Przejdź do treści

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual
Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować
Taka ciąża zdarza się raz na 70 milionów. 35-latka spodziewa się dwóch par bliźniąt
To miała być zwykła infekcja. Okazało się, że 12-latka ma trzecie stadium groźnego nowotworu
Ignoruj zagrożenia, pamiętaj o lansie, nadużywaj słońca…Sposobów na zepsuty urlop jest znacznie więcej!

Właściwy poziom białka C determinuje to, czy proces krzepnięcia przebiega w organizmie prawidłowo. Jeśli jest niski, mogą powstawać groźne dla zdrowia i życia zakrzepy.  Lekarz zleci ci badanie niedoboru białka C, jeśli zmagasz się ze zbyt niskim poziomem witaminy K albo chorobami zakrzepowo-zatorowymi.

Czym jest białko C?

Białko C wraz z białkiem S i antytrombiną stanowi grupę inhibitorów procesu krzepnięcia krwi. Innymi słowy – białko spowalnia proces krzepnięcia na tyle, by nie powstały zakrzepy i krew mogła swobodnie krążyć w naczyniach krwionośnych. Jeśli więc masz niedobór tego składnika, wówczas układ krzepnięcia nie działa w pełni sprawnie – rozwija się nadkrzepliwość, której konsekwencją jest choroba zakrzepowo-zatorowa. Nietrudno wówczas o powstawanie skrzeplin, które stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Wystarczy, że skrzep zablokuje tętnicę płucną, a dojdzie do niewydolności krążenia i ostatecznie śmierci.

Na właściwy poziom białka C wpływa ma witamina K. Jeśli nie dostarczasz jej w odpowiednich ilościach organizmowi – wówczas spada również poziom białka C i tym samym proces krzepnięcia krwi zostaje zaburzony.

Pozostałymi funkcjami białka C jest działanie przeciwzapalne, a także ochrona komórek przed negatywnymi konsekwencjami niedokrwienia. Z punktu widzenia diagnostyki istotna jest jednak przede wszystkim jego funkcja przeciwkrzepliwa.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Białko C a białko C-reaktywne

Wbrew temu, co mogłoby się wydawać, nazwy: białko C i białko C-reaktywne nie odnoszą się do tego samego składnika krwi. Białko C pełni funkcję zapobiegania nadmiernemu powstawaniu skrzepów. Tymczasem białko C-reaktywne, znane również pod nazwą CRP, to białko osocza ostrej fazy – syntezowane jest w wątrobie w czasie rozwijającego się stanu zapalanego.

Konsekwencje niedoboru białka C

Niedobór białka C może mieć charakter wrodzony lub nabyty. Nabyty niedobór może być konsekwencją:

  • chorób wątroby,
  • chorób nowotworowych,
  • niedoboru witaminy K,
  • terapii antagonistami witaminy K,
  • sepsy z zespołem rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego,
  • epizodu zakrzepowego w ostrej fazie,
  • rozległego oparzenia skóry,
  • przebytej operacji,
  • stanu zapalnego.

Ponadto obniżony poziom białka C stwierdza się u noworodków – zarówno tych urodzonych o czasie, jak i przed terminem (tzw. wcześniaków).

Niedobór wrodzony białka C jest dziedziczony. Może mieć charakter ilościowy lub jakościowy. O pierwszym mowa jest, gdy wytworzone zostaje białko o nieprawidłowej budowie i tym samym zmniejsza się jego synteza. Z drugim typem niedoboru wrodzonego mamy do czynienia wówczas, gdy spada aktywność białka, mimo zachowania prawidłowego jego stężenia.

Metody diagnozy niedoboru białka C

Podwyższony poziom białka C nie ma znaczenia klinicznego. Z tego powodu diagnozuje się wyłącznie jego niedobór, który mówi wiele o sprawności działania układu krzepnięcia.

W przypadku podejrzenia nieprawidłowości lekarz zleca wykonanie laboratoryjnego badania przesiewowego w celu oznaczenia aktywności białka C. Ponieważ na wynik badania ma wpływ wiele czynników, w tym przede wszystkim trwająca terapia przeciwzakrzepowa (inhibitorami trombiny), można je wykonać nie wcześniej niż po upływie 10–14 dni od zakończenia stosowania leków (te, których nie można odstawić, zastępuje się heparyną). Podobnie rzecz się ma z przebytymi incydentami chorób zatorowo-zakrzepowych. Dopiero po upływie mniej więcej półtora miesiąca można wykonać badanie, ponieważ wcześniej aktywność białka C spada.

W przypadku niemowląt i małych dzieci nie stosuje się diagnostyki laboratoryjnej, lecz molekularną. Ma to związek z naturalnie niższym poziomem białka C w ich przypadku. Określenie aktywności białka C nie byłoby więc miarodajne.

Badania przesiewowe - kiedy się je wykonuje i dlaczego są ważne

Jak przygotować się do badania niedoboru białka C?

Badanie można wykonać wyłącznie na czczo. Oznacza to, że nie możesz nic jeść przez 12 godzin przed pobraniem krwi. Ponadto na dwie doby wcześniej wstrzymaj się od picia alkoholu, stosowania używek oraz intensywnego wysiłku fizycznego.

Krew do analizy pobierana jest z żyły łokciowej. Wyniki zwykle dostępne są po upływie jednego dnia.

Kiedy poziom białka C lub jego aktywność uznaje się za zbyt niską? Normy dla białka C zwykle zawierają się w zakresach:

  • dla stężenia białka C: 3–6 mg/l;
  • dla aktywności białka C: 70–140% normy.

Ile kosztuje wykonanie badania? Cennik badań laboratoryjnych nie jest stały i jednolity dla wszystkich punktów, w których pobiera się krew do analizy. Zwykle cena oscyluje wokół 100 zł. Upewnij się jednak wcześniej, jakie koszty musisz ponieść, by sprawdzić, czy masz niedobór białka C.

Źródła:

  1. M. Szymańska, E. Wypasek, Diagnostyka laboratoryjna i genetyczna niedoboru antytrombiny, białka C i białka S u chorych po incydentach zakrzepowych, „Hematologia” 2014, t. 5, nr 3, s. 212–227.
  2. K. Gajewski, Białko C, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171786,bialko-c (dostęp: 18.03.2022).
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ile ważna jest recepta? Czym różni się recepta papierowa od e-recepty?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Witamina E a płodność - jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Witamina E a płodność – jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Kroplówki witaminowe – na czym polegają i ile kosztują? Czy to bezpieczne?

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Witamina w kroplach

Popularna witamina D3 wycofana. To kolejna wadliwa seria w ciągu ostatnich tygodni

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Przyczyny i sposoby na suche usta. Jak leczyć zajady i kserostomię?

Jak długo trzeba brać suplementy, żeby zauważyć rezultaty?

Kikut pępowiny – jak pielęgnować pępek noworodka i na co zwrócić uwagę?

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Witamina D - kiedy ją przyjmować? / pexels

Łykasz witaminę D? Wyjaśniamy, o jakiej porze dnia najlepiej ją przyjmować

Krople

Popularna witamina D3 wycofana z aptek. Powodem wady jakościowe

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Budzisz się zlana potem? Oto 8 możliwych przyczyn

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

Ferrytyna - jak dietą podnieść jej poziom? / pexels

Nie tylko mięso, podroby czy jajka. Dietetyczki wyjaśniają, jaka dieta zwiększy wskaźnik ferrytyny w organizmie

Zastrzyki z heparyny w brzuch / istock

Robisz sobie zastrzyki z heparyny w brzuch? Pan Pielęgniarka wyjaśnia, że najprawdopodobniej robisz to źle

Hemochromatoza - zmęczenie jest jednym z objawów / istock

Dyskomfort w jamie brzusznej, bóle stawów, zmęczenie. To może być hemochromatoza, czyli nadmiar żelaza

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Kobieta w górach

Niedobór witaminy D czternastokrotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. Najnowsze badanie naukowców

Suplementacja witaminą D3 i kwasami Omega 3 a choroby autoimmunologiczne. Opublikowano wyniki przełomowego badania  

Suplementacja witaminą D3 i kwasami omega-3 może zapobiec chorobom autoimmunologicznym? Odpowiadają naukowcy

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×