Przejdź do treści

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Soczewka oka - budowa, funkcje, schorzenia i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. "Aż serce się ściska”
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. „Mam oczy mokre od łez”
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi

Soczewka oka to jedna z najważniejszych wewnętrznych struktur oka. Jej elastyczność dostosowuje oko do wyraźnego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Fizjologiczna utrata elastyczności soczewki, postępująca wraz z wiekiem, łączy się z utratą zdolności akomodacyjnych oka. Takie zaburzenie określane jest mianem prezbiopii. Z kolei zmętnienie soczewki to zaćma, która może prowadzić do całkowitej utraty widzenia.

Budowa i funkcje soczewki oka

Soczewka to przezroczysta struktura widoczna w obrębie źrenicy. Soczewka zawieszona jest na obwódce rzęskowej, wyrastającej z ciała rzęskowego. Napięcie włókien obwódki rzęskowej regulowane jest przez mięsień rzęskowy – skurczowi mięśnia towarzyszy rozluźnienie włókien obwódki. Soczewka przyjmuje bardziej kulisty kształt i zwiększa moc optyczną, pozwalając na wyraźne widzenie przedmiotów położonych blisko.

Soczewka oka pełni podobną funkcję jak soczewka aparatu fotograficznego. Umożliwia odpowiednie załamywanie promieni świetlnych i przepuszczanie ich dalej – na powierzchnię siatkówki. Soczewka jest strukturą oka odpowiadającą za akomodację oka, czyli dopasowanie do wyraźnego widzenia obiektów zlokalizowanych zarówno blisko, jak i daleko.

Prezbiopia, czyli utrata zdolności akomodacyjnych soczewki

Soczewka oka, zlokalizowana zaraz za tęczówką, pomaga w załamywaniu promieni świetlnych w oku i przepuszczaniu światła na siatkówkę. Gdy wraz z wiekiem traci ona elastyczność, zdolność oka do widzenia na różne odległości ulega stopniowemu upośledzeniu. Prezbiopia, czyli starczowzroczność, to proces zmniejszenia, lub utraty zdolności akomodacji oka. Zjawisko to zachodzi fizjologicznie po 40 r.ż. Zaburzenia akomodacji oka generują pogorszenie fizjologicznych funkcji narządu wzroku. Główną manifestacją prezbiopii jest trudność z widzeniem z bliska, dlatego też starczowzroczność często mylona jest z dalekowzrocznością, jednak prezbiopia nigdy nie występuje przed 40 r.ż. a dalekowzroczność – owszem.

Objawy prezbiopii to:

  • zamazane widzenie,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie oczu,
  • problemy z czytaniem drobnego druku – pojawia się tzw. syndrom „krótkich rąk”, czyli konieczność odsuwania książki z drobnym drukiem.
Oko kobiety

Jak skorygować prezbiopię?

Prezbiopię można korygować przy pomocy odpowiednich soczewek kontaktowych lub okularów. Soczewki progresywne, czyli multifokalne, dzięki unikatowej konstrukcji umożliwiają widzenie niezależnie od odległości. Oferują one stopniowe przejście między mocą korekcyjną do dali, a mocą do bliży. Obecnie oferowane są trzy typy soczewek progresywnych, różniących się konstrukcją:

  • soczewki podzielone poziomo na dwie części o różnych ogniskowych,
  • soczewki z podziałem centrycznym- środkowa część służy do patrzenia do bliży, a obwodowa – do dali,
  • soczewka dwuogniskowa powstała przez nałożenie na siebie obu rodzajów soczewek.

Możliwe jest ponadto laserowe korygowanie prezbiopii. Taki zabieg polega na częściowej kompensacji utraconych zdolności akomodacyjnych – nie jest to jednak metoda pozwalająca na zlikwidowanie prezbiopii. Inna metoda leczenia zabiegowego to wymiana soczewki wewnątrzgałkowej – w miejsce naturalnej soczewki wszczepiana jest sztuczna soczewka.

Skąd się bierze zaćma, czyli zmętnienie soczewki oka?

Zaćma (katarakta) to zmętnienie soczewki oka prowadzące do postępującego pogorszenia wzroku, a nawet jego całkowitej utraty.  Podstawowym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zaćmy jest postępujący wiek i zaburzenia metaboliczne przyczyniające się do utraty przejrzystości soczewki. Zaćma starcza rozwija się zazwyczaj około 50 roku życia i może obejmować jedno oko lub występować obustronnie. Poza wiekiem, czynnikami ryzyka mogą być: palenie papierosów, ekspozycja na słońce, cukrzyca. W zależności od lokalizacji zmętnienia w obrębie soczewki, wyróżnić można następujące postacie zaćmy starczej:

  • zaćma jądrowa,
  • zaćma korowa,
  • zaćma podtorebkowa.

Inną postacią zaćmy jest zaćma wrodzona, mogąca rozwijać się na etapie rozwoju płodowego lub w pierwszych latach życia. Przyczyna rozwoju zaćmy wrodzonej może być zakażenie wewnątrzmaciczne toksoplazmozą, opryszczką czy różyczką, narażenie na działanie niektórych leków (glikokortykosteroidy) oraz nieprawidłowości chromosomalne. Zaćma wrodzona może przyjmować następujące postacie:

  • całkowita,
  • warstwowa,
  • jądrowa,
  • błoniasta,
  • biegunowa,
  • torebkowa przednia i tylna.
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel

Jakie są objawy zaćmy?

W przebiegu zaćmy starczej objawy pojawiają się stopniowo, co prowadzi do postępującego pogorszenia wzroku. Rodzaj zaburzeń wzroku zależy w dużej mierze od rodzaju zaćmy. Postać korowa charakteryzuje się pogorszeniem ostrości wzroku i podwójnym widzeniem, w przebiegu zaćmy jądrowej pojawia się krótkowzroczność, a zaćma podtorebkowa cechuje się zwiększoną wrażliwością na światło. Z czasem gołym okiem można zaobserwować zmętnienie soczewki. W przypadku zaćmy wrodzonej widoczne jest szarawe zmętnienie soczewki, ponadto dziecko często pociera oczy piąstkami.

Zaćma – leczenie operacyjne i farmakologiczne

Mniej zaawansowane postacie zaćmy starczej można leczyć farmakologicznie – stosowane są krople do oczu dostępne na receptę. Związkami czynnymi zawartymi w kroplach są m.in. jodek sodu i jodek potasu, pirenoksyna czy azapentacen, odpowiadające za spowolnienie procesu mętnienia soczewki. Operacyjne leczenie zaćmy stosowane jest w przypadku zaćmy wrodzonej oraz zaawansowanej zaćmie starczej. Zabieg polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką.

 

Bibliografia:

  1. D. Szumny, P. Krzyżanowska – Derkowska P., Co farmaceuta powinien wiedzieć o zaćmie?, Farmacja Polska, 2010, 66(1)
  2. R. Dickson i in., Management of cataract, Quality in Health Care, 1996, 5(3)
  3. R. Davis, Determining multifocal parameters for a better fit, Review of optometry, 2016.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów? Uważaj na oczy - ostrzega optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów Holi? Uważaj na oczy – ostrzega optometrystka Justyna Nater

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmęczone oczy po ciężkim dniu? Mamy na to sposób – joga oczu

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

syndrom MADE

Syndrom MADE, czyli dlaczego w pandemii cierpimy częściej na zespół suchego oka

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Nie pocieraj oczu! Nawet podczas demakijażu. Optometrystka wyjaśnia, co ci grozi

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych". Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych”. Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?