Co to są choroby cywilizacyjne?
Choroby cywilizacyjne to, innymi słowy, schorzenia o charakterze globalnym, do których rozpowszechnienia się doprowadził rozwój cywilizacji. Do czynienia z nimi mają zarówno członkowie społeczeństw rozwiniętych, jak i tych rozwijających się. Niestety, przyczyniają się one do przedwczesnej śmierci aż w 80 proc. Jeśli więc zastanawiasz się, czy choroby cywilizacyjne mogą zagrozić światu, odpowiedź brzmi: niestety tak.
Rolki
Choroby cywilizacyjne – przykłady
Oto najczęstsze choroby cywilizacyjne:
- choroby i zaburzenia psychiczne (np. depresja, nerwica, schizofrenia, anoreksja, bulimia, zaburzenia lękowe, alkoholizm) – do chorób tych doprowadza m.in. stres,
- nadwaga i otyłość – dla wielu osób jest to zaskakujące, jednak zalicza się je do chorób cywilizacyjnych, prowadzi do nich nieodpowiednia dieta i mało aktywny tryb życia,
- choroby nowotworowe (nowotwory: piersi, gruczołu krokowego, jelita grubego, żołądka, trzustki, macicy, płuc, przełyku; nowotwory w obrębie głowy i szyi) – mają związek z długotrwałą ekspozycją na czynniki rakotwórcze np. promieniowanie czy dym papierosowy,
- schorzenia układu oddechowego (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma) – związane są z obecnością spalin, dymu papierosowego, zanieczyszczeniem powietrza,
- schorzenia układu sercowo-krążeniowego (np. miażdżyca, zawał serca, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, udary mózgu, zwężenie tętnic, choroba naczyń obwodowych) – wpływa na nie m.in. siedzący tryb życia i nieodpowiednia dieta,
- alergie – wpływają na nie spaliny, zanieczyszczone środowisko, chemia,
- choroby układu pokarmowego (np. choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, biegunka, zaparcia, refluks) – związane są ze stresem oraz niewłaściwą dietą,
- osteoporoza – stanowi poważny problem w starzejącym się społeczeństwie,
- cukrzyca typu II – jeśli, zastanawiasz się, dlaczego cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną, musisz wiedzieć, że doprowadza do niej niezdrowy tryb życia, związany z niewielką aktywnością fizyczną, nieprawidłową dietą oraz paleniem papierosów.
Przyczyny chorób cywilizacyjnych
Choroby cywilizacyjne w dużym stopniu związane są ze stylem życia współczesnego człowieka. Ten związany jest z kolei z rozwojem technologicznym oraz tempem postępu. Żyjemy w nieustannym biegu, źle się odżywiamy i często brakuje nam czasu na przygotowanie pełnowartościowych posiłków. Niezbilansowana dieta, bogata w cukier, tłuszcze zwierzęce i sól, przyczyna się do powstawania różnych schorzeń. Ważne jest to, że nierzadko spożywamy produkty wysoko przetworzone, których w supermarketach nie brakuje. Tymczasem w naszych jadłospisach powinno znaleźć się więcej owoców i warzyw
Ponadto żyjemy w stresie, który z pewnością pozytywnie nie wpływa na nasze zdrowie. Należy dodać, że niewiele się ruszamy – część z nas pracuje przy komputerze, a do tego często rezygnujemy z aktywności fizycznej np. na rzecz odpoczynku przy telewizorze. Wielu z nas sporo pali oraz nadużywa alkoholu. Na naszą niekorzyść wpływa również hałas, galopujące uprzemysłowienie, zanieczyszczanie środowiska naturalnego, promieniowanie jonizujące, itd.
Jak zapobiegać chorobom cywilizacyjnym?
Zdaniem naukowców, jesteśmy w stanie zapobiegać chorobom cywilizacyjnym w 52 proc. Poniżej opisujemy, jak to zrobić.
Prawidłowa dieta
W pierwszej kolejności powinniśmy zadbać o zdrowe odżywianie. Dzięki temu dostarczymy naszemu organizmowi cennych witamin i minerałów. Posiłki powinniśmy też spożywać pięć razy w ciągu dnia, o regularnych porach. Ważne jest również odpowiednie nawadnianie organizmu i picie dwóch litrów wody dziennie.
Aktywność fizyczna
Pozytywnie na nasze zdrowie wpłynie bez wątpienia aktywność fizyczna. Systematyczne ćwiczenia podnoszą wydolność organizmu, dzięki czemu mięsień sercowy jest lepiej ukrwiony, a cały organizm zyskuje lepszą odporność. Sport stymuluje naszą przemianę materii i spala tłuszcz. To pozwala nie tylko chronić organizm przed otyłością, ale również – przed schorzeniami układu krwionośnego oraz oddechowego.
Regularne badania
Jak jeszcze zapobiegać chorobom cywilizacyjnym? Bardzo istotne jest to, aby systematycznie sprawdzać swój stan zdrowia. Pomogą w tym celu odpowiednie badania. Ponadto przy okazji wizyty w ośrodku zdrowia warto skontrolować swoje ciśnienie, a jeśli w twojej rodzinie występowała np. cukrzyca, badaj raz na jakiś czas stężenie glukozy we krwi. Nie zaszkodzi również regularne wykonywanie morfologii, która pomoże szybciej postawić ewentualną diagnozę.
Rezygnacja z używek
Ogromny stres, w którym żyjemy, prowadzi do tego, że często korzystamy z używek: alkoholu, papierosów, narkotyków. Najlepiej jest całkowicie z nich zrezygnować, w skrajnych przypadkach uzależnienie prowadzi do wielu chorób, jak również do śmierci. Z pewnością nie jest to łatwe, ale z pewnością znasz kogoś, komu udało się rzucić używki – warto więc szukać rozwiązań tego problemu.
Źródła:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29729822/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30774725/
