Przejdź do treści

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Możesz założyć t-shirt powyżej pępka, bo taki lubisz. I to nie jest zaproszenie na wspólny seks" - podkreśla Pani Seksuolog
„Możesz założyć t-shirt powyżej pępka, bo taki lubisz. I to nie jest zaproszenie na wspólny seks” – podkreśla Pani Seksuolog
Choroby tarczycy a anemia
Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”
Będzie nowa szczepionka? Wyniki badań nad szczepionką koncernów Sanofi i GSK są bardzo optymistyczne
Będzie nowa szczepionka? Wyniki badań nad preparatem koncernów Sanofi i GSK są bardzo optymistyczne
Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym
„Indyjska odmiana COVID-19 może rozprzestrzeniać się jak ogień wśród niezaszczepionych grup” – ostrzega brytyjski minister zdrowia
„Indyjska odmiana COVID-19 może rozprzestrzeniać się jak ogień wśród niezaszczepionych grup” – ostrzega brytyjski minister zdrowia

Śródmózgowie jest najmniejszą z trzech części tworzących mózgowie. Wchodzi w skład pnia mózgu. Struktury tworzące śródmózgowie pełnią funkcje związane ze zmysłem wzroku i słuchu, kontrolą ruchów i regulacją rytmu dobowego. Do uszkodzenia śródmózgowia może dojść m.in. w przebiegu choroby Parkinsona, stwardnienia rozsianego oraz na skutek udaru mózgu.

Co to jest śródmózgowie?

Śródmózgowie jest częścią mózgu łączącą przodomózgowie z tyłomózgowiem. Razem z mostem i rdzeniem przedłużonym tworzy pień mózgu. Śródmózgowie leży we wcięciu namiotu. Od strony tylnej przykryte jest półkulami mózgowymi i móżdżkiem.

Budowa śródmózgowia

Śródmózgowie jest najmniejszą z głównych części pnia mózgu – ma długość zaledwie dwóch cm. W przekroju poprzecznym możemy wyróżnić trzy poziomy śródmózgowia utworzone przez:

  • konary mózgu,
  • nakrywkę śródmózgowia,
  • pokrywę śródmózgowia.

Konary mózgu umiejscowione są po stronie brzusznej. Leżą powyżej mostu i tworzą jego przedłużenie ku górze. Parzyste odnogi mózgu stanowiące część konarów uwypuklają się ku przodowi. Pomiędzy nimi znajduje się dół międzykonarowy. W tym zagłębieniu z pnia mózgu wychodzą korzenie nerwu okoruchowego (III nerwu czaszkowego).

W środkowej części śródmózgowia znajduje się nakrywka, w której przebiega wodociąg mózgu otoczony przez istotę szarą okołowodociągowa. W przedniej części nakrywki leżą struktury, takie jak: jądra nerwu okoruchowego, jądro czerwienne oraz istota czarna.

Pokrywa śródmózgowia znajduje się po stronie grzbietowej. Przykrywają ją móżdżek i półkule mózgu. W tej części śródmózgowia wyróżnia się dwie pary wzgórków – górne (odpowiadające za funkcje wzrokowe) i dolne (związane z drogami słuchowymi). W miejscu powyżej wzgórków biegnie nerw bloczkowy (IV nerw czaszkowy).

Wpływ COVID-19 na mózg

Funkcje śródmózgowia

Struktury tworzące śródmózgowie warunkują prawidłowy przebieg wielu istotnych czynności codziennego życia. Pełnią funkcje związane z:

  • kontrolą i wykonywaniem ruchów,
  • wzrokiem – uczestniczą m.in. w kontrolowaniu ruchów oczu i zwężaniu/rozszerzaniu źrenic,
  • słuchem,
  • hamowaniem odczuwania bólu,
  • regulacją rytmu okołodobowego,
  • układem nagrody – wpływającym znacząco na odczuwanie przyjemności, motywację, kontrolę zachowania.

Uszkodzenia śródmózgowia

Uszkodzenia śródmózgowia mają wiele możliwych przyczyn i dają bardzo różnorodne objawy. Udary mózgu i inne zaburzenia naczyniowe, procesy neurodegeneracyjne, zmiany demielinizacyjne, guzy mózgu, infekcje – wszystkie te nieprawidłowości mogą obejmować struktury śródmózgowia i manifestować się problemami wynikającymi z występowania zaburzeń funkcji tej części mózgu.

pizza

Choroba Parkinsona

W przebiegu choroby Parkinsona dochodzi do obumierania produkujących dopaminę komórek nerwowych, które znajdują się w istocie czarnej śródmózgowia. To schorzenie neurodegeneracyjne o charakterze progresywnym – początkowo objawy są często niezauważalne, w ciągu kolejnych miesięcy i lat dochodzi jednak do stopniowego pogarszania się stanu pacjenta. Choroba Parkinsona najczęściej dotyka osób po 60 r.ż., jednak wyróżnia się także postaci schorzenia, które występują u osób w bardzo młodym wieku (około 20-30 lat).

Do objawów choroby Parkinsona zalicza się m.in.:

  • zaburzenia ruchowe – sztywność, drżenie, spowolnienie ruchów,
  • zaburzenia poznawcze,
  • trudności w połykaniu,
  • zaburzenia mowy,
  • chudnięcie.

Stwardnienie rozsiane

Przyczyną stwardnienia rozsianego jest uszkadzanie mieliny – osłonki włókien nerwowych mózgu, rdzenia kręgowego i/lub oczu. Proces zachodzi przy udziale własnego układu immunologicznego pacjenta, który rozpoznaje mielinę jako substancję obcą i ją niszczy.

W przypadku, gdy u osoby chorej na stwardnienie rozsiane dochodzi do demielinizacji w obrębie pnia mózgu (w którego skład wchodzi śródmózgowie) mogą wystąpić objawy, takie jak:

  • zaburzenia widzenia (często widzenie podwójne),
  • trudności w mówieniu,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej,
  • problemy z połykaniem,
  • ból głowy.

Choroba ta częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Zapadają na nią przede wszystkim osoby w wieku 20-40 lat.

Kiedy twój mózg starzeje się szybciej?

Porażenie nerwu okoruchowego

Do porażenia nerwu okoruchowego może dojść na skutek zmian w naczyniach krwionośnych w obszarze śródmózgowia w przebiegu chorób, takich jak cukrzyca i nadciśnienie. Innymi przyczynami tej nieprawidłowości są udar mózgu oraz ucisk nerwu wywołany obecnością guza albo tętniaka mózgu.

Porażenie nerwu okoruchowego objawia się:

  • rozszerzeniem źrenicy, brakiem reakcji źrenicy na światło,
  • upośledzeniem ruchów gałki ocznej,
  • ustawieniem gałki ocznej na zewnątrz i w dół,
  • opadaniem powieki,
  • podwójnym widzeniem.

Porażenie nerwu bloczkowego

Zaburzenia w obrębie śródmózgowia mogą być związane także z porażeniem nerwu bloczkowego. Do objawów tej nieprawidłowości zalicza się:

  • odchylenie gałki ocznej do góry,
  • niewyraźne widzenie,
  • podwójne widzenie,
  • przechylanie głowy na stronę przeciwną do porażenia.

Porażenie nerwu bloczkowego – szczególnie izolowane, niezwiązane z uszkodzeniami innych nerwów czaszkowych – w wielu przypadkach jest problemem wrodzonym. W przypadku pacjentów, u których nieprawidłowość ma charakter nabyty, przyczynami są najczęściej choroby naczyń krwionośnych lub urazy.

 

Bibliografia:

  1. Sokołowska-Pituchowa J. (red.; 2011) Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Jaracz K., Kozubski W. (red.; 2012) Pielęgniarstwo neurologiczne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Federico P. (2017) The clinical variability of midbrain lesions, Journal of Neurosciences in Rural Practice, 8: 5-6.
  4. Caminero F., Cascella M. (2020) Neuroanatomy, Mesencephalon Midbrain, StatPearls.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Wiesz, że medytacja działa na mózg i geny? Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Płat skroniowy mózgu – budowa, funkcje, skutki uszkodzeń

Układ limbiczny mózgu – budowa, funkcje, zaburzenia

Hipokamp – budowa, funkcje, uszkodzenie, regeneracja

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Rdzeń kręgowy – budowa, funkcje i skutki urazu rdzenia

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

„Mózg nie lubi samotności”. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Kobieta z bukietem kwiatów

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

W jaki sposób jedzenie pączków poprawia pamięć i usprawnia działanie mózgu? Wyjaśnia neuropsycholożka

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?