Przejdź do treści

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) – co to jest i kiedy jest podwyższona?

czerwone krwinki w 3D
Fot. phonlamaiphoto / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

Aminotransferaza alaninowa (AlAT, ALAT, ALT) to enzym znajdujący się wewnątrz komórek wątroby. Oznaczanie jej poziomu wraz z aminotransferazą asparaginową (AspAT) jest przydatne w diagnostyce uszkodzeń tego narządu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Wysoka aminotransferaza alaninowa w zależności od poziomu świadczy o chorobach powodujących destrukcję hepatocytów. Badanie wykonuje się z surowicy krwi jako część składową prób wątrobowych i jest jednym z podstawowych w diagnostyce chorób wątroby.

Czym jest aminotransferaza alaninowa?

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) to enzym występujący głównie w wątrobie oraz mięśniach, chociaż mówi się o nim, że jest nieswoisty narządowo. Dzięki niemu organizm jest w stanie prawidłowo metabolizować substancje i dzięki temu funkcjonować. Fizjologicznie występuje wewnątrzkomórkowo, dlatego przy dobrym stanie zdrowia jej poziom we krwi jest praktycznie nieoznaczalny. Zwykle bada się ją równocześnie z AspAT – aminotransferazą asparaginową, a czasem także z GGTP oraz AT, które również należą do parametrów wątrobowych.

Badanie aminotransferazy alaninowej z surowicy krwi jest wykonywane w przypadku podejrzenia chorób wątroby. Jest to powszechne, tanie oraz bezpieczne badanie, które jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do jego wykonania nie ma żadnych przeciwwskazań. Badanie przeprowadza się na czczo, pobierając próbkę krwi żylnej, która następnie jest przesyłana do laboratorium.

Podwyższona aminotransferaza alaninowa – przyczyny

Aminotransferaza alaninowa o podwyższonym poziomie świadczy o uszkodzeniu komórek. Najczęstsze przyczyny nie są groźne, a do ustąpienia nieprawidłowości wystarcza modyfikacja stylu życia. Zwiększenie poziomu enzymu aminotransferazy alaninowej w surowicy krwi może być spowodowane przez choroby i zaburzenia takie jak:

  • zły stan odżywienia,
  • otyłość,
  • choroby dróg żółciowych,
  • zapalenia wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne),
  • nowotwory wątroby i dróg żółciowych,
  • uszkodzenie wątroby środkami toksycznymi, narkotykami, alkoholem,
  • niektóre leki: ziołowe, statyny, stosowanie wielu preparatów leczniczych jednocześnie,
  • uszkodzenie mięśni – zawał, zmiażdżenie.

Alkohol oraz wysiłek fizyczny wywołują przejściowe podwyższenie ALT, dlatego należy powstrzymać się od forsownych ćwiczeń oraz picia wysokoprocentowych napojów już dzień przed badaniem.

Warto jest zwrócić uwagę na dodatkowe objawy występujące wraz z podwyższeniem aminotransferazy alaninowej: nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, bolesność brzucha lub okolicy podżebrowej, powiększenie wątroby, żółtaczkę, odbarwione stolce.

Zobacz także

Aminotransferaza alaninowa – norma

Wartość referencyjna dla aminotransferazy alaninowej wynosi <40 IU/l. Łagodne podwyższenie może być zaobserwowane u osób zdrowych, nie prezentujących objawów.

W przypadku znacznego podwyższenia wyniku (np. 15-krotnego) podejrzewa się ostre zapalenie wątroby, zespół Budda-Chariego, zamknięcie żyły wątrobowej. Jeśli poziom enzymu podwyższony jest mniej niż 5 razy, a stosunek aminotransferazy asparaginowej do aminotransferazy alaninowej wynosi więcej niż 1 (AST/ALT>1), należy dopatrywać się przyczyny w alkoholowej chorobie wątroby, jej stłuszczeniu, marskości, zawale serca, znacznemu wysiłkowi. Podwyższenie poziomu do 5 razy i stosunek AST/ALT<1 naprowadza na rozpoznanie przewlekłych zapaleń wątroby, uszkodzenie przez leki i toksyny, celiakię, autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

Należy pamiętać, że wyniki badania aminotransferazy alaninowej (ALT) powinien zinterpretować lekarz, który na ich podstawie w połączeniu z badaniem przedmiotowym i zebranym wywiadem sugeruje dalsze postępowanie terapeutyczne.

Jak obniżyć aminotransferazę alaninową?

Leczenie schorzeń powodujących podwyższenie aminotransferazy alaninowej opiera się na odnalezieniu przyczyny i jej terapii, w zależności od czynnika wywołującego.

Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz leków mogących uszkadzać komórki wątroby, a po 2–4 tygodniach wykonać ponowne badanie poziomu aminotransferazy alaninowej. Zaleca się również modyfikację trybu życia, walkę z otyłością, wdrożenie regularnego wysiłku i zmianę diety na bardziej lekkostrawną, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych. Jeśli takie działanie nie przyniesie oczekiwanych zmian, należy poszerzyć diagnostykę o badania przeciwciał przeciw wirusom wywołującym zapalenie wątroby, oznaczyć poziom żelaza i ferrytyny w surowicy, wykonać profil lipidowy, zbadać poziom glukozy we krwi i rozważyć wykonanie USG jamy brzusznej.

Jeśli eliminacja czynników mogących wywołać podwyższenie aminotransferazy alaninowej nie przynosi rezultatu, a podwyższenie aminotransferazy alaninowej utrzymuje się powyżej 6 miesięcy, może być konieczne wykonanie biopsji wątroby w celu dalszej diagnostyki szczegółowej. Na tym etapie pacjent jest przekierowywany do lekarza gastroenterologa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2018.
Oh R.C., Przyczyny i ocena łagodnego podwyższenia poziomu transaminaz wątrobowych, „Lekarz Rodzinny” 6/2012.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Badanie IgG, IgM – jak przeprowadzić, wynik, interpretacja

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?