Przejdź do treści

STEMI – przyczyny i objawy zawału STEMI, postępowanie

STEMI – przyczyny i objawy zawału STEMI, postępowanie Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zawał STEMI to zawał z uniesieniem odcinka ST. Ten ostry zespół wieńcowy cechuje się występowaniem charakterystycznych zmian w obrazie EKG. Z kolei zawał NSTEMI nie przebiega z uniesieniem odcinka ST w badaniu EKG. Najczęściej zawał serca STEMI spowodowany jest przez miażdżycę tętnic wieńcowych, prowadzącą do zwężenia ich światła i ograniczenia dopływu tlenu do komórek mięśnia sercowego.

Zawał STEMI – co to jest?

Serce to mięsień odpowiedzialny za tłoczenie krwi w celu rozprowadzenia jej po całym ciele drogą naczyń krwionośnych. Mięsień ten pracuje bez przerwy, dlatego konieczne jest stałe dostarczanie mu tlenu oraz związków odżywczych. Odpowiedzialne za to są naczynia wieńcowe unaczyniające serce. Gdy światło naczynia wieńcowego zostanie zwężone lub całkowicie zamknięte – rozwija się zawał mięśnia sercowego. Co to jest? Zawał serca, określany także jako ostry zespół wieńcowy OZW, to martwica mięśnia sercowego w efekcie jego niedotlenienia. Obszar martwicy odpowiada obszarowi mięśnia serca zaopatrywanego w krew przez to naczynie wieńcowe, którego drożność uległa ograniczeniu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Kobieta z zawałem serca podtrzymuje się ogrodzenia

Wśród ostrych zespołów wieńcowych wyróżnić można następujące postacie:

  • niestabilna dławica piersiowa,
  • zawał serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI),
  • zawał serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI),
  • zawał serca nieokreślony,
  • nagły zgon sercowy.

Z kolei uwzględniając lokalizację martwicy mięśnia sercowego, wyróżnić można zawał ściany przedniej, zawał ściany tylnej oraz zawał ściany dolnej. Zawał pełnościenny obejmuje całą grubość komory, z kolei ostry zawał serca podwsierdziowy zlokalizowany jest podwsierdziowo.

Zawałowi serca towarzyszą charakterystyczne zmiany w badaniu EKG. Gdy pojawia się zawał STEMI, EKG ujawnia uniesienie odcinka ST odpowiadającego początkowej fazie repolaryzacji mięśnia komory serca.

STEMI – kto jest najbardziej narażony na zawał?

Bezpośrednia przyczyna zawału serca to niedotlenienie mięśnia sercowego, do którego dochodzi po zwężeniu światła naczynia wieńcowego lub po całkowitym jego zamknięciu. Najczęściej zawał serca pojawia się u osób cierpiących na chorobę wieńcową, czyli miażdżycę naczyń wieńcowych. W ścianie naczynia wieńcowego może odkładać się blaszka miażdżycowa. Gdy dojdzie do jej pęknięcia i powstanie skrzep, może on zamknąć światło naczynia wieńcowego i uniemożliwić dalszy przepływ krwi. Rzadziej dochodzi do sytuacji, gdy blaszka miażdżycowa nie pęka, ale pogrubia się przez długi czas i znacząco zwęża światło naczynia wieńcowego.

Wytypowano wiele czynników sprzyjających pojawieniu się zawału serca. Jednym z najistotniejszych jest hiperlipidemia oraz hiperhomocysteinemia, czyli wzrost poziomu cholesterolu i/lub homocysteiny we krwi. Wysoki poziom tych związków sprzyja formowaniu się blaszki miażdżycowej. Ryzyko pojawienia się zawału serca wzrasta wraz z wiekiem. Nie bez znaczenia jest także płeć – bardziej narażeni są mężczyźni. Kolejne istotne czynniki mogące sprzyjać rozwojowi choroby niedokrwiennej serca, a w konsekwencji wystąpieniu zawału, to:

  • brak regularnej aktywności fizycznej,
  • palenie papierosów,
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • źle zbilansowana dieta.
ból serca

Ostry zespół wieńcowy – objawy zawału serca

Kiedy dochodzi do ostrego zespołu wieńcowego OZW, objawy fizykalne są charakterystyczne. Przede wszystkim – pojawia się ból w klatce piersiowej, zlokalizowany zamostkowo. Ból może promieniować do żuchwy, barku, lewego ramienia, a nawet do brzucha czy pleców. Ma charakter silny, piekący, dławiący lub ściskający. Cechuje się stopniowym narastaniem i nie ustępuje po zmianie pozycji ciała. Charakterystyczne jest to, że nie zmniejsza się nawet po podjęzykowym przyjęciu nitrogliceryny. Warto podkreślić, że u osób starszych czy chorujących na cukrzycę ból może mieć mniejsze nasilenie, a nawet możliwy jest tzw. cichy zawał serca, któremu nie towarzyszy ból.

Poza bólem w klatce piersiowej objawy zawału serca STEMI to także:

  • zawroty głowy,
  • ogólne osłabienie,
  • kołatanie serca,
  • duszności,
  • nudności i wymioty,
  • silny niepokój,
  • omdlenie.
Kobieta doświadczająca kołotania serca

Jak rozpoznać zawał serca STEMI?

Aby potwierdzić zawał, konieczne jest wykonanie odpowiedniej diagnostyki. Wskazane jest oznaczenie poziomu biomarkerów sercowych, a także wykonanie EKG. Jak wygląda EKG po zawale? Kryteria rozpoznania zawału serca STEMI są następujące:

  1. Charakterystyczna sekwencja zmian w badaniu EKG:
  • najpierw mogą pojawić się wysokie, szpiczaste załamki T;
  • potem pojawia się wypukłe lub poziome uniesienie odcinków ST;
  • kolejną zmianą w EKG jest pojawienie się patologicznych załamków Q z jednoczesnym zmniejszeniem wysokości załamków R;
  • następnie ma miejsce powrót odcinków ST do linii izoelektrycznej;
  • na końcu zaobserwować można zmniejszenie się amplitudy załamków R, pogłębienie załamków Q oraz powstanie ujemnych załamków T.

Szczegółowa analiza badania EKG pozwala określić prawdopodobną lokalizację zawału, a zatem rozpoznać zawał ściany dolnej, ściany przedniej lub ściany bocznej serca.

  1. Wzrost stężenia markerów sercowych:
  • troponiny I i troponiny T,
  • kinazy CK oraz CK MB,
  • mioglobiny.
  1. W badaniu koronarografii wykazać można obecność zakrzepu w naczyniu wieńcowym.
koronarografia serca - czerwone serce i stetoskop

Zawał serca – postępowanie

Gdy podejrzewany jest zawał, pierwsza pomoc sprowadza się do wezwania pogotowia, a także przyjęcia przez pacjenta pozycji leżącej. Jeśli to możliwe, dobrze jest zażyć lek zawierający kwas acetylosalicylowy. Gdy dojdzie do zatrzymania krążenia, konieczne jest wykonanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Leczenie zawału serca sprowadza się do udrożnienia tętnicy wieńcowej w celu przywrócenia prawidłowego przepływu krwi. Wdrażane jest leczenie trombolityczne mające na celu rozpuszczenie skrzepliny. Niekiedy konieczne jest inwazyjne leczenie zabiegowe, obejmujące angioplastykę wieńcową oraz pomostowanie tętnic wieńcowych (by-passy).

Co to są by-passy?

Angioplastyka polega na wykonaniu wkłucia w żyłę promieniową i wprowadzenia cewnika z balonikiem, który po rozprężeniu powiększa światło naczynia wieńcowego i pozwala na wprowadzenie protezy naczyniowej (stentu). Z kolei zabieg z wykorzystaniem by-passów pozwala wszczepienia pomostu, czyli drogi ominięcia zamkniętej tętnicy wieńcowej. Po przebytym zawale pacjent pozostaje pod opieką kardiologa i powinien stosować odpowiednie leczenie farmakologiczne, a także wprowadzić odpowiednie modyfikacje stylu życia.

Źródła:

  1. Ibanez B. et al., 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation: The Task Force for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation of the European Society of Cardiology (ESC), ESC Scientific Document Group, „European Heart Journal”, 2017 Aug 26.
  2. Vernon ST, Coffey S, D’Souza M, et al., ST-Segment-Elevation Myocardial Infarction (STEMI) Patients Without Standard Modifiable Cardiovascular Risk Factors-How Common Are They, and What Are Their Outcomes?, „Journal of the American Heart Association”, 2019;8(21).
  3. Thygesen K. i in., Czwarta uniwersalna definicja zawału serca (2018), Grupa Wykonawcza w imieniu Wspólnej Grupy Roboczej Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC, European Society of Cardiology), American College of Cardiology (ACC), American Heart Association (AHA) i World Heart Federation (WHF) ds. Uniwersalnej Definicji Zawału Serca, „Kardiologia Polska”, 2018; 76, 10: 1383–1415.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nie tylko do leczenia. Właściwości i działanie adenozyny na skórę i włosy

Kłucie w sercu – czego może być objawem?

Nietypowe objawy udaru, jakich lepiej nie ignorować. Jak rozpoznać mikroudar?

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

„Choroby układu krążenia pozostają największym zagrożeniem życia u Polek”. Jak starzeje się serce kobiety, mówi kardiolożka Dobromiła Dzwonkowska

Guzkowe zapalenie tętnic. Objawy, diagnostyka, rodzaje

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Ból w mostku to nie tylko objaw zawału. Poznaj różne rodzaje bólu w mostku i ich przyczyny

Kobieta

ADHD u dorosłych dwukrotnie zwiększa ryzyko zawału i udaru. Zaskakujące doniesienia naukowców

Dzięki niej ryzyko zgonu po zawale zmniejszy się o jedną trzecią. Innowacyjne odkrycie naukowców

W sercu miał 5-centymetrowy drut. Lekarze uratowali pięciolatka

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

kobieta po 50-tce

Chcesz mieć serce jak dzwon po 50-tce? Zadbaj o nie już dzisiaj!

Lekarze w trakcie operacji pacjenta

Serca od świni przeszczepiono dwóm osobom. To kolejny przełom w transplantologii

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Takiego prezentu ślubnego się nie spodziewał. Teraz może rozpocząć nowe życie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – objawy i leczenie. Jak żyć z chorobą Barlowa?

Zdrowie trzeba sobie wychodzić

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hailey Bieber przeszła operację serca. W poruszającym nagraniu opowiedziała o wadzie, która była przyczyną mikroudaru

6-latek zmarł na zawał serca / istock

6-latek zmarł na zawał serca. Wypił napój energetyczny pozostawiony przez rodziców na stole

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

×