Przejdź do treści

Gdy informacje w ulotce nie zgadzają się z zaleceniami lekarza. Wszystko, co powinnaś wiedzieć na temat informacji zawartych w ulotce

Stosowanie leków / istockphoto.com
Stosowanie leków / istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Urszula Gacek i jej Octovnia / Octovnia
Była ambasadorką Polski i konsulem generalnym RP w Nowym Jorku. Urszula Gacek dzisiaj warzy żywe (i bardzo zdrowe!) octy
Małgorzata Rozenek-Majdan i Radosław Majdan / Instagram
Małgorzata Rozenek-Majdan i Radosław Majdan zostaną rodzicami! Prezenterka jest w upragnionej ciąży!
pijąca kobieta
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
wigilia
W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?
kobieta ogląda tv
Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

Ulotka dołączona do opakowania produktu leczniczego to zbiór ważnych informacji dla pacjenta. I choć powinna być dla nas pomocą, może wprowadzić zamieszanie dotyczące wskazań do zastosowania leku czy jego dawkowania. Kiedy zgromadzone w niej informacje nie zgadzają się z zaleceniami lekarza, pojawiają się wątpliwości mogące prowadzić do sytuacji, w której pacjent z danego leku zrezygnuje. Czy słusznie?

Ulotka informacyjna stanowi uproszczony zbiór informacji zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego, ściśle regulowanej przepisami. Zostaje zatwierdzona podczas rejestracji leku. Zawiera m.in. nazwę preparatu i zawartych w nim substancji czynnych; wskazania do zastosowania; informacje niezbędne przed rozpoczęciem stosowania leku (takie jak przeciwwskazania, środki ostrożności, interakcje np. z alkoholem oraz innym lekami), ostrzeżenia dotyczące szczególnych grup użytkowników (w szczególności chodzi o dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz seniorów), opis niepożądanych działań i zalecanych warunków przechowywania, a także ostrzeżenie o zakazie stosowania produktu leczniczego po upływie terminu ważności.

Po zakupie produktu leczniczego i przeczytaniu ulotki (co jest zalecane przed pierwszym użyciem każdego preparatu) może się okazać, że istnieją rozbieżności pomiędzy informacjami zgromadzonymi w ulotce a zaleceniami lekarza.

Przykład pierwszy: przeziębionemu sześciomiesięcznemu dziecku pediatra zapisał lek. Po przeczytaniu ulotki rodzice odkryli, że preparat można stosować u dzieci, które ukończyły drugi rok życia.

Przykład drugi: kobieta karmiąca piersią wybrała się do dermatologa. Na niewielką zmianę skórną w formie wyprysku kontaktowego lekarz zapisał preparat do stosowania zewnętrznego raz na dobę. W ulotce kobieta przeczytała informację, że preparatu nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Recepty papierowe i e-recepty

Co w powyższych sytuacjach? – Lekarz przepisujący pacjentowi lek powinien omówić z nim ewentualne rozbieżności. Zakładamy bowiem, że lekarz przepisuje dany lek świadomie. Powinien zatem uprzedzić, jaki zapis znajduje się w ulotce i jednocześnie zapewnić, że u danego pacjenta jego zastosowanie będzie bezpieczne. Lekarz zdecyduje jedynie o dawkowaniu, które w przypadku młodszych dzieci zwykle będzie mniejsze, albo poprosi kobietę o zachowanie odstępów czasu pomiędzy zażyciem leku a karmieniem piersią, chociaż ta zasada najczęściej nie dotyczy leków stosowanych zewnętrznie, gdyż w tych sytuacjach najczęściej lek można zastosować bezpiecznie bez zmiany dawki – tłumaczy dr n. med. Agnieszka Muszyńska, kierownik Centrum ds. Medycznych z Centrum Medicover Strzegomska.

Oczywiście kluczowe znaczenie ma rodzaj leku – niektóre substancje są bezwzględnie zakazane w okresie ciąży, karmienia piersią czy u małych dzieci. Taka informacja musi być odnotowana w ulotce. Jeśli natomiast ulotka tego nie precyzuje albo stwierdza – na przykład – że „w okresie karmienia piersią należy zachować ostrożność podczas stosowania leku”, to o zastosowaniu preparatu oraz dawkowaniu decyduje lekarz.

Może się jednak zdarzyć sytuacja, że lekarz nie omówi ewentualnych rozbieżności z pacjentką, która po wykupieniu leku i przeczytaniu ulotki odkryje, że według zaleceń nie powinna go zastosować bądź podać dziecku. Co wtedy? – W takiej sytuacji należy upewnić się, czy nie doszło do błędu – wyjaśnia dr Agnieszka Muszyńska. Niekiedy lekarz w czasie wizyty zapomni zapytać o ważne kwestie (np. o to, czy pacjenta karmi piersią). Gdy więc zauważymy rozbieżności, w pierwszej kolejności należy skonsultować się z farmaceutą, do którego dostęp jest łatwiejszy, a w następnej – z lekarzem (jeśli jest taka możliwość, to telefonicznie bądź poprzez chat; jeśli nie ma takiej możliwości, to w czasie wizyty).

istockphoto.com

Wątpliwości, co zrozumiałe, narastają szczególnie wśród rodziców małych dzieci.

 Przykład: pediatra przepisał półrocznemu dziecku lek, który według producenta powinien być stosowany dopiero od pierwszego roku życia, ale podczas wizyty uprzedził, że lek dla tak małego dziecka jest bezpieczny – po prostu nie wykonano badań na danej grupie wiekowej, które są bardzo kosztowne.

Dr Agnieszka Muszyńska potwierdza, że to prawda. – Każdy lek przed wprowadzeniem do obrotu przechodzi rejestrację. Producent na tym etapie musi przedstawić szereg wymaganych dokumentów, m.in. z przeprowadzonych badań klinicznych, precyzując, na jakich grupach wiekowych i w jakim zakresie dany lek był stosowany. Jeśli lek rejestrowany jest od danego wieku, często oznacza to brak przeprowadzonych badań u młodszych dzieci, ale znajomość substancji czynnej i jej działania pozwala na zastosowanie leku wcześniej.

Ale tutaj uwaga – jeżeli w ulotce znajduje się informacja, że lek nie może być stosowany poniżej danego wieku, oznacza to, że badania wykazały, że może on wywołać niekorzystny wpływ na zdrowie u młodszych pacjentów. – Jest to dość częste zjawisko w praktyce lekarskiej, że u mniejszych dzieci zalecamy lek, który ma rejestrację od starszego wieku. Natomiast są leki, których nie wolno podać małym dzieciom i nie powinny być zalecone ani podane dziecku poniżej danej granicy wieku – zaznacza ekspertka.

Dlatego lekarz zawsze powinien wyjaśnić pacjentowi, że nie powinien się obawiać informacji umieszczonych w ulotce i że dany lek dla niego bezpieczny. W każdym innym przypadku, jeśli lekarz nie omówi rozbieżności pomiędzy jego zaleceniami a wskazaniami do zastosowania, warto skonsultować się z farmaceutą bądź lekarzem. – W wielu przypadkach jest to świadome działanie lekarza potwierdzone praktyką kliniczną, natomiast może się zdarzyć, że dojdzie do błędu i dany lek zostanie zalecony nieprawidłowo. Takich sytuacji jest znacznie mniej, ale w razie wątpliwości warto zastosować podwójny system kontroli – mówi dr Agnieszka Muszyńska.

Nasza ekspertka zwraca uwagę na jeszcze jedną kwestię związaną z informacjami umieszczonymi w ulotce. Zdaniem dr Muszyńskiej oczywiście warto się z nimi zapoznać, nie zapominając jednak, że każda ulotka ma bardzo szeroki zakres, szczególnie jeśli chodzi o działania niepożądane. Przykładowo: jeśli na etapie badań jakiś niepożądany objaw wystąpił jedynie u niewielkiego promila osób, to musi być to w ulotce odnotowane. Może to natomiast u pacjentów wywołać lęk – i doprowadzić do sytuacji, w której pacjent nie zastosuje niezbędnego mu leku. Wtedy szkoda zdrowotna wynikająca z niezastosowania danego preparatu będzie znacznie większa.

– Dlatego zawsze, jeśli pojawią się jakieś wątpliwości, warto je omówić z farmaceutą lub lekarzem, a nie rezygnować z zastosowania leku. Bardzo niebezpieczna jest bowiem samowola pacjenta, który nie mając wiedzy dotyczącej preparatu, może podjąć złą decyzję, która zaszkodzi zdrowiu: jego bądź jego dziecka – sumuje dr Agnieszka Muszyńska.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Proktolog — kim jest i za co odpowiada?

Proktolog – kim jest i za co odpowiada?

kobieta

„Znalezienie endokrynologa, który nie mówił mi na dzień dobry «ma pani problem z hormonami, bo jest pani otyła», zamiast «jest pani otyła przez problemy z hormonami», zajęło mi dobrych parę lat” – mówi Paulina

Największy szpital w Polsce zamyka sale operacyjne. Powodem jest brak personelu i pieniędzy

Idziesz na badania albo do lekarza po receptę. Jakie masz prawa jako pacjentka?

Skierowanie – jak długo zachowuje ważność? Do jakich specjalistów nie potrzebujesz skierowania?

Recepty papierowe i e-recepty

Recepty papierowe i e-recepty. Wszystko co powinnaś o nich wiedzieć

Ewa Chodakowska autorytetem w kwestiach zdrowia

Ewa Chodakowska największym autorytetem Polaków w kwestiach zdrowia. Zgadzacie się z tym?

Polscy lekarze zbyt często przepisują antybiotyki i niewystarczająco dbają o pacjenta, który jest nimi leczony

„Największym moim rozczarowaniem jest to, że pacjenci kłamią” – mówi Agnieszka Goździk, anestezjolog

„Jak słyszę, że lekarz odmawia szczepienia pomimo braku przeciwwskazań, to mam ochotę zapaść się pod ziemię” – pisze lekarka Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta z walizką

Jedziesz na wakacje i musisz zabrać swoje leki? Czeka cię podróż samolotem? Sprawdź, jak powinnaś przewozić leki

Z nimi nie można nudzić się na szpitalnych korytarzach. Tańczący lekarze podbijają Instagram!

Dlaczego nie słuchamy lekarzy? Jest kilka powodów, warto je poznać i wyeliminować

Kobieta w szpitalu

Coraz mniej lekarzy, coraz więcej pacjentów. Ostatni w Warszawie oddział psychiatryczny dla dzieci zostanie zamknięty

Czy przed okresem można…? – odpowiada lekarz Łukasz Stelmaszczyk

„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska

Dlaczego nie warto kłamać u lekarza?

Zdarza ci się skłamać w gabinecie lekarskim? Naprawdę nie warto tego robić

Dawid Ciemięga

„Takie sytuacje to codzienność, wyzywanie od debilek, dziwek. Zdziwilibyście się co się dzieje”. Wyznania lekarza, które powinien przeczytać każdy pacjent

„O, serduszko nie bije”- żarciki za drzwiami gabinetów ginekologów

„Gdy zaszłam w ciążę, szef mi powiedział, że będzie stratny przez to, że ja postanowiłam go wrobić”

kortyzol

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

chore dziecko

Jak rozpoznać rodzaj kaszlu? Nie z każdym trzeba natychmiast pędzić do przychodni

sprzątanie

Jak odkurzać, myć podłogi i czyścić szafki, żeby nie zaszkodzić kręgosłupowi? Sposoby na wygraną potyczkę z porządkami zdradza fizjoterapeuta Paweł Turski

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku