Przejdź do treści

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) – co to jest i kiedy jest podwyższona?

czerwone krwinki w 3D
Fot. phonlamaiphoto / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Facebook.com
„Jesteś piękna! Nieważne, czy masz po ciąży wystający brzuch, bliznę po cesarce czy bardziej wiszące cycki” – młoda mama pokazała prawdziwe zdjęcie po porodzie
Unsplash
Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają
Chcesz podkręcić swój seksualny apetyt? Sprawdź, czy twoja dieta jest bogata w tę witaminę
5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi
istockphoto
„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje

Aminotransferaza alaninowa (AlAT, ALAT, ALT) to enzym znajdujący się wewnątrz komórek wątroby. Oznaczanie jej poziomu wraz z aminotransferazą asparaginową (AspAT) jest przydatne w diagnostyce uszkodzeń tego narządu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Wysoka aminotransferaza alaninowa w zależności od poziomu świadczy o chorobach powodujących destrukcję hepatocytów. Badanie wykonuje się z surowicy krwi jako część składową prób wątrobowych i jest jednym z podstawowych w diagnostyce chorób wątroby.

Czym jest aminotransferaza alaninowa?

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) to enzym występujący głównie w wątrobie oraz mięśniach, chociaż mówi się o nim, że jest nieswoisty narządowo. Dzięki niemu organizm jest w stanie prawidłowo metabolizować substancje i dzięki temu funkcjonować. Fizjologicznie występuje wewnątrzkomórkowo, dlatego przy dobrym stanie zdrowia jej poziom we krwi jest praktycznie nieoznaczalny. Zwykle bada się ją równocześnie z AspAT – aminotransferazą asparaginową, a czasem także z GGTP oraz AT, które również należą do parametrów wątrobowych.

Badanie aminotransferazy alaninowej z surowicy krwi jest wykonywane w przypadku podejrzenia chorób wątroby. Jest to powszechne, tanie oraz bezpieczne badanie, które jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do jego wykonania nie ma żadnych przeciwwskazań. Badanie przeprowadza się na czczo, pobierając próbkę krwi żylnej, która następnie jest przesyłana do laboratorium.

Podwyższona aminotransferaza alaninowa – przyczyny

Aminotransferaza alaninowa o podwyższonym poziomie świadczy o uszkodzeniu komórek. Najczęstsze przyczyny nie są groźne, a do ustąpienia nieprawidłowości wystarcza modyfikacja stylu życia. Zwiększenie poziomu enzymu aminotransferazy alaninowej w surowicy krwi może być spowodowane przez choroby i zaburzenia takie jak:

  • zły stan odżywienia,
  • otyłość,
  • choroby dróg żółciowych,
  • zapalenia wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne),
  • nowotwory wątroby i dróg żółciowych,
  • uszkodzenie wątroby środkami toksycznymi, narkotykami, alkoholem,
  • niektóre leki: ziołowe, statyny, stosowanie wielu preparatów leczniczych jednocześnie,
  • uszkodzenie mięśni – zawał, zmiażdżenie.

Alkohol oraz wysiłek fizyczny wywołują przejściowe podwyższenie ALT, dlatego należy powstrzymać się od forsownych ćwiczeń oraz picia wysokoprocentowych napojów już dzień przed badaniem.

Warto jest zwrócić uwagę na dodatkowe objawy występujące wraz z podwyższeniem aminotransferazy alaninowej: nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, bolesność brzucha lub okolicy podżebrowej, powiększenie wątroby, żółtaczkę, odbarwione stolce.

Zobacz także

Aminotransferaza alaninowa – norma

Wartość referencyjna dla aminotransferazy alaninowej wynosi <40 IU/l. Łagodne podwyższenie może być zaobserwowane u osób zdrowych, nie prezentujących objawów.

W przypadku znacznego podwyższenia wyniku (np. 15-krotnego) podejrzewa się ostre zapalenie wątroby, zespół Budda-Chariego, zamknięcie żyły wątrobowej. Jeśli poziom enzymu podwyższony jest mniej niż 5 razy, a stosunek aminotransferazy asparaginowej do aminotransferazy alaninowej wynosi więcej niż 1 (AST/ALT>1), należy dopatrywać się przyczyny w alkoholowej chorobie wątroby, jej stłuszczeniu, marskości, zawale serca, znacznemu wysiłkowi. Podwyższenie poziomu do 5 razy i stosunek AST/ALT<1 naprowadza na rozpoznanie przewlekłych zapaleń wątroby, uszkodzenie przez leki i toksyny, celiakię, autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

Należy pamiętać, że wyniki badania aminotransferazy alaninowej (ALT) powinien zinterpretować lekarz, który na ich podstawie w połączeniu z badaniem przedmiotowym i zebranym wywiadem sugeruje dalsze postępowanie terapeutyczne.

Jak obniżyć aminotransferazę alaninową?

Leczenie schorzeń powodujących podwyższenie aminotransferazy alaninowej opiera się na odnalezieniu przyczyny i jej terapii, w zależności od czynnika wywołującego.

Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz leków mogących uszkadzać komórki wątroby, a po 2–4 tygodniach wykonać ponowne badanie poziomu aminotransferazy alaninowej. Zaleca się również modyfikację trybu życia, walkę z otyłością, wdrożenie regularnego wysiłku i zmianę diety na bardziej lekkostrawną, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych. Jeśli takie działanie nie przyniesie oczekiwanych zmian, należy poszerzyć diagnostykę o badania przeciwciał przeciw wirusom wywołującym zapalenie wątroby, oznaczyć poziom żelaza i ferrytyny w surowicy, wykonać profil lipidowy, zbadać poziom glukozy we krwi i rozważyć wykonanie USG jamy brzusznej.

Jeśli eliminacja czynników mogących wywołać podwyższenie aminotransferazy alaninowej nie przynosi rezultatu, a podwyższenie aminotransferazy alaninowej utrzymuje się powyżej 6 miesięcy, może być konieczne wykonanie biopsji wątroby w celu dalszej diagnostyki szczegółowej. Na tym etapie pacjent jest przekierowywany do lekarza gastroenterologa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2018.
Oh R.C., Przyczyny i ocena łagodnego podwyższenia poziomu transaminaz wątrobowych, „Lekarz Rodzinny” 6/2012.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii