Przejdź do treści

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) – co to jest i kiedy jest podwyższona?

czerwone krwinki w 3D
Fot. phonlamaiphoto / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca
Lacoste wypuściło wzruszającą reklamę o destrukcyjnej kłótni dwojga zakochanych
Trenujesz jak szalona i wciąż nie widzisz efektów? Diabeł tkwi w szczegółach!
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Kiedy dziecięcą gondolę zamienić na spacerówkę i czym się kierować? Podpowiada na Instagramie Mama Fizjoterapeutka

Aminotransferaza alaninowa (AlAT, ALAT, ALT) to enzym znajdujący się wewnątrz komórek wątroby. Oznaczanie jej poziomu wraz z aminotransferazą asparaginową (AspAT) jest przydatne w diagnostyce uszkodzeń tego narządu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Wysoka aminotransferaza alaninowa w zależności od poziomu świadczy o chorobach powodujących destrukcję hepatocytów. Badanie wykonuje się z surowicy krwi jako część składową prób wątrobowych i jest jednym z podstawowych w diagnostyce chorób wątroby.

Czym jest aminotransferaza alaninowa?

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) to enzym występujący głównie w wątrobie oraz mięśniach, chociaż mówi się o nim, że jest nieswoisty narządowo. Dzięki niemu organizm jest w stanie prawidłowo metabolizować substancje i dzięki temu funkcjonować. Fizjologicznie występuje wewnątrzkomórkowo, dlatego przy dobrym stanie zdrowia jej poziom we krwi jest praktycznie nieoznaczalny. Zwykle bada się ją równocześnie z AspAT – aminotransferazą asparaginową, a czasem także z GGTP oraz AT, które również należą do parametrów wątrobowych.

Badanie aminotransferazy alaninowej z surowicy krwi jest wykonywane w przypadku podejrzenia chorób wątroby. Jest to powszechne, tanie oraz bezpieczne badanie, które jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do jego wykonania nie ma żadnych przeciwwskazań. Badanie przeprowadza się na czczo, pobierając próbkę krwi żylnej, która następnie jest przesyłana do laboratorium.

Podwyższona aminotransferaza alaninowa – przyczyny

Aminotransferaza alaninowa o podwyższonym poziomie świadczy o uszkodzeniu komórek. Najczęstsze przyczyny nie są groźne, a do ustąpienia nieprawidłowości wystarcza modyfikacja stylu życia. Zwiększenie poziomu enzymu aminotransferazy alaninowej w surowicy krwi może być spowodowane przez choroby i zaburzenia takie jak:

  • zły stan odżywienia,
  • otyłość,
  • choroby dróg żółciowych,
  • zapalenia wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne),
  • nowotwory wątroby i dróg żółciowych,
  • uszkodzenie wątroby środkami toksycznymi, narkotykami, alkoholem,
  • niektóre leki: ziołowe, statyny, stosowanie wielu preparatów leczniczych jednocześnie,
  • uszkodzenie mięśni – zawał, zmiażdżenie.

Alkohol oraz wysiłek fizyczny wywołują przejściowe podwyższenie ALT, dlatego należy powstrzymać się od forsownych ćwiczeń oraz picia wysokoprocentowych napojów już dzień przed badaniem.

Warto jest zwrócić uwagę na dodatkowe objawy występujące wraz z podwyższeniem aminotransferazy alaninowej: nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, bolesność brzucha lub okolicy podżebrowej, powiększenie wątroby, żółtaczkę, odbarwione stolce.

Zobacz także

Aminotransferaza alaninowa – norma

Wartość referencyjna dla aminotransferazy alaninowej wynosi <40 IU/l. Łagodne podwyższenie może być zaobserwowane u osób zdrowych, nie prezentujących objawów.

W przypadku znacznego podwyższenia wyniku (np. 15-krotnego) podejrzewa się ostre zapalenie wątroby, zespół Budda-Chariego, zamknięcie żyły wątrobowej. Jeśli poziom enzymu podwyższony jest mniej niż 5 razy, a stosunek aminotransferazy asparaginowej do aminotransferazy alaninowej wynosi więcej niż 1 (AST/ALT>1), należy dopatrywać się przyczyny w alkoholowej chorobie wątroby, jej stłuszczeniu, marskości, zawale serca, znacznemu wysiłkowi. Podwyższenie poziomu do 5 razy i stosunek AST/ALT<1 naprowadza na rozpoznanie przewlekłych zapaleń wątroby, uszkodzenie przez leki i toksyny, celiakię, autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

Należy pamiętać, że wyniki badania aminotransferazy alaninowej (ALT) powinien zinterpretować lekarz, który na ich podstawie w połączeniu z badaniem przedmiotowym i zebranym wywiadem sugeruje dalsze postępowanie terapeutyczne.

Jak obniżyć aminotransferazę alaninową?

Leczenie schorzeń powodujących podwyższenie aminotransferazy alaninowej opiera się na odnalezieniu przyczyny i jej terapii, w zależności od czynnika wywołującego.

Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz leków mogących uszkadzać komórki wątroby, a po 2–4 tygodniach wykonać ponowne badanie poziomu aminotransferazy alaninowej. Zaleca się również modyfikację trybu życia, walkę z otyłością, wdrożenie regularnego wysiłku i zmianę diety na bardziej lekkostrawną, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych. Jeśli takie działanie nie przyniesie oczekiwanych zmian, należy poszerzyć diagnostykę o badania przeciwciał przeciw wirusom wywołującym zapalenie wątroby, oznaczyć poziom żelaza i ferrytyny w surowicy, wykonać profil lipidowy, zbadać poziom glukozy we krwi i rozważyć wykonanie USG jamy brzusznej.

Jeśli eliminacja czynników mogących wywołać podwyższenie aminotransferazy alaninowej nie przynosi rezultatu, a podwyższenie aminotransferazy alaninowej utrzymuje się powyżej 6 miesięcy, może być konieczne wykonanie biopsji wątroby w celu dalszej diagnostyki szczegółowej. Na tym etapie pacjent jest przekierowywany do lekarza gastroenterologa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2018.
Oh R.C., Przyczyny i ocena łagodnego podwyższenia poziomu transaminaz wątrobowych, „Lekarz Rodzinny” 6/2012.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości