Przejdź do treści

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Soczewka oka - budowa, funkcje, schorzenia i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy
Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania
„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Soczewka oka to jedna z najważniejszych wewnętrznych struktur oka. Jej elastyczność dostosowuje oko do wyraźnego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Fizjologiczna utrata elastyczności soczewki, postępująca wraz z wiekiem, łączy się z utratą zdolności akomodacyjnych oka. Takie zaburzenie określane jest mianem prezbiopii. Z kolei zmętnienie soczewki to zaćma, która może prowadzić do całkowitej utraty widzenia.

Budowa i funkcje soczewki oka

Soczewka to przezroczysta struktura widoczna w obrębie źrenicy. Soczewka zawieszona jest na obwódce rzęskowej, wyrastającej z ciała rzęskowego. Napięcie włókien obwódki rzęskowej regulowane jest przez mięsień rzęskowy – skurczowi mięśnia towarzyszy rozluźnienie włókien obwódki. Soczewka przyjmuje bardziej kulisty kształt i zwiększa moc optyczną, pozwalając na wyraźne widzenie przedmiotów położonych blisko.

Soczewka oka pełni podobną funkcję jak soczewka aparatu fotograficznego. Umożliwia odpowiednie załamywanie promieni świetlnych i przepuszczanie ich dalej – na powierzchnię siatkówki. Soczewka jest strukturą oka odpowiadającą za akomodację oka, czyli dopasowanie do wyraźnego widzenia obiektów zlokalizowanych zarówno blisko, jak i daleko.

Prezbiopia, czyli utrata zdolności akomodacyjnych soczewki

Soczewka oka, zlokalizowana zaraz za tęczówką, pomaga w załamywaniu promieni świetlnych w oku i przepuszczaniu światła na siatkówkę. Gdy wraz z wiekiem traci ona elastyczność, zdolność oka do widzenia na różne odległości ulega stopniowemu upośledzeniu. Prezbiopia, czyli starczowzroczność, to proces zmniejszenia, lub utraty zdolności akomodacji oka. Zjawisko to zachodzi fizjologicznie po 40 r.ż. Zaburzenia akomodacji oka generują pogorszenie fizjologicznych funkcji narządu wzroku. Główną manifestacją prezbiopii jest trudność z widzeniem z bliska, dlatego też starczowzroczność często mylona jest z dalekowzrocznością, jednak prezbiopia nigdy nie występuje przed 40 r.ż. a dalekowzroczność – owszem.

Objawy prezbiopii to:

  • zamazane widzenie,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie oczu,
  • problemy z czytaniem drobnego druku – pojawia się tzw. syndrom „krótkich rąk”, czyli konieczność odsuwania książki z drobnym drukiem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Oko kobiety

Jak skorygować prezbiopię?

Prezbiopię można korygować przy pomocy odpowiednich soczewek kontaktowych lub okularów. Soczewki progresywne, czyli multifokalne, dzięki unikatowej konstrukcji umożliwiają widzenie niezależnie od odległości. Oferują one stopniowe przejście między mocą korekcyjną do dali, a mocą do bliży. Obecnie oferowane są trzy typy soczewek progresywnych, różniących się konstrukcją:

  • soczewki podzielone poziomo na dwie części o różnych ogniskowych,
  • soczewki z podziałem centrycznym- środkowa część służy do patrzenia do bliży, a obwodowa – do dali,
  • soczewka dwuogniskowa powstała przez nałożenie na siebie obu rodzajów soczewek.

Możliwe jest ponadto laserowe korygowanie prezbiopii. Taki zabieg polega na częściowej kompensacji utraconych zdolności akomodacyjnych – nie jest to jednak metoda pozwalająca na zlikwidowanie prezbiopii. Inna metoda leczenia zabiegowego to wymiana soczewki wewnątrzgałkowej – w miejsce naturalnej soczewki wszczepiana jest sztuczna soczewka.

Skąd się bierze zaćma, czyli zmętnienie soczewki oka?

Zaćma (katarakta) to zmętnienie soczewki oka prowadzące do postępującego pogorszenia wzroku, a nawet jego całkowitej utraty.  Podstawowym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zaćmy jest postępujący wiek i zaburzenia metaboliczne przyczyniające się do utraty przejrzystości soczewki. Zaćma starcza rozwija się zazwyczaj około 50 roku życia i może obejmować jedno oko lub występować obustronnie. Poza wiekiem, czynnikami ryzyka mogą być: palenie papierosów, ekspozycja na słońce, cukrzyca. W zależności od lokalizacji zmętnienia w obrębie soczewki, wyróżnić można następujące postacie zaćmy starczej:

  • zaćma jądrowa,
  • zaćma korowa,
  • zaćma podtorebkowa.

Inną postacią zaćmy jest zaćma wrodzona, mogąca rozwijać się na etapie rozwoju płodowego lub w pierwszych latach życia. Przyczyna rozwoju zaćmy wrodzonej może być zakażenie wewnątrzmaciczne toksoplazmozą, opryszczką czy różyczką, narażenie na działanie niektórych leków (glikokortykosteroidy) oraz nieprawidłowości chromosomalne. Zaćma wrodzona może przyjmować następujące postacie:

  • całkowita,
  • warstwowa,
  • jądrowa,
  • błoniasta,
  • biegunowa,
  • torebkowa przednia i tylna.
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel

Jakie są objawy zaćmy?

W przebiegu zaćmy starczej objawy pojawiają się stopniowo, co prowadzi do postępującego pogorszenia wzroku. Rodzaj zaburzeń wzroku zależy w dużej mierze od rodzaju zaćmy. Postać korowa charakteryzuje się pogorszeniem ostrości wzroku i podwójnym widzeniem, w przebiegu zaćmy jądrowej pojawia się krótkowzroczność, a zaćma podtorebkowa cechuje się zwiększoną wrażliwością na światło. Z czasem gołym okiem można zaobserwować zmętnienie soczewki. W przypadku zaćmy wrodzonej widoczne jest szarawe zmętnienie soczewki, ponadto dziecko często pociera oczy piąstkami.

Zaćma – leczenie operacyjne i farmakologiczne

Mniej zaawansowane postacie zaćmy starczej można leczyć farmakologicznie – stosowane są krople do oczu dostępne na receptę. Związkami czynnymi zawartymi w kroplach są m.in. jodek sodu i jodek potasu, pirenoksyna czy azapentacen, odpowiadające za spowolnienie procesu mętnienia soczewki. Operacyjne leczenie zaćmy stosowane jest w przypadku zaćmy wrodzonej oraz zaawansowanej zaćmie starczej. Zabieg polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką.

 

Bibliografia:

  1. D. Szumny, P. Krzyżanowska – Derkowska P., Co farmaceuta powinien wiedzieć o zaćmie?, Farmacja Polska, 2010, 66(1)
  2. R. Dickson i in., Management of cataract, Quality in Health Care, 1996, 5(3)
  3. R. Davis, Determining multifocal parameters for a better fit, Review of optometry, 2016.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. "Mam szczęście, że żyje po tej przerażającej podróży"

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. „Mam szczęście, że żyję po tej przerażającej podróży”

Nużeniec - jakie daje objawy? / pexels

Dyskomfort, pieczenie, podrażnienie oczu? Uważaj, to może być nużeniec

Kobieta z ręcznikiem na głowie. Na twarzy ma okulary przeciwsłoneczne

Optometrystka sprawdziła okulary przeciwsłoneczne kupione w sklepie. Jej wnioski przerażają

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? /fot. Pexels

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? „Algorytm zawiera tyle danych, że lekarz musiałby je zbierać przez całe lata”

Oczy kobiety, Presbiopia oczu

Presbiopia oczu (starczowzroczność) – objawy i leczenie

Kobieta zakrywa się kapeluszem

Optometrystka Justyna Nater: Warto myć powieki, tak samo jak myjemy regularnie zęby. To powinna być standardowa poranna i wieczorna rutyna

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zdjęcie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

Jak starzeje się wzrok kobiet? /fot. Pexels

Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces

Okulary ajurwedyjskie. Optometrystka jednoznacznie wypowiada się o „odkryciu roku”

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów? Uważaj na oczy - ostrzega optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów Holi? Uważaj na oczy – ostrzega optometrystka Justyna Nater

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmęczone oczy po ciężkim dniu? Mamy na to sposób – joga oczu

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×