Przejdź do treści

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Tekst o rodzajach urazów głowy i pierwszej pomocy. Na zdjęciu: Zbliżenie skanu - HelloZdrowie
Uraz głowy - rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Podoba Ci
się ten artykuł?

Urazy głowy zawsze powinny być traktowane jako potencjalnie niebezpieczne. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak je opatrzyć, a także jak rozpoznać pęknięcie czaszki czy udzielić pierwszej pomocy przy wstrząśnieniu mózgu. Ważne jest także postępowanie przy urazach głowy prowadzących do utraty przytomności. Jak udzielać pomocy osobom z urazem głowy i kiedy konieczne jest wezwanie pogotowia?

Rozcięcie głowy – jak udzielić pierwszej pomocy?

Skóra głowy jest bardzo ukrwiona, zatem nawet niewielkiemu urazowi głowy (ICD 10 – S 00) towarzyszyć może dość obfite krwawienie. Uraz powierzchniowy może mieć charakter otarcia naskórka, rozcięcia skóry, czemu może towarzyszyć powstanie siniaka czy obrzęku w miejscu urazu. Rozcięcie głowy to przerwanie ciągłości skóry, któremu może, ale nie musi towarzyszyć uszkodzenie czaszki czy uraz mózgu. Gdy dojdzie do urazu głowy – jak udzielić pierwszej pomocy? Rozcięta głowa zazwyczaj dość obficie krwawi, dlatego konieczne jest nałożenie opatrunku. W tym celu doskonale sprawdza się jałowa gaza. Opatrunek należy przyłożyć w miejscu krwawienia i lekko uciskać. Na własną rękę można opatrzyć jedynie otarcia naskórka i powierzchniowe rany. Jeśli doszło do przerwania ciągłości skóry i widać dwa odgraniczone brzegi rany – konieczne będzie założenie szwów. Dlatego w takiej sytuacji należy udać się do szpitala.

wyspadek samochodowy

Pęknięcie czaszki – jak udzielić pierwszej pomocy?

Mocne uderzenie w głowę może doprowadzić do pęknięcia czaszki. To niebezpieczny uraz, w którego przebiegu może dojść do uszkodzenia naczyń krwionośnych, opon mózgowych czy mózgu. Takie urazy czaszki można podejrzewać, gdy pojawią się następujące objawy:

  • bardzo duże krwawienie rany głowy,
  • uraz penetrujący głowy,
  • silny ból w miejscu urazu,
  • wyciek jasnego lub podbarwionego krwią płynu z nosa lub uszu (może to sugerować uszkodzenie opon mózgowych i wyciek płynu mózgowo – rdzeniowego),
  • zmiany w wielkości źrenic (nie reagują na światło, są rozszerzone).

Przy podejrzeniu pęknięcia czaszki należy zastosować opatrunek w miejscu krwawienia, a także ustabilizować głowę i szyję. Osobę poszkodowaną należy jak najszybciej przetransportować do szpitala. Gdy dojdzie do utraty przytomności u osoby poszkodowanej, należy wezwać pogotowie ratunkowe. Jednocześnie – należy monitorować oddech osoby poszkodowanej. W celu udrożnienia dróg oddechowych osoby nieprzytomnej należy przytrzymać głowę osoby poszkodowanej między swoimi kolanami i delikatnie wysunąć żuchwę do przodu. W razie konieczności należy podjąć resuscytację oddechowo – krążeniową.

Nigdy nie wolno usuwać tkwiących w ranie przedmiotów, niewskazane jest także przemywanie rany. Gdy obecny jest wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, nie wolno go blokować, gdyż może to skutkować wzrostem ciśnienia śródczaszkowego.

Krwiak na oku starszej osoby

Urazy głowy – pierwsza pomoc przy wstrząśnieniu mózgu

Urazy głowy mogą prowadzić do wystąpienia wstrząśnienia mózgu. Wówczas mogą pojawić się symptomy takie jak utrata przytomności, zaburzenia pamięci, problem z mową i widzeniem, zawroty głowy po uderzeniu, ból głowy czy problemy z utrzymaniem równowagi. Pierwsza pomoc w takiej sytuacji sprowadza się do unieruchomienia głowy i szyi, monitorowania stanu osoby poszkodowanej i wezwania pomocy. W razie utraty przytomności należy kontrolować oddech poszkodowanego i udrożnić drogi oddechowe.

Po każdym urazie głowy należy zachować czujność i obserwować organizm. Istnieje ryzyko, że pojawią się takie powikłania po urazie głowy jak obrzęk mózgu i krwiak po uderzeniu w głowę. Objawy krwiaka mózgu to przede wszystkim:

  • bóle głowy,
  • utrata świadomości,
  • senność,
  • napady padaczkowe,
  • niedowład kończyn,
  • dezorientacja.

Wystąpienie takich objawów w przeciągu kilkunastu lub kilkudziesięciu godzin od wystąpienia urazu głowy wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem.

Jak udzielić pierwszej pomocy? Poznaj jej najważniejsze zasady

Uraz głowy u dziecka

Rozcięcie głowy u dziecka to dość częsty uraz, spowodowany upadkiem bądź uderzeniem. Gdy w efekcie urazu pojawia się rozcięta głowa u dziecka – co robić? Niewielkie zranienia skóry głowy można zaopatrzyć samodzielnie jałowym opatrunkiem, głębsze rozcięcia skóry wymagają szycia. Urazy głowy u dzieci mogą mieć charakter wstrząśnienia mózgu czy pęknięcia czaszki. Gdy rodzic zaobserwuje u dziecka silny ból głowy, zaburzenia pamięci, nadmierne pobudzenie lub apatię, a także występuje silne krwawienie – należy udać się z dzieckiem do szpitala. Pogotowie wzywamy wówczas, gdy dziecko jest nieprzytomne, ma problemy z mową lub wzrokiem, występują drgawki, dziecko ma problemy z utrzymaniem równowagi i koordynacji ruchowej lub pojawia się wyciek przejrzystego płynu z nosa czy uszu. Do momentu przybycia fachowej pomocy należy monitorować stan malucha i unieruchomić główkę i szyję, a w przypadku zatrzymania oddechu – wykonać resuscytację krążeniowo-oddechową.


Bibliografia:

  1. Hilger T., Bagłaj M., Zagierski J. i wsp., Lekki uraz głowy u dzieci propozycja algorytmu postępowania klinicznego. Medycyna Wieku Rozwojowego, 2010
  2. Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. PZWL, 2016

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.