Pneumokoki

Mimo że o pneumokokach słyszało wiele osób, mało kto wie, czym one tak naprawdę są. Rozsławione za sprawą kampanii edukacyjnych, stały się niesamowicie popularne. Nie każdy jednak ma świadomość, że mogą one być przyczyną problemów nie tylko u dzieci, ale i u dorosłych, prowadząc nieraz do bardzo groźnych chorób.

Najprościej rzecz ujmując: pneumokoki to bakterie zwane również dwoinkami zapalenia płuc, którymi można zarazić się drogą kropelkową. Często zamieszkują one w organizmie zdrowego człowieka, nie dając mu o sobie znać i nie czyniąc mu żadnej krzywdy, czyniąc go jedynie swoim nosicielem. Najłagodniejsze pneumokoki w nosie i gardle bytują często nawet przez całe życie, nie przeszkadzając zbytnio w codziennych aktywnościach. Te groźniejsze bakterie są jednak nierzadko przyczyną wielu chorób, takich jak zapalenie płuc, zapalenie ucha czy też zapalenie zatok.

Pneumokoki: jak można się zarazić?

Najłatwiej zarazić się pneumokokami poprzez kaszel lub kichnięcie. Czasem wystarczy jednak dotknąć przedmiot, na którym znalazły się resztki wydzieliny z dróg oddechowych – pneumokoki przenoszą się bowiem drogą kropelkową. Dlatego też najczęściej do przenoszenia bakterii dochodzi w przedszkolu albo żłobku. Warto wiedzieć, że osoby starsze bardzo często zarażają się od dzieci, np. dziadkowie od swoich wnuków. Ze względu na to, że po 65. roku życia wielu ludzi cierpi dodatkowo na choroby przewlekłe, leczenie pneumokoków może być dla nich wyjątkowo trudne.

Pneumokoki mogą zaatakować zarówno dorosłych, jak i dzieci, nie udzielając taryfy ulgowej nikomu ze względu na wiek. Pneumokoki stanowią szczególne zagrożenie dla dzieci (zwłaszcza tych przed 2. rokiem życia), u których układ odpornościowy nie jest jeszcze odpowiednio ukształtowany oraz dla osób starszych (zwłaszcza tych po 65. roku życia), u których nie działa on już w pełni prawidłowo. Obecnie znanych jest około 90 rodzajów pneumokoków, jednak tylko niektóre z nich mogą stanowić zagrożenie dla człowieka.

Dwoinki zapalenia płuc potrafią przełamywać barierę odpornościową, doprowadzając do różnego rodzaju zakażeń: inwazyjnych lub nieinwazyjnych. Kiedy bakteria dostaje się do płynu mózgowo-rdzeniowego lub krwi, możemy mówić o zakażeniu inwazyjnym, które najczęściej doprowadza do zapalenia płuc, a czasem nawet do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy też zapalenia otrzewnej. Najcięższą postacią zakażenia pneumokokowego jest inwazyjna choroba pneumokokowa.

Pneumokoki – objawy

Nie da się wyróżnić konkretnych, jednoznacznych objawów pneumokoków, które wskazywałyby na zakażenie. Wspólnym mianownikiem wszystkich schorzeń mogą być jednak:

  •         gorączka,
  •         zmęczenie,
  •         uczucie niepokoju,
  •         brak apetytu.

W zależności od konkretnej choroby, mogą występować również inne symptomy. Przykładowo,  w przypadku pneumokokowego zapalenia płuc, gdy bakterie przedostają się przez nos lub gardło do dolnego odcinka dróg oddechowych, pojawiają się zwykle dodatkowo takie objawy, jak:

  •         kaszel z odkrztuszaniem gęstej wydzieliny,
  •         przyspieszony oddech,
  •         dreszcze
  •         duszności,
  •         ból w klatce piersiowej.

Ponadto mogą wystąpić nudności i wymioty – tak jak i w przypadku zapalenia opon mózgowych. Tego typu symptomy są jednak charakterystyczne dla wielu schorzeń, dlatego – aby uzyskać diagnozę – należy się najpierw udać do lekarza, który przeprowadzi odpowiednie badania.

Pneumokoki: jak leczyć?

Przy diagnozowaniu pneumokoków podstawą są badania bakteriologiczne, które potrafią wykryć je w: posiewie krwi, płynie mózgowo-rdzeniowym lub wymazie z gardła.  Następnie, jeśli wynik okaże się pozytywny, należy wyeliminować szkodliwe bakterie z organizmu. To jak leczyć pneumokoki zależy od przebiegu zakażenia. Najczęściej pacjentom podawane są antybiotyki, zwykle drogą dożylną, w szpitalu, pod okiem lekarzy specjalistów. Jeśli lek okaże się nieskuteczny, należy wymienić go na inny antybiotyk, a następnie sprawdzić jego działanie.

W przypadku pneumokoków powszechnie stosowane jest leczenie objawowe. W zależności więc od symptomów choroby, pacjentowi podawane są leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, obniżające ciśnienie wewnątrzczaszkowe itd. W przypadku wystąpienia powikłań niekiedy zalecane jest także leczenie chirurgiczne.

Pneumokoki: profilaktyka

Aby uniknąć zakażenia dwoinką zapalenia płuc, warto pamiętać o kilku wskazówkach. Przede wszystkim należy wzmacniać odporność, ponieważ jej brak jest główną przyczyną ataku ze strony pneumokoków.

Mali pacjenci powinni raczej unikać wielkich skupisk ludzi, które są jednocześnie skupiskiem bakterii – dzięki temu możliwe będzie wykształcenie się u nich układu odpornościowego w odpowiedni sposób i we właściwym czasie. Należy także karmić noworodka piersią, a później – zadbać o odpowiednią ilość owoców i warzyw w jego codziennym menu. Świetnie przy wzmacnianiu odporności sprawdzą się także kwasy tłuszczowe omega-3, zdrowy sen oraz spacery. Warto zadbać o to, aby dziecko przyjęło szczepionkę na pneumokoki, najlepiej jeszcze przed 6. miesiącem życia.

Czytaj więcej: Szczepionka na pneumokoki: powikłania i wskazania do szczepień.

Najnowsze