Przejdź do treści

Szmery serca – czym są, rodzaje, diagnostyka

Szmery serca - czym są, rodzaje, diagnostyka Oluwaseyi Johnson/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„To był szok. Przez ponad dwadzieścia lat nie wiedziałam, z czym chodzę w brzuchu”. Szpital popełnił błąd. Pani Wanda odszkodowania nie dostanie
Kolejna fala zakażeń. „Obecny koronawirus bardzo różni się od oryginalnego, to inna choroba, więc możemy mówić o COVID-22”
Dwulatek na OIOM-ie. Groźna choroba z ubiegłego stulecia powróciła
W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual
Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Szmer serca to zjawisko akustyczne rozpoznawane podczas osłuchiwania serca. Fizjologiczne szmery sercowe często obserwuje się u małych dzieci i zwykle nie budzą powodu do niepokoju. U dorosłych szmery nad sercem są spowodowane patologią układu sercowo-naczyniowego. Jakie są rodzaje szmerów serca i w jaki sposób można je zdiagnozować?

Czym są szmery sercowe?

Szmer sercowy (łac. strepitus cordis) to dźwięk powstający podczas zmiany przepływu krwi z warstwowego w zaburzony przepływ turbulentny. Lekarz może usłyszeć szum serca jedynie podczas osłuchiwania organu za pomocą stetoskopu. W innym przypadku szmery są praktycznie niesłyszalne. Szmery serca zwykle kojarzą się z poważną chorobą, ale nie wszystkie są objawem nieprawidłowej pracy serca. Przykładowo szmery niewinne (szmery przygodne) występują fizjologicznie u dzieci, szczególnie tych w wieku przedszkolnym. Niemniej jednak w tej grupie wiekowej diagnozuje się również wady serca, dlatego dzieci ze szmerami przygodnymi powinny znajdować się pod stałą obserwacją.

Do przyczyn patologicznych szmerów sercowych zalicza się: wady wrodzone i nabyte, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, przerost mięśnia sercowego oraz niedomykalność zastawki sercowej. Szmer może pojawić się także w następstwie zawału mięśnia sercowego i choroby niedokrwiennej serca.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Rodzaje szmerów serca

Szmery serca dzieli się na szmery skurczowe, rozkurczowe i ciągłe. Szmery skurczowe występują pod czterema postaciami i są to:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protosystoliczne – są słyszalne w momencie występowania pierwszego tonu serca aż do środkowej fazy skurczu; spowodowane są niedomykalnością zastawki trójdzielnej lub zastawki mitralnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezosystoliczne lub skurczowe szmery wyrzutu – powstają między pierwszym a drugim tonem serca, ich intensywność na przemian maleje i rośnie; spowodowane są zwężeniem zastawki aorty lub zastawki tętnicy płucnej, tętniakiem aorty wstępującej, ubytkiem w przegrodzie międzykomorowej lub niedomykalnością zastawki mitralnej; występują też podczas gorączki i ciąży;
  • szmery późnoskurczowe, inaczej szmery telesystoliczne – najczęściej powstają nad koniuszkiem serca, ich początek ma miejsce w późnej fazie skurczu, a koniec tuż przed drugim tonem serca lub w jego trakcie; do ich przyczyn zalicza się: niedokrwienie lub zawał mięśnia brodawkowatego zastawki mitralnej oraz niedomykalność zastawki mitralnej
  • szmery holosystoliczne, inaczej pansystoliczne – występują w trakcie skurczu i spowodowane są niedomykalnością zastawki mitralnej lub trójdzielnej, a także ubytkiem przegrody międzykomorowej.
Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Szmery rozkurczowe dzielą się na:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protodiastoliczne – słychać je wraz z drugim tonem serca lub wkrótce po nim; powstają z powodu niedomykalności zastawki aortalnej lub zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezodiastoliczne lub szmery przepływu – rejestruje się je podczas szybkiego napełniania się komór; przyczyną ich wystąpienia jest zwężenie zastawki mistralnej lub trójdzielnej oraz niedomykalność zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery przedskurczowe, inaczej presystoliczne – są słyszalne po skurczu przedsionków; wywołuje je zwężenie zastawki trójdzielnej lub mitralnej.

Szmery ciągłe (maszynowe) słychać przez cały cykl pracy serca. Mogą być spowodowane m.in. przetokami tętnic płucnych i malforacjami tętniczo-żylnymi. Istnieje także zjawisko tarcia osierdziowego, nazywane szmerem osierdzia, które obserwuje się podczas zapalenia osierdzia. Najczęściej słyszane jest przy lewym brzegu mostka.

Lekarz wykonujący echo serca

Diagnostyka szmerów serca

Osłuchiwanie serca pozwala na ocenę szmerów serca pod kątem wysokości dźwięku, jego głośności, czasu trwania oraz zmienności w wybranej pozycji ciała. Głośność szmerów serca określana jest w skali Levine’a, w której:

  • 1/6 głośności odpowiada najcichszy szmer, który można usłyszeć dopiero po kilku sekundach,
  • 2/6 głośności – cichy szmer słyszalny od razu po przyłożeniu stetoskopu,
  • 3/6 głośności – średnio głośny szmer, łatwo słyszalny,
  • 4/6 głośności – głośny szmer, któremu towarzyszy wyczuwalne drżenie,
  • 5/6 głośności – głośny szmer słyszalny już po delikatnym przyłożeniu stetoskopu,
  • 6/6 głośności – szmer, który można usłyszeć stetoskopem bez przyłożenia do klatki piersiowej.

W wielu przypadkach osłuchiwanie pozwala na rozpoznanie rodzaju wady zastawkowej. Wśród innych badań stosowanych w diagnostyce szmerów sercowych wymienia się: badanie EKG (elektrokardiografia), badanie UKG (echokardiografia) badanie RTG (rentgenografia) oraz badanie MRI (rezonans magnetyczny).

 

 

Bibliografia:

  1. S. Konturek, T. Brzozowski, „Fizjologia człowieka. Konturek”, Edra Urban&Partner, 2019.
  2. A. Szczeklik, „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – objawy i leczenie. Jak żyć z chorobą Barlowa?

Zdrowie trzeba sobie wychodzić

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hailey Bieber przeszła operację serca. W poruszającym nagraniu opowiedziała o wadzie, która była przyczyną mikroudaru

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

6-latek zmarł na zawał serca / istock

6-latek zmarł na zawał serca. Wypił napój energetyczny pozostawiony przez rodziców na stole

STEMI – przyczyny i objawy zawału STEMI, postępowanie

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

Jak żyć po zawale serca? Czy można ćwiczyć? Co można jeść?

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Zmęczona kobieta

9 sygnałów, że nie jesteś w formie. Sprawdź, czy nie powinnaś zatroszczyć się o swoją kondycję

Lekarze na sali operacyjnej

Zmarł pierwszy pacjent z przeszczepionym sercem genetycznie zmodyfikowanej świni

Wiesz, jak dbać o serce? Oto lista produktów, których powinnaś unikać

Kobieta

„Zespół złamanego serca”. Coraz więcej przypadków choroby podczas pandemii COVID-19

Kobieta z kieliszkiem w dłoni

Kieliszek czerwonego wina dziennie poprawi pracę serca? Naukowcy obalili słynny mit

Podwyższone ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Stenty w sercu - co to jest? Zabieg wszczepienia stentów

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Masaż serca

Masaż serca, czyli jak podczas przerwy śniadaniowej uratować życie, nie męcząc się przy tym

Sala operacyjna

Przeszczepiono serce świni człowiekowi. To pierwszy taki przypadek w historii!

Serce: 5 sygnałów ostrzegawczych

cynamon

5 powodów, by pokochać cynamon

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×