Przejdź do treści

Złamanie awulsyjne – na czym polega, jak je rozpoznać i leczyć?

Złamanie awulsyjne – na czym polega, jak je rozpoznać i jak leczyć? /fot. Adobe Stock
Złamanie awulsyjne – na czym polega, jak je rozpoznać i jak leczyć? /fot. Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Do złamania awulsyjnego dochodzi na skutek zbyt intensywnej eksploatacji narządów ruchu. Nic więc dziwnego, że jest to problem głównie sportowców. Uszkodzenie to polega na wyrwaniu fragmentu kości w miejscu jej przyczepu. Kontuzja należy do wyjątkowo bolesnych, a leczenie trwa dosyć długo, bo nawet trzy miesiące. Na szczęście nie zdarza się zbyt często.

Co to jest złamanie awulsyjne? 

Złamaniem awulsyjnym określa się wyrwanie fragmentu kości w miejscu jej przyczepu. Do uszkodzenia dochodzi w wyniku nadmiernej eksploatacji narządów ruchu (zwłaszcza jeśli ten jest niedojrzały) np. w czasie uprawiania sportu. Jest to konsekwencja silnego i gwałtownego napięcia mięśni albo nienaturalnego ruchu w obrębie stawu. Wówczas to ścięgno lub mięsień odrywa fragment kostny. Właśnie dlatego złamanie awulsyjne nazywane jest też złamaniem z oderwania. 

Złamaniu wynikającym z nieskoordynowanego skurczu mięśni często ulega guz kulszowy. Natomiast złamanie awulsyjne kostki bocznej jest przykładem uszkodzenia będącego efektem oderwania fragmentu kości przez więzadło stawowe. Spośród wszystkich możliwych miejsc wystąpienia złamań awulsyjnych – najczęściej diagnozowane jest uszkodzenie obręczy miedniczej. 

Złamanie awulsyjne należy do stosunkowo rzadkich rodzajów kontuzji. Dotyka przede wszystkim sportowców, a zwłaszcza aktywną fizycznie młodzież, której aparat ruchu jest jeszcze niedojrzały, przez to bardziej podatny na uszkodzenia. Osłabione miejscowo kości nie są wystarczająco odporne na siły rozciągające. W efekcie więc przy gwałtownym skurczu mięśni lub niefizjologicznym ruchu może dojść do oderwania fragmentu kostnego. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Złamanie kości

Objawy złamania awulsyjnego 

Pierwszym objawem złamania awulsyjnego jest trzask, który świadczy o oderwaniu fragmentu kostnego w miejscu przyczepu. Zaraz potem odczuwany jest silny ból w miejscu, w którym doszło do uszkodzenia. Nie jest to wyłącznie dyskomfort czy utrudniający ruch ból. Odczucia są na tyle silne, że uniemożliwiają dalszą aktywność ruchową.  

Ponadto mogą wystąpić: 

  • obrzęk tkanek otaczających miejsce uszkodzenia, 
  • tkliwość miejsca uszkodzenia, 
  • siniak, 
  • ograniczony zakres ruchu. 

Ból zwykle zmniejsza się po kilku dniach od doznanej kontuzji. Niemniej przy zaniechaniu leczenia będzie się nasilał natychmiast po podjęciu aktywności fizycznej. Natomiast jeśli poza złamaniem awulsyjnym dojdzie do uszkodzenia włókien nerwowych – ból będzie się wzmagał przy najmniejszym nawet ruchu. 

Postępowanie w razie złamania awulsyjnego 

Objawy złamania awulsyjnego mogą być błędnie zinterpretowane jako symptomy uszkodzenia mięśni w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Właśnie dlatego tak ważna jest diagnostyka i dopasowane na jej podstawie leczenie i rehabilitacja. 

Diagnostyka złamania awulsyjnego 

Tak jak w przypadku każdej kontuzji podstawą diagnostyki jest wywiad z pacjentem w celu ustalenia okoliczności powstania uszkodzenia. Następnie lekarz przeprowadza badanie fizykalne. Na złamanie z oderwania wskazuje zwykle ból kostny i tkliwość okolicy kontuzjowanej. 

Niezbędnym wsparciem wywiadu i badania fizykalnego jest diagnostyka obrazowa: 

Badaniem pierwszego wyboru w przypadku złamania awulsyjnego jest RTG (badanie rentgenowskie). Może ono zostać uzupełnione tomografią komputerową (TK), aby uwidocznić niewielkie odłamki. Rezonans magnetyczny (MR) może zostać przez lekarza zlecony do wykonania w przypadku niewielkich przemieszczeń. 

Złamana kość / unsplash

Leczenie złamania awulsyjnego 

O formie leczenia złamania awulsyjnego decyduje każdorazowo lekarz. Nie ma jednakowej ścieżki terapeutycznej. Metoda terapeutyczna jest dobierana w zależności od miejsca powstania uszkodzenia i stopnia przemieszania oderwanego fragmentu kostnego.  

W przypadku leczenia zachowawczego najczęściej konieczne jest czasowe unieruchomienie miejsca złamania. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Takie trudności sprawia kontuzja w obrębie miednicy. 

Podstawą rekonwalescencji w początkowym okresie jest odpoczynek. W tym celu unikaj aktywności ruchowej – pozostań jak najdłużej w łóżku przez okres od trzech dni do dwóch tygodni. Aby zredukować ból nasilający się zwłaszcza przy poruszaniu – stosuj środki przeciwbólowe (doustne lub zewnętrzne). 

W następnym etapie rekonwalescencji wprowadzana jest fizjoterapia. Początkowo są to wyłącznie ćwiczenia bierne. Wówczas to rehabilitant wykonuje prawidłowy ruch uszkodzoną częścią ciała. Ma to na celu stopniowe zwiększanie zakresu ruchu. Dopiero w kolejnych etapach terapii, gdy minie ostra faza bólu wprowadzane są ćwiczenia izometryczne (rozluźnianie i napinanie wybranych mięśni) oraz czynno-bierne (fizjoterapeuta wykonuje ruch, a pacjent rozluźnia mięśnie po zatrzymaniu fragmentu ciała na granicy bezbolesnego ruchu). Dla przyspieszenia efektów fizjoterapii zwykle wprowadza się też elementy fizykoterapii np. elektrostymulację. 

Niekiedy konieczne jest leczenie operacyjne. Ma to miejsce wówczas, gdy oderwany fragment kostny przemieści się na odległość większą niż 2 cm. Zabieg jest również niezbędny, jeśli leczenie zachowawcze nie doprowadzi do zrostów kostnych. Wówczas kość zespala się przy pomocy specjalnych implantów. Jeśli pacjentowi towarzyszy stały ból może okazać się konieczna neuroliza, czyli zniszczenie włókien nerwowych. 

Źródło: 

  1. Sz. Urban, O. Chmura i in., Złamania awulsyjne guza kulszowego – rzetelna diagnostyka w zapobieganiu powikłaniom, „Medicina Sportiva Practica” 2020, vol. 21, nr 3, s. 67–73. 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Cichy złodziej (także młodych) kości. Skąd się bierze osteoporoza w młodym wieku?

Wybity bark – dlaczego tak łatwo o kontuzję? /fot. Adobe Stock

Wybity bark – dlaczego tak łatwo o zwichnięcie i jak prawidłowo go leczyć?

Kość ramienna – budowa i funkcje. Objawy złamania kości ramieniowej

Ból kostki – przyczyny, objawy i metody diagnostyczne. Co na skręconą kostkę?

Złamanie kości śródstopia – objawy, rodzaje, leczenie

Samochód

Podczas jazdy autem kładziesz nogi na desce rozdzielczej? W trakcie wypadku zrobi się z nich „kołowrotek i połamią się w czterech miejscach”, ostrzega ratownik medyczny

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Bandaż elastyczny. Samoprzylepny czy klasyczny? Kiedy użyć, jak założyć, ile kosztuje

Biegacz trzyma się za bolące z tyłu kolano

Ból kolana – najczęstsze przyczyny, leczenie i rehabilitacja

Kobieta z biżuterią na ręce

„Jeśli przytrafi wam się kiedyś uraz kończyny górnej, zdejmijcie wszelką biżuterię z ręki” – apeluje Pan Pielęgniarka

Przygniecenie i wstrząs – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Babcia z wnuczką i psem

„Bądźcie w codziennym kontakcie ze swoimi seniorami, jeśli mieszkają sami” – apeluje pielęgniarz Mateusz Sieradzan

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Tendinopatia – co to jest, rodzaje, leczenie

Łąkotka przyśrodkowa – funkcje, uszkodzenie, rehabilitacja

Szyna CPM – co to jest, jak ćwiczyć? Wypożyczalnie szyn

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kość promieniowa – budowa, rodzaje złamań, rehabilitacja

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania

Wrodzona łamliwość kości – objawy, typy, leczenie

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×