Przejdź do treści

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) – co to jest i kiedy jest podwyższona?

czerwone krwinki w 3D
Fot. phonlamaiphoto / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Aminotransferaza alaninowa (AlAT, ALAT, ALT) to enzym znajdujący się wewnątrz komórek wątroby. Oznaczanie jej poziomu wraz z aminotransferazą asparaginową (AspAT) jest przydatne w diagnostyce uszkodzeń tego narządu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Wysoka aminotransferaza alaninowa w zależności od poziomu świadczy o chorobach powodujących destrukcję hepatocytów. Badanie wykonuje się z surowicy krwi jako część składową prób wątrobowych i jest jednym z podstawowych w diagnostyce chorób wątroby.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł

Czym jest aminotransferaza alaninowa?

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) to enzym występujący głównie w wątrobie oraz mięśniach, chociaż mówi się o nim, że jest nieswoisty narządowo. Dzięki niemu organizm jest w stanie prawidłowo metabolizować substancje i dzięki temu funkcjonować. Fizjologicznie występuje wewnątrzkomórkowo, dlatego przy dobrym stanie zdrowia jej poziom we krwi jest praktycznie nieoznaczalny. Zwykle bada się ją równocześnie z AspAT – aminotransferazą asparaginową, a czasem także z GGTP oraz AT, które również należą do parametrów wątrobowych.

Badanie aminotransferazy alaninowej z surowicy krwi jest wykonywane w przypadku podejrzenia chorób wątroby. Jest to powszechne, tanie oraz bezpieczne badanie, które jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do jego wykonania nie ma żadnych przeciwwskazań. Badanie przeprowadza się na czczo, pobierając próbkę krwi żylnej, która następnie jest przesyłana do laboratorium.

Podwyższona aminotransferaza alaninowa – przyczyny

Aminotransferaza alaninowa o podwyższonym poziomie świadczy o uszkodzeniu komórek. Najczęstsze przyczyny nie są groźne, a do ustąpienia nieprawidłowości wystarcza modyfikacja stylu życia. Zwiększenie poziomu enzymu aminotransferazy alaninowej w surowicy krwi może być spowodowane przez choroby i zaburzenia takie jak:

  • zły stan odżywienia,
  • otyłość,
  • choroby dróg żółciowych,
  • zapalenia wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne),
  • nowotwory wątroby i dróg żółciowych,
  • uszkodzenie wątroby środkami toksycznymi, narkotykami, alkoholem,
  • niektóre leki: ziołowe, statyny, stosowanie wielu preparatów leczniczych jednocześnie,
  • uszkodzenie mięśni – zawał, zmiażdżenie.

Alkohol oraz wysiłek fizyczny wywołują przejściowe podwyższenie ALT, dlatego należy powstrzymać się od forsownych ćwiczeń oraz picia wysokoprocentowych napojów już dzień przed badaniem.

Warto jest zwrócić uwagę na dodatkowe objawy występujące wraz z podwyższeniem aminotransferazy alaninowej: nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, bolesność brzucha lub okolicy podżebrowej, powiększenie wątroby, żółtaczkę, odbarwione stolce.

Zobacz także

Aminotransferaza alaninowa – norma

Wartość referencyjna dla aminotransferazy alaninowej wynosi <40 IU/l. Łagodne podwyższenie może być zaobserwowane u osób zdrowych, nie prezentujących objawów.

W przypadku znacznego podwyższenia wyniku (np. 15-krotnego) podejrzewa się ostre zapalenie wątroby, zespół Budda-Chariego, zamknięcie żyły wątrobowej. Jeśli poziom enzymu podwyższony jest mniej niż 5 razy, a stosunek aminotransferazy asparaginowej do aminotransferazy alaninowej wynosi więcej niż 1 (AST/ALT>1), należy dopatrywać się przyczyny w alkoholowej chorobie wątroby, jej stłuszczeniu, marskości, zawale serca, znacznemu wysiłkowi. Podwyższenie poziomu do 5 razy i stosunek AST/ALT<1 naprowadza na rozpoznanie przewlekłych zapaleń wątroby, uszkodzenie przez leki i toksyny, celiakię, autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

Należy pamiętać, że wyniki badania aminotransferazy alaninowej (ALT) powinien zinterpretować lekarz, który na ich podstawie w połączeniu z badaniem przedmiotowym i zebranym wywiadem sugeruje dalsze postępowanie terapeutyczne.

Jak obniżyć aminotransferazę alaninową?

Leczenie schorzeń powodujących podwyższenie aminotransferazy alaninowej opiera się na odnalezieniu przyczyny i jej terapii, w zależności od czynnika wywołującego.

Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz leków mogących uszkadzać komórki wątroby, a po 2–4 tygodniach wykonać ponowne badanie poziomu aminotransferazy alaninowej. Zaleca się również modyfikację trybu życia, walkę z otyłością, wdrożenie regularnego wysiłku i zmianę diety na bardziej lekkostrawną, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych. Jeśli takie działanie nie przyniesie oczekiwanych zmian, należy poszerzyć diagnostykę o badania przeciwciał przeciw wirusom wywołującym zapalenie wątroby, oznaczyć poziom żelaza i ferrytyny w surowicy, wykonać profil lipidowy, zbadać poziom glukozy we krwi i rozważyć wykonanie USG jamy brzusznej.

Jeśli eliminacja czynników mogących wywołać podwyższenie aminotransferazy alaninowej nie przynosi rezultatu, a podwyższenie aminotransferazy alaninowej utrzymuje się powyżej 6 miesięcy, może być konieczne wykonanie biopsji wątroby w celu dalszej diagnostyki szczegółowej. Na tym etapie pacjent jest przekierowywany do lekarza gastroenterologa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2018.
Oh R.C., Przyczyny i ocena łagodnego podwyższenia poziomu transaminaz wątrobowych, „Lekarz Rodzinny” 6/2012.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

×