Przejdź do treści

Szmery serca – czym są, rodzaje, diagnostyka

Szmery serca - czym są, rodzaje, diagnostyka Oluwaseyi Johnson/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta po szczepieniu
Minister zdrowia: dopuszczamy możliwość mieszania szczepionek na COVID-19
Nogi
„Noszenie szpilek nie jest dobre dla kobiecego zdrowia” – przestrzega Pani Fizjotrener
Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne
Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg
Menstruacja w podróży
„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku

Szmer serca to zjawisko akustyczne rozpoznawane podczas osłuchiwania serca. Fizjologiczne szmery sercowe często obserwuje się u małych dzieci i zwykle nie budzą powodu do niepokoju. U dorosłych szmery nad sercem są spowodowane patologią układu sercowo-naczyniowego. Jakie są rodzaje szmerów serca i w jaki sposób można je zdiagnozować?

Czym są szmery sercowe?

Szmer sercowy (łac. strepitus cordis) to dźwięk powstający podczas zmiany przepływu krwi z warstwowego w zaburzony przepływ turbulentny. Lekarz może usłyszeć szum serca jedynie podczas osłuchiwania organu za pomocą stetoskopu. W innym przypadku szmery są praktycznie niesłyszalne. Szmery serca zwykle kojarzą się z poważną chorobą, ale nie wszystkie są objawem nieprawidłowej pracy serca. Przykładowo szmery niewinne (szmery przygodne) występują fizjologicznie u dzieci, szczególnie tych w wieku przedszkolnym. Niemniej jednak w tej grupie wiekowej diagnozuje się również wady serca, dlatego dzieci ze szmerami przygodnymi powinny znajdować się pod stałą obserwacją.

Do przyczyn patologicznych szmerów sercowych zalicza się: wady wrodzone i nabyte, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, przerost mięśnia sercowego oraz niedomykalność zastawki sercowej. Szmer może pojawić się także w następstwie zawału mięśnia sercowego i choroby niedokrwiennej serca.

Rodzaje szmerów serca

Szmery serca dzieli się na szmery skurczowe, rozkurczowe i ciągłe. Szmery skurczowe występują pod czterema postaciami i są to:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protosystoliczne – są słyszalne w momencie występowania pierwszego tonu serca aż do środkowej fazy skurczu; spowodowane są niedomykalnością zastawki trójdzielnej lub zastawki mitralnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezosystoliczne lub skurczowe szmery wyrzutu – powstają między pierwszym a drugim tonem serca, ich intensywność na przemian maleje i rośnie; spowodowane są zwężeniem zastawki aorty lub zastawki tętnicy płucnej, tętniakiem aorty wstępującej, ubytkiem w przegrodzie międzykomorowej lub niedomykalnością zastawki mitralnej; występują też podczas gorączki i ciąży;
  • szmery późnoskurczowe, inaczej szmery telesystoliczne – najczęściej powstają nad koniuszkiem serca, ich początek ma miejsce w późnej fazie skurczu, a koniec tuż przed drugim tonem serca lub w jego trakcie; do ich przyczyn zalicza się: niedokrwienie lub zawał mięśnia brodawkowatego zastawki mitralnej oraz niedomykalność zastawki mitralnej
  • szmery holosystoliczne, inaczej pansystoliczne – występują w trakcie skurczu i spowodowane są niedomykalnością zastawki mitralnej lub trójdzielnej, a także ubytkiem przegrody międzykomorowej.
Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Szmery rozkurczowe dzielą się na:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protodiastoliczne – słychać je wraz z drugim tonem serca lub wkrótce po nim; powstają z powodu niedomykalności zastawki aortalnej lub zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezodiastoliczne lub szmery przepływu – rejestruje się je podczas szybkiego napełniania się komór; przyczyną ich wystąpienia jest zwężenie zastawki mistralnej lub trójdzielnej oraz niedomykalność zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery przedskurczowe, inaczej presystoliczne – są słyszalne po skurczu przedsionków; wywołuje je zwężenie zastawki trójdzielnej lub mitralnej.

Szmery ciągłe (maszynowe) słychać przez cały cykl pracy serca. Mogą być spowodowane m.in. przetokami tętnic płucnych i malforacjami tętniczo-żylnymi. Istnieje także zjawisko tarcia osierdziowego, nazywane szmerem osierdzia, które obserwuje się podczas zapalenia osierdzia. Najczęściej słyszane jest przy lewym brzegu mostka.

Lekarz wykonujący echo serca

Diagnostyka szmerów serca

Osłuchiwanie serca pozwala na ocenę szmerów serca pod kątem wysokości dźwięku, jego głośności, czasu trwania oraz zmienności w wybranej pozycji ciała. Głośność szmerów serca określana jest w skali Levine’a, w której:

  • 1/6 głośności odpowiada najcichszy szmer, który można usłyszeć dopiero po kilku sekundach,
  • 2/6 głośności – cichy szmer słyszalny od razu po przyłożeniu stetoskopu,
  • 3/6 głośności – średnio głośny szmer, łatwo słyszalny,
  • 4/6 głośności – głośny szmer, któremu towarzyszy wyczuwalne drżenie,
  • 5/6 głośności – głośny szmer słyszalny już po delikatnym przyłożeniu stetoskopu,
  • 6/6 głośności – szmer, który można usłyszeć stetoskopem bez przyłożenia do klatki piersiowej.

W wielu przypadkach osłuchiwanie pozwala na rozpoznanie rodzaju wady zastawkowej. Wśród innych badań stosowanych w diagnostyce szmerów sercowych wymienia się: badanie EKG (elektrokardiografia), badanie UKG (echokardiografia) badanie RTG (rentgenografia) oraz badanie MRI (rezonans magnetyczny).

 

 

Bibliografia:

  1. S. Konturek, T. Brzozowski, „Fizjologia człowieka. Konturek”, Edra Urban&Partner, 2019.
  2. A. Szczeklik, „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

szczepienie przeciw covid

Zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia po przyjęciu szczepionek Pfizer/BioNTech i Moderny. EMA widzi związek

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kardiomiopatia przerostowa – objawy, przyczyny, leczenie

Zespół Brugadów – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Dławica odmienna (angina Prinzmetala) – objawy i leczenie

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny i leczenie

Kobieta z biżuterią na ręce

„Jeśli przytrafi wam się kiedyś uraz kończyny górnej, zdejmijcie wszelką biżuterię z ręki” – apeluje Pan Pielęgniarka

Ostra niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Dławica mikronaczyniowa – przyczyny, objawy i leczenie

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – przyczyny, objawy, leczenie

Dysfunkcja węzła zatokowego – przyczyny, objawy, leczenie

Przewlekła niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Zofia Zborowska-Wrona o zespole antyfosfolipidowym

Zofia Zborowska-Wrona o przygotowaniach do ciąży: zanim pani doktor powiedziała, że możemy próbować, minął rok

Nagła śmierć sercowa – przyczyny, objawy i czynniki ryzyka

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe – przyczyny i leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

CK-MB – wskazania do badania, norma i interpretacja wyników

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

Badanie płynu osierdziowego – wskazania, przebieg, wyniki

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?