Terapia CAR-T – dlaczego jest skuteczna?
62-letnia pani Jadwiga, pacjentka Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach, jest pierwszą kobietą, u której w Polsce zastosowano terapię CAR-T, czyli immunoterapię polegającą na wykorzystaniu zmodyfikowanych genetycznie komórek odpornościowych pacjenta. Kilka tygodni wcześniej zastosowano ją u chorego na ten sam rodzaj nowotworu pacjenta w Poznaniu.
– To najbardziej zaawansowana forma immunoterapii komórkowej, czyli wykorzystania komórek naszego własnego układu odpornościowego do walki z nowotworem. Terapia, która stwarza wielkie nadzieje dla pacjentów, również oczekiwania u lekarzy, ale która wiąże się z szeregiem trudności, a co za tym idzie – dostęp do niej jest póki co bardzo ograniczony – powiedział na konferencji prasowej w Gliwicach prof. Sebastian Giebel, kierownik Kliniki Transplantacji Szpiku i Onkohematologii w gliwickim oddziale Narodowego Instytutu Onkologii.
Pacjentka wcześniej otrzymała 9 cykli chemioterapii, jednak nie przyniosły one oczekiwanych efektów. Jak przyznał na konferencji prof. Giebel, możliwość zastosowania nowej terapii pojawiła się w optymalnym momencie, bo lekarze nie mieli już jak pomóc pacjentce. Teraz pani Jadwiga czuje się dobrze, choć wciąż pozostaje pod opieką lekarzy i czekają ją kolejne badania.
Rolki
Terapia CAR-T – na czym polega?
Terapia CAR-T wiąże się z wysokimi kosztami leczenia i możliwymi skutkami ubocznymi. Nie jest łatwa do przeprowadzenia, bo wymaga wielu przygotowań, dopasowanych indywidualnie do każdego pacjenta. Pierwszy krok to pobranie z krwi pacjenta limfocytów T – najbardziej wyspecjalizowanych komórek naszego układu odpornościowego. Następnie w laboratorium komórki zostają przeprogramowane, zmodyfikowane genetycznie. Wprowadza się do nich za pomocą specjalnych wirusów sztucznie przygotowany gen, który koduje receptor pozwalający limfocytom T rozpoznawać antygeny nowotworu.
– Zmieniamy optykę tych komórek – limfocytów T, które na co dzień walczą z wirusami, bakteriami – tak, żeby rozpoznawały w sposób celowany cechy komórki nowotworowej. Te komórki się dalej stymuluje, pobudza, namnaża i końcu trafiają z powrotem do pacjenta w formie infuzji dożylnej – wyjaśnił prof. Giebel.
Na razie terapia CAR-T zarejestrowana jest tylko w dwóch wskazaniach: opornym na chemioterapię chłoniaku rozlanym z dużych komórek B i ostrej białaczce limfoblastycznej u chorych do 25. roku życia. Certyfikaty uprawniające do stosowania tej metody mają obecnie trzy ośrodki w Polsce: gliwicki, poznański oraz dziecięcy we Wrocławiu.
Chłoniak – diagnoza, objawy, leczenie
Chłoniaki to nowotwory o różnym stopniu złośliwości wywodzące się z układu chłonnego. Ich najczęstszymi objawami są powiększenie węzłów chłonnych, śledziony i wątroby. Leczenie może obejmować chemioterapię, radioterapię oraz niekiedy przeszczep szpiku kostnego. Do rozpoznania choroby stosuje się:
- badanie histologiczne
- badanie krwi
- biopsję szpiku – w przypadku podejrzenia zajęcia szpiku
- RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową
- USG jamy brzusznej
- badanie scyntygraficzne
