i wsp.,  „Proline Precursors and Collagen Synthesis: Biochemical Challenges of Nutrient Supplementation and Wound Healing”, J Nutr. 2017;147(11):2011-2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Berberys – zastosowanie w kuchni, kosmetologii i suplementach diety

guma do żucia

Żucie gumy – czy na pewno jest zdrowe?

„Nie jesteśmy uczeni, jak radzić sobie ze smutkiem i strachem”. Kamil Błoch o swoich zmaganiach z zaburzeniami odżywiania

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Jak skutecznie zatroszczyć się o swoją mikrobiotę? Ekspertka przedstawia 5 prostych zasad

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Katechiny – działanie, źródła w diecie, właściwości

kobieta podczas joggingu

10 sygnałów, że przesadzasz z dbaniem o zdrowie

Witamina E (tokoferol), czyli witamina potrzebna bardziej niż myślisz!

Hanna Stolińska /fot. archiwum prywatne

Dr Hanna Stolińska: W czasie menopauzy zmienia się metabolizm, aby go rozkręcić, najlepiej stosować odpowiednią dietę

Meczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” / istock

Męczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” – podpowiada dietetyczka

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

Arcydzięgiel – jakie właściwości ma korzeń tej rośliny?

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Tycie w menopauzie nie musi być twoim problemem. Jak temu zapobiec?

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

„U chorych, każdy dzień niedostatecznego jedzenia to zaciąganie potężnego długu względem swojego organizmu”. O leczeniu żywieniowym mówi dr n. med. Paweł Kabata

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

×