Przejdź do treści

Zatrzymanie moczu – jakie są jego objawy i skąd się bierze? Postępowanie terapeutyczne w przypadku zalegania moczu

Kobieta cierpiąca na zatrzymanie moczu trzyma się za brzuch.
Adiano/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zatrzymanie moczu jest niepokojącym stanem, który wymaga szybkiej diagnostyki i reakcji. Bardzo często to pierwszy objaw świadczący o toczącym się procesie chorobowym. Może mieć postać przewlekłą (pęcherz opróżniany jest jedynie częściowo) albo postać ostrą (pojawia się całkowita niemożność oddania moczu).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Termin zatrzymania moczu dość często przez pacjentów jest mylony z bezmoczem (kiedy nerki w ogóle go nie produkują) lub skąpomoczem (gdy dorosła osoba oddaje jedynie 0,5 l na dobę). Zatrzymanie moczu występuje, gdy w pęcherzu zbiera się mocz, ale nie ma możliwości opróżnienia go lub to opróżnienie jest niepełne. W klasyfikacji ICD-10 zatrzymanie moczu jest oznaczone symbolem R33. Problem dotyka najczęściej starszych mężczyzn. Dość często zdarza się również zatrzymanie moczu u dziecka, np. na skutek odwodnienia, kamicy nerkowej lub stanu zapalnego układu moczowego.

Zatrzymanie moczu u osoby starszej może być symptomem przerostu prostaty, nowotworu, chorób ginekologicznych lub neurologicznych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Kobieta stoi w toalecie

Zatrzymanie moczu: objawy i postępowanie

Zatrzymanie moczu może występować w postaci ostrej i przewlekłej. W pierwszym przypadku pojawia się całkowita niemożność opróżnienia pęcherza. Wraz z nią osoba dotknięta tym stanem odczuwa ból w dole brzucha i parcie na pęcherz moczowy, który staje się coraz bardziej przepełniony. Pojawia się złe samopoczucie, nadmierne pocenie, mogą też wystąpić zaburzenia świadomości (łącznie z utratą przytomności). W badaniu palpacyjnym pęcherz jest twardy i wypełniony, a sam chory uskarża się na jego bolesność.

W skrajnych przypadkach ostre zatrzymanie moczu może doprowadzić nawet do śmierci, dlatego trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Aby pilnie odprowadzić nadmiar moczu, konieczne jest założenie cewnika. Jeśli nie ma takiej możliwości, stosuje się punkcję nadłonową – nakłuwa się pęcherz poprzez powłoki skórne i w ten sposób odprowadzany jest nadmiar moczu. Koniecznie później trzeba wykonać diagnostykę, żeby znaleźć przyczynę zatrzymania moczu i zastosować właściwe leczenie.

Objawem przewlekłego zatrzymania moczu jest zaburzenie jego oddawania, polegające na niecałkowitym opróżnianiu pęcherza – pozostaje w nim ok. 100 ml moczu. Mogą towarzyszyć mu dolegliwości bólowe oraz uczucie parcia na mocz. Należy zgłosić się wtedy do lekarza rodzinnego.

Zobacz także

Przyczyny zatrzymania moczu

Zatrzymanie moczu najczęściej pojawia się na skutek zablokowania jego odpływu przez inne narządy, nowotwory, zrosty, kamienie moczowe i inne mechaniczne bariery. Do czynników zatrzymujących mocz w pęcherzu należą również problemy natury psychicznej i neurologicznej, gdy chory nie panuje nad odruchem oddawania moczu. Zdarzają się również przypadki, że niektóre osoby obserwują u siebie zatrzymanie moczu po alkoholu. Prawidłowe odprowadzanie moczu mogą zaburzać guzy pęcherza, cewki moczowej czy moczowodów. Do zatrzymania moczu dochodzi także na skutek różnego rodzaju chorób pęcherza, np. pęcherz neurogenny.

Prawidłowe ujście moczu może blokować również przerost prostaty, dlatego zatrzymanie moczu u mężczyzn w podeszłym wieku zdarza się dość często. Oddawanie moczu uniemożliwiają lub utrudniają choroby cewki moczowej i pojawiające się w niej złogi, np. w formie kamienia nerkowego w przebiegu kamicy moczowej. Schorzenie to ma zwykle ostry początek – nagle pojawia się bardzo silny ból w części lędźwiowej pleców, nudności i wymioty. Złóg, który wytworzył się w nerce, przesuwa się do moczowodu, co wywołuje rozpierający, tępy ból. Kobiety mające za sobą poród dziecka i atak kamicy nerkowej, często twierdzą, że wolałyby przeżyć kolejny poród niż kolkę nerkową.

Zatrzymanie moczu pojawia się także w przypadku niektórych stanów ogólnych organizmu, np. silnego odwodnienia, sepsy czy wstrząsu kardiogennego. Brak możliwości oddawania moczu może być efektem przetoczenia złej grupy krwi – dochodzi wtedy do zablokowania kanalików hemoglobiną.

Zatrzymanie moczu wiąże się również z ginekologią – występuje jako powikłanie operacji ginekologiczno-położniczych. Może dojść do zatrzymania moczu w ciąży, jeśli macica naciska na moczowód. Nie należy wtedy lekceważyć tej sytuacji i lepiej przeprowadzić diagnostykę problemu. Zatrzymanie moczu w takiej sytuacji może doprowadzić do powikłania w postaci wodonercza. Zatrzymanie moczu u kobiet pojawić się może przy opryszczce narządów płciowych. Istnieje również grupa leków, która wpływa na zatrzymanie moczu – m.in. leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, przeciwbólowe o pochodzeniu narkotycznym (morfina).

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Krótkie wędzidełko penisa – skąd się bierze, na czym polega plastyka wędzidełka?

Guz Wilmsa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Diureza – co to takiego i jaka jest norma? Czym różni się diureza osmotyczna od godzinowej?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

×