Przejdź do treści

Heparyna – działanie, skutki uboczne, przeciwwskazania do stosowania

Kobieta dostaje zastrzyk z heparyny.
Production Perig/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Heparyna jest organicznym związkiem chemicznym, który większość osób wiąże z ograniczaniem krzepliwości krwi. Jest to tylko jedna z funkcji tego cennego związku. Heparyna m.in. ogranicza poziom lipidów i cholesterolu w ludzkim organizmie. Wykorzystuje się ją przede wszystkim w leczeniu zakrzepicy, różnego rodzaju obrzęków, a także kontuzji i urazów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Heparyna jest bardzo istotnym związkiem organicznym, który w ludzkim organizmie pełni kluczowe funkcje. Gdyby nie ona, krew krzepłaby w naczyniach krwionośnych, co właściwie uniemożliwiałoby człowiekowi funkcjonowanie. Przyjmować należy ją jednak z wielką ostrożnością, szczególnie w sytuacji suplementacji z wykorzystaniem innego typu leków.

Co to jest heparyna?

Heparyna to organiczny związek chemiczny, który wytwarzany jest w ludzkim organizmie, a jedną z jego podstawowych funkcji jest działanie przeciwzakrzepowe. Jeszcze przed II wojną światową (w 1938 roku) heparyna została wykorzystana jako składnik leków. Ten mukopolisacharyd okazał się bowiem jednym z najlepszych leków przeciwzakrzepowych, który doskonale sprawdził się w leczeniu zakrzepicy żylnej, tętniczej oraz sercowej. W medycynie docenia się przede wszystkim wielokierunkowy wpływ heparyny na ludzki organizm.

Heparyna to anionowy łańcuch polisacharydowy o ładunku ujemnym. Ludzki organizm wytwarza ją w komórkach tucznych zlokalizowanych przede wszystkim w wątrobie, płucach, błonach śluzowych jelit oraz nosa. W medycynie wykorzystywana jest przede wszystkim heparyna drobnocząsteczkowa, którą podaje się jedynie podskórnie. Istnieje także heparyna niefrakcjonowana, która podawana jest podskórnie lub dożylnie. Obecnie, ze względu na bezpieczeństwo pacjentów, częściej sięga się po heparynę drobnocząsteczkową. Maść z heparyną to tylko jedna z form jej podawania. W lecznictwie wykorzystuje się heparynę w zastrzykach podskórnych, we wlewach dożylnych, a także w postaci żelowej. Zdecydowanie rzadziej sięga się po heparynę w tabletkach, ponieważ jest ona słabo przyswajalna z układu pokarmowego.

Kobieta w szpitalu

Heparyna – działanie

Działanie heparyny wiąże się przede wszystkim z jej funkcją przeciwzakrzepową. Wykazuje również działanie:

  • przeciwwirusowe,
  • przeciwzapalne,
  • immunosupresyjne,
  • przeciwłuszczycowe,
  • obniżające stężenie cholesterolu.

Po heparynę sięga się w leczeniu:

  • żylaków,
  • obrzęków,
  • choroby zakrzepowo-zatorowej,
  • zakrzepicy żył powierzchniowych,
  • zakrzepicy sercowej,
  • kontuzji,
  • urazów,
  • hemodializy.

Heparyna – skutki uboczne

Maść heparynowa uchodzi za najbezpieczniejszą formę podawania heparyny i jest to jedyna postać, w której heparynę można otrzymać bez recepty. Zarówno jednak w przypadku maści z heparyną, jak i tabletek oraz zastrzyków z heparyną, mogą wystąpić działania niepożądane. Do najczęstszych należą reakcje alergiczne (szczególnie w przypadku maści z heparyną):

  • pokrzywka,
  • świąd,
  • rumień.

Zastrzyki z heparyną lub wlewy dożylne mogą prowadzić do poważnych skutków ubocznych w postaci:

  • krwawienia,
  • małopłytkowości,
  • trombocytopenii,
  • martwicy skóry (w miejscu podania).

Dłuższe stosowanie heparyny może również zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy.

Zobacz także

Przeciwwskazania do stosowania heparyny

Heparyny z pewnością nie powinny stosować osoby, które borykają się z chorobami związanymi z krwawieniem. Chodzi zarówno o skazę krwotoczną, chorobę wrzodową żołądka, wrzody dwunastnicy, jak i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Leczenie heparyną jest niewskazane również przy nowotworach przewodu pokarmowego.

Preparaty z heparyną nie są wskazane również dla osób przy zaawansowanej retinopatii, ostrym zapaleniu trzustki, niewydolności nerek lub wątroby. W przypadku tych schorzeń konieczna jest konsultacja lekarska.

Heparyny nie powinno się stosować jednocześnie z preparatami zawierającymi kwas acetylosalicylowy. Nawet heparyny drobnocząsteczkowej nie należy łączyć z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, środkami przeciwzakrzepowymi (z grupy kumaryn) oraz preparatami hamującymi agregację płytek krwi. Połączenie leków z heparyną i tego typu środków może prowadzić do zaostrzenia jej działania. W efekcie mogą pojawić się niebezpieczne krwawienia.

Heparyna w ciąży

Zastrzyki z heparyny w ciąży, jak również pozostałe sposoby podawanie tej substancji w okresie ciąży, budzą spore wątpliwości. Nie ma tutaj jednak jednoznacznego rozstrzygnięcia mówiącego o możliwości lub zakazie przyjmowania heparyny w ciąży. Uznaje się natomiast, że przyjmowanie heparyny w ciąży powinno mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy korzyści z tego typu leczenia są większe niż ryzyko potencjalnego poronienia. Warto jednak zaznaczyć, że heparyna nie jest tak niebezpieczna, jak mogłoby się wydawać: nie przenika przez łożysko, nie trafia również do pokarmu matki.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej