Przejdź do treści

Szmery serca – czym są, rodzaje, diagnostyka

Szmery serca - czym są, rodzaje, diagnostyka Oluwaseyi Johnson/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nowe obostrzenia i obowiązkowe szczepienia przeciw COVID-19 dla trzech grup zawodowych
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”
EMA zaleciła stosowanie leku RoActemra przy ciężkim przebiegu COVID-19
Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia

Szmer serca to zjawisko akustyczne rozpoznawane podczas osłuchiwania serca. Fizjologiczne szmery sercowe często obserwuje się u małych dzieci i zwykle nie budzą powodu do niepokoju. U dorosłych szmery nad sercem są spowodowane patologią układu sercowo-naczyniowego. Jakie są rodzaje szmerów serca i w jaki sposób można je zdiagnozować?

Czym są szmery sercowe?

Szmer sercowy (łac. strepitus cordis) to dźwięk powstający podczas zmiany przepływu krwi z warstwowego w zaburzony przepływ turbulentny. Lekarz może usłyszeć szum serca jedynie podczas osłuchiwania organu za pomocą stetoskopu. W innym przypadku szmery są praktycznie niesłyszalne. Szmery serca zwykle kojarzą się z poważną chorobą, ale nie wszystkie są objawem nieprawidłowej pracy serca. Przykładowo szmery niewinne (szmery przygodne) występują fizjologicznie u dzieci, szczególnie tych w wieku przedszkolnym. Niemniej jednak w tej grupie wiekowej diagnozuje się również wady serca, dlatego dzieci ze szmerami przygodnymi powinny znajdować się pod stałą obserwacją.

Do przyczyn patologicznych szmerów sercowych zalicza się: wady wrodzone i nabyte, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, przerost mięśnia sercowego oraz niedomykalność zastawki sercowej. Szmer może pojawić się także w następstwie zawału mięśnia sercowego i choroby niedokrwiennej serca.

Rodzaje szmerów serca

Szmery serca dzieli się na szmery skurczowe, rozkurczowe i ciągłe. Szmery skurczowe występują pod czterema postaciami i są to:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protosystoliczne – są słyszalne w momencie występowania pierwszego tonu serca aż do środkowej fazy skurczu; spowodowane są niedomykalnością zastawki trójdzielnej lub zastawki mitralnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezosystoliczne lub skurczowe szmery wyrzutu – powstają między pierwszym a drugim tonem serca, ich intensywność na przemian maleje i rośnie; spowodowane są zwężeniem zastawki aorty lub zastawki tętnicy płucnej, tętniakiem aorty wstępującej, ubytkiem w przegrodzie międzykomorowej lub niedomykalnością zastawki mitralnej; występują też podczas gorączki i ciąży;
  • szmery późnoskurczowe, inaczej szmery telesystoliczne – najczęściej powstają nad koniuszkiem serca, ich początek ma miejsce w późnej fazie skurczu, a koniec tuż przed drugim tonem serca lub w jego trakcie; do ich przyczyn zalicza się: niedokrwienie lub zawał mięśnia brodawkowatego zastawki mitralnej oraz niedomykalność zastawki mitralnej
  • szmery holosystoliczne, inaczej pansystoliczne – występują w trakcie skurczu i spowodowane są niedomykalnością zastawki mitralnej lub trójdzielnej, a także ubytkiem przegrody międzykomorowej.
Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Szmery rozkurczowe dzielą się na:

  • szmery wczesnoskurczowe, inaczej protodiastoliczne – słychać je wraz z drugim tonem serca lub wkrótce po nim; powstają z powodu niedomykalności zastawki aortalnej lub zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery śródskurczowe, inaczej mezodiastoliczne lub szmery przepływu – rejestruje się je podczas szybkiego napełniania się komór; przyczyną ich wystąpienia jest zwężenie zastawki mistralnej lub trójdzielnej oraz niedomykalność zastawki tętnicy płucnej;
  • szmery przedskurczowe, inaczej presystoliczne – są słyszalne po skurczu przedsionków; wywołuje je zwężenie zastawki trójdzielnej lub mitralnej.

Szmery ciągłe (maszynowe) słychać przez cały cykl pracy serca. Mogą być spowodowane m.in. przetokami tętnic płucnych i malforacjami tętniczo-żylnymi. Istnieje także zjawisko tarcia osierdziowego, nazywane szmerem osierdzia, które obserwuje się podczas zapalenia osierdzia. Najczęściej słyszane jest przy lewym brzegu mostka.

Lekarz wykonujący echo serca

Diagnostyka szmerów serca

Osłuchiwanie serca pozwala na ocenę szmerów serca pod kątem wysokości dźwięku, jego głośności, czasu trwania oraz zmienności w wybranej pozycji ciała. Głośność szmerów serca określana jest w skali Levine’a, w której:

  • 1/6 głośności odpowiada najcichszy szmer, który można usłyszeć dopiero po kilku sekundach,
  • 2/6 głośności – cichy szmer słyszalny od razu po przyłożeniu stetoskopu,
  • 3/6 głośności – średnio głośny szmer, łatwo słyszalny,
  • 4/6 głośności – głośny szmer, któremu towarzyszy wyczuwalne drżenie,
  • 5/6 głośności – głośny szmer słyszalny już po delikatnym przyłożeniu stetoskopu,
  • 6/6 głośności – szmer, który można usłyszeć stetoskopem bez przyłożenia do klatki piersiowej.

W wielu przypadkach osłuchiwanie pozwala na rozpoznanie rodzaju wady zastawkowej. Wśród innych badań stosowanych w diagnostyce szmerów sercowych wymienia się: badanie EKG (elektrokardiografia), badanie UKG (echokardiografia) badanie RTG (rentgenografia) oraz badanie MRI (rezonans magnetyczny).

 

 

Bibliografia:

  1. S. Konturek, T. Brzozowski, „Fizjologia człowieka. Konturek”, Edra Urban&Partner, 2019.
  2. A. Szczeklik, „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z zawałem serca podtrzymuje się ogrodzenia

Zawał serca – objawy, przyczyny, pierwsza pomoc w zawale serca

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Kobieta wybiera dietę miażdżycową

Miażdżyca – co to jest, objawy, przyczyny, leczenie, dieta

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Wady wrodzone płodu – kiedy powstają? Wady rozwojowe serca

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Idiopatyczne częstoskurcze komorowe – charakterystyka

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Lot samolotem a ryzyko zakrzepicy żylnej. Komentarz flebologa

Obawiasz się podróży samolotem z uwagi na ryzyko zakrzepicy żylnej? Flebolog podpowiada, jak można je zminimalizować

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych – przyczyny, objawy

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Omdlenia kardiogenne – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku