Przejdź do treści

Zatrzymanie moczu – jakie są jego objawy i skąd się bierze? Postępowanie terapeutyczne w przypadku zalegania moczu

Kobieta cierpiąca na zatrzymanie moczu trzyma się za brzuch.
Adiano/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Zatrzymanie moczu jest niepokojącym stanem, który wymaga szybkiej diagnostyki i reakcji. Bardzo często to pierwszy objaw świadczący o toczącym się procesie chorobowym. Może mieć postać przewlekłą (pęcherz opróżniany jest jedynie częściowo) albo postać ostrą (pojawia się całkowita niemożność oddania moczu).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Termin zatrzymania moczu dość często przez pacjentów jest mylony z bezmoczem (kiedy nerki w ogóle go nie produkują) lub skąpomoczem (gdy dorosła osoba oddaje jedynie 0,5 l na dobę). Zatrzymanie moczu występuje, gdy w pęcherzu zbiera się mocz, ale nie ma możliwości opróżnienia go lub to opróżnienie jest niepełne. W klasyfikacji ICD-10 zatrzymanie moczu jest oznaczone symbolem R33. Problem dotyka najczęściej starszych mężczyzn. Dość często zdarza się również zatrzymanie moczu u dziecka, np. na skutek odwodnienia, kamicy nerkowej lub stanu zapalnego układu moczowego.

Zatrzymanie moczu u osoby starszej może być symptomem przerostu prostaty, nowotworu, chorób ginekologicznych lub neurologicznych.

Kobieta stoi w toalecie

Zatrzymanie moczu: objawy i postępowanie

Zatrzymanie moczu może występować w postaci ostrej i przewlekłej. W pierwszym przypadku pojawia się całkowita niemożność opróżnienia pęcherza. Wraz z nią osoba dotknięta tym stanem odczuwa ból w dole brzucha i parcie na pęcherz moczowy, który staje się coraz bardziej przepełniony. Pojawia się złe samopoczucie, nadmierne pocenie, mogą też wystąpić zaburzenia świadomości (łącznie z utratą przytomności). W badaniu palpacyjnym pęcherz jest twardy i wypełniony, a sam chory uskarża się na jego bolesność.

W skrajnych przypadkach ostre zatrzymanie moczu może doprowadzić nawet do śmierci, dlatego trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Aby pilnie odprowadzić nadmiar moczu, konieczne jest założenie cewnika. Jeśli nie ma takiej możliwości, stosuje się punkcję nadłonową – nakłuwa się pęcherz poprzez powłoki skórne i w ten sposób odprowadzany jest nadmiar moczu. Koniecznie później trzeba wykonać diagnostykę, żeby znaleźć przyczynę zatrzymania moczu i zastosować właściwe leczenie.

Objawem przewlekłego zatrzymania moczu jest zaburzenie jego oddawania, polegające na niecałkowitym opróżnianiu pęcherza – pozostaje w nim ok. 100 ml moczu. Mogą towarzyszyć mu dolegliwości bólowe oraz uczucie parcia na mocz. Należy zgłosić się wtedy do lekarza rodzinnego.

Zobacz także

Przyczyny zatrzymania moczu

Zatrzymanie moczu najczęściej pojawia się na skutek zablokowania jego odpływu przez inne narządy, nowotwory, zrosty, kamienie moczowe i inne mechaniczne bariery. Do czynników zatrzymujących mocz w pęcherzu należą również problemy natury psychicznej i neurologicznej, gdy chory nie panuje nad odruchem oddawania moczu. Zdarzają się również przypadki, że niektóre osoby obserwują u siebie zatrzymanie moczu po alkoholu. Prawidłowe odprowadzanie moczu mogą zaburzać guzy pęcherza, cewki moczowej czy moczowodów. Do zatrzymania moczu dochodzi także na skutek różnego rodzaju chorób pęcherza, np. pęcherz neurogenny.

Prawidłowe ujście moczu może blokować również przerost prostaty, dlatego zatrzymanie moczu u mężczyzn w podeszłym wieku zdarza się dość często. Oddawanie moczu uniemożliwiają lub utrudniają choroby cewki moczowej i pojawiające się w niej złogi, np. w formie kamienia nerkowego w przebiegu kamicy moczowej. Schorzenie to ma zwykle ostry początek – nagle pojawia się bardzo silny ból w części lędźwiowej pleców, nudności i wymioty. Złóg, który wytworzył się w nerce, przesuwa się do moczowodu, co wywołuje rozpierający, tępy ból. Kobiety mające za sobą poród dziecka i atak kamicy nerkowej, często twierdzą, że wolałyby przeżyć kolejny poród niż kolkę nerkową.

Zatrzymanie moczu pojawia się także w przypadku niektórych stanów ogólnych organizmu, np. silnego odwodnienia, sepsy czy wstrząsu kardiogennego. Brak możliwości oddawania moczu może być efektem przetoczenia złej grupy krwi – dochodzi wtedy do zablokowania kanalików hemoglobiną.

Zatrzymanie moczu wiąże się również z ginekologią – występuje jako powikłanie operacji ginekologiczno-położniczych. Może dojść do zatrzymania moczu w ciąży, jeśli macica naciska na moczowód. Nie należy wtedy lekceważyć tej sytuacji i lepiej przeprowadzić diagnostykę problemu. Zatrzymanie moczu w takiej sytuacji może doprowadzić do powikłania w postaci wodonercza. Zatrzymanie moczu u kobiet pojawić się może przy opryszczce narządów płciowych. Istnieje również grupa leków, która wpływa na zatrzymanie moczu – m.in. leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, przeciwbólowe o pochodzeniu narkotycznym (morfina).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii