Przejdź do treści

Bakterie flory jelitowej – jak powinnyśmy o nie zadbać?

Bakterie flory jelitowej - jak powinnyśmy o nie zadbać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Adam Lewanowicz
Jak pomóc bliskiej osobie, która tkwi w toksycznej relacji? Radzi psychoterapeuta Adam Lewanowicz [WIDEO]
projektowanie uśmiechu
„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu
„Złość piękności szkodzi”? W żadnym wypadku. Pozwólmy dziewczynkom się złościć!
Złość piękności szkodzi? „Zbyt długo dałyśmy sobie wmawiać bajkę o złości, co to kobiecości nie przystoi”
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Kobieta w ciąży
Suplementacja DHA w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP

W jelicie człowieka bytuje ok. 800 gatunków bakterii, stanowiących fizjologiczną florę bakteryjną jelit, nazywaną także mikrobiotą jelitową. Prawidłowa mikrobiota jelitowa zapewnia nie tylko prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, ale także odpowiada za stymulację układu odpornościowego oraz produkcję witamin i hormonów.

Czym jest flora bakteryjna jelit i jak można o nią zadbać?

Przeważająca większość bakterii flory jelitowej znajduje się w jelicie grubym, które jest siedliskiem dla ponad 500 gatunków bakterii. Skład mikrobioty jelitowej jest indywidualny dla każdego człowieka, jest on zależny m.in. od stanu zdrowia, przyjmowanych leków i stylu życia.

Prawidłowa flora jelitowa spełnia szereg istotnych funkcji, ważnych dla naszego organizmu. Bakterie jelitowe odpowiadają przede wszystkim za rozkład resztek pokarmowych, niemożliwych do strawienia przez enzymy trawienne. Kolejną istotną funkcją jest produkcja witamin – witaminy K, odpowiedzialnej za prawidłowe krzepnięcie krwi, oraz witamin z grupy B, które są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Laktaza produkowana jest przez rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, jednak pulę tego enzymu uzupełniają także bakterie jelitowe, szczególnie szczepu Lactobacillus.

Mikrobiota jelitowa stanowi też naturalną tarczę ochronną przed bakteriami patogennymi, wydzielają substancje bakteriobójcze i bakteriostatyczne przeciwko „złym” bakteriom jelitowym, a bakterie flory jelitowej fermentujące niestrawione resztki pokarmowe obniżają pH w świetle jelit, tworząc niekorzystne środowisko dla bakterii patogennych.

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Badania opublikowane w Nature Reviews Neuroscience zwracają także uwagę na istotną rolę flory bakteryjnej jelit w tworzeniu tak zwanej osi jelitowo-mózgowej.  Oś jelitowo-mózgowa jest to system sygnalizacji biochemicznej i neurohormonalnej, w której główną role odgrywają substancje wydzielane przez bakterie flory fizjologicznej jelit mające bezpośredni wpływ na działanie układu nerwowego i mózgu.

Flora jelitowa spełnia więc niebagatelną rolę nie tylko w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, ale całego organizmu.

Zaburzenia flory jelitowej mogą być spowodowane wieloma czynnikami, do najczęściej występujących należy antybiotykoterapia, przewlekły stres, nieprawidłowa dieta, niektóre leki oraz nadmierne spożycie alkoholu. W badaniach opublikowanych w czasopiśmie Environmental Pollution wykazano także związek zaburzeń mikrobioty jelitowej z zanieczyszczeniem powietrza, wód i narażeniem na pestycydy i dodatki do żywności.

Stan, w którym skład flory bakteryjnej jelit jest zaburzony, nazywany jest dysbiozą jelitową. Jest ona odpowiedzialna za występowanie wielu niepokojących objawów, do których należą przede wszystkim zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Zaparcia, biegunki, wzdęcia, gazy, kurczowe bóle brzucha są najczęstszymi objawami dysbiozy jelitowej, występującymi najczęściej w trakcie lub po antybiotykoterapii.

W ostatnich latach wzrasta liczba publikacji dotyczących wpływu dysbiozy jelitowej na występowanie wielu schorzeń. W badaniach opublikowanych w magazynie „Nature” stwierdzono, iż zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą częściowo odpowiadać za wystąpienie chorób autoimmunologicznych – cukrzycy typu 1, reumatoidalnego zapalenia stawów, nieswoistych zapaleń jelit, a także otyłości i zaburzeń odporności. Co ciekawe, coraz częściej w publikacjach naukowych pojawiają się doniesienia o związku dysbiozy jelitowej z występowaniem chorób psychicznych, przede wszystkim depresji, ale także autyzmu i ADHD. W badaniach publikowanych w Molecular Aspects of Medicine postulowano o związek zaburzeń składu flory bakteryjnej jelit z występowaniem tzw. chorób cywilizacyjnych – cukrzycy typu 2, insulinooporności, otyłości i chorób sercowo-naczyniowych.

Badanie flory bakteryjnej jelit i diagnostyka dysbiozy nie jest powszechnie wykonywanym badaniem, jednak badania laboratoryjne oceniające florę bakteryjną jelit są coraz bardziej dostępne.

Analiza jakościowa i ilościowa bakterii w przewodzie pokarmowym w próbce kału jest dostępne w wielu laboratoriach pod nazwą KyberKompaktPro. Badanie opiera się na posiewach mikrobiologicznych kału i metodzie diagnostycznej RT-PCR. Na podstawie wyniku badania KyberKompakt pro możliwa jest ocena stanu mikrobioty jelitowej.

Zespół SIBO – zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego.

Mikrobiota jelitowa jest niezwykle ważna i ma ogromny wpływ na zdrowie. Kiedy fizjologiczna flora jelitowa bytująca w jelicie grubym zacznie w dużej ilości zasiedlać środowisko jelita cienkiego może spowodować wystąpienie zespołu SIBO, czyli zespół przerostu bakteryjnego.

Do przyczyn wystąpienia zespołu SIBO zalicza się:

  • Wrodzone lub nabyte wady anatomiczne jelita grubego
  • Zaburzenia motoryki jelit – spowodowane m.in. polineuropatią cukrzycową, czy niektórymi lekami
  • Zaburzenia odporności
  • Zwiększone pH soku żołądkowego wskutek np. stosowania inhibitorów pompy protonowej
  • Zespół jelita drażliwego
  • Podeszły wiek

Objawy zespołu SIBO to biegunki, spadek masy ciała, bóle brzucha i wzdęcia. Wskutek zaburzeń wchłaniania dochodzi do niedoboru witamin – A i D, oraz B12 i żelaza, których niedobór prowadzi do anemii.

W diagnostyce kluczowe są badania histopatologiczne a także posiew treści jelitowej materiałów pobranych w trakcie badania endoskopowego. Przydatne są także badania laboratoryjne w celu wykluczenia anemii i niedoborów albumin.

Leczenie polega na wielolekowej antybiotykoterapii, działającej zarówno na bakterie tlenowe jak i beztlenowe.

Badania dowodzą także skuteczność leczenia dietetycznego, w połączeniu z odpowiednio dobraną antybiotykoterapią. Dieta wspomagająca leczenie zespołu SIBO to dieta low-FODMAP. Dieta ta opiera się na eliminacji produktów zawierających duże ilości fermentujących mono- di- i polisacharydów oraz polioli, do których należą pszenica, żyto, jęczmień, rośliny strączkowe, niektóre warzywa i owoce, większość nabiału, słodziki. Przed włączeniem takiej diety należy skonsultować się z dietetykiem, który pomoże skomponować ją w taki sposób, by zapewniała wszystkie niezbędne mikro- i makroelementy.

Jak odbudować florę bakteryjną jelit?

Przewlekły stres, antybiotykoterapia, spożywanie alkoholu, czy palenie papierosów może zaburzyć prawidłową florę bakteryjną jelit. Aby ją odbudować warto wypróbować te 4 sposoby:

Zadbaj o dietę

Wyeliminuj cukry proste, które są pożywką dla bakterii patogennych. Chcąc zadbać o swoje zdrowie jedz węglowodany złożone w formie pełnoziarnistych makaronów i pieczywa, warzywa i owoce bogate w błonnik. Warto również pamiętać o włączeniu do diety kiszonek, które poza wszystkimi zaletami warzyw i owoców są również naturalnymi probiotykami regulującymi mikroflorę jelitową, której prawidłowy skład ma kluczowe znaczenie dla pracy naszych jelit.

Stosuj probiotyki w trakcie antybiotykoterapii

Antybiotyki to niezbędne leki stosowane w zakażeniach bakteryjnych. Ich wadą jest jednak wyjałowienie mikroflory jelitowej. Pamiętaj o przyjmowaniu w trakcie antybiotykoterapii leków osłonowych i probiotyków, zawierające żywe kultury bakterii, które odbudowują mikrobiotę jelitową. Warto podczas antybiotykoterapii pamiętać również o jedzeniu mlecznych produktów fermentowanych – jogurtów, kefirów i maślanek.

Nie pal papierosów

Badania opublikowane w Journal of Clinical Medicine wykazały, iż palenie papierosów zaburza skład mikrobioty jelitowej. Chcąc dbać nie tylko o florę jelitową, ale o cały organizm – rzuć palenie.

Unikaj stresu

Stres ma negatywny wpływ na każdy aspekt naszego zdrowia, badania wykazały także jego związek z występowaniem dysbiozy jelitowej. Stosuj techniki relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe i wysypiaj się

 

Bibliografia:

  1. Wielka interna, gastroenterologia część 1. Andrzej Dąbrowski. Medical Tribune.
  2. Rola terapii probiotycznej w profilaktyce i leczeniu zaparć, Angelika Kargulewicz, Food Forum
  3. Gastroenterologia przewodnik ekspertów Mount Sinai, Tom 1, Bruce E. Sands
  4. Diet-induced extinctions in the gut microbiota compound over generations, Erica D. Sonnenburg, Samuel A. Smits, Mikhail Tikhonov, Steven K. Higginbottom, Ned S. Wingreen &Justin L. Sonnenburg, Nature

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ze sprzedaży wycofano suszone kiełbasy. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę

Suszone kiełbasy wycofane ze sprzedaży. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę

Czyrak gromadny – co to jest, objawy, leczenie, powikłania

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Antybiotyki to nie cukierki

„Antybiotyki to nie cukierki” – przypomina Magdalena Jutrzenka. „Ani przeziębienia, ani grypy, ani COVID-19 nie leczy się antybiotykami”

Blastocystoza – objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

Kto jest mniej narażony na ciężki przebieg Covid-19?

Kto jest mniej narażony na ciężki przebieg COVID-19? Wyniki nowego badania

kobieta z kubkiem kawy

Zdrowe jelita to zdrowsze piersi

Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: „Nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes”

Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes

kobieta w wannie

Częste mycie skraca życie? Zdziwisz się, ile prawdy jest w tym powiedzeniu!

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

„Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

Choroba legionistów (legionelloza)

Choroba legionistów – czym jest i czy należy się jej obawiać?

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Chcesz zadbać o jelita? 4 rzeczy, o których musisz pamiętać

Upadło na ziemię! Czy można to zjeść?

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Dzięki Unikey można bezdotykowo otworzyć drzwi

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Zobacz, jak to działa

Arbuz, pomarańcze i spółka. Jedzenie, które koniecznie musisz umyć

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Wiesz, które pomieszczenie w twoim mieszkaniu jest najbrudniejsze? Możesz być zaskoczona

kobieta z bólem brzucha

Kamienie kałowe – jak są objawy i jak możemy im zapobiec?

Kwas masłowy – kiedy i w jaki sposób należy go suplementować?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?