Przejdź do treści

Gdy informacje w ulotce nie zgadzają się z zaleceniami lekarza. Wszystko, co powinnaś wiedzieć na temat informacji zawartych w ulotce

Stosowanie leków / istockphoto.com
Stosowanie leków / istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Bolą mięśnie? To nie "zakwasy"!
Bolą mięśnie? To nie „zakwasy”! Poznaj prawdziwą przyczynę bólu mięśni po treningu
Kawa w filiżance
Kawa z mlekiem, espresso, kuloodporna? Jeśli zdrowa, to bez dodatków

Ulotka dołączona do opakowania produktu leczniczego to zbiór ważnych informacji dla pacjenta. I choć powinna być dla nas pomocą, może wprowadzić zamieszanie dotyczące wskazań do zastosowania leku czy jego dawkowania. Kiedy zgromadzone w niej informacje nie zgadzają się z zaleceniami lekarza, pojawiają się wątpliwości mogące prowadzić do sytuacji, w której pacjent z danego leku zrezygnuje. Czy słusznie?

Ulotka informacyjna stanowi uproszczony zbiór informacji zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego, ściśle regulowanej przepisami. Zostaje zatwierdzona podczas rejestracji leku. Zawiera m.in. nazwę preparatu i zawartych w nim substancji czynnych; wskazania do zastosowania; informacje niezbędne przed rozpoczęciem stosowania leku (takie jak przeciwwskazania, środki ostrożności, interakcje np. z alkoholem oraz innym lekami), ostrzeżenia dotyczące szczególnych grup użytkowników (w szczególności chodzi o dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz seniorów), opis niepożądanych działań i zalecanych warunków przechowywania, a także ostrzeżenie o zakazie stosowania produktu leczniczego po upływie terminu ważności.

Po zakupie produktu leczniczego i przeczytaniu ulotki (co jest zalecane przed pierwszym użyciem każdego preparatu) może się okazać, że istnieją rozbieżności pomiędzy informacjami zgromadzonymi w ulotce a zaleceniami lekarza.

Przykład pierwszy: przeziębionemu sześciomiesięcznemu dziecku pediatra zapisał lek. Po przeczytaniu ulotki rodzice odkryli, że preparat można stosować u dzieci, które ukończyły drugi rok życia.

Przykład drugi: kobieta karmiąca piersią wybrała się do dermatologa. Na niewielką zmianę skórną w formie wyprysku kontaktowego lekarz zapisał preparat do stosowania zewnętrznego raz na dobę. W ulotce kobieta przeczytała informację, że preparatu nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Recepty papierowe i e-recepty

Co w powyższych sytuacjach? – Lekarz przepisujący pacjentowi lek powinien omówić z nim ewentualne rozbieżności. Zakładamy bowiem, że lekarz przepisuje dany lek świadomie. Powinien zatem uprzedzić, jaki zapis znajduje się w ulotce i jednocześnie zapewnić, że u danego pacjenta jego zastosowanie będzie bezpieczne. Lekarz zdecyduje jedynie o dawkowaniu, które w przypadku młodszych dzieci zwykle będzie mniejsze, albo poprosi kobietę o zachowanie odstępów czasu pomiędzy zażyciem leku a karmieniem piersią, chociaż ta zasada najczęściej nie dotyczy leków stosowanych zewnętrznie, gdyż w tych sytuacjach najczęściej lek można zastosować bezpiecznie bez zmiany dawki – tłumaczy dr n. med. Agnieszka Muszyńska, kierownik Centrum ds. Medycznych z Centrum Medicover Strzegomska.

Oczywiście kluczowe znaczenie ma rodzaj leku – niektóre substancje są bezwzględnie zakazane w okresie ciąży, karmienia piersią czy u małych dzieci. Taka informacja musi być odnotowana w ulotce. Jeśli natomiast ulotka tego nie precyzuje albo stwierdza – na przykład – że „w okresie karmienia piersią należy zachować ostrożność podczas stosowania leku”, to o zastosowaniu preparatu oraz dawkowaniu decyduje lekarz.

Może się jednak zdarzyć sytuacja, że lekarz nie omówi ewentualnych rozbieżności z pacjentką, która po wykupieniu leku i przeczytaniu ulotki odkryje, że według zaleceń nie powinna go zastosować bądź podać dziecku. Co wtedy? – W takiej sytuacji należy upewnić się, czy nie doszło do błędu – wyjaśnia dr Agnieszka Muszyńska. Niekiedy lekarz w czasie wizyty zapomni zapytać o ważne kwestie (np. o to, czy pacjenta karmi piersią). Gdy więc zauważymy rozbieżności, w pierwszej kolejności należy skonsultować się z farmaceutą, do którego dostęp jest łatwiejszy, a w następnej – z lekarzem (jeśli jest taka możliwość, to telefonicznie bądź poprzez chat; jeśli nie ma takiej możliwości, to w czasie wizyty).

istockphoto.com

Wątpliwości, co zrozumiałe, narastają szczególnie wśród rodziców małych dzieci.

 Przykład: pediatra przepisał półrocznemu dziecku lek, który według producenta powinien być stosowany dopiero od pierwszego roku życia, ale podczas wizyty uprzedził, że lek dla tak małego dziecka jest bezpieczny – po prostu nie wykonano badań na danej grupie wiekowej, które są bardzo kosztowne.

Dr Agnieszka Muszyńska potwierdza, że to prawda. – Każdy lek przed wprowadzeniem do obrotu przechodzi rejestrację. Producent na tym etapie musi przedstawić szereg wymaganych dokumentów, m.in. z przeprowadzonych badań klinicznych, precyzując, na jakich grupach wiekowych i w jakim zakresie dany lek był stosowany. Jeśli lek rejestrowany jest od danego wieku, często oznacza to brak przeprowadzonych badań u młodszych dzieci, ale znajomość substancji czynnej i jej działania pozwala na zastosowanie leku wcześniej.

Ale tutaj uwaga – jeżeli w ulotce znajduje się informacja, że lek nie może być stosowany poniżej danego wieku, oznacza to, że badania wykazały, że może on wywołać niekorzystny wpływ na zdrowie u młodszych pacjentów. – Jest to dość częste zjawisko w praktyce lekarskiej, że u mniejszych dzieci zalecamy lek, który ma rejestrację od starszego wieku. Natomiast są leki, których nie wolno podać małym dzieciom i nie powinny być zalecone ani podane dziecku poniżej danej granicy wieku – zaznacza ekspertka.

Dlatego lekarz zawsze powinien wyjaśnić pacjentowi, że nie powinien się obawiać informacji umieszczonych w ulotce i że dany lek dla niego bezpieczny. W każdym innym przypadku, jeśli lekarz nie omówi rozbieżności pomiędzy jego zaleceniami a wskazaniami do zastosowania, warto skonsultować się z farmaceutą bądź lekarzem. – W wielu przypadkach jest to świadome działanie lekarza potwierdzone praktyką kliniczną, natomiast może się zdarzyć, że dojdzie do błędu i dany lek zostanie zalecony nieprawidłowo. Takich sytuacji jest znacznie mniej, ale w razie wątpliwości warto zastosować podwójny system kontroli – mówi dr Agnieszka Muszyńska.

Nasza ekspertka zwraca uwagę na jeszcze jedną kwestię związaną z informacjami umieszczonymi w ulotce. Zdaniem dr Muszyńskiej oczywiście warto się z nimi zapoznać, nie zapominając jednak, że każda ulotka ma bardzo szeroki zakres, szczególnie jeśli chodzi o działania niepożądane. Przykładowo: jeśli na etapie badań jakiś niepożądany objaw wystąpił jedynie u niewielkiego promila osób, to musi być to w ulotce odnotowane. Może to natomiast u pacjentów wywołać lęk – i doprowadzić do sytuacji, w której pacjent nie zastosuje niezbędnego mu leku. Wtedy szkoda zdrowotna wynikająca z niezastosowania danego preparatu będzie znacznie większa.

– Dlatego zawsze, jeśli pojawią się jakieś wątpliwości, warto je omówić z farmaceutą lub lekarzem, a nie rezygnować z zastosowania leku. Bardzo niebezpieczna jest bowiem samowola pacjenta, który nie mając wiedzy dotyczącej preparatu, może podjąć złą decyzję, która zaszkodzi zdrowiu: jego bądź jego dziecka – sumuje dr Agnieszka Muszyńska.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Starsze osoby w sanatorium

Koronawirus w Polsce. Sanatoria i uzdrowiska nie działają – czy powinnyśmy dokonać zwrotu skierowania na leczenie uzdrowiskowe? Odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta

tabletki antykoncepcyjne

Położne i pielęgniarki mogą przedłużać recepty na antykoncepcję – przypomina FEDERA

Czym jest partnerski model relacji lekarz-pacjent i dlaczego jest skuteczny? Wyjaśnia dr Michał Błoch

Czym jest partnerski model relacji lekarz-pacjent i dlaczego jest skuteczny? Wyjaśnia dr Michał Błoch

Kolejki do lekarza, a w nich awanturujący się pacjenci. Autorka bloga Mama i stetoskop opowiada, jak to wygląda od kuchni

Wdrożenie e-recepty / freepik.com

E-recepta od dzisiaj obowiązkowa. Co warto o niej wiedzieć?

kobieta w łóżku

Zwolnienie leżące i chodzące – wszystko, co warto o nich wiedzieć

Proktolog — kim jest i za co odpowiada?

Proktolog – kim jest i za co odpowiada?

kobieta

„Znalezienie endokrynologa, który nie mówił mi na dzień dobry «ma pani problem z hormonami, bo jest pani otyła», zamiast «jest pani otyła przez problemy z hormonami», zajęło mi dobrych parę lat” – mówi Paulina

Największy szpital w Polsce zamyka sale operacyjne. Powodem jest brak personelu i pieniędzy

Idziesz na badania albo do lekarza po receptę. Jakie masz prawa jako pacjentka?

Skierowanie – jak długo zachowuje ważność? Do jakich specjalistów nie potrzebujesz skierowania?

Recepty papierowe i e-recepty

Recepty papierowe i e-recepty. Wszystko co powinnaś o nich wiedzieć

Ewa Chodakowska autorytetem w kwestiach zdrowia

Ewa Chodakowska największym autorytetem Polaków w kwestiach zdrowia. Zgadzacie się z tym?

Polscy lekarze zbyt często przepisują antybiotyki i niewystarczająco dbają o pacjenta, który jest nimi leczony

„Największym moim rozczarowaniem jest to, że pacjenci kłamią” – mówi Agnieszka Goździk, anestezjolog

istockphoto.com

Top 5 leków bez recepty, których lepiej nie łączyć z alkoholem

„Jak słyszę, że lekarz odmawia szczepienia pomimo braku przeciwwskazań, to mam ochotę zapaść się pod ziemię” – pisze lekarka Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta z walizką

Jedziesz na wakacje i musisz zabrać swoje leki? Czeka cię podróż samolotem? Sprawdź, jak powinnaś przewozić leki

Z nimi nie można nudzić się na szpitalnych korytarzach. Tańczący lekarze podbijają Instagram!

bieganie

Potrzebujesz recepty na dłuższe życie? Ruszaj się!

Dlaczego nie słuchamy lekarzy? Jest kilka powodów, warto je poznać i wyeliminować

Lekarz daje pacjentowi receptę

Polską e-receptę już niedługo zrealizujesz w krajach Unii Europejskiej

Kobieta w szpitalu

Coraz mniej lekarzy, coraz więcej pacjentów. Ostatni w Warszawie oddział psychiatryczny dla dzieci zostanie zamknięty

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?