Przejdź do treści

Afty u dzieci – przyczyny i leczenie

Afty u dzieci - przyczyny i leczenie
Afty u dzieci - przyczyny i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
WHO: Wariant Omikron przenosi się bardzo szybko, jednak nie powoduje ciężkich objawów
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis

Występowanie bolesnych zmian w jamie ustnej to problem, z którym zmaga się wiele dzieci (i ich rodziców). Powtarzające się epizody pojawiania się na tym obszarze owrzodzeń – aft, świadczy o obecności schorzenia nazywanego aftozą nawrotową. Poniżej przedstawimy możliwe przyczyny powstawania aft i rozwoju choroby u dzieci. Z artykułu dowiesz się także, jakie są sposoby leczenia tej przypadłości.

Czym są afty?

Aftami nazywamy niewielkie (zwykle kilku – kilkunastomilimetrowe) zmiany, najczęściej występujące w jamie ustnej. W obrazie klinicznym obserwuje się bolesne owrzodzenia otoczone brzegiem o rumieniowym charakterze. Jeśli epizody z obecnością zmian powtarzają często się u danego pacjenta, mamy do czynienia z aftozą nawrotową.

Afty mogą pojawiać się u osób z różnych grupa wiekowych, jednak w zdecydowanej większości przypadków (80%) choroba pojawia się przed 30. rokiem życia – najczęściej rozwija się w wieku młodzieńczym, choć objawy dość powszechne są także u dzieci. U pacjentów, którzy rozwinęli aftozę w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, owrzodzenia mogą pojawiać się także w starszym wieku, jednak typowe jest, że częstość ich rozwoju się zmniejsza. Ocenia się, że nawracająca aftoza to problem dotykający 10-37% społeczeństwa (duże różnice w szacunkach wynikają z danych z badań na populacjach o innym stopniu ryzyka pojawienia się zmian).

Czasami afty bywają mylone z pleśniawkami, choć stanowią one dwa odmienne typy zmian. Afty i pleśniawki zazwyczaj nie jest trudno od siebie odróżnić – w przypadku tych drugich zauważyć można w jamie ustnej (na podniebieniu, policzkach, dziąsłach, języku) naloty o białoszarej barwie, wyglądem przypominające ścięte mleko.

Afty w jamie ustnej / rawpixel

Afty u dzieci – przyczyny występowania

Choć dokładny proces odpowiadający za występowanie aft jak dotąd nie został jednoznacznie określony, badania wskazują szereg czynników, które mogą stanowić przyczynę występowania aft u dzieci.

Istotne często okazują się być czynniki genetyczne. U co 3. pacjenta z aftozą stwierdza się obciążenie rodzinne chorobą. Badania pokazują także, że jeśli u obojga rodziców występuje postać nawrotowa schorzenia, dziecka ma 90% ryzyko jego rozwinięcia.

Badania sugerują, że za powstawanie aftozy mogą być do pewnego stopnia odpowiedzialne także zakażenia wirusowe (m.in. HSV) lub bakteryjne (Streptococcus).

Rolę w rozwijaniu się aft u dzieci odgrywają także urazy mechaniczne w jamie ustnej, np. związane z nawykiem przygryzania błony śluzowej jamy ustnej lub powstałe w czasie zabiegu stomatologicznego.

Występowanie aft może stanowić także objaw innego schorzenia leżącego u podstawy zmian. Jako jedno z nich wymienia się celiakię – autoimmunologiczną chorobę zapalną spowodowaną nadmierną odpowiedzią układu odpornościowego na gluten zawarty w wielu produktach zbożowych. U dzieci chorujących na celiakię, nawracające afty występują 4 razy częściej niż w ogólnej populacji osób w tej grupie wiekowej. Choć charakterystyczne objawy celiakii u dzieci to m.in. przewlekłe bóle brzucha, biegunki, zahamowanie przyrostu masy ciała i wzrostu, to afty mogą być także wskazówkami ułatwiającymi wykrycie utajonych, mniej typowych form celiakii, w przebiegu których nie obserwuje się objawów ze strony przewodu pokarmowego.

5 mitów na temat bólu gardła.

U 1-2 na 10 pacjentów z nawrotową aftozą diagnozowane są niedobory i zaburzenia wchłaniania składników odżywczych, takich jak żelazo, cynk oraz witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy i witamina B12. Jak dotąd nie wyjaśniono, czy związek między występowaniem aft i celiakii wynika z obecności samej choroby, czy jest pośrednio wywołany przez deficyty składników odżywczych często obecne u pacjentów z tym typem nadwrażliwości na gluten.

Leczenie aft u dzieci

Celem leczenia aft u dzieci jest przede wszystkim zmniejszenie stopnia odczuwanego bólu, przyspieszenie procesu gojenia się owrzodzeń oraz zapobieganie częstemu powstawaniu zmian. Pomóc może w tym eliminacja urazów mechanicznych – należy unikać przygryzania błony śluzowej jamy ustnej oraz żucia gumy. Konieczne jest także restrykcyjne przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej.

Należy pamiętać także o unikaniu czynników, które mogą podrażniać owrzodzenia w jamie ustnej i nasilać odczuwanie bólu. W związku z tym, z diety dziecka warto na czas trwania epizodu wyeliminować produkty o twardej konsystencji i ostrych brzegach, pokarmy kwaśne (owoce cytrusowe, soki owocowe), ostre, żywność o wysokiej zawartości soli oraz napoje gazowane. Jak pokazują badania, używanie pasty do zębów, która nie zawiera laurylosiarczanu sodu (SLS) może sprzyjać to skróceniu czasu gojenia się ran i zmniejszać poziom bólu.

Postępowanie farmakologiczne w mniej uciążliwych przypadkach opiera się na wykorzystaniu leków stosowanych miejscowo, zewnętrznie – steroidów i leków odkażających. U pacjentów z często nawracającymi epizodami aftozy, leki stosowane miejscowo mogą nie być wystarczające – choć łagodzą one objawy, to nie wpływają na zahamowanie procesu tworzenia nowych owrzodzeń. Rozważone powinno być w takich sytuacjach wprowadzenie leczenia farmakoterapią o działaniu ogólnoustrojowym.

Jeśli obserwujesz u swojego dziecka występowanie przypominających afty zmian, zasięgnij porady lekarza. Pamiętaj, że powyższy artykuł nie może zastąpić konsultacji ze specjalistą.

 

Źródła:

  1. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. (red.) (2017) Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Rodrigo L., Beteta-Gorriti V., Alvarez N. (2018) Cutaneous and Mucosal Manifestations Associated with Celiac Disease, Nutrients, 10(7), 800.
  3. Sunday A., Greenberg M. (2014) Recurrent Aphthous Stomatitis, Dental Clinics of North America, 58(2): 281-297.
  4. Altenburg A., El-Haj N., Micheli C. i wsp. (2014) The Treatment of Chronic Recurrent Oral Aphthous Ulcers, Deutsches Arzteblatt International, 111: 665-73.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Bywa, że ktoś nie może siedzieć albo popuszcza mocz i mimo to się nie leczy. Ze wstydu” – mówi prof. ucz. dr hab. Remigiusz Kijak

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Zapalenie mieszków włosowych /fot. Pexels

Zapalenie mieszków włosowych – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Szczoteczki do zębów

„Mama Dentystka”: prawie 4 miliony Polaków nie myje zębów, 800 tys. w ogóle nie ma w swojej łazience szczoteczki

Filtr przeciwsłoneczny nie tylko na plaży /istock

Filtr przeciwsłoneczny nie tylko na plaży. Stosuj go także w mieście

Łuszczyca odwrócona – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Łuszczyca kropelkowata – przyczyny, objawy, leczenie

Bielactwo - dermatolog obala mity dotyczące tej choroby.

Bielactwo nabyte i wrodzone – u dzieci i dorosłych

Pandemia pogorszyła sytuację chorych na łuszczycę. Ruszyła bezpłatna infolinia, dzięki której mogą otrzymać wsparcie

Pandemia pogorszyła sytuację chorych na łuszczycę. Ruszyła bezpłatna infolinia, dzięki której mogą otrzymać wsparcie

opalanie po covid-19/

Osoby zaszczepione przeciw COVID-19 i ozdrowieńcy powinni uważać z opalaniem – uczulają włoscy lekarze

Usuwanie kamienia nazębnego – przebieg i cena zabiegu

Choroba Morgellonów – przyczyny, objawy, leczenie

objawy dermatologicznie w przebiegu COVID

Zakażenie koronawirusem może dawać objawy dermatologiczne. „Palce covidowe” to dopiero początek

Chantelle Brown-Young: To, że rzucam się w oczy, nie znaczy, że można mnie pokazywać palcem

Kobieta

Dermatillomania, czyli patologiczne skubanie skóry. „U każdej osoby może mieć inne przyczyny i podłoże”

Paulina Łopatniuk

Paulina Łopatniuk, patomorfolożka: Wszystko, co żywe, może nowotworzyć

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Jama ustna – budowa i funkcje. Choroby jamy ustnej

dziewczyna, różowe włosy, pozbyła się trądziku

Badania, które warto wykonać w diagnostyce trądziku. Chodzi nie tylko o hormony – zwracają uwagę kosmetolożki

Dziecko bawi się zabawkami

„Zabawkowe zapalenie skóry”. Skąd się bierze i na co uważać? Wyjaśnia pediatra Ewa Miśko-Wąsowska

Zapalenie okołoustne – przyczyny, objawy, leczenie

Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

Wyprysk pieniążkowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Ziarniniak obrączkowaty – przyczyny, objawy, rokowania, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku