Przejdź do treści

Zawał serca, objawy, przyczyny, skutki – jak je rozpoznać?

Kobieta trzyma się za serce, bo ma zawał serca
Fot. Africa Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu
Jak być aktywną, nie chodząc na siłkę? Zdradzają Kasia Bigos i Andrzej Bogdał
5 największych kuchennych mitów
Twitter.com
W kobietach siła! 10-letnia alpinistka zdobyła siedmiotysięcznik. „To jak być królową świata” – mówi
Jabłka na patyku. Uważaj, ten deser może uzależnić!

Choroby kardiologiczne są wciąż główną przyczyną zgonów w naszym społeczeństwie. Zawał serca (potocznie zwany atakiem) wciąż jest jedną z najczęściej występujących konsekwencji zaburzeń sercowo – naczyniowych.

Objawy zawału serca nie zawsze są charakterystyczne. Nierzadko ciężko je rozpoznać, dlatego wielce istotna wydaje się ich znajomość. Należy również pamiętać, że konsekwencje zawału mięśnia sercowego mają znaczny wpływ na dalsze życie chorych.

Kobieta trzyma się za nos

Przyczyny zawału serca

Zawał serca jest martwicą mięśnia powstającą na skutek zamknięcia światła tętnicy wieńcowej (zaopatrującej serce w krew). Ma to ścisły związek z występowaniem miażdżycy tętnic. Cholesterol odkładający się w wewnętrznej ścianie naczyń tworzy blaszki, które powodują zmniejszenie ilości przepływającej krwi. Prowadzi to do rozwoju dławicy piersiowej – zespołu objawów, które mogą poprzedzać wystąpienie zawału mięśnia sercowego. Zaliczamy do nich: uczucie bólu za mostkiem (może promieniować do barku, szyi, żuchwy i nadbrzusza), duszność. Objawy te występują zazwyczaj po wysiłku lub podczas stresu. Ustępują po zastosowaniu nitrogliceryny, która rozszerza naczynia.

Przyczyny zawału i czynniki ryzyka są ściśle związane ze stylem życia. Należą do nich: brak aktywności fizycznej, nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów, zaburzenia gospodarki lipidowej (wysoki poziom cholesterolu – przewaga “złego” LDL nad “dobrym” HDL), otyłość, cukrzyca.

Warto dodać, że zawał serca częściej występuje u pacjentów starszych i płci męskiej. Istotny jest również wywiad rodzinny, ze względu na czynniki genetyczne.

Zawał serca – objawy i diagnostyka

Objawy zawału serca u kobiet i ludzi młodych nie różnią się od tych, występujących u mężczyzn. Zdarzają się również bezobjawowe przypadki.

Do najczęstszych dolegliwości, zgłaszanych przez pacjentów należą: stale narastający ból w klatce piersiowej (nie ustępujący po nitroglicerynie!), który może promieniować (tak jak w dławicy piersiowej), duszność i powszechnie występujący w schorzeniach kardiologicznych lęk. Do kolejnych symptomów zalicza się: spadek ciśnienia tętniczego krwi i przyspieszony puls, bladość, wzrost temperatury ciała, nadmierną potliwość, mdłości, wymioty, zawroty głowy. Warto pamiętać, że pierwsze objawy zawału serca mogą być bardzo nieswoiste i dostarczyć wiele trudności diagnostycznych.

Jeśli u osoby, której przepisano wcześniej nitroglicerynę wystąpią niepokojące objawy, głównie ból w klatce piersiowej to powinna ona jak najszybciej przyjąć doraźnie jedną dawkę leku. Wskazane jest również rozgryzienie jednej tabletki aspiryny (w dawce 150-500 mg).

Objawy zawału serca mogą być podobne do ataku nerwicy, która może dawać bardzo podobne objawy do dławicy piersiowej. Dlatego więc, wykonuje się szereg badań, w celu rozpoznania faktycznej przyczyny dolegliwości kardiologicznych. Należą do nich:

  • oznaczenie poziomu troponiny we krwi (jest to swoisty marker uszkodzenia mięśnia sercowego),
  • wykonaniu badania EKG i RTG klatki piersiowej,
  • konieczne może być również wykonanie koronarografii, która jest inwazyjnym badaniem radiologicznym, polegającym na podaniu kontrastu do tętnic wieńcowych w celu ich uwidocznienia. Zabieg pozwala ocenić konieczność i dostępne możliwości leczenia inwazyjnego.

W przypadku wystąpienia zawału stosuje się leczenie farmakologiczne i zabiegowe. Inwazyjny zabieg kardiologiczny to PCI (przezskórna interwencja wieńcowa). Polega on na przezskórnym wprowadzeniu narzędzi do tętnic wieńcowych w celu ich udrożnienia.

Zobacz także

Rehabilitacja po przebytym zawale

Rehabilitacja po zawale powinna być rozpoczęta niezwłocznie. Wstępnie ćwiczenia opierają się na możliwie szybkiej mobilizacji chorego. Późniejszy trening przebiega pod nadzorem lekarzy i fizjoterapeutów. Ćwiczenia wykonywane są w specjalistycznych ośrodkach i w domu. Bardzo ważna jest również odpowiednia edukacja chorego na temat przebytej przez niego choroby.

Powikłania zawału serca – jak ich uniknąć?

Powikłania po zawale są bardzo niebezpieczne i mogą przyjąć postać:

  • ostrej niewydolności serca,
  • ponownego zawału lub niedokrwienia,
  • pęknięcia ściany serca lub przegrody międzykomorowej,
  • zaburzeń rytmu przewodzenia,
  • udaru mózgu

W każdym przypadku oznaczają poważne konsekwencje. W celu ich uniknięcia osoba po przebytym ataku powinna przyjmować cztery podstawowe leki: kwas acetylosalicylowy, beta bloker, inhibitor konwertazy angiotensyny i statynę. Oczywiście należy również pamiętać o równie ważnej profilaktyce wtórnej, która polega na zmianie stylu życia. Prozdrowotny styl opiera się na umiarkowanej aktywności fizycznej (codziennie min. 30 minut lekkiego wysiłku fizycznego, np. spaceru, pływania, jazdy na rowerze), zdrowej diecie (unikanie spożywania pokarmów typu fast-food) i porzuceniu złych nawyków (palenie tytoniu, picie alkoholu). Dodatkowo pacjentom otyłym zaleca się redukcję masy ciała.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Interna Szczeklika 2015/16 pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2015.
2. Ściborski C., Pasierski T., Kardiologia dla lekarzy rodzinnych, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Milena Nosek

„Znam organizmy, które nie szczędzą sobie cukru, smażenia, jedzą na co i kiedy mają ochotę, osiągają przy tym sukcesy i czują się wspaniale. Pytanie tylko – do kiedy?” – mówi Milena Nosek, dietetyk tancerzy

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

papierosy

Co papierosy robią z układem krążenia?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty