Przejdź do treści

Zatrzymanie moczu – jakie są jego objawy i skąd się bierze? Postępowanie terapeutyczne w przypadku zalegania moczu

Kobieta cierpiąca na zatrzymanie moczu trzyma się za brzuch.
Adiano/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroby oczu i wady wzroku - sprawdź najczęstsze dolegliwości
Choroby oczu i wady wzroku – sprawdź najczęstsze dolegliwości
Porodówka
„Położne dla Ciebie” – w czasie pandemii specjalistki chcą otoczyć szczególną opieką przyszłe i świeżo upieczone mamy
Pluskwa domowa - domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
Pluskwa domowa – domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
lekarka w masce ochronnej
Personel medyczny powinien mieć pierwszeństwo. Internauci propagują ideę #MedykBezKolejki
Czereśnie na talerzu
„Czysta 15-stka” i „Brudna 12-stka”. Które owoce i warzywa są najbardziej, a które najmniej zanieczyszczone? Mamy najnowsze listy na 2020 rok!

Zatrzymanie moczu jest niepokojącym stanem, który wymaga szybkiej diagnostyki i reakcji. Bardzo często to pierwszy objaw świadczący o toczącym się procesie chorobowym. Może mieć postać przewlekłą (pęcherz opróżniany jest jedynie częściowo) albo postać ostrą (pojawia się całkowita niemożność oddania moczu).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Termin zatrzymania moczu dość często przez pacjentów jest mylony z bezmoczem (kiedy nerki w ogóle go nie produkują) lub skąpomoczem (gdy dorosła osoba oddaje jedynie 0,5 l na dobę). Zatrzymanie moczu występuje, gdy w pęcherzu zbiera się mocz, ale nie ma możliwości opróżnienia go lub to opróżnienie jest niepełne. W klasyfikacji ICD-10 zatrzymanie moczu jest oznaczone symbolem R33. Problem dotyka najczęściej starszych mężczyzn. Dość często zdarza się również zatrzymanie moczu u dziecka, np. na skutek odwodnienia, kamicy nerkowej lub stanu zapalnego układu moczowego.

Zatrzymanie moczu u osoby starszej może być symptomem przerostu prostaty, nowotworu, chorób ginekologicznych lub neurologicznych.

Kobieta stoi w toalecie

Zatrzymanie moczu: objawy i postępowanie

Zatrzymanie moczu może występować w postaci ostrej i przewlekłej. W pierwszym przypadku pojawia się całkowita niemożność opróżnienia pęcherza. Wraz z nią osoba dotknięta tym stanem odczuwa ból w dole brzucha i parcie na pęcherz moczowy, który staje się coraz bardziej przepełniony. Pojawia się złe samopoczucie, nadmierne pocenie, mogą też wystąpić zaburzenia świadomości (łącznie z utratą przytomności). W badaniu palpacyjnym pęcherz jest twardy i wypełniony, a sam chory uskarża się na jego bolesność.

W skrajnych przypadkach ostre zatrzymanie moczu może doprowadzić nawet do śmierci, dlatego trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Aby pilnie odprowadzić nadmiar moczu, konieczne jest założenie cewnika. Jeśli nie ma takiej możliwości, stosuje się punkcję nadłonową – nakłuwa się pęcherz poprzez powłoki skórne i w ten sposób odprowadzany jest nadmiar moczu. Koniecznie później trzeba wykonać diagnostykę, żeby znaleźć przyczynę zatrzymania moczu i zastosować właściwe leczenie.

Objawem przewlekłego zatrzymania moczu jest zaburzenie jego oddawania, polegające na niecałkowitym opróżnianiu pęcherza – pozostaje w nim ok. 100 ml moczu. Mogą towarzyszyć mu dolegliwości bólowe oraz uczucie parcia na mocz. Należy zgłosić się wtedy do lekarza rodzinnego.

Zobacz także

Przyczyny zatrzymania moczu

Zatrzymanie moczu najczęściej pojawia się na skutek zablokowania jego odpływu przez inne narządy, nowotwory, zrosty, kamienie moczowe i inne mechaniczne bariery. Do czynników zatrzymujących mocz w pęcherzu należą również problemy natury psychicznej i neurologicznej, gdy chory nie panuje nad odruchem oddawania moczu. Zdarzają się również przypadki, że niektóre osoby obserwują u siebie zatrzymanie moczu po alkoholu. Prawidłowe odprowadzanie moczu mogą zaburzać guzy pęcherza, cewki moczowej czy moczowodów. Do zatrzymania moczu dochodzi także na skutek różnego rodzaju chorób pęcherza, np. pęcherz neurogenny.

Prawidłowe ujście moczu może blokować również przerost prostaty, dlatego zatrzymanie moczu u mężczyzn w podeszłym wieku zdarza się dość często. Oddawanie moczu uniemożliwiają lub utrudniają choroby cewki moczowej i pojawiające się w niej złogi, np. w formie kamienia nerkowego w przebiegu kamicy moczowej. Schorzenie to ma zwykle ostry początek – nagle pojawia się bardzo silny ból w części lędźwiowej pleców, nudności i wymioty. Złóg, który wytworzył się w nerce, przesuwa się do moczowodu, co wywołuje rozpierający, tępy ból. Kobiety mające za sobą poród dziecka i atak kamicy nerkowej, często twierdzą, że wolałyby przeżyć kolejny poród niż kolkę nerkową.

Zatrzymanie moczu pojawia się także w przypadku niektórych stanów ogólnych organizmu, np. silnego odwodnienia, sepsy czy wstrząsu kardiogennego. Brak możliwości oddawania moczu może być efektem przetoczenia złej grupy krwi – dochodzi wtedy do zablokowania kanalików hemoglobiną.

Zatrzymanie moczu wiąże się również z ginekologią – występuje jako powikłanie operacji ginekologiczno-położniczych. Może dojść do zatrzymania moczu w ciąży, jeśli macica naciska na moczowód. Nie należy wtedy lekceważyć tej sytuacji i lepiej przeprowadzić diagnostykę problemu. Zatrzymanie moczu w takiej sytuacji może doprowadzić do powikłania w postaci wodonercza. Zatrzymanie moczu u kobiet pojawić się może przy opryszczce narządów płciowych. Istnieje również grupa leków, która wpływa na zatrzymanie moczu – m.in. leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, przeciwbólowe o pochodzeniu narkotycznym (morfina).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Badanie urodynamiczne - na czym polega i czy masz się czego obawiać?

Badanie urodynamiczne – na czym polega i czy masz się czego obawiać?

Zapalenie pęcherza. Co zrobić, żeby go uniknąć? Wyjaśnia fizjoterapeutka

Gosia Włodarczyk

Jakie są główne przyczyny nietrzymania moczu u kobiet? Wyjaśnia Gosia Włodarczyk

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

inkontynencja

Inkontynencja (nietrzymanie moczu) – najczęstsze przyczyny, leczenie

Szczawiany wapnia w moczu - norma. O czym świadczy ich podwyższony poziom?

Szczawiany wapnia w moczu – norma. O czym świadczy ich podwyższony poziom?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Mikcja - przyczyny i objawy zaburzeń

Mikcja – przyczyny i objawy zaburzeń

O czym świadczy mętny mocz?

O czym świadczy mętny mocz?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.