Przejdź do treści

Prolina – czym jest i gdzie jej szukać. Budowa i funkcje w organizmie

Prolina - czym jest, budowa, funkcje, źródła w pożywieniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać
„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię
Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?

Prolina to aminokwas, który bierze udział w syntezie kolagenu, wpływa na procesy naprawcze skóry i uczestniczy w reakcjach immunologicznych organizmu. W niektórych sytuacjach prolina wykorzystywana jest w większych ilościach, np. podczas choroby czy w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Z tego względu warto zadbać o uzupełnienie jej wraz z dietą. Jak zbudowana jest prolina? Co jest najlepszym źródłem kolagenu i proliny? Wyjaśniamy!

Czym jest prolina?

Prolina to endogenny aminokwas białkowy wytwarzany przez organizm ludzki. Aminokwasy (amino acids, AA) są grupą związków chemicznych, z których zbudowane są białka. Choć znanych jest ponad 300 naturalnie występujących aminokwasów, funkcje budulcowe we wszystkich organizmach żywych pełni jedynie 20 aminokwasów (aminokwasy białkowe). Pojedynczy aminokwas to monomer zbudowany z 2 grup funkcyjnych: aminowej i karboksylowej. Aminokwasy połączone w długie łańcuchy polipeptydowe tworzą białka. Ze względu na budowę łańcucha bocznego wyróżnia się aminokwasy hydrofobowe (niepolarne) oraz hydrofilowe (polarne).

Podział aminokwasów na aminokwasy endogenne i egzogenne uwzględnia z kolei informację, czy dany związek jest syntetyzowany przez organizm, czy musi zostać dostarczony z zewnątrz. Do aminokwasów endogennych zalicza się: alaninę, glicynę, asparaginę, kwas asparaginowy, glutaminę, kwas glutaminowy, prolinę, serynę. Z kolei aminokwasy egzogenne to: lizyna, metionina, leucyna, izoleucyna, walina, treonina, fenyloalanina, tryptofan. Trafiają one do organizmu z pożywieniem lub poprzez suplementację.  Wyróżnia się też aminokwasy względnie endogenne, czyli takie, które organizm produkuje z dostarczonych aminokwasów egzogennych. Są to: tyrozyna tworzona z fenyloalaniny i cysteina powstająca z metioniny. Natomiast aminokwasy względnie egzogenne, czyli histydyna i arginina są wytwarzane przez organizm, ale w zbyt małej ilości.

Kolejny podział aminokwasów dzieli je na aminokwasy zasadowe i kwasowe. Aminokwasy zasadowe to: lizyna posiadająca na końcu łańcucha bocznego grupę aminową, arginina z grupą guanidynową i histydyna z pierścieniem imidazolowym. Do aminokwasów kwasowych zalicza się: kwas glutaminowy i kwas asparaginowy, każdy z dodatkową grupą karboksylową w łańcuchach bocznych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Aminokwasy egzogenne i endogenne - Czym są i jaką rolę pełnią?

Prolina – budowa

Wzór sumaryczny proliny to C5H9NO2. W budowie proliny wyróżnia się grupę karboksylową, drugorzędową grupę aminową oraz łańcuch boczny przy atomie węgla alfa. Prolinę wśród innych aminokwasów wyróżnia struktura pięcioczłonowego pierścienia utworzona przez łańcuch boczny i azot grupy alfa-aminowej. Ze względu na to, że aminokwas ten ma drugorzędową grupę aminową, nazywany jest iminokwasem. To właśnie ta budowa sprawia, że prolina może tworzyć struktury kolagenu.

Po raz pierwszy prolina została uzyskana syntetycznie w 1900 roku przez Richarda Willstattera. Pierwszy raz prolinę wyizolowano już rok później, w 1901 roku. W kolejnych latach odkryto szlaki metaboliczne proliny. Jeśli prolina dostarczana jest z pożywieniem, w organizmie nie dochodzi do biosyntezy tego substratu białkowego. W innym przypadku aminokwas jest syntetyzowany na podstawie kwasu glutaminowego, ornityny i argininy. Prolina, wraz z glicyną i hydroksyproliną tworzy kolagen. Gdzie występuje kolagen w organizmie? Jest to białko, które wchodzi w skład skóry, chrząstek i mięśni. Kolagen znajduje się w mięśniach, zębach, organach, stawach i wielu innych strukturach.

Kolagen naturalny — poznaj substancję odpowiedzialną za elastyczną oraz młodą skórę

Prolina – funkcje

Prolina wchodzi w skład ponad 10% białek organizmu. Związek ten:

  • bierze udział w anabolizmie białek mięśniowych,
  • buduje białka kurczliwe miofibryli,
  • jest aminokwasem budującym kolagen, stanowi istotny element białek tkanki łącznej – prolina jest niezbędna do prawidłowej pracy stawów i ścięgien, a także odpowiada za elastyczność skóry;
  • uczestniczy w naprawie uszkodzonej skóry w wyniku poparzeń i zranień;
  • uczestniczy w reakcji odpornościowej organizmu oraz reakcjach przeciwutleniających.

Zapotrzebowanie na prolinę jest wyższe w okresie wzrastania organizmu, podczas choroby, w czasie gojenia się ran oraz u osób aktywnych fizycznie.

Prolina i kolagen w jedzeniu

Gdzie występuje kolagen? Dobre źródła kolagenu to produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak: wołowina, wieprzowina oraz ryby. Naturalny kolagen znajdziesz również w podrobach, gotowanej golonce i kurzych łapkach, salcesonie oraz galaretkach mięsnych i warzywnych. Choć produkty te zawierają dużo kolagenu, są jednocześnie bogate w niezdrowe tłuszcze, dlatego nie powinny często pojawiać się w jadłospisie. Zamiast nich lepiej dostarczać kolagen pod postacią proliny, która zostanie wykorzystana i przekształcona przez organizm. Prolina występuje w mleku i jego przetworach, jajkach, mięsie i produktach zbożowych. W jakich warzywach jest prolina? Głównie w roślinach strączkowych, szczypiorku i korzeniu pietruszki. Ponadto aminokwas ten można dostarczyć z dietą wraz z orzechami, ziarnami i nasionami.

Gdy w organizmie występuje niedobór kolagenu w stawach, można uzupełnić go, korzystając z preparatów medycznych. W sprzedaży dostępne są zarówno preparaty z kolagenem, jak i L-proliną. Mogą być wskazane dla osób na diecie o niskiej zawartości białka oraz diecie wegetariańskiej.

Źródła:

  1. Wróblewski M. i wsp., „Prolina – pospolity aminokwas wyjątkowy katalizator. Część I. Biosynteza proliny. wewnątrzcząsteczkowa kondensacja aldolowa”, Wiadomości Chemiczne, 2013, tom 67, 9-10, s. 801-818.
  2. Albaugh VL. i wsp.,  „Proline Precursors and Collagen Synthesis: Biochemical Challenges of Nutrient Supplementation and Wound Healing”, J Nutr. 2017;147(11):2011-2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hanna Stolińska /fot. archiwum prywatne

„Ogromne znaczenie profilaktyczne ma spożywanie fitoestrogenów roślinnych, których niestety kobiety często się obawiają”. O tym, jak złagodzić objawy menopauzy, mówi Hanna Stolińska

Meczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” / istock

Męczą cię wzdęcia, gazy, zaparcia? „Zadbaj o aktywację MMC!” – podpowiada dietetyczka

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

Arcydzięgiel – jakie właściwości ma korzeń tej rośliny?

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Tycie w menopauzie nie musi być twoim problemem. Jak temu zapobiec?

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

„U chorych, każdy dzień niedostatecznego jedzenia to zaciąganie potężnego długu względem swojego organizmu”. O leczeniu żywieniowym mówi dr n. med. Paweł Kabata

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Moda na kawę z grzybami ma sens? Sprawdziłyśmy, czy grzyby funkcjonalne to dobry sposób na lepsze zdrowie i nastrój

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

Choroby cywilizacyjne – przykłady, przyczyny. Jak im zapobiegać?

„Ciało reguluje wagę jak termostat. Nie wie, że zależy nam np. na wyszczupleniu ud, więc walczy o ochronę swoich zasobów”. O teorii wagi chronionej mówi psychodietetyczka Małgorzata Zięba

Kobieta w grubym swetrze z kubkiem z gorącym napojem w dłoniach, w tle rozmyty jesienny pejzaż

5 najważniejszych błędów żywieniowych, które popełniamy zimą. Tłumaczy dietetyczka

Flawonoidy w pomidorach koktajlowych

Flawonoidy – czym są, gdzie występują, rola w diecie

Kawa zbożowa

Kawa zbożowa w ciąży i przy karmieniu piersią

„To, co jemy, ma wpływ na dno miednicy – na pochwę, pęcherz, macicę, jelita, więzadła i powięzi” – mówi Pani Fizjotrener

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA

Grill nie musi być niezdrowy. Mamy kilka cennych wskazówek

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×