Przejdź do treści

Afty u dzieci – przyczyny i leczenie

Afty u dzieci - przyczyny i leczenie
Afty u dzieci - przyczyny i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
opalanie po covid-19/
Osoby zaszczepione przeciw COVID-19 i ozdrowieńcy powinni uważać z opalaniem – uczulają włoscy lekarze
Christian Eriksen
 „To co, uratowało Eriksena, to szybka reakcja jego kolegów!”. Lekarka apeluje, by nie bać się udzielać pierwszej pomocy
Chia fresca - lemoniada z nasionami chia
Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!
Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol / istock
Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol
5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Występowanie bolesnych zmian w jamie ustnej to problem, z którym zmaga się wiele dzieci (i ich rodziców). Powtarzające się epizody pojawiania się na tym obszarze owrzodzeń – aft, świadczy o obecności schorzenia nazywanego aftozą nawrotową. Poniżej przedstawimy możliwe przyczyny powstawania aft i rozwoju choroby u dzieci. Z artykułu dowiesz się także, jakie są sposoby leczenia tej przypadłości.

Czym są afty?

Aftami nazywamy niewielkie (zwykle kilku – kilkunastomilimetrowe) zmiany, najczęściej występujące w jamie ustnej. W obrazie klinicznym obserwuje się bolesne owrzodzenia otoczone brzegiem o rumieniowym charakterze. Jeśli epizody z obecnością zmian powtarzają często się u danego pacjenta, mamy do czynienia z aftozą nawrotową.

Afty mogą pojawiać się u osób z różnych grupa wiekowych, jednak w zdecydowanej większości przypadków (80%) choroba pojawia się przed 30. rokiem życia – najczęściej rozwija się w wieku młodzieńczym, choć objawy dość powszechne są także u dzieci. U pacjentów, którzy rozwinęli aftozę w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, owrzodzenia mogą pojawiać się także w starszym wieku, jednak typowe jest, że częstość ich rozwoju się zmniejsza. Ocenia się, że nawracająca aftoza to problem dotykający 10-37% społeczeństwa (duże różnice w szacunkach wynikają z danych z badań na populacjach o innym stopniu ryzyka pojawienia się zmian).

Czasami afty bywają mylone z pleśniawkami, choć stanowią one dwa odmienne typy zmian. Afty i pleśniawki zazwyczaj nie jest trudno od siebie odróżnić – w przypadku tych drugich zauważyć można w jamie ustnej (na podniebieniu, policzkach, dziąsłach, języku) naloty o białoszarej barwie, wyglądem przypominające ścięte mleko.

Afty w jamie ustnej / rawpixel

Afty u dzieci – przyczyny występowania

Choć dokładny proces odpowiadający za występowanie aft jak dotąd nie został jednoznacznie określony, badania wskazują szereg czynników, które mogą stanowić przyczynę występowania aft u dzieci.

Istotne często okazują się być czynniki genetyczne. U co 3. pacjenta z aftozą stwierdza się obciążenie rodzinne chorobą. Badania pokazują także, że jeśli u obojga rodziców występuje postać nawrotowa schorzenia, dziecka ma 90% ryzyko jego rozwinięcia.

Badania sugerują, że za powstawanie aftozy mogą być do pewnego stopnia odpowiedzialne także zakażenia wirusowe (m.in. HSV) lub bakteryjne (Streptococcus).

Rolę w rozwijaniu się aft u dzieci odgrywają także urazy mechaniczne w jamie ustnej, np. związane z nawykiem przygryzania błony śluzowej jamy ustnej lub powstałe w czasie zabiegu stomatologicznego.

Występowanie aft może stanowić także objaw innego schorzenia leżącego u podstawy zmian. Jako jedno z nich wymienia się celiakię – autoimmunologiczną chorobę zapalną spowodowaną nadmierną odpowiedzią układu odpornościowego na gluten zawarty w wielu produktach zbożowych. U dzieci chorujących na celiakię, nawracające afty występują 4 razy częściej niż w ogólnej populacji osób w tej grupie wiekowej. Choć charakterystyczne objawy celiakii u dzieci to m.in. przewlekłe bóle brzucha, biegunki, zahamowanie przyrostu masy ciała i wzrostu, to afty mogą być także wskazówkami ułatwiającymi wykrycie utajonych, mniej typowych form celiakii, w przebiegu których nie obserwuje się objawów ze strony przewodu pokarmowego.

5 mitów na temat bólu gardła.

U 1-2 na 10 pacjentów z nawrotową aftozą diagnozowane są niedobory i zaburzenia wchłaniania składników odżywczych, takich jak żelazo, cynk oraz witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy i witamina B12. Jak dotąd nie wyjaśniono, czy związek między występowaniem aft i celiakii wynika z obecności samej choroby, czy jest pośrednio wywołany przez deficyty składników odżywczych często obecne u pacjentów z tym typem nadwrażliwości na gluten.

Leczenie aft u dzieci

Celem leczenia aft u dzieci jest przede wszystkim zmniejszenie stopnia odczuwanego bólu, przyspieszenie procesu gojenia się owrzodzeń oraz zapobieganie częstemu powstawaniu zmian. Pomóc może w tym eliminacja urazów mechanicznych – należy unikać przygryzania błony śluzowej jamy ustnej oraz żucia gumy. Konieczne jest także restrykcyjne przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej.

Należy pamiętać także o unikaniu czynników, które mogą podrażniać owrzodzenia w jamie ustnej i nasilać odczuwanie bólu. W związku z tym, z diety dziecka warto na czas trwania epizodu wyeliminować produkty o twardej konsystencji i ostrych brzegach, pokarmy kwaśne (owoce cytrusowe, soki owocowe), ostre, żywność o wysokiej zawartości soli oraz napoje gazowane. Jak pokazują badania, używanie pasty do zębów, która nie zawiera laurylosiarczanu sodu (SLS) może sprzyjać to skróceniu czasu gojenia się ran i zmniejszać poziom bólu.

Postępowanie farmakologiczne w mniej uciążliwych przypadkach opiera się na wykorzystaniu leków stosowanych miejscowo, zewnętrznie – steroidów i leków odkażających. U pacjentów z często nawracającymi epizodami aftozy, leki stosowane miejscowo mogą nie być wystarczające – choć łagodzą one objawy, to nie wpływają na zahamowanie procesu tworzenia nowych owrzodzeń. Rozważone powinno być w takich sytuacjach wprowadzenie leczenia farmakoterapią o działaniu ogólnoustrojowym.

Jeśli obserwujesz u swojego dziecka występowanie przypominających afty zmian, zasięgnij porady lekarza. Pamiętaj, że powyższy artykuł nie może zastąpić konsultacji ze specjalistą.

 

Źródła:

  1. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. (red.) (2017) Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Rodrigo L., Beteta-Gorriti V., Alvarez N. (2018) Cutaneous and Mucosal Manifestations Associated with Celiac Disease, Nutrients, 10(7), 800.
  3. Sunday A., Greenberg M. (2014) Recurrent Aphthous Stomatitis, Dental Clinics of North America, 58(2): 281-297.
  4. Altenburg A., El-Haj N., Micheli C. i wsp. (2014) The Treatment of Chronic Recurrent Oral Aphthous Ulcers, Deutsches Arzteblatt International, 111: 665-73.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Usuwanie kamienia nazębnego – przebieg i cena zabiegu

Choroba Morgellonów – przyczyny, objawy, leczenie

objawy dermatologicznie w przebiegu COVID

Zakażenie koronawirusem może dawać objawy dermatologiczne. „Palce covidowe” to dopiero początek

Chantelle Brown-Young: To, że rzucam się w oczy, nie znaczy, że można mnie pokazywać palcem

Kobieta

Dermatillomania, czyli patologiczne skubanie skóry. „U każdej osoby może mieć inne przyczyny i podłoże”

Paulina Łopatniuk

Paulina Łopatniuk, patomorfolożka: „Wszystko, co żywe, może nowotworzyć”

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Jama ustna – budowa i funkcje. Choroby jamy ustnej

dziewczyna, różowe włosy, pozbyła się trądziku

Badania, które warto wykonać w diagnostyce trądziku. Chodzi nie tylko o hormony – zwracają uwagę kosmetolożki

Dziecko bawi się zabawkami

„Zabawkowe zapalenie skóry”. Skąd się bierze i na co uważać? Wyjaśnia pediatra Ewa Miśko-Wąsowska

Zapalenie okołoustne – przyczyny, objawy, leczenie

Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

Wyprysk pieniążkowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Ziarniniak obrączkowaty – przyczyny, objawy, rokowania, leczenie

Neurofibromatoza – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Choroba Dariera – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Nowotwory jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Odynofagia – objawy towarzyszące, przyczyny, badania, leczenie

Czyrak gromadny – co to jest, objawy, leczenie, powikłania

USG ślinianek – co wykrywa, wskazania, jak wygląda?

Ojciec podnosi na rękach syna

Dentystka o karmieniu dziecka w nocy: najmocniejsze zęby tego nie wytrzymają

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby

Ksylitol dla dzieci. Pasta do zębów z ksylitolem czy z fluorem?

Dlaczego włosy śmierdzą? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny

Skąd bierze się brzydki zapach włosów? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?