Przejdź do treści

Węgiel aktywny – ratunek przy biegunce i zatruciu. Jakie ma inne właściwości?

węgiel aktywny
Fot. 1989STUDIO / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA
Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”
"Niektóre zachowania nam, moim zdaniem, w pracy nie przystoją". Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
„Niektóre zachowania nam w pracy nie przystoją”. Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel
Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Węgiel aktywny jest substancją składającą się głównie z węgla pierwiastkowego w formie bezpostaciowej lub drobnokrystalicznej. Pod względem chemicznym jest doskonałym adsorbentem wielu innych związków. W medycynie jest znany od setek lat. Używano go do usuwania bakterii i toksyn z organizmu. W aptece jest sprzedawany bez recepty.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Tabletki z węglem aktywnym ceną przebijają wiele preparatów na niestrawność i zatrucie pokarmowe. Kilkanaście sztuk kosztuje zaledwie kilka złotych. Ich zaletą jest silne działanie oczyszczające z toksyn, ale nie tylko. Węgiel aktywny jest stosowany również w kosmetyce. Jest niezastąpionym składnikiem maseczek na twarz i past do zębów o działaniu wybielającym. Jakie ma jeszcze zastosowanie?

Co to jest węgiel aktywny?

Węgiel aktywny (inaczej leczniczy lub aktywowany) jest cenionym preparatem, który jest stosowany w medycynie od setek lat. Był używany do leczenia zatruć pokarmowych i trudno gojących się ran oraz jako lek na zaburzenia trawienia. Pozyskiwany z miazgi drzewa i odpadów rolnych i poddany obróbce termicznej, stał się doskonałym adsorbentem wielu związków chemicznych.

Właściwości lecznicze aktywnego węgla odkryto w 1772 roku, gdy uznano, że dzięki zjawisku adsorpcji jest on w stanie związać substancje toksyczne dostające się do organizmu człowieka i pomóc je usunąć drogą pokarmową. Ponieważ nie wchłania się w przewodzie pokarmowym, lecz jest wydalany wraz z kałem, to uważa się go za środek bezpieczny i skutecznie odtruwający organizm.

Bakterie pod kontrolą

Węgiel aktywny – właściwości

Węgiel aktywny w proszku stosowano w medycynie ludowej. Ze względu na jego właściwości uważano go za skuteczny środek wysuszający i umożliwiający gojenie się ran. Do dzisiaj stosuje go wiele plemion afrykańskich, indiańskich i Eskimosów.

Okładami z węgla wyciąga się truciznę wpuszczoną przez węże, pająki lub skorpiony. Leczy się nim także reakcje alergiczne powstałe na skutek bezpośredniego kontaktu z trującymi roślinami. Jest też powszechnie stosowanym lekiem na niestrawność, biegunkę lub wzdęcia.

W przypadku węgla aktywnego zastosowanie nie ogranicza się jedynie do działania leczniczego. Stosuje się go także w kosmetyce jako preparat oczyszczający skórę i myjący zęby. Pasta z węglem aktywnym ma działanie wybielające.

Na co działa węgiel aktywny?

Najbardziej popularne jest podawanie węgla aktywnego na biegunkę, ale nie są to jego jedyne cenne właściwości. Można go stosować również na:

  • zatrucia pokarmowe przebiegające z biegunką i wymiotami oraz nieżyty jelit o nieznanej etiologii;
  • rany – węgiel aktywny przyspiesza proces gojenia poprzez osuszanie i wiązanie się z bakteriami;
  • ukąszenia owadów, ponieważ łagodzi podrażnienia powstałe na skutek ugryzienia.

Węgiel aktywny w kapsułkach lub tabletkach skutecznie łagodzi skutki zatruć spowodowanych niektórymi lekami, takimi jak: digoksyna, mianseryna, inhibitory mao, beta-adrenolityki, chinina, teofilina lub fenytoina. Nie jest natomiast skuteczny w leczeniu ciężkich zatruć alkoholowych, zatruć spowodowanych kwasami i wybielaczami, cyjankiem lub pochodnymi ropy.

Zobacz także

Węgiel aktywny – dawkowanie

W aptekach są dostępne tylko dwa rodzaje leków z węglem aktywnym: tabletki lub kapsułki. Na ogół podaje się

  • przy zatruciach: jednorazowo od 4 do 12,5 g na dobę;
  • przy biegunkach: od 800 do 1200 mg na dobę w kilku dawkach podzielonych (od 3 do 6 razy dziennie, w zależności od potrzeb).

Węgiel aktywny można podawać chorym w każdym wieku, nawet dzieciom po 1. roku życia. W przypadku małych pacjentów lek należy rozpuścić w wodzie, tak aby miał konsystencję gęstej śmietany. Ponieważ nie przeprowadzono badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania węgla aktywnego w ciąży, to o zgodę na jego zażywanie w tym okresie należy poprosić lekarza.

Węgiel aktywny – zastosowanie w kosmetyce

Węgiel aktywny jest równie popularny w kosmetyce, co w medycynie. Jego właściwości adsorpcyjne są wykorzystywane w produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry twarzy, np. peelingach lub żelach do mycia. Maseczka z węgla aktywnego oczyszcza pory i zapobiega wydzielaniu sebum. Węglowy pierwiastek jest również dostępny w pastach do zębów. Uznano, że ma działanie oczyszczające i jest pomocny w usuwaniu przebarwień, mimo że nie ma dowodów potwierdzających ten fakt. Węgiel jest częstym składnikiem past o działaniu wybielającym.

Do dbania o higienę jamy ustnej nie potrzeba pasty, wystarczą jedynie tabletki z węglem. Można je pokruszyć na szczoteczkę i otrzymanym proszkiem wyszorować podniebienie, zęby i język, co pomoże usunąć nieprzyjemny zapach z ust i poprawi kondycję uzębienia. Węgiel aktywny można również ssać, ale warto pamiętać, że jest to środek barwiący, który może mieć wpływ na kolor śluzówki gardła.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Korzeniewska-Rybicka I., Kurkowska-Jastrzębska I., Masełbas W., Leki dostępne w aptekach. Leksykon Leków, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004, s.79–80.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Kobieta siedzi na toalecie z papierem toaletowym w ręku

Biegunka – przyczyny, rodzaje i leczenie. Jakie są zagrożenia?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Sok winogronowy pomoże w walce z grypą żołądkową?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę