Przejdź do treści

Bakterie flory jelitowej – jak powinnyśmy o nie zadbać?

Bakterie flory jelitowej - jak powinnyśmy o nie zadbać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie

W jelicie człowieka bytuje ok. 800 gatunków bakterii, stanowiących fizjologiczną florę bakteryjną jelit, nazywaną także mikrobiotą jelitową. Prawidłowa mikrobiota jelitowa zapewnia nie tylko prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, ale także odpowiada za stymulację układu odpornościowego oraz produkcję witamin i hormonów.

Czym jest flora bakteryjna jelit i jak można o nią zadbać?

Przeważająca większość bakterii flory jelitowej znajduje się w jelicie grubym, które jest siedliskiem dla ponad 500 gatunków bakterii. Skład mikrobioty jelitowej jest indywidualny dla każdego człowieka, jest on zależny m.in. od stanu zdrowia, przyjmowanych leków i stylu życia.

Prawidłowa flora jelitowa spełnia szereg istotnych funkcji, ważnych dla naszego organizmu. Bakterie jelitowe odpowiadają przede wszystkim za rozkład resztek pokarmowych, niemożliwych do strawienia przez enzymy trawienne. Kolejną istotną funkcją jest produkcja witamin – witaminy K, odpowiedzialnej za prawidłowe krzepnięcie krwi, oraz witamin z grupy B, które są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Laktaza produkowana jest przez rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, jednak pulę tego enzymu uzupełniają także bakterie jelitowe, szczególnie szczepu Lactobacillus.

Mikrobiota jelitowa stanowi też naturalną tarczę ochronną przed bakteriami patogennymi, wydzielają substancje bakteriobójcze i bakteriostatyczne przeciwko „złym” bakteriom jelitowym, a bakterie flory jelitowej fermentujące niestrawione resztki pokarmowe obniżają pH w świetle jelit, tworząc niekorzystne środowisko dla bakterii patogennych.

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Badania opublikowane w Nature Reviews Neuroscience zwracają także uwagę na istotną rolę flory bakteryjnej jelit w tworzeniu tak zwanej osi jelitowo-mózgowej.  Oś jelitowo-mózgowa jest to system sygnalizacji biochemicznej i neurohormonalnej, w której główną role odgrywają substancje wydzielane przez bakterie flory fizjologicznej jelit mające bezpośredni wpływ na działanie układu nerwowego i mózgu.

Flora jelitowa spełnia więc niebagatelną rolę nie tylko w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, ale całego organizmu.

Zaburzenia flory jelitowej mogą być spowodowane wieloma czynnikami, do najczęściej występujących należy antybiotykoterapia, przewlekły stres, nieprawidłowa dieta, niektóre leki oraz nadmierne spożycie alkoholu. W badaniach opublikowanych w czasopiśmie Environmental Pollution wykazano także związek zaburzeń mikrobioty jelitowej z zanieczyszczeniem powietrza, wód i narażeniem na pestycydy i dodatki do żywności.

Stan, w którym skład flory bakteryjnej jelit jest zaburzony, nazywany jest dysbiozą jelitową. Jest ona odpowiedzialna za występowanie wielu niepokojących objawów, do których należą przede wszystkim zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Zaparcia, biegunki, wzdęcia, gazy, kurczowe bóle brzucha są najczęstszymi objawami dysbiozy jelitowej, występującymi najczęściej w trakcie lub po antybiotykoterapii.

W ostatnich latach wzrasta liczba publikacji dotyczących wpływu dysbiozy jelitowej na występowanie wielu schorzeń. W badaniach opublikowanych w magazynie „Nature” stwierdzono, iż zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą częściowo odpowiadać za wystąpienie chorób autoimmunologicznych – cukrzycy typu 1, reumatoidalnego zapalenia stawów, nieswoistych zapaleń jelit, a także otyłości i zaburzeń odporności. Co ciekawe, coraz częściej w publikacjach naukowych pojawiają się doniesienia o związku dysbiozy jelitowej z występowaniem chorób psychicznych, przede wszystkim depresji, ale także autyzmu i ADHD. W badaniach publikowanych w Molecular Aspects of Medicine postulowano o związek zaburzeń składu flory bakteryjnej jelit z występowaniem tzw. chorób cywilizacyjnych – cukrzycy typu 2, insulinooporności, otyłości i chorób sercowo-naczyniowych.

Badanie flory bakteryjnej jelit i diagnostyka dysbiozy nie jest powszechnie wykonywanym badaniem, jednak badania laboratoryjne oceniające florę bakteryjną jelit są coraz bardziej dostępne.

Analiza jakościowa i ilościowa bakterii w przewodzie pokarmowym w próbce kału jest dostępne w wielu laboratoriach pod nazwą KyberKompaktPro. Badanie opiera się na posiewach mikrobiologicznych kału i metodzie diagnostycznej RT-PCR. Na podstawie wyniku badania KyberKompakt pro możliwa jest ocena stanu mikrobioty jelitowej.

Zespół SIBO – zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego.

Mikrobiota jelitowa jest niezwykle ważna i ma ogromny wpływ na zdrowie. Kiedy fizjologiczna flora jelitowa bytująca w jelicie grubym zacznie w dużej ilości zasiedlać środowisko jelita cienkiego może spowodować wystąpienie zespołu SIBO, czyli zespół przerostu bakteryjnego.

Do przyczyn wystąpienia zespołu SIBO zalicza się:

  • Wrodzone lub nabyte wady anatomiczne jelita grubego
  • Zaburzenia motoryki jelit – spowodowane m.in. polineuropatią cukrzycową, czy niektórymi lekami
  • Zaburzenia odporności
  • Zwiększone pH soku żołądkowego wskutek np. stosowania inhibitorów pompy protonowej
  • Zespół jelita drażliwego
  • Podeszły wiek

Objawy zespołu SIBO to biegunki, spadek masy ciała, bóle brzucha i wzdęcia. Wskutek zaburzeń wchłaniania dochodzi do niedoboru witamin – A i D, oraz B12 i żelaza, których niedobór prowadzi do anemii.

W diagnostyce kluczowe są badania histopatologiczne a także posiew treści jelitowej materiałów pobranych w trakcie badania endoskopowego. Przydatne są także badania laboratoryjne w celu wykluczenia anemii i niedoborów albumin.

Leczenie polega na wielolekowej antybiotykoterapii, działającej zarówno na bakterie tlenowe jak i beztlenowe.

Badania dowodzą także skuteczność leczenia dietetycznego, w połączeniu z odpowiednio dobraną antybiotykoterapią. Dieta wspomagająca leczenie zespołu SIBO to dieta low-FODMAP. Dieta ta opiera się na eliminacji produktów zawierających duże ilości fermentujących mono- di- i polisacharydów oraz polioli, do których należą pszenica, żyto, jęczmień, rośliny strączkowe, niektóre warzywa i owoce, większość nabiału, słodziki. Przed włączeniem takiej diety należy skonsultować się z dietetykiem, który pomoże skomponować ją w taki sposób, by zapewniała wszystkie niezbędne mikro- i makroelementy.

Jak odbudować florę bakteryjną jelit?

Przewlekły stres, antybiotykoterapia, spożywanie alkoholu, czy palenie papierosów może zaburzyć prawidłową florę bakteryjną jelit. Aby ją odbudować warto wypróbować te 4 sposoby:

Zadbaj o dietę

Wyeliminuj cukry proste, które są pożywką dla bakterii patogennych. Chcąc zadbać o swoje zdrowie jedz węglowodany złożone w formie pełnoziarnistych makaronów i pieczywa, warzywa i owoce bogate w błonnik. Warto również pamiętać o włączeniu do diety kiszonek, które poza wszystkimi zaletami warzyw i owoców są również naturalnymi probiotykami regulującymi mikroflorę jelitową, której prawidłowy skład ma kluczowe znaczenie dla pracy naszych jelit.

Stosuj probiotyki w trakcie antybiotykoterapii

Antybiotyki to niezbędne leki stosowane w zakażeniach bakteryjnych. Ich wadą jest jednak wyjałowienie mikroflory jelitowej. Pamiętaj o przyjmowaniu w trakcie antybiotykoterapii leków osłonowych i probiotyków, zawierające żywe kultury bakterii, które odbudowują mikrobiotę jelitową. Warto podczas antybiotykoterapii pamiętać również o jedzeniu mlecznych produktów fermentowanych – jogurtów, kefirów i maślanek.

Nie pal papierosów

Badania opublikowane w Journal of Clinical Medicine wykazały, iż palenie papierosów zaburza skład mikrobioty jelitowej. Chcąc dbać nie tylko o florę jelitową, ale o cały organizm – rzuć palenie.

Unikaj stresu

Stres ma negatywny wpływ na każdy aspekt naszego zdrowia, badania wykazały także jego związek z występowaniem dysbiozy jelitowej. Stosuj techniki relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe i wysypiaj się

 

Bibliografia:

  1. Wielka interna, gastroenterologia część 1. Andrzej Dąbrowski. Medical Tribune.
  2. Rola terapii probiotycznej w profilaktyce i leczeniu zaparć, Angelika Kargulewicz, Food Forum
  3. Gastroenterologia przewodnik ekspertów Mount Sinai, Tom 1, Bruce E. Sands
  4. Diet-induced extinctions in the gut microbiota compound over generations, Erica D. Sonnenburg, Samuel A. Smits, Mikhail Tikhonov, Steven K. Higginbottom, Ned S. Wingreen &Justin L. Sonnenburg, Nature

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

„Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

Choroba legionistów (legionelloza)

Choroba legionistów – czym jest i czy należy się jej obawiać?

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Chcesz zadbać o jelita? 4 rzeczy, o których musisz pamiętać

Upadło na ziemię! Czy można to zjeść?

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Dzięki Unikey można bezdotykowo otworzyć drzwi

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Zobacz, jak to działa

Arbuz, pomarańcze i spółka. Jedzenie, które koniecznie musisz umyć

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Wiesz, które pomieszczenie w twoim mieszkaniu jest najbrudniejsze? Możesz być zaskoczona

kobieta z bólem brzucha

Kamienie kałowe – jak są objawy i jak możemy im zapobiec?

Kwas masłowy – kiedy i w jaki sposób należy go suplementować?

Wszystkie produkty w twoim domu mają dobrą datę ważności? Sprawdź, które warto wymienić

Kobieta w toalecie

Nietrzymanie stolca – jakie są metody leczenia?

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

Chcesz wzmocnić odporność? Dołącz do diety te produkty

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie jelitowej: „Każdy z nas ma w jelitach 2 kilogramy bakterii. To nie jest obojętne dla naszego organizmu”

Chcesz mieć zdrowe jelita? Siedem rzeczy o których musisz pamiętać

Chcesz mieć zdrowe jelita? 7 rzeczy, o których musisz pamiętać

Co się stanie, gdy użyjesz płynu do płukania ust po ćwiczeniach?

Nie opuszczasz deski, gdy spuszczasz wodę? To naprawdę duży błąd

Kobieta je hamburgera

GIS wycofał popularne produkty gotowe do spożycia. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę

Paweł Grzesiowski o przeszczepie flory bakteryjnej jelita

Przeszczep kału (przeszczep flory bakteryjnej jelita) w Polsce

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?