Przejdź do treści

Węgiel aktywny – ratunek przy biegunce i zatruciu. Jakie ma inne właściwości?

węgiel aktywny
Fot. 1989STUDIO / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć
Malinowo – morelowa pyszność pod owsianą kruszonką
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu

Węgiel aktywny jest substancją składającą się głównie z węgla pierwiastkowego w formie bezpostaciowej lub drobnokrystalicznej. Pod względem chemicznym jest doskonałym adsorbentem wielu innych związków. W medycynie jest znany od setek lat. Używano go do usuwania bakterii i toksyn z organizmu. W aptece jest sprzedawany bez recepty.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Tabletki z węglem aktywnym ceną przebijają wiele preparatów na niestrawność i zatrucie pokarmowe. Kilkanaście sztuk kosztuje zaledwie kilka złotych. Ich zaletą jest silne działanie oczyszczające z toksyn, ale nie tylko. Węgiel aktywny jest stosowany również w kosmetyce. Jest niezastąpionym składnikiem maseczek na twarz i past do zębów o działaniu wybielającym. Jakie ma jeszcze zastosowanie?

Co to jest węgiel aktywny?

Węgiel aktywny (inaczej leczniczy lub aktywowany) jest cenionym preparatem, który jest stosowany w medycynie od setek lat. Był używany do leczenia zatruć pokarmowych i trudno gojących się ran oraz jako lek na zaburzenia trawienia. Pozyskiwany z miazgi drzewa i odpadów rolnych i poddany obróbce termicznej, stał się doskonałym adsorbentem wielu związków chemicznych.

Właściwości lecznicze aktywnego węgla odkryto w 1772 roku, gdy uznano, że dzięki zjawisku adsorpcji jest on w stanie związać substancje toksyczne dostające się do organizmu człowieka i pomóc je usunąć drogą pokarmową. Ponieważ nie wchłania się w przewodzie pokarmowym, lecz jest wydalany wraz z kałem, to uważa się go za środek bezpieczny i skutecznie odtruwający organizm.

Bakterie pod kontrolą

Węgiel aktywny – właściwości

Węgiel aktywny w proszku stosowano w medycynie ludowej. Ze względu na jego właściwości uważano go za skuteczny środek wysuszający i umożliwiający gojenie się ran. Do dzisiaj stosuje go wiele plemion afrykańskich, indiańskich i Eskimosów.

Okładami z węgla wyciąga się truciznę wpuszczoną przez węże, pająki lub skorpiony. Leczy się nim także reakcje alergiczne powstałe na skutek bezpośredniego kontaktu z trującymi roślinami. Jest też powszechnie stosowanym lekiem na niestrawność, biegunkę lub wzdęcia.

W przypadku węgla aktywnego zastosowanie nie ogranicza się jedynie do działania leczniczego. Stosuje się go także w kosmetyce jako preparat oczyszczający skórę i myjący zęby. Pasta z węglem aktywnym ma działanie wybielające.

Na co działa węgiel aktywny?

Najbardziej popularne jest podawanie węgla aktywnego na biegunkę, ale nie są to jego jedyne cenne właściwości. Można go stosować również na:

  • zatrucia pokarmowe przebiegające z biegunką i wymiotami oraz nieżyty jelit o nieznanej etiologii;
  • rany – węgiel aktywny przyspiesza proces gojenia poprzez osuszanie i wiązanie się z bakteriami;
  • ukąszenia owadów, ponieważ łagodzi podrażnienia powstałe na skutek ugryzienia.

Węgiel aktywny w kapsułkach lub tabletkach skutecznie łagodzi skutki zatruć spowodowanych niektórymi lekami, takimi jak: digoksyna, mianseryna, inhibitory mao, beta-adrenolityki, chinina, teofilina lub fenytoina. Nie jest natomiast skuteczny w leczeniu ciężkich zatruć alkoholowych, zatruć spowodowanych kwasami i wybielaczami, cyjankiem lub pochodnymi ropy.

Zobacz także

Węgiel aktywny – dawkowanie

W aptekach są dostępne tylko dwa rodzaje leków z węglem aktywnym: tabletki lub kapsułki. Na ogół podaje się

  • przy zatruciach: jednorazowo od 4 do 12,5 g na dobę;
  • przy biegunkach: od 800 do 1200 mg na dobę w kilku dawkach podzielonych (od 3 do 6 razy dziennie, w zależności od potrzeb).

Węgiel aktywny można podawać chorym w każdym wieku, nawet dzieciom po 1. roku życia. W przypadku małych pacjentów lek należy rozpuścić w wodzie, tak aby miał konsystencję gęstej śmietany. Ponieważ nie przeprowadzono badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania węgla aktywnego w ciąży, to o zgodę na jego zażywanie w tym okresie należy poprosić lekarza.

Węgiel aktywny – zastosowanie w kosmetyce

Węgiel aktywny jest równie popularny w kosmetyce, co w medycynie. Jego właściwości adsorpcyjne są wykorzystywane w produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry twarzy, np. peelingach lub żelach do mycia. Maseczka z węgla aktywnego oczyszcza pory i zapobiega wydzielaniu sebum. Węglowy pierwiastek jest również dostępny w pastach do zębów. Uznano, że ma działanie oczyszczające i jest pomocny w usuwaniu przebarwień, mimo że nie ma dowodów potwierdzających ten fakt. Węgiel jest częstym składnikiem past o działaniu wybielającym.

Do dbania o higienę jamy ustnej nie potrzeba pasty, wystarczą jedynie tabletki z węglem. Można je pokruszyć na szczoteczkę i otrzymanym proszkiem wyszorować podniebienie, zęby i język, co pomoże usunąć nieprzyjemny zapach z ust i poprawi kondycję uzębienia. Węgiel aktywny można również ssać, ale warto pamiętać, że jest to środek barwiący, który może mieć wpływ na kolor śluzówki gardła.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Korzeniewska-Rybicka I., Kurkowska-Jastrzębska I., Masełbas W., Leki dostępne w aptekach. Leksykon Leków, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004, s.79–80.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Upały? Myj ręce! Okazuje się, że wiele z nas robi to niepoprawnie

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej